|
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Kanunun amacı; Ar-Ge
ve yenilik yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde
rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik
bilgi üretilmesini, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik
yapılmasını, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesini,
verimliliğin artırılmasını, üretim maliyetlerinin
düşürülmesini, teknolojik bilginin ticarileştirilmesini,
rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesini, teknoloji
yoğun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik yatırımlar
ile Ar-Ge’ye ve yeniliğe yönelik
doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin
hızlandırılmasını, Ar-Ge personeli
ve nitelikli işgücü istihdamının artırılmasını desteklemek ve
teşvik etmektir.
(2) Bu Kanun;
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı tarafından 12/4/1990
tarihli ve 3624 sayılı Kanuna göre oluşturulan teknoloji
merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri) ile Türkiye’deki
Ar-Ge merkezleri, Ar-Ge
projeleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri ve
teknogirişim sermayesine ilişkin
destek ve teşvikleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 2 –
(1) Bu Kanunun
uygulamasında;
a) Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge):
Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden
oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç,
sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için
sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre
uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında
bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün,
deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri,
b) Yenilik: Sosyal
ve ekonomik ihtiyaçlara cevap verebilen, mevcut pazarlara
başarıyla sunulabilecek ya da yeni pazarlar yaratabilecek;
yeni bir ürün, hizmet, uygulama, yöntem veya iş modeli fikri
ile oluşturulan süreçleri ve süreçlerin neticelerini,
c) Ar-Ge
merkezi: Dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri
dahil, kanuni veya iş merkezi
Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı
içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran
yurtiçinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve
en az elli tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge
birikimi ve yeteneği olan birimleri,
ç) Ar-Ge
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi,
bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel
kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları,
sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları
tespit edilmiş ve Ar-Ge
faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve
bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan projeyi,
d) Rekabet öncesi işbirliği projeleri:
Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden yararlanmak
suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak
verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma
değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya
sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek amacıyla
yürütecekleri, Ar-Ge
faaliyetlerine yönelik olarak yapılan ve fizibiliteye dayanan
işbirliği anlaşması kapsamında, bilimsel ve teknolojik
niteliği olan projeleri,
e) Teknogirişim
sermayesi: Örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir
lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki
öğrenci, yüksek lisans veya doktora öğrencisi ya da lisans,
yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön başvuru
tarihinden en çok beş yıl önce almış kişilerin, teknoloji ve
yenilik odaklı iş fikirlerini, desteği veren merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi uygun
bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer ve nitelikli
istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere
dönüştürebilmelerini teşvik etmek için yapılan sermaye
desteğini,
f) Ar-Ge
personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde
doğrudan görevli araştırmacı ve teknisyenleri;
1) Araştırmacı:
Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik
tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç,
yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili
projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans
mezunu uzmanları,
2) Teknisyen:
Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri alanlarında yüksek
öğrenim görmüş ya da meslek lisesi veya meslek yüksek
okullarının teknik fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik
bilgi ve deneyim sahibi kişileri,
g) Destek
personeli: Ar-Ge faaliyetlerine
katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici,
teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli,
ğ) TÜBİTAK:
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,
ifade eder.
İndirim,
istisna, destek ve teşvik unsurları
MADDE 3 –
(1) Ar-Ge
indirimi: Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde
ve teknogirişim sermaye
desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının
tamamı ile 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam eden Ar-Ge
merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge
ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı,
13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı
Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum
kazancının ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde
indirim konusu yapılır. Ayrıca bu harcamalar, 4/1/1961 tarihli
ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek
suretiyle amortisman yoluyla itfa
edilir, bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan
gider yazılır. Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap
döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap
dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlar, takip eden
yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden
değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
(2) Gelir vergisi stopajı teşviki: Kamu
personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi işletmelerinde,
Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından
yürütülen Ar-Ge ve yenilik
projelerinde, teknogirişim sermaye
desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi
işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge
ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde
ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için yüzde doksanı,
diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden müstesnadır.
(3) Sigorta primi
desteği: Kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya
da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projelerinde
ve teknogirişim sermaye
desteklerinden yararlanan işletmelerde çalışan Ar-Ge
ve destek personeli ile 26/6/2001
tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Kanununun geçici 2 nci maddesi
uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin; bu
çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden
hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, her bir
çalışan için beş yıl süreyle Maliye Bakanlığı bütçesine
konulacak ödenekten karşılanır.
(4) Damga vergisi
istisnası: Bu Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen
kağıtlardan damga vergisi alınmaz.
(5)
Teknogirişim sermayesi desteği:
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından bu
Kanunun 2 nci maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendindeki koşulları taşıyanlara bir defaya
mahsus olmak üzere teminat alınmaksızın 100.000 Yeni Türk
Lirasına kadar teknogirişim
sermayesi desteği hibe olarak verilir. Bu fıkra uyarınca yılı
bütçesinde Ar-Ge projelerinin
desteklenmesi amacıyla ödeneği bulunan merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin tümü tarafından yapılan
ödemelerin toplamı, her takvim yılı için 10.000.000 Yeni Türk
Lirasını geçemez. Bu tutarlar, takip eden yıllarda 213 sayılı
Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılmak suretiyle uygulanır.
(6) Rekabet öncesi
işbirliği projelerinde işbirliğini oluşturan kuruluşların bu
işbirliğine yaptıkları katkılar, işbirliği protokolünde
belirlenen kuruluşlardan biri adına açılacak özel bir hesapta
izlenir. Özel hesaba aktarılan bu tutarlar, harcamanın
yapıldığı dönemde katkı sağlayan kuruluşların Ar-Ge
harcaması olarak kabul edilir ve proje dışında başka bir amaç
için kullanılamaz. Proje hesabında toplanan tutarlar, proje
özel hesabı açan kuruluşun kazancının tespitinde gelir olarak
dikkate alınmaz.
(7) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde bulunanların; kamu kurum ve
kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslararası
fonlardan aldıkları destekler özel bir fon hesabında tutulur.
Bu fon, 193 sayılı Kanun ve 5520 sayılı Kanuna göre vergiye
tabi kazancın ve ilgili yılda yapılan Ar-Ge
harcaması tutarının tespitinde dikkate alınmaz. Bu fonun, elde
edildiği hesap dönemini izleyen beş yıl içinde sermayeye ilâve
dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi
veya işletmeden çekilmesi halinde, zamanında tahakkuk
ettirilmeyen vergiler ziyaa
uğratılmış sayılır.
Uygulama ve
denetim esasları
MADDE 4 –
(1) Bu Kanun
kapsamındaki destek ve teşvik unsurlarından yararlananların bu
Kanunda öngörülen şartları taşıdıklarına ilişkin tespitler en
geç iki yıllık süreler itibarıyla yapılır.
(2) Bu Kanunun 3
üncü maddesinde belirtilen gelir vergisi stopajı ve sigorta
primi işveren hissesine ilişkin teşviklerden yararlanacak olan
destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam
zamanlı Ar-Ge personeli sayısının
yüzde onunu geçemez.
(3) Asgari Ar-Ge
personeli sayısının hesabında fiilen ve tam zamanlı olarak
çalışan personelin üçer aylık dönemler itibarıyla ortalaması
esas alınır.
(4) Bu Kanunda
öngörülen şartların ihlali veya teşvik ve destek unsurlarının
amacı dışında kullanılması halinde, zamanında tahakkuk
ettirilmemiş vergiler yönünden vergi
ziyaı doğmuş sayılır. Sağlanan vergi dışı destekler ise
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle tahsil edilir.
(5) Bu Kanun
kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden
yararlananlar; 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (9) numaralı bendi, 5520 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve
29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun aynı mahiyetteki hükümlerinden ayrıca
yararlanamazlar.
(6) Bu Kanunun
uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esaslar, TÜBİTAK’ın
görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı tarafından birlikte çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Değiştirilen
hükümler
MADDE 5 –
(1) 193 sayılı
Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı
bendi ile 5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde yer alan "araştırma ve geliştirme
harcamaları tutarının % 40’ı oranında" ibareleri "araştırma ve
geliştirme harcamaları tutarının %100’ü oranında" şeklinde
değiştirilmiştir.
Yürürlük
MADDE 6 –
(1) Bu Kanun
31/12/2023 tarihine kadar
uygulanmak üzere, yayımını takip eden ay başında yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 7 –
(1) Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
11/3/2008
|
