6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunun(1)
48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilen amme
alacaklarına uygulanacak yıllık tecil faizi oranının
belirlenmesi ile aynı Kanunun 51 inci maddesi uyarınca
belirlenen ve ödeme müddeti içerisinde ödenmeyen amme
alacaklarına vadenin bitim tarihinden itibaren uygulanan aylık
gecikme zammı oranının uygulamasına ilişkin olarak aşağıdaki
açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.
I- TECİL FAİZİ ORANI:
6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile
Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık
% 36
olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu Tebliğin yayımı
tarihinden itibaren yıllık
% 30
olarak belirlenmiştir.
Bundan böyle, 6183 sayılı
Kanunun 48 inci maddesine istinaden bu Tebliğin yayımı
tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil
edilen amme alacaklarına yıllık % 30 oranında tecil faizi
uygulanacaktır.
Bu Tebliğin yayımı tarihinden
önceki müracaatlara dayanılarak tecil edilecek olan amme
alacaklarına müracaat tarihlerinden bu Tebliğin yayımı tarihine
kadar (bu tarih hariç) geçen süre için geçerli olan oranlar, bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren de % 30 oranında tecil faizi
uygulanması gerekmektedir.
Aynı şekilde, bu Tebliğin
yayımı tarihinden önce tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun
olarak ödenmekte olan amme alacaklarının bu Tebliğin yayımı
tarihinden sonra ödenmesi gereken taksit tutarlarına; bu
Tebliğin yayımı tarihine kadar (bu tarih hariç) geçen süre için
geçerli olan oranlar, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren de
% 30 oranında tecil faizi uygulanacaktır.
16.07.2004 tarihli ve 5228
sayılı Kanunun(2)
geçici 6 ncı maddesi
kapsamında yapılan tecil müracaatları ile anılan Kanun
kapsamında tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak
ödenmekte olan alacaklar:
Bilindiği gibi, Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğünce tescil edilmiş ve Türkiye’de sportif
alanda faaliyet gösteren spor kulüplerinin, 5228 sayılı Kanunun
geçici 6 ncı maddesinden yararlanmak üzere yapmış oldukları
müracaatlara istinaden tecil edilen borçlarına, anılan madde
hükmü gereğince, bu Tebliğin yayımı tarihinden önce uygulanmakta
olan oranın 1/6’sı olan (36/6=)%6
(yıllık) oranında tecil faizi tatbik edilmektedir.
Anılan madde hükmüne göre
tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan
amme alacaklarının bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra ödenmesi
gereken taksit tutarlarına; bu Tebliğin yayımı tarihine (bu
tarih hariç) kadar geçen süre için yıllık %6 oranında, bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren de yıllık (30/6=)%5
oranında tecil faizi uygulanacaktır.
Aynı şekilde, 5228 sayılı
Kanunun geçici 6 ncı maddesi kapsamında yapılan tecil ve
taksitlendirme taleplerine dayanılarak tecil edilecek olan amme
alacaklarına, müracaat tarihlerinden bu Tebliğin yayımı tarihine
(bu tarih hariç) kadar geçen süre için yıllık %6 oranında, bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren de yıllık (30/6=)%5
oranında tecil faizi uygulanması gerekmektedir.
Tecilin gerçekleşmesi üzerine
borcu tecil edilen mükelleflere yapılacak bildirimde; faiz
oranının belirlendiği kısmın altı çizilmek suretiyle hangi
oranda tecil faizi ödeneceğine dair gerekli uyarı yapılacaktır
II- GECİKME ZAMMI:
Bilindiği gibi, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 5035 sayılı
Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun(3)
4 üncü maddesiyle değiştirilen 51 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında “Bakanlar Kurulu, gecikme zammı oranlarını aylar
itibarıyla topluca veya her ay için ayrı ayrı, yüzde onuna kadar
indirmeye, gecikme zammı oranı ile gecikme zammı asgari tutarını
iki katına kadar artırmaya, ayrıca gecikme zammı oranını aylar
itibarıyla farklı olarak belirlemeye ve gecikme zammını bileşik
faiz usulüyle aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık olarak
hesaplatmaya yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
02/03/2005 gün ve 25743
sayılı Resmi Gazate'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2005/8551
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Kanunun 51 inci maddesine
istinaden aylık gecikme zammı oranı yeniden belirlenmiş olup
aylık oranı yeniden belirlenen gecikme zammının uygulanmasına
yönelik olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun
görülmüştür.
A) Gecikme Zammı Oranı:
6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi
uyarınca 12/11/2003 tarihinden itibaren, amme alacağının ödeme
müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden
itibaren her ay için ayrı ayrı
% 4
oranında gecikme zammı uygulanmaktaydı.
Anılan maddenin dördüncü
fıkrasının Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden
02/03/2005 tarih ve 25743 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
23/02/2005 tarih ve 2005/8551 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin
bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı
% 3
oranında gecikme zammı uygulanması kararlaştırılmış ve
belirtilen Karar 02/03/2005 tarihinde yürürlüğe girmiş
bulunmaktadır.
Buna göre, 02/03/2005
tarihinden önce vadesi geldiği halde bu tarihe kadar ödenmemiş
olan amme alacaklarının bu tarihten itibaren ödenecek
kısımlarına ve 02/03/2005 tarihinden itibaren vadesi geldiği
halde vadelerinde ödenmeyen amme alacaklarına yukarıda
belirtilen oranlarda ve 378(4),
381(5),
428(6),
430(7)
Seri No'lu Tahsilat Genel Tebliğlerinde ve bu Tebliğde yer alan
esaslar doğrultusunda gecikme zammı uygulanacaktır.
B) Gecikme Zammının
Tatbiki:
Bilindiği gibi, 5035 sayılı
Kanunla 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin değiştirilmesiyle
ay kesirlerine isabet eden gecikme zammının günlük olarak
hesaplanacağı hüküm altına alınmış ve uygulamaya ilişkin
açıklamalar 430 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliği ile
yapılmıştır. Anılan Tebliğde, gecikme zammı hesaplamalarının tam
aylar için aylık esasa,
ay kesirleri için ise
günlük esasa göre
yapılacağı belirtilmiştir.
Gecikme zammı oranının aylık
%4’ten %3’e indirilmesine yönelik Bakanlar Kurulu Kararı
uyarınca gecikme zammı hesaplamasında aşağıda belirlenen
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
a) Aylık Esasa Göre:
Aylık esasa göre
gecikme zammının hesaplanmasında, tatbik edilmesi gereken oranın
belirlenmesi için 381 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliğinin
“I-Gecikme Zammı Hesabı” bölümünde yer verilen açıklamalara göre
işlem yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, aylık esasa göre
gecikme zammının hesaplanacağı bir aylık süre içindeki bir
tarihte oran değişikliği yapılırsa, bu bir aylık sürenin
tamamına eski oran
tatbik edilecektir.
b) Günlük Esasa Göre:
Ay kesirleri için gecikme zammının hesaplanması günlük esasa
göre yapıldığından, Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe girdiği
gün dahil olmak üzere daha sonraki günler için
yeni oran,
yürürlük tarihinden önceki günler için ise
eski oran
tatbik edilecektir.
Örnek 1-
Şehit Kamil Vergi Dairesi
Mükelleflerinden (C)
26.12.2004 vadeli 120
YTL tutarlı Katma Değer Vergisi borcunu
15.05.2005
tarihinde gecikme zammı ile birlikte ödemiştir. Uygulanmakta
olan aylık gecikme zammı oranı
02.03.2005
tarihinde %4’ten
%3’e
indirilmiştir.
Mükellefin vergi aslı ile
birlikte ödemesi gereken gecikme zammı;
-27.12.2004-26.01.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.01.2005-26.02.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.02.2005-26.03.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.03.2005-26.04.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%3
oranında) aylık esasa
göre (yeni oran),
-27.04.2005-15.05.2005
tarihleri arasındaki 19 günlük süre için ise
günlük esasa
göre (yeni oran),
uygulanmak suretiyle
hesaplanacaktır.
| Borcun 4 tam
aylık süre için gecikme zammı tutarı |
=
(%4+%4+%4+%3) x 120 YTL |
 |
= %15 x 120
YTL |
|
|
=18 YTL |
Bu borcun
27.04.2005-15.05.2005 tarihleri arasındaki
19
günlük ay kesri için hesaplanan gecikme zammı tutarı ise;
|
Günlük gecikme zammı oranı: (3/100/30=)0.001 |
|
(günlük gecikme zammı
oranı) x (gün sayısı) x (gecikme zammı uygulanacak tutar)
=
|
|
|
= (0,001) x
19 x 120 YTL |
|
|
=
2,28 YTL’dır. |
Böylece mükellef (C)’den, 120
YTL Katma Değer Vergisinin yanında ayrıca (18+2,28=)20,28YTL
gecikme zammı tutarının da tahsil edilmesi gerekmektedir.
Örnek 2-
Menemen Vergi Dairesi
Mükelleflerinden (N),
26.11.2004 vadeli
Ekim/2004 döneminden kaynaklanan 250.000 YTL Gelir (Stopaj)
Vergisini gecikme zammıyla birlikte
05.03.2005
tarihinde ödemiştir. Aylık gecikme zammı oranı
02.03.2005
tarihinde %4’ten
%3’e
indirilmiştir.
Mükellefin 250.000 YTL vergi
aslının yanında ödemesi gereken gecikme zammı aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.
Buna göre;
-27.11.2004-26.12.2004
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.12.2004-26.01.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.01.2005-26.02.2005
tarihleri arasındaki bir aylık süre için (%4 oranında)
aylık esasa
göre (eski oran),
-27.02.2005-01.03.2005
tarihleri arasındaki 3 günlük süre için
günlük esasa
göre (eski oran),
-02.03.2005-05.03.2005
tarihleri arasındaki 4 günlük süre için
günlük esasa
göre (yeni oran),
dikkate alınacaktır.
|
Aylık Esasa Göre:
Borcun 3 tam aylık süre için gecikme zammı tutarı = |
|
|
= (%4+%4+%4)
x 250.000 YTL |
|
|
= %12 x
250.000 YTL |
|
|
=30.000
YTL |
Günlük Esasa Göre:
Borcun 27.02.2005-05.03.2005 tarihleri arasındaki 7 günlük ay
kesri için gecikme zammı tutarı, oran değişikliği dikkate
alınarak aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
- 27.02.2005-01.03.2005
tarihleri arasındaki 3
günlük süre için eski orana göre günlük gecikme zammı tutarı:
- 02.03.2005-05.03.2005
tarihleri arasındaki 4 günlük süre için
yeni orana
göre günlük gecikme zammı tutarı:
|
Günlük gecikme zammı oranı: (3/100/30=)0.001 |
|
günlük gecikme zammı
oranı) x (gün sayısı) x (gecikme zammı uygulanacak tutar)
=
|
|
|
= (0,001) x
4 x 250.000 YTL |
|
|
=
1.000 YTL |
Böylece mükellef (N)’den,
250.000 YTL Gelir (Stopaj) Vergisinin yanında ayrıca
(30.000+1.000,50+1.000=)32.000,50
YTL gecikme zammı
tahsil edilecektir.
Örnek 3-
Havza Vergi Dairesi mükellefi
(H), 17.02.2005 vadeli 650.000 YTL vergi borcunu gecikme
zammıyla birlikte 02.03.2005 tarihinde ödemiştir.
Aylık gecikme zammı
oranı 02.03.2005
tarihinde %4’ten
%3’e
indirilmiştir.
Mükellefin 650.000 YTL vergi
aslının yanında ödemesi gereken gecikme zammı aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.
Buna göre;
-18.02.2005-01.03.2005
tarihleri arasındaki 12 günlük süre için günlük esasa göre
(eski oran),
-02.03.2005 tarihi için
günlük esasa göre
(yeni oran),
dikkate alınacaktır.
- 18.02.2005-01.03.2005
tarihleri arasındaki 12 günlük süre için
eski oran
üzerinden günlük gecikme zammı tutarı:
- 02.03.2005 tarihi için
yeni orana
göre günlük gecikme zammı tutarı:
|
Günlük gecikme zammı oranı: (3/100/30=)0.001 |
|
(günlük gecikme zammı
oranı) x (gün sayısı) x (gecikme zammı uygulanacak tutar)
=
|
|
|
= (0,001) x
1 x 650.000 YTL |
|
|
=
650 YTL |
Böylece mükellef (H)’den,
650.000 YTL vergi aslının yanında ayrıca (10.405,20+650=)11.055,20
YTL gecikme zammı
tahsil edilecektir.
Örnek 4-
Beypazarı
Vergi Dairesi
mükellefi (A), 01.03.2005 vadeli 970 YTL vergi borcunu gecikme
zammıyla birlikte 03.03.2005 tarihinde ödemiştir.
Aylık gecikme zammı
oranı 02.03.2005
tarihinde %4’ten
%3’e
indirilmiştir.
Mükellefin 970 YTL vergi
aslının yanında ödemesi gereken gecikme zammı;
02.03.2005-03.03.2005
tarihleri arasındaki 2 günlük ay kesri için günlük esasa göre
yeni oran
tatbik edilerek,
|
Günlük gecikme zammı oranı: (3/100/30=)0.001 |
|
(günlük gecikme zammı
oranı) x (gün sayısı) x (gecikme zammı uygulanacak tutar)
=
|
|
|
= (0,001) x
2 x 970 YTL |
|
|
=
1,94 YTL
olarak bulunacaktır. |
Tebliğ olunur.
(1)
28.07.1953 tarihli ve 8469 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(2)
31.07.2004 tarihli ve 25539 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
(3)
02.01.2004 tarihli ve 25334 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
(4)
26.12.1991 tarihli ve 21093 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
(5)
07.01.1994 tarihli ve 21811 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
(6)
15.05.2003 tarihli ve 25109 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
(7)
15.01.2004 tarihli ve 25347 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmıştır.
