|
Amaç
MADDE 1 – (1) Türk Parası
Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar gereğince
tesbiti Bakanlığa bırakılan konular bu
Tebliğ ile düzenlenmiştir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ,
11/8/1989 tarih ve 20249 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı
Karara istinaden hazırlanmıştır.
Türk parası ve döviz
MADDE 3 – (1) Merkez Bankası
Türk parasının değerini piyasa şartlarına göre belirleyebilmek için
gerekli önlemleri alır.
(2) Merkez Bankası ve bankalar uluslararası piyasalarda
döviz ve Türk parası ile ilgili işlemleri yapabilirler.
(3) Konvertibl ve konvertibl
olmayan dövizler Merkez Bankasınca tespit edilir.
(4) Türkiye’de yerleşik kişilerce ilgili transferlerin
bankalar ve PTT aracılığıyla yapılması kaydıyla, yurt dışında
bulunan bankalar ile bulunduğu ülkenin mevzuatına göre döviz alım
satımına yetkili bulunan kuruluşlardan döviz alınması ve bunlara
döviz satılması serbesttir.
Efektif ve dövizi
natık çekler
MADDE 4 –
(1) Bankalar, yetkili müesseseler, PTT ve kıymetli maden aracı
kuruluşları;
a) Kendilerine ibraz edilen dövizi
natık çekler karşılığında bankacılık teamüllerine uygun
olarak kısmen Türk parası ve kısmen efektif veya tamamen efektif
ödemesinde bulunabilirler.
b) Efektif veya dövizi natık
çekleri bankacılık teamüllerine uygun olarak aynı ve ayrı cins
efektiflerle değiştirebilirler. Bankalar ve PTT bunları döviz olarak
yurt dışına havale edebilirler.
Döviz mevcutları
MADDE 5 – (1) Bankalar,
yetkili müesseseler, PTT, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı
kurumların döviz mevcutlarının Merkez Bankasına devrine ilişkin oran
ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir.
Kıymetli maden ve taşlar
MADDE 6 – (1) İlgili
mevzuatta öngörülmesi veya ilgililerce talep edilmesi halinde;
dahilde işleme izin belgesi, dahilde
işleme izni, hariçte işleme izin belgesi ve hariçte işleme izni
kapsamında veya bu rejimler haricinde dış ticaret işlemlerine konu
olan kıymetli maden ve taşlar ile bunlardan mamul eşyanın üzerine
markaları ile ayarını gösteren damga basılır ve kıymetli eşyaya
ilişkin sertifika düzenlenir.
(2) Kıymetli maden ve taşların ayarına ilişkin
ekspertiz raporu Darphane ve Damga
Matbaası Genel Müdürlüğünce veya bu Genel Müdürlükçe yeterlilikleri
onaylanan özel ayar evleri ile eksperlerce düzenlenir.
Transit ticaret
MADDE 7 – (1) Transit ticaret
satış bedellerinin tasarrufu serbesttir.
Peşin Döviz
MADDE 8 – (1) Peşin döviz
karşılığında ihracatın 18 ay içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Ancak, gemi inşa ve ihraç (hazır gemi hariç) bedeli olan peşin
dövizlerde bu süre 24 aydır. Dahilde
İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi
kapsamında ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz
kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak sağlanan peşin
dövizlerin kullanım süresi belge süresi (ek süreler dahil) kadardır.
(2) İade edilen veya süresi içinde ihracatı
gerçekleştirilemeyen peşin dövizler prefinansman hükümlerine tabi
olur. Prefinansman hükümlerine tabi hale gelen peşin dövizlerin,
ihracat taahhüt sürelerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
uzatılması halinde, alıcının muvafakat etmesi kaydıyla kullanım
süreleri de verilen ek süre kadar uzatılmış sayılır.
(3) Alıcıdan temin edilen prefinansman peşin döviz
hükmündedir.
Yurt dışından menkul kıymet ve
diğer sermaye piyasası araçlarının alım satımı
MADDE 9 – (1) Döviz
transferlerinin bankalardan yapılması kaydıyla yurt dışındaki mali
piyasalarda işlem gören menkul kıymetlerin, diğer sermaye piyasası
araçlarının, vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmeleri dahil her türlü türev araçlarının alım satımı Sermaye
Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş yurt içinde veya yurt
dışında bulunan aracı kuruluşlar aracılığıyla yapılır.
Yurt dışına sermaye ihracı
MADDE 10 – (1) Türkiye’de
yerleşik kişiler, yurt dışında şirket kurmak, mevcut şirketlere
ortak olmak veya şube açmak için yaptıkları ilk nakdi ve/veya
ayni sermaye ihracını müteakip üç ay
içerisinde, Müsteşarlığın internet adresinde yer alan (EK-1) yurt
dışına sermaye ihracına ilişkin bilgi formunu açıklamalar
doğrultusunda doldurarak Müsteşarlığa gönderirler.
(2) Sermaye ihracı gerçekleştiren Türkiye’de yerleşik
kişiler, her takvim yılını müteakip üç ay içerisinde Müsteşarlığın
internet adresinde yer alan bilgi formunu, formda istenilen
bilgileri ve yapılan transferleri güncelleyerek Müsteşarlığa
gönderirler.
(3) Türkiye’de yerleşik kişiler, tasfiye edilen veya
devredilen yurt dışındaki şirket, ortaklık ve şubelerinin durumu
hakkında, tasfiye sürecinin sona ermesini veya devredilmesini
müteakip en geç üç ay içerisinde, Müsteşarlığa bilgi verirler.
Krediler
MADDE 11 – (1) Türkiye'de
yerleşik kişiler, yurt dışından sağladıkları kredileri bankalar
aracılığı ile kullanırlar. Ancak;
a) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki
işleriyle ilgili olarak yurt dışından sağladıkları krediler,
b) Türkiye’de yerleşik kişilerce ihracat kredi
kurumlarından veya ihracat kredisi garanti kuruluşlarının garantisi
kapsamında yurt dışından sağlanan ve
doğrudan yurt dışındaki ihracatçı firmaya ödenen krediler,
c) İhracat kredi veya garanti kuruluşu olmamakla
birlikte, nakit kredi yerine malın peşin alımı ve vadeli finansman
desteği sağlayan yurt dışındaki kalkınma
bankalarından sadece mal ithaline yönelik sağlanan krediler,
ç) Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışından gemi
satın alınması amacıyla yapılacak ithalat kapsamında sağlanan
krediler,
için bu şart aranmaz.
(2) Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışından temin
edilen kredilerin kullanımı için borçlunun, kredinin vadesi, faiz
oranı ve benzeri bilgileri içeren kredi sözleşmesi ile birlikte
kullanıma aracılık eden bankaya başvurması gereklidir.
(3) Türkiye Cumhuriyeti adına Hazine Müsteşarlığınca
borçlu veya garantör sıfatıyla yurt dışından sağlanan kredilerin
yurt içi veya yurt dışında kullanımına ilişkin esas ve usuller
Müsteşarlıkça belirlenir.
(4) Döviz kredilerinin alınma ve verilmesinde lehte ve
aleyhte doğacak kur farkları ilgililere aittir.
(5) Yurt dışından sağlanan prefinansman kredilerinin
vadeleri azami 18 aydır.
(6) Gemi inşa ve ihracının finansmanı amacıyla
kullanılacak kredilerin (hazır gemi hariç) vadesi 24 aydır.
Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi,
Resim ve Harç İstisna Belgesi kapsamında ihracat, ihracat sayılan
satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin
finansmanı amacıyla sağlanan kredilerin vadeleri belge süresi (ek
süreler dahil) kadardır.
(7) Yurt dışından sağlanan prefinansman kredileri ile
Türkiye’deki bankalarca ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyetlerin
finansmanı amacıyla kullandırılan döviz kredilerine ilişkin taahhüt
sürelerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde uzatılması
halinde, prefinansman amirinin veya krediyi kullandıran bankanın
muvafakat etmesi kaydıyla, bu kredilerin vadeleri verilen ek süreler
kadar uzatılmış sayılır.
(8) Bankalar birbirlerine, bankacılık teamülleri
çerçevesinde doğrudan veya uluslararası
sendikasyona katılım yoluyla, vade sınırı bulunmaksızın döviz
kredisi açabilirler.
(9) Bankalar, Türkiye'de yerleşik kişilere yatırım
mallarının ithalatının finansmanı için açtıkları döviz kredilerinin
üçte birine kadar işletme ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla döviz
kredisi açabilirler.
(10) Bankalar, Türkiye'de yerleşik kişilere, kredi
kartlarını yurt dışındaki harcamaları için $50.000.-lık
limit içerisinde rotatif kullandırabilirler. Ancak hesap
bakiyelerinde $50.000.- lık limit
üzerinde oluşacak depasmanın 30 gün
içerisinde kapatılması gerekir.
(11) Bankalar ve faktoring
şirketleri tarafından ihracatçıların doğmuş veya doğacak
alacaklarının devralınması suretiyle ihracatçılara döviz üzerinden
fon kullandırılabilir.
(12) Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışında pay
sahibi olduğu ortaklıklara, yurt dışındaki ana şirkete ve grup
şirketlerine döviz veya Türk Lirası kredi açılabilir.
(13) Bankalarca yurt dışında yerleşik kişilere açılacak
döviz ve Türk Lirası krediler Türkiye’deki mevduat hesaplarına
yatırılmak suretiyle de kullanılabilir.
(14) Özelleştirme ihalelerine katılan Türkiye’de
yerleşik kişiler veya yurtdışında yerleşik kişiler ile Türk ve
yabancı firmaların katılımı ile oluşturulan ortak girişim
gruplarına, ihale bedelinin finansmanı amacıyla bankalarca döviz
kredisi açılabilir.
Kamu kurum ve kuruluşları
tarafından temin edilen kredilerin bildirimi
MADDE 12 – (1) Hazine’nin
geri ödeme garantisi olmadan dış kredi anlaşması yapan;
a) 5018 sayılı Kanunun (II) sayılı cetvelinde bulunan Özel Bütçe
Kapsamındaki İdareler,
b) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı kurumları,
c) Özel hukuk hükümlerine tâbi olmakla beraber
sermayesinin yüzde ellisinden fazlası
kamuya ait olan kuruluşlar,
ç) Fonlar,
d) Kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları,
e) Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara
bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim kuruluşlarının,
yurt dışından sağladıkları ve ithalatta vadeli ödeme
şekilleri dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli kredi
anlaşmaları ile bu kurum ve kuruluşların
yap-işlet-devret, yap-işlet ile işletme hakkı devri ve benzeri
finansman modelleri çerçevesinde Hazine yatırım garantisi kapsamında
gerçekleştirilmesi öngörülen projeler için sağlanan ve ithalatta
vadeli ödeme şekilleri dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli
kredi anlaşmalarını bu Tebliğ’in eki Ek:2’de yer alan Kredi Bilgi
Formu ve Ek:3’de yer alan Kredi İzleme Formu ile birlikte, Dış
Finansman Numarası (DFN) alınmasını teminen,
anlaşma tarihinden itibaren 30 gün içinde Müsteşarlık Dış Ekonomik
İlişkiler Genel Müdürlüğü’nden alınan ön izin ile birlikte, Kamu
Finansmanı Genel Müdürlüğü’ne göndermeleri zorunludur.
Sözkonusu kurum ve kuruluşlar tarafından
sağlanan kredilere ilişkin kullanımlar, ana para geri ödemeleri,
faiz ve diğer ödeme bilgileri, geçmiş tüm bilgileri de içerecek
şekilde, Ek:3’de yer alan Kredi İzleme
Formu ile birlikte gerçekleşme tarihinden itibaren 10 gün içinde
bankalar ile kredi borçlusu tarafından Müsteşarlık Kamu Finansmanı
Genel Müdürlüğü’ne gönderilir.
(2) Kurum ve kuruluşların, Hazine geri ödeme garantisi
altında, gerçekleştirilmesi öngörülen projeler tahtında yurtdışından
sağladıkları ithalatta vadeli ödeme
şekilleri dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli kredilere
ilişkin olarak imzalanan anlaşmalar çerçevesinde borçlu kurum ve
kuruluşlarca gerçekleştirilen kullanımlar, anapara geri ödemeleri,
faiz ve diğer ödemeleri, geçmiş tüm bilgileri de içerecek şekilde bu
Tebliğ’in ekinde (Ek:3) yer alan Kredi İzleme Formu ile işlem
tarihinden itibaren 10 gün içinde bankalar ile kredi borçlusu kurum
ve kuruluşlar tarafından Müsteşarlık Kamu Finansmanı Genel
Müdürlüğü’ne gönderilmesi zorunludur.
(3) Kurum ve kuruluşların Hazine’nin kısmi garantisi
altında sağladıkları krediler için de gerçekleştirilen kullanımlar,
anapara geri ödemeleri, faiz ve diğer ödemeleri, geçmiş tüm
bilgileri de içerecek şekilde bu Tebliğ’in ekinde (Ek:3) yer
alan Kredi İzleme Formu ile işlem
tarihinden itibaren 10 gün içinde bankalar ile kredi borçlusu kurum
ve kuruluşlar tarafından Hazine garantili ve garantisiz kısımları
için ayrı ayrı hazırlanarak Müsteşarlık
Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü’ne gönderilir.
Kişisel sermaye hareketleri
MADDE 13 – (1) Kişisel
borçlar, armağan, hediye, bağış, çeyiz, gelin veya güveyin karşı
tarafa verdiği para, miras, veraset veya kalan
mal, göçmen işçilerin kendi ülkesindeki borçlarının tasfiyesine
yönelik ödemeler ve göçmenlerin varlıkları kişisel sermaye
hareketleri kapsamında değerlendirilir.
Yurt dışı müteahhitlik
hizmetleri
MADDE 14 – (1) Müsteşarlık
yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin ülke yararına geliştirilmesi ve
desteklenmesi amacıyla ilgili kamu ve özel kuruluşlardan bilgi
toplanması ile bunlar arasındaki bilgi paylaşımı ve koordinasyona
katkıda bulunmak için gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Süreler
MADDE 15 – (1) Türk Parası
Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 sayılı Karar ile söz konusu Karara ek
olarak yayımlanacak kararlarda ve bunlara ilişkin tebliğlerde
belirtilen hak doğurucu ve hak düşürücü ve uyulmaması aykırılık
oluşturan sürelerin hesaplanmasında işlemin yapıldığı gün hesaba
katılmaz. Ancak, hesaplanacak sürelerin son günü resmi tatile
rastlarsa, süreler izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
(2) Süreler gün olarak ifade edilmiş bulunduğu takdirde
ilk gün (işlemin yapıldığı gün) hesaba katılmaz. Günler ertesi
günden hesaplanmaya başlanır ve süre son günün çalışma saati sonunda
biter.
(3) Süreler ay olarak gösterildiği takdirde sürenin
bitimi, izleyen ayların işlem tarihine tekabül eden tarihteki günün
mesai saati sonudur. O ayda işlem tarihine tekabül eden bir gün
bulunmuyor ise sürenin bitimi ayın son günüdür.
(4) Süreler yıl olarak belirlendiği takdirde ise
sürenin bitimi, izleyen yılların işlemin yapıldığı ay ve tarihe
tekabül eden ay ve tarihteki günün çalışma saati sonudur.
Usul ve müşterek hükümler
MADDE 16 – (1) Türk parası
kıymetini koruma hakkında kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler
uyarınca Merkez Bankasınca çıkarılan genelgeler tebliğ hükmündedir.
(2) Bu Tebliğde öngörülenler dışında kalan haller
Müsteşarlıkca incelenip sonuçlandırılır.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 17 – (1) 9/2/2007 tarih
ve 26429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2007-32/33 sayılı Tebliğ
yürürlükten kaldırılmıştır.
Lehe hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Yürürlükten kaldırılan tebliğler hükümlerine göre başlamış olup
henüz sonuçlanmamış işlemler, ilgili tebliğ hükümlerine tabidir.
Ancak aksine bir hüküm olmadıkça bu Tebliğ'in ilgililer lehine olan
hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
|
