27/4/2005 gün ve 25798 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun
Geçici 9 uncu maddesi ile Mülga 8/7/1948 tarihli ve 5254 sayılı
Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında Kanun ve
ilgili Bakanlar Kurulu kararları uyarınca dağıtılan
tohumlukların karşılığı olarak kullandırılan ancak süresinde
tahsil edilemeyen ve Hazine alacağına dönüşen (haksız alındığı
tespit edilenler hariç) ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine takip ve tahsil edilmek üzere bu maddenin yürürlük
tarihinden önce intikal ettirilmiş bulunan kredi alacaklarının
tahsiline yönelik düzenlemeler yapılmıştır.
I-KANUN HÜKMÜ
Söz konusu Kanun hükmü
aşağıda yer almaktadır.
“GEÇİCİ MADDE 9. —
Mülga 8.7.1948 tarihli ve
5254 sayılı Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında
Kanun ve ilgili Bakanlar Kurulu kararları uyarınca dağıtılan
tohumlukların karşılığı olarak kullandırılan ancak süresinde
tahsil edilemeyen ve Hazine alacağına dönüşen (haksız alındığı
tespit edilenler hariç) ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine takip ve tahsil edilmek üzere bu maddenin yürürlük
tarihinden önce intikal ettirilmiş bulunan kredi alacaklarından,
(6.6.2003 tarihli ve 4876 sayılı T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve
Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından Üreticilere Kullandırılan
ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden
Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamına girenler hariç) bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ayın başından
itibaren üç ay içerisinde başvurulması koşuluyla vadesinde
ödenmeyen alacak asılları ile bu alacaklara ilişkin faiz ve
gecikme zammı yerine, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar
aylık olarak T.C. Ziraat Bankasınca tarımsal kredilere uygulanan
getiri oranı veya Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından
belirlenen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat endeksi ile
üretim fiyat endeksinin aylık oranlarından düşük olanı esas
alınarak (5254 sayılı Kanun uyarınca yıllık faiz uygulanan
alacaklarda bu faiz oranı esas alınarak) hesaplanacak tutarın,
ilk taksit 2005 yılı Ekim ayında, ikinci taksit 2006 yılı Ekim
ayında, üçüncü taksit 2007 yılı Ekim ayında olmak üzere üç yılda
üç eşit taksitte ödenmesi, dava açılmaması ve açılan davalardan
vazgeçilmesi şartıyla, bu alacaklara uygulanan gecikme zamları
ile diğer fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.
Madde kapsamına giren alacakların maddenin yürürlük tarihinden
önce kısmen ödenmiş olması halinde, ödenmeyen kısım için bu
hükümden yararlanılır ve ödenen kısımlar red ve iade edilmez.
Madde hükmüne göre ödenen alacaklara, maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten sonra gecikme zammı tatbik edilmez. Ancak süresinde
ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksit ödeme
süresi sonuna kadar, ödenmeyen veya eksik ödenen kısmın son
takside ait olması halinde ise bu tutarın son taksidi izleyen
ayın sonuna kadar, ödenmeyen kısım ile birlikte 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi
uyarınca uygulanan tecil faizi oranının yarısı oranında her ay
için ayrı ayrı hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte
ödenmesi şartıyla, bu madde hükmünden yararlanırlar. Madde
kapsamına giren alacakların maddede öngörülen süre ve şekilde
tamamen ödenmemesi halinde, ödenen tutar kadar bu madde
hükmünden yararlanılır.
Birinci fıkra kapsamında
yapılandırmaya esas alınan borcun tamamının ilk taksit ödeme
süresi sonuna kadar peşin ödenmesi halinde, ödenecek borç
miktarı üzerinden % 30 oranında indirim yapılır.
Bu madde kapsamında yapılan
tahsilattan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kaynaklı kredilere
ilişkin olanlar, T.C. Ziraat Bankası aracılığı ile anılan Fonun
gider hesabına aktarılır.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin başvuru süresini, ilk taksit ödeme süresi sonuna kadar,
ilk taksit ödeme süresini ise iki aya kadar uzatmaya, diğer usûl
ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
II-KAPSAM
Bu Kanun kapsamına;
1- Mülga 8/7/1948 tarihli ve
5254 sayılı Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında
Kanun kapsamında kullandırılan ve Hazine alacağına dönüşen
tohumluk kredileri,
2- 9/9/1997 tarihli ve
97/9975 sayılı ve 27/5/1998 tarihli ve 98/11130 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararları kapsamında kullandırılan ve 7/3/2002 tarihli ve
2002/3893 sayılı ve 9/8/2004 tarihli ve 2004/7682 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararları ile Hazine alacağına dönüşen tohumluk
kredileri,
3- 23/7/1999 tarihli ve
99/13172 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında Destekleme ve
Fiyat İstikrar Fonu kaynaklarından üreticilere kullandırılan
tohumluk kredileri,
nedeniyle doğan ve bu
maddenin yürürlük tarihinden (27/4/2005) önce 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
Bakanlığımız vergi dairelerince takip ve tahsil edilmek üzere
devralınan alacaklar girmektedir.
Anılan maddede söz konusu
tohumluk kredilerini haksız aldığı tespit edilen borçlulardan
aranılan alacaklar ile 6/6/2003 tarihli ve 4876 sayılı T.C.
Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından
Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal
Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamına
giren alacaklar kapsam dışında bırakıldığından bu borçların
madde hükmüne göre ödenmesi mümkün değildir.
III-BAŞVURU SÜRESİ VE
ŞEKLİ
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesi ile bu madde hükmünden yararlanmak için başvuru
süresi, maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ayın
başından itibaren üç ay olarak belirlenmiştir.
Buna göre madde hükmünden
yararlanmak isteyen borçluların, 1 Ağustos 2005 tarihi mesai
saati bitimine kadar bağlı oldukları vergi dairesine ekteki
(EK:1)
örneğe uygun dilekçe ile yazılı
başvuruda bulunmaları zorunludur.
Yazılı başvurular; bizzat
yapılabileceği gibi taahhütlü posta veya APS yoluyla da
yapılabilecektir. Başvuruların taahhütlü posta veya APS yoluyla
yapılması halinde postaya verildiği tarih, başvuru tarihi olarak
dikkate alınacaktır.
Madde hükmünden yararlanmak
isteyen ve farklı tarihlerde aldıkları krediler nedeniyle farklı
vadelerde ödemeleri gereken borcu olan borçlular, toplam
borçları için madde hükmünden yararlanabilecekleri gibi sadece
talep ettikleri kredilerden kaynaklanan amme borcu için de madde
hükmünden yararlanabileceklerdir.
Madde hükmünden amme
alacağının ödenmesinden sorumlu olan mirasçılar, kefiller ve
kanuni temsilciler de sorumlu oldukları tutar dikkate alınarak
yararlanabileceklerdir.
Madde hükmünden
yararlanılmasının şartlarından biri de dava açılmaması veya
açılmış davalardan vazgeçilmesi olduğundan, madde hükmünden
yararlanmak üzere başvuran borçluların, açmış oldukları
davalardan da vazgeçmeleri zorunludur.
IV- ALACAK TUTARININ
TESPİTİ
1-
Mülga 8/7/1948 tarihli
ve 5254 sayılı Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi
Hakkında Kanun kapsamında kullandırılan ve Hazine alacağına
dönüşen tohumluk kredileri
Bilindiği gibi, mülga 5254
sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde, “Tohumluk kredisi borçlarını
vadesinde ödemeyenlerin borçları Türkiye Cumhuriyeti Ziraat
Bankasınca kendi usullerine göre bir yıl müddetle takip ve
tahsil olunur. Bir yıl içinde ödenmeyen alacaklar gecikme zammı
yerine vade tarihinden itibaren yalnız %6 faize tabi tutulmak
kaydı ile 6183 sayılı Kanun hükümleri dahilinde takip ve tahsil
edilmek üzere Maliye’ye devrolunur.” hükmü yer almaktaydı.
Anılan Kanun hükümlerine göre
T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nce üreticilere tohumluk kredisi
kullandırılmıştır.
20/6/2001 tarihli ve 4684
sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin (b) bendi ile
“5254 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi kapsamında ödenmeyen
alacaklarla ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası
Anonim Şirketince Maliye Bakanlığına devredilen senet
bedellerinin takip ve tahsiline anılan Bakanlıkça 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
dahilinde devam olunur. 2000 yılına ilişkin olarak tohumluk
borçlarını vadesinde ödemeyenlerin borçları da Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketince 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri dahilinde
takip ve tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığına devrolunur.”
hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun ile 5254 sayılı Kanun
yürürlükten kaldırılmıştır.
Söz konusu hükümler gereğince
27/4/2005 tarihinden önce takip ve tahsil edilmek üzere vergi
dairelerine aktarılan kredi borçlarının, vade tarihlerinden
tahsil tarihine kadar geçen süre için yıllık %6 oranında faiz
uygulanarak takip ve tahsili gerekmektedir.
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesi ile 5254 sayılı Kanun uyarınca yıllık faiz
uygulanan alacaklarda
bu faiz oranı (%6) esas alınarak
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar hesaplanacak tutarın
maddede öngörülen esaslar çerçevesinde ödenmesi gerektiği hükme
bağlandığından, bu alacaklara vade tarihinden 27/4/2005 tarihine
kadar geçen süre için yıllık %6 oranında basit faiz formülü ile
faiz hesaplanacak ve alacak aslı ile toplanmak suretiyle madde
hükmüne göre ödenecek tutar tespit edilecektir.
Madde ile ödenecek tutarın 3
yılda ve 3 eşit taksitte ödenmesi öngörüldüğünden, bulunan tutar
3’e bölünerek her bir taksit tutarı hesaplanacaktır.
Madde hükmüne göre ödenmesi
gereken alacak aslı ile faiz tutarı toplamının maddede öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi halinde bu alacaklara ayrıca bir faiz
veya gecikme zammı uygulanmayacaktır.
Madde kapsamına giren
alacakların maddenin yürürlük tarihinden önce kısmen ödenmiş
olması halinde, ödenmeyen kısım için bu hükümden yararlanılması
mümkün olup bu takdirde de madde hükmüne göre ödenecek tutar
yukarıda açıklandığı şekilde tespit edilecektir. Ancak, anılan
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kısmen veya tamamen
yapılan ödemeler red ve iade edilmeyecektir.
5254 sayılı Kanun kapsamında
yıllık %6 oranında faize tabi tohumluk kredisi borçlarının
asıllarının 27/4/2005 tarihinden önce tamamen ödenmiş olması ve
alacağın faizden ibaret bulunması halinde bu tutar da madde
hükmüne göre ödenebilecektir.
2- 9/9/1997 tarihli ve
97/9975 sayılı ve 27/5/1998 tarihli ve 98/11130 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararları kapsamında kullandırılan ve 7/3/2002 tarihli ve
2002/3893 sayılı ve 9/8/2004 tarihli ve 2004/7682 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararları ile Hazine alacağına dönüşen tohumluk
kredileri
Bilindiği üzere, 97/9975
sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinde “Çiftçilerin
tohumluk borçları, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne 30/9/1998
tarihine kadar faizsiz olarak ödenir. Ancak, bu tarihe kadar
borcunu ödemeyen çiftçilerden, bu tarihten tahsil tarihine kadar
geçen süre için aylık faiz tahakkuk ettirilerek, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde
tahsil edilir. Tahsil edilen meblağ, Tarım İşletmeleri Genel
Müdürlüğünce en geç bir ay içerisinde, aldığı krediye mahsuben
T.C. Ziraat Bankası hesaplarına aktarılır.” hükmü,
98/11130 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde “Çiftçiler, tohumluk
borçlarını, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne 30/9/1999
tarihine kadar faizsiz öder. Ancak, bu tarihe kadar borcunu
ödemeyen çiftçilerden bu tarihten tahsil tarihine kadar geçen
süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun çerçevesinde aylık faiz tahakkuk ettirilerek tahsil
edilir. Tahsil edilen meblağ Tarım İşletmeleri Genel
Müdürlüğünce, en geç bir ay içerisinde aldığı krediye mahsuben
T.C. Ziraat Bankası hesaplarına aktarılır.” hükmü,
yer almaktadır.
Bu hükümler gereğince,
çiftçilere ödenen tohumluk kredileri önce T.C. Ziraat Bankası
A.Ş. kaynaklarından kullandırılmış, daha sonra Hazine tarafından
kredi tutarları anılan Bankaya ödenerek alacaklar Hazine
alacağına dönüştürülmüştür.
2002/3893 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 6 ncı maddesi ile T.C. Ziraat Bankası Anonim
Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak
Bankası Anonim Şirketinin görev zararı alacaklarının tasfiye
edilmesi hakkındaki 18/4/2001 tarihli 2001/2312 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 2 nci maddesinin son fıkrası “5254 sayılı
Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında Kanun
uyarınca dağıtılacak tohumlukların karşılığı olarak bu Karara
ekli listelerde yer alan kararlar uyarınca kullandırılan ancak
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün üreticiden tahsil
edemediği kredi alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri dahilinde tahsil edilmek
üzere Maliye Bakanlığı’na devredilir.” şeklinde
değiştirilmiştir.
2004/7682 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 4 üncü maddesi ile de yukarıda belirtilen
Kararnameler kapsamında ödenen ve Hazine alacağına dönüşen
kredilerden anılan Bankaya ödenmesi gereken bakiye borç tutarı
da Hazine alacağına dönüştürülmüştür.
Söz konusu hükümler
gereğince, 27/4/2005 tarihinden önce takip ve tahsil edilmek
üzere vergi dairelerine aktarılan kredi borçlarının, vade
tarihlerinden tahsil tarihlerine kadar geçen süre için 6183
sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirlenen gecikme zammı
oranında aylık faiz uygulanarak takip ve tahsili gerekmekte
olup, bu Kararnameler nedeniyle doğan kredi borçları da 5335
sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi kapsamında ödenebilecektir.
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesi ile bu maddenin yürürlük tarihinden önce takip ve
tahsil edilmek üzere vergi dairelerine intikal ettirilmiş
bulunan alacak asılları ile bu alacaklara ilişkin faiz ve
gecikme zammı yerine, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar
aylık olarak T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nce tarımsal kredilere
uygulanan getiri oranı veya Devlet İstatistik Enstitüsü
tarafından belirlenen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat
endeksi ile üretim fiyat endeksinin aylık oranlarından düşük
olanı esas alınarak hesaplanacak tutarın, maddede öngörülen süre
ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan gecikme
zamları ile diğer fer’i alacakların tamamının tahsilinden
vazgeçileceği hükme bağlandığından, yukarıda belirtilen Bakanlar
Kurulu Kararları kapsamında kullandırılan kredi alacakları da
borçluların başvurusu üzerine madde hükmüne göre
yapılandırılacaktır.
T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nce
tarımsal kredilere uygulanan getiri oranı ile Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından belirlenen tarım sektörüne ilişkin toptan
eşya fiyat endeksi ve üretim fiyat endeksinin tespit edilen
aylık oranlarından ilgili aylar itibarıyla düşük olanı esas
alınarak, anılan madde kapsamındaki borçların vade tarihleri de
dikkate alınmak suretiyle Eylül/1998 ayından 5335 sayılı Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar geçen aylar itibarıyla madde hükmüne
göre uygulanması gereken oranlar ekli Tabloda
(EK:2)
gösterilmiştir.
EK:2 No’lu Tabloda yer alan
aylık oranlar esas alınarak faiz ve gecikme zammı yerine
ödenecek fer’i alacak tutarı tespit edilecektir. Bu Tebliğde,
EK:2 No’lu Tabloda yer alan aylık oranlar
“5335 sayılı Kanun hükümlerine
göre belirlenen faiz oranı”,
bu oranlar esas alınarak hesaplanacak fer’i alacak tutarı ise
“5335 sayılı Kanun
hükümlerine göre belirlenen faiz tutarı”
olarak adlandırılmıştır.
Madde hükmüne göre ilgili
mevzuatta öngörülen faiz veya gecikme zammı yerine 5335 sayılı
Kanun hükümlerine göre belirlenen faiz alınacağından, bu tutarın
hesaplanmasında ilgili mevzuatta öngörülen hesaplama metodu ve
hesaplama süreleri değiştirilmeyecek, sadece aylık faiz veya
gecikme zammı yerine 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre
belirlenen faiz oranları kullanılacaktır.
Vade tarihlerinin ayın son
günlerine rastladığı hallerde (30 eylül gibi) 381 Seri No’lu
Tahsilat Genel Tebliğindeki açıklamalar çerçevesinde, gecikme
zammı oranında hesaplanan faiz tutarı yerine, alacağın vade
tarihinin rastladığı aya (eylül ayı) ait faiz oranından başlamak
suretiyle 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen faiz
tutarı hesaplanacaktır.
ÖRNEK: 1-
97/9975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında kullandırılan
ve 30/9/1998
tarihinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilmek üzere vergi
dairesine intikal ettirilen kredi tutarına bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı oranında
hesaplanacak toplam faiz oranı
%593,6’dır.
Bu oran yerine 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen
faiz oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
(6183 sayılı Kanunun 51 inci
maddesine göre ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük
olarak hesaplandığından, 1/4/2005 ila 27/4/2005 tarihlerine
rastlayan süreye 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen
faiz oranı da günlük olarak hesaplanacaktır.)
5335 sayılı Kanun hükümlerine
göre belirlenen faiz oranı, vade tarihinden 31 Mart 2005
tarihine kadar geçen süre için ekli tabloda yer alan aylık
oranlar dikkate alınarak,
%133,12
olarak hesaplanacaktır. Nisan/2005 ayı için aylık faiz oranı %
0,79 olup bir günlük faiz oranı ise (0,79/30=) %0,026 olarak
bulunacaktır. 5335 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe
kadar, 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen faiz tutarı
hesaplanacağından, 27/4/2005 tarihi hariç olmak üzere Nisan/2005
ayında geçen 26 günlük süreye uygulanacak oran (0,026x26=)
%0,68
olacaktır. Bu durumda, toplam faiz oranı (%133,12 + %0,68=)
%133,8
olarak tespit edilecektir.
Örnek olaydaki faiz oranları
dönemler itibarıyla aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| 30.09.1998 -
31.12.1998 tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 15,32 |
01.01.1999 - 31.12.1999
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 26,63 |
01.01.2000 - 31.12.2000
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 23,42 |
01.01.2001 - 31.12.2001
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 42,36 |
01.01.2002 - 31.12.2002
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 24,31 |
01.01.2003 - 31.12.2003
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 14,48 |
01.01.2004 - 31.12.2004
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% (-)14,52 |
01.01.2005 - 31.03.2005
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 1,12 |
01.04.2005 - 26.04.2005
tarihleri arasındaki süre için uygulanacak oran |
% 0,68 |
TOPLAM FAİZ ORANI
|
% 133,8
|
5335 sayılı Kanun hükümlerine
göre belirlenen toplam faiz oranı ile alacak aslı çarpılmak
suretiyle anılan Kararnameler gereğince ödenmesi gereken faiz
yerine 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gereken faiz
tutarı hesaplanacaktır.
Bu faiz tutarı, alacak aslı
ile toplanarak madde hükmüne göre ödenecek toplam tutar
bulunacaktır.
Madde ile ödenecek tutarın 3
yılda ve 3 eşit taksitte ödenmesi öngörüldüğünden, bulunan tutar
3’e bölünerek her bir taksit tutarı tespit edilecektir.
Madde hükmüne göre ödenmesi
gereken alacak aslı ile faiz tutarı toplamının, maddede
öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara
gecikme zammı oranında uygulanan faizin tahsilinden
vazgeçilecektir. Ödenmesi gereken alacak aslı ile faiz tutarı
toplamının maddede öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla
borca ayrıca bir faiz veya gecikme zammı uygulanmayacaktır.
Madde kapsamına giren
alacakların maddenin yürürlük tarihinden önce kısmen ödenmiş
olması halinde, ödenmeyen kısım için bu hükümden yararlanılması
mümkün olup bu takdirde de madde hükmüne göre ödenecek tutar
yukarıda açıklandığı şekilde tespit edilecektir. Ancak, anılan
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kısmen veya tamamen
yapılan ödemeler red ve iade edilmeyecektir.
3- 23/7/1999 tarihli ve
99/13172 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında Destekleme ve
Fiyat İstikrar Fonu kaynaklarından üreticilere kullandırılan
tohumluk kredileri
Bilindiği üzere, 99/13172
sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde “Çiftçiler
tohumluk borçlarını T.C. Ziraat Bankası’na 30/9/2000 tarihine
kadar faizsiz olarak öder. Ancak bu tarihe kadar borcunu
ödemeyen çiftçilerden, bu tarihten tahsil tarihine kadar geçen
süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun’un belirlediği gecikme zammı oranında aylık faiz tahakkuk
ettirilerek tahsilat yapılır.” hükmü yer almaktadır. Anılan
Kararname kapsamında verilen tohumluk kredileri Destekleme ve
Fiyat İstikrar Fonu kaynaklarından ödenmiştir.
Söz konusu hüküm gereğince
27/4/2005 tarihinden önce takip ve tahsil edilmek üzere vergi
dairelerine aktarılan kredi borçlarının, vade tarihlerinden
tahsil tarihlerine kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesinde belirlenen gecikme zammı oranında aylık faiz
uygulanarak takip ve tahsili gerekmektedir.
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesi ile bu maddenin yürürlük tarihinden önce takip ve
tahsil edilmek üzere vergi dairelerine intikal ettirilmiş
bulunan alacak asılları ile bu alacaklara ilişkin faiz ve
gecikme zammı yerine, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar
aylık olarak T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nce tarımsal kredilere
uygulanan getiri oranı veya Devlet İstatistik Enstitüsü
tarafından belirlenen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat
endeksi ile üretim fiyat endeksinin aylık oranlarından düşük
olanı esas alınarak hesaplanacak tutarın, maddede öngörülen süre
ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan gecikme
zamları ile diğer fer’i alacakların tamamının tahsilinden
vazgeçileceği hükme bağlandığından, 99/13172 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı kapsamında kullandırılan kredi alacakları da madde
hükmüne göre yapılandırılarak ödenebilecektir.
Bu durumda, 99/13172 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında
kullandırılan ve
Hazine alacağına
dönüşen kredi alacakları da
bu Tebliğin IV-2 bölümünde
açıklanan esaslar çerçevesinde
hesaplanarak madde hükmüne göre ödenecek tutar tespit
edilecektir.
5335 sayılı Kanun hükümlerine
göre belirlenen toplam faiz oranı ile alacak aslı çarpılmak
suretiyle anılan Kararname hükümlerine göre ödenmesi gereken
faiz yerine, 5335 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gereken
faiz tutarı hesaplanacaktır.
Bu faiz tutarı, alacak aslı
ile toplanarak madde hükmüne göre ödenecek toplam tutar
bulunacaktır.
Madde ile ödenecek tutarın 3
yılda ve 3 eşit taksitte ödenmesi öngörüldüğünden, bulunan tutar
3’e bölünerek her bir taksit tutarı tespit edilecektir.
Madde hükmüne göre ödenmesi
gereken alacak aslı ile faiz toplamının maddede öngörülen süre
ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan gecikme
zammı oranındaki faizin tahsilinden vazgeçilecektir. Ödenmesi
gereken alacak aslı ile faiz toplamının maddede öngörülen süre
ve şekilde ödenmesi şartıyla borca ayrıca bir faiz veya gecikme
zammı uygulanmayacaktır.
Madde kapsamına giren
alacakların maddenin yürürlük tarihinden önce kısmen ödenmiş
olması halinde, ödenmeyen kısım için bu hükümden yararlanılması
mümkün olup, bu takdirde de madde hükmüne göre ödenecek tutar
yukarıda açıklandığı şekilde tespit edilecektir. Ancak, anılan
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kısmen veya tamamen
yapılan ödemeler red ve iade edilmeyecektir.
V- ÖDEME
1- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesi ile madde hükmünden yararlanmak üzere başvuran
borçluların madde hükmüne göre hesaplanan borç tutarını, ilk
taksit 2005 yılı Ekim ayında, ikinci taksit 2006 yılı Ekim
ayında, üçüncü taksit 2007 yılı Ekim ayında olmak üzere üç yılda
ve üç eşit taksitte ödemeleri gerektiği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, 5335 sayılı
Kanunun Geçici 9 uncu maddesine göre ödenecek taksitlerin
vadeleri;
Birinci taksit : 31 Ekim
2005,
İkinci taksit : 31 Ekim 2006,
Üçüncü taksit : 31 Ekim 2007,
tarihleridir.
2- PEŞİN ÖDEME İNDİRİMİ
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Birinci fıkra kapsamında
yapılandırmaya esas alınan borcun tamamının ilk taksit ödeme
süresi sonuna kadar peşin ödenmesi halinde, ödenecek borç
miktarı üzerinden % 30 oranında indirim yapılır.” hükmü yer
almaktadır.
Buna göre, madde hükmünden
yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve borçları yeniden
yapılandırılan borçluların
madde hükmüne göre ödeyecekleri
tutarın tamamını 31
Ekim 2005 tarihi mesai saati bitimine kadar ödemeleri halinde
ödenecek borç tutar üzerinden %30 oranında indirim yapılacak ve
ödenecek tutar bu oranda eksik tahsil edilecektir.
3-SÜRESİNDE ÖDENMEYEN
TAKSİTLER
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesinde, “Madde hükmüne göre ödenen alacaklara, maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten sonra gecikme zammı tatbik edilmez.
Ancak süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının
son taksit ödeme süresi sonuna kadar, ödenmeyen veya eksik
ödenen kısmın son takside ait olması halinde ise bu tutarın son
taksidi izleyen ayın sonuna kadar, ödenmeyen kısım ile birlikte
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48
inci maddesi uyarınca uygulanan tecil faizi oranının yarısı
oranında her ay için ayrı ayrı hesaplanacak geç ödeme zammı ile
birlikte ödenmesi şartıyla, bu madde hükmünden yararlanırlar.
Madde kapsamına giren alacakların maddede öngörülen süre ve
şekilde tamamen ödenmemesi halinde, ödenen tutar kadar bu madde
hükmünden yararlanılır.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, madde hükmünden
yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçluların madde kapsamında
yapılandırılarak ödenen borçlarına, maddenin yürürlük tarihinden
sonra gecikme zammı uygulanmayacaktır.
Madde hükmüne göre ödenecek
olan ve yukarıda taksit vadeleri belirtilen alacakların, vade
tarihlerinde ödenmemesi halinde birinci ve ikinci taksitlerin 31
Ekim 2007 tarihi mesai saati bitimine kadar, 31 Ekim 2007
tarihinde ödenmesi gereken son taksitin ise 30 Kasım 2007 tarihi
mesai saati bitimine kadar ödenmesi mümkün olup, bu takdirde
ödemede gecikilen her ay ve kesri için ayrı ayrı 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi
uyarınca uygulanan tecil faizi oranının yarısı oranında geç
ödeme zammı tahsil edilecektir. Tahsil edilen geç ödeme zammı
red ve iade edilmeyecektir.
Halen uygulanmakta olan tecil
faizi oranı yıllık %30, aylık %2,5 olup 5335 sayılı Kanunun
Geçici 9 uncu maddesine göre hesaplanacak geç ödeme zammı aylık
oranın yarısı olan %1,25’dir. Tecil faizi oranında değişiklik
olması halinde geç ödeme zammı oranının da değişeceği tabiidir.
ÖRNEK 2-
9/9/1997 tarihli ve 97/9975
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında kullandırılan tohumluk
kredisinden borçlu (A), 5335 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar almış olduğu kredi için herhangi bir ödemede
bulunmamıştır. 20/5/2005 tarihinde mevcut tohumluk kredi
borçlarını 5335 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi
çerçevesinde ödemek için müracaatta bulunmuştur.
Bunun üzerine, borçlu (A)’ya
ait kredinin 5335 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi
çerçevesinde yeniden yapılandırılması sonucunda, toplam 300 YTL
(300.000.000.-TL) ödemesi gerektiği tespit edilmiştir.
Borçlu (A), kredi borcunun
ilk taksiti olan 100 YTL (100.000.000.-TL)’nı Ekim/2005
tarihinde ödemiş, ikinci taksitini ise 15/1/2007 tarihinde
ödemiştir.
II. taksit vade tarihi : 31
Ekim 2006
Ödenecek II. taksit tutarı:
100 YTL (100.000.000.-TL)
II. taksitin 15/01/2007
tarihinde ödenmesi nedeniyle 3 aylık geç ödeme zammı
hesaplanacaktır.
Aylık geç ödeme zammı oranı:
%1,25 (Not:
Bu tarih itibarıyla tecil faiz oranının değişmediği
varsayılmıştır.)
Üç aylık geç ödeme zammı
oranı= % (1,25+1,25+1,25)= % 3,75
Borçlu (A)’nın 15/01/2007
tarihinde ödeyeceği tutar = 100 + [100 x (% 3,75)]
= 100 + 3,75
= 103,75 YTL
(103.750.000.-TL)
olacaktır.
5335 sayılı Kanunun Geçici 9
uncu maddesinde, madde kapsamına giren alacakların maddede
öngörülen süre ve şekilde tamamen ödenmemesi halinde, ödenen
tutar kadar bu madde hükmünden yararlanılacağı hükme
bağlandığından, borçlarını madde kapsamında tamamen ödeyemeyen
borçlular da ödedikleri tutar kadar madde hükmünden
yararlanacaklardır.
Bu takdirde ödenen tutar
içerisinde alacak aslına isabet eden tutar;
(Alacak aslı) x (5335
sayılı Kanuna göre yapılan ödeme tutarı)
(Alacak aslı +5335 sayılı
Kanuna göre belirlenen faiz tutarı)
formülü ile bulunacaktır.
Bu suretle bulunan alacak
aslı Kanun hükümlerine göre ödenmiş alacak kabul edilecek,
bakiye alacak aslına vade tarihinden itibaren ilgili mevzuat
uyarınca faiz hesaplanarak takip ve tahsil edilecektir.
Tebliğ olunur.
EK 1
EK 2
