| Anlaşmanın
İmza Tarihi |
11/05/2005 |
| Resmi Gazete
Tarihi |
15/12/2006 |
| Resmi Gazete
No |
26377 |
| Yürürlük
Tarihi |
 |
| Uygulama
Tarihi |
 |
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE
PORTEKİZ CUMHURİYETİ ARASINDA
GELİR ÜZERİNDEN ALINAN
VERGİLERDE ÇİFTE
VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME
VE VERGİ
KAÇAKÇILIĞINA ENGEL
OLMA
ANLAŞMASI
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
İLE
PORTEKİZ CUMHURİYETİ
Gelir üzerinden alınan
vergilerde çifte vergilendirmeyi önleyen ve vergi kaçakçılığına
engel olan bir Anlaşma
yapmak isteğiyle
AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE
ANLAŞMIŞLARDIR:
BİRİNCİ BÖLÜM
ANLAŞMANIN KAPSAMI
Madde 1
KAPSANAN KİŞİLER
Bu Anlaşma, Akit
Devletlerden birinin veya her ikisinin mukimi olan kişilere
uygulanacaktır.
Madde 2
KAPSANAN VERGİLER
1. Bu Anlaşma, ne şekilde
alındığına bakılmaksızın, bir Akit Devlet, politik veya idari alt
bölümleri ya da mahalli idareleri adına gelir üzerinden alınan
vergilere uygulanacaktır.
2. Menkul veya gayrimenkul
varlıkların devrinden doğan kazançlara uygulanan vergiler ve
teşebbüsler tarafından ödenen ücret veya maaşın toplam tutarı
üzerinden alınan vergiler ile sermaye değer artışlarına uygulanan
vergiler dahil olmak üzere, toplam gelir veya gelirin unsurları
üzerinden alınan tüm vergiler, gelirden alınan vergiler olarak
kabul edilecektir.
3. Anlaşmanın uygulanacağı
şu anda geçerli olan vergiler özellikle:
a) Portekiz yönünden:
i) kişisel gelir vergisi (Imposto
sobre o Rendimento das Pessoas Singulares – IRS);
ii) kurum gelir vergisi (Imposto
sobre o Rendimento das Pessoas Colectivas – IRS);
iii) kurum gelir vergisi
üzerinden alınan mahalli ek vergi (Derrema);
(Bundan böyle "Portekiz
vergisi" olarak bahsedilecektir).
b) Türkiye yönünden:
i) gelir vergisi;
ii) kurumlar vergisi;
iii) gelir vergisi ve
kurumlar vergisi üzerinden alınan fon payı;
(Bundan böyle "Türk vergisi"
olarak bahsedilecektir);
4. Anlaşma aynı zamanda,
Anlaşmanın imza tarihinden sonra mevcut vergilere ilave olarak
veya onların yerine alınan ve mevcut vergilerle aynı nitelikte
olan veya onlara önemli ölçüde benzeyen vergilere de
uygulanacaktır. Akit Devletlerin yetkili makamları, vergi
mevzuatlarında yapılan önemli değişiklikleri birbirlerine
bildireceklerdir.
İKİNCİ BÖLÜM
TANIMLAR
Madde 3
GENEL TANIMLAR
1. Bu Anlaşmanın amaçları
bakımından, metin aksini öngörmedikçe:
a) "Portekiz" terimi,
Portekiz topraklarını, karasularını, bunun yanısıra Portekiz
Cumhuriyeti’nin uluslararası hukuka uygun olarak doğal kaynakların
aranması, işletilmesi ve korunması amacıyla yargı yetkisi veya
egemenlik haklarını kullanıldığı deniz alanlarını ifade eder;
b) "Türkiye" terimi, Türkiye
topraklarını, karasularını, bunun yanısıra Türkiye’nin
uluslararası hukuka uygun olarak doğal kaynakların aranması,
işletilmesi ve korunması amacıyla yargı yetkisi veya egemenlik
haklarını kullanıldığı deniz alanlarını ifade eder;
c) "Bir Akit Devlet" ve
"diğer Akit Devlet" terimleri, metnin gereğine göre, Portekiz veya
Türkiye anlamına gelir;
d) "Kişi" terimi, bir gerçek
kişi, bir şirket ve kişilerin oluşturduğu diğer herhangi bir
kuruluşu kapsar;
e) "Şirket" terimi, herhangi
bir kurum veya vergileme yönünden kurum olarak muamele gören
herhangi bir kuruluş anlamına gelir;
f) "Bir Akit Devletin
teşebbüsü" ve "diğer Akit Devletin teşebbüsü" terimleri sırasıyla,
bir Akit Devletin mukimi tarafından işletilen bir teşebbüs ve
diğer Akit Devletin mukimi tarafından işletilen bir teşebbüs
anlamına gelir;
g) "Uluslararası trafik"
terimi, yalnızca diğer Akit Devletin sınırları içinde
gerçekleştirilen gemi, uçak veya kara nakil vasıtası işletmeciliği
hariç olmak üzere, bir Akit Devlet tarafından gemi, uçak veya kara
nakil vasıtası işletilerek yapılan her türlü taşımacılığı ifade
eder;
h) "Yetkili makam" terimi:
(i) Portekiz’de: Maliye
Bakanını, Vergileme Genel Müdürünü
(Director Geral dos Impostos)
veya onların yetkili temsilcilerini;
(ii) Türkiye’de: Maliye
Bakanını veya onun yetkili temsilcisini;
ifade eder.
i) "Vatandaş" terimi:
(i) bir Akit Devletin
vatandaşlığına sahip herhangi bir gerçek kişiyi;
(ii) bir Akit Devlette
yürürlükte olan mevzuata göre statü kazanan herhangi bir tüzel
kişiliği, ortaklığı veya derneği
ifade eder.
2. Anlaşmanın bir Akit
Devlet tarafından herhangi bir tarihte uygulanmasına ilişkin
olarak, burada tanımlanmamış herhangi bir terim, metin aksini
öngörmedikçe, Anlaşmanın uygulanacağı vergilerin amaçları
bakımından, o tarihte bu Devletin mevzuatında sahip olduğu anlamı
taşıyacak ve bu Devletin yürürlükteki vergi mevzuatında yer alan
bir anlam, bu Devletin diğer mevzuatında bu terime verilen anlama
göre üstünlük taşıyacaktır.
Madde 4
MUKİM
1. Bu Anlaşmanın amaçları
bakımından, "bir Akit Devletin mukimi" terimi, bu Devlet, herhangi
bir politik veya idari alt bölümü ya da mahalli idaresi de dahil
olmak üzere, o Devletin mevzuatı gereğince ev, ikametgah, kanuni
ana merkez, yönetim yeri veya benzer yapıda diğer herhangi bir
kriter nedeniyle orada vergi mükellefi olan kişi anlamına gelir.
Ancak bu terim, yalnızca o Devletteki kaynaklardan elde edilen
gelir nedeniyle vergiye tabi tutulan herhangi bir kişiyi kapsamaz.
2. 1 inci fıkra hükümleri
dolayısıyla bir gerçek kişi her iki Akit Devletin de mukimi
olduğunda, bu kişinin durumu aşağıdaki şekilde belirlenecektir:
a) Bu kişi, yalnızca daimi
olarak kalabileceği bir evin bulunduğu Devletin mukimi kabul
edilecektir. Eğer bu kişinin her iki Devlette de daimi olarak
kalabileceği bir evi varsa, bu kişi, yalnızca kişisel ve ekonomik
ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin mukimi olarak kabul
edilecektir (hayati menfaatlerin merkezi);
b) Eğer kişinin hayati
menfaatlerinin merkezinin yer aldığı Devlet saptanamazsa veya her
iki Devlette de daimi olarak kalabileceği bir evi yoksa, bu kişi
yalnızca kalmayı adet edindiği evin bulunduğu Akit Devletin mukimi
kabul edilecektir;
c) Eğer kişinin her iki Akit
Devlette de kalmayı adet edindiği bir ev varsa veya her iki
Devlette de böyle bir ev söz konusu değilse, bu kişi yalnızca
vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilecektir;
d) Eğer kişi her iki
Devletin de vatandaşı ise veya her iki Devletin de vatandaşı
değilse, Akit Devletlerin yetkili makamları sorunu karşılıklı
anlaşmayla çözeceklerdir.
3. Gerçek kişi dışındaki bir
kişi, bu maddenin 1 inci fıkra hükümleri dolayısıyla her iki Akit
Devletin de mukimi olduğunda, bu kişi, yalnızca etkin yönetim
yerinin bulunduğu Akit Devletin mukimi kabul edilecektir. Bununla
beraber, bu kişinin etkin yönetim yeri belirlenemezse, Akit
Devletlerin yetkili makamları, bu Anlaşmanın amaçları bakımından
bu kişinin hangi Devletin mukimi olarak kabul edileceğini
karşılıklı anlaşmayla belirleyeceklerdir.
Madde 5
İŞYERİ
1. Bu Anlaşmanın amaçları
bakımından "işyeri" terimi, bir teşebbüsün işinin tamamen veya
kısmen yürütüldüğü işe ilişkin sabit bir yer anlamına gelir.
2. "İşyeri" terimi özellikle
şunları kapsamına alır:
a) Yönetim yeri;
b) Şube;
c) Büro;
d) Fabrika;
e) Atölye, ve
f) Maden ocağı, petrol veya
doğal gaz kuyusu, taş ocağı veya doğal kaynakların çıkarıldığı
diğer herhangi bir yer.
3. Dokuz ayı aşan bir süre
devam eden bir inşaat şantiyesi, yapım, montaj veya kurma projesi
veya bunlarla ilgili gözetim faaliyetleri bir işyeri oluşturur.
4. Bu maddenin daha önceki
hükümleri ile bağlı kalınmaksızın, "işyeri" teriminin aşağıdaki
hususları kapsamadığı kabul edilecektir:
a) Teşebbüse ait imkanların,
teşebbüsün mallarının veya ticari eşyasının yalnızca depolanması,
teşhiri veya teslimi amacıyla kullanılması;
b) Teşebbüse ait mal veya
ticari eşya stoklarının yalnızca depolama, teşhir veya teslim
amacıyla elde tutulması;
c) Teşebbüse ait mal veya
ticari eşya stoklarının, yalnızca bir başka teşebbüse
işlettirilmesi amacıyla elde tutulması;
d) İşe ilişkin sabit bir
yerin yalnızca teşebbüse mal veya ticari eşya satın alma veya
bilgi toplama amacıyla elde tutulması;
e) İşe ilişkin sabit bir
yerin teşebbüs için yalnızca hazırlayıcı veya yardımcı karakter
taşıyan diğer herhangi bir işin yürütülmesi amacıyla elde
tutulması;
f) İşe ilişkin sabit bir
yerin, yalnızca (a) ila (e) bentlerinde bahsedilen faaliyetlerin
birkaçını bir arada yürütmek için elde tutulması; ancak işe
ilişkin sabit yerdeki bütün bu faaliyetlerin bir arada yürütülmesi
sonucunda oluşan faaliyetin hazırlayıcı veya yardımcı nitelikte
olması şarttır.
5. 1 inci ve 2 nci
fıkraların hükümleri ile bağlı kalınmaksızın, bir kişi -6 ncı
fıkranın uygulanacağı bağımsız nitelikteki bir acente dışında- bir
Akit Devlette, diğer Akit Devletin bir teşebbüsü adına hareket
ederse, bu teşebbüs aşağıda belirtilen şartlarla ilk bahsedilen
Akit Devlette bir işyerine sahip kabul edilecektir:
a) Eğer bu kişi, o Devlette
teşebbüs adına mukavele akdetme yetkisine sahip olur ve bu
yetkisini mutaden kullanırsa, kişinin faaliyetleri, 4 üncü fıkrada
belirtilen ve işe ilişkin sabit bir yerden yapılması durumunda bu
fıkra hükmüne göre bu yeri işyeri haline getirmeyen nitelikteki
faaliyetlerden olmadıkça, işyerinin varlığı kabul edilecektir.
b) Eğer bu kişi, böyle bir
yetkisi olmamasına rağmen, teşebbüs adına düzenli olarak sevk
ettiği mallardan veya ticari eşyadan ilk bahsedilen Devlette
mutaden mal veya ticari eşya stoku bulundurursa ve mal veya ticari
eşya satışına katkıda bulunacak herhangi bir faaliyetlerde
bulunursa, işyerinin varlığı kabul edilecektir.
6. Bir teşebbüs, bir Akit
Devlette, işlerini yalnızca kendi işlerine olağan şekilde devam
eden bir simsar, genel komisyon acentesi veya bağımsız statüde
diğer herhangi bir acente vasıtasıyla yürüttüğü için bu Devlette
bir işyerine sahip kabul olunmayacaktır.
7. Bir Akit Devletin mukimi
olan bir şirket, diğer Akit Devletin mukimi olan veya bu diğer
Devlette ticari faaliyette bulunan (bir işyeri vasıtasıyla veya
diğer bir şekilde) bir şirketi kontrol eder ya da onun tarafından
kontrol edilirse, şirketlerden her biri diğeri için bir işyeri
oluşturmayacaktır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GELİRİN
VERGİLENDİRİLMESİ
Madde 6
GAYRİMENKUL
VARLIKLARDAN ELDE EDİLEN GELİR
1. Bir Akit Devlet mukiminin
diğer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıktan elde ettiği
gelir (tarım veya ormancılıktan elde edilen gelir dahil), bu diğer
Devlette vergilendirilebilir.
2. "Gayrimenkul varlık"
terimi, söz konusu varlığın bulunduğu Akit Devletin mevzuatına
göre tanımlanacaktır. Terim her halükarda, gayrimenkul varlığa
müteferri varlıkları, tarım (balık üretimi ve yetiştiriciliği
dahil) ve ormancılıkta kullanılan araçları ve hayvanları, özel
hukuk hükümlerinin uygulanacağı gayrimenkul mülkiyetine ilişkin
hakları, gayrimenkul intifa haklarını ve maden ocaklarının,
kaynakların ve diğer doğal kaynakların işletilmesi veya işletme
hakkı karşılığında doğan sabit ya da değişken ödemeler üzerindeki
hakları kapsayacak; gemiler, uçaklar ve kara nakil vasıtaları
gayrimenkul varlık olarak kabul edilmeyecektir.
3. 1 inci fıkra hükümleri,
gayrimenkul varlığın doğrudan kullanımından, kiralanmasından veya
diğer herhangi bir şekilde kullanımından elde edilen gelire
uygulanacaktır.
4. 1 inci ve 3 üncü fıkra
hükümleri aynı zamanda, bir teşebbüsün gayrimenkul varlıklarından
elde edilen gelir ile serbest meslek faaliyetlerinin icrasında
kullanılan gayrimenkul varlıklardan elde edilen gelire de
uygulanacaktır.
Madde 7
TİCARİ KAZANÇLAR
1. Bir Akit Devlet
teşebbüsüne ait kazanç, söz konusu teşebbüs diğer Akit Devlette
yer alan bir işyeri vasıtasıyla orada ticari faaliyette
bulunmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Eğer
teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa,
teşebbüsün kazancı yalnızca bu işyerine atfedilebilen miktarla
sınırlı olmak üzere diğer Devlette vergilendirilebilir.
2. 3 üncü fıkra hükümleri
saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsü diğer Akit Devlette
yer alan bir işyeri vasıtasıyla orada ticari faaliyette
bulunduğunda, her iki Akit Devlette de bu işyerine atfedilecek
kazanç, bu işyeri aynı veya benzer koşullar altında aynı veya
benzer faaliyetlerde bulunan, ayrı ve bağımsız bir teşebbüs
olsaydı ve işyerini oluşturduğu teşebbüsten tamamen bağımsız bir
nitelik kazansaydı ne kazanç elde edecek ise aynı miktarda bir
kazanç olacaktır.
3. Bir işyerinin kazancı
belirlenirken, işyerinin bulunduğu Devlette veya başka yerde
yapılan, yönetim ve genel idare giderleri de dahil olmak üzere
işyerinin amaçlarına uygun olan giderlerin indirilmesine müsaade
edilecektir.
4. Bir işyerine, bu işyeri
tarafından teşebbüs adına yalnızca mal veya ticari eşya satın
alınması dolayısıyla hiç bir kazanç atfedilmeyecektir.
5. Kazanç, bu Anlaşmanın
diğer maddelerinde ayrı olarak düzenlenen gelir unsurlarını da
kapsamına aldığında, o maddelerin hükümleri bu madde hükümlerinden
etkilenmeyecektir.
Madde 8
GEMİCİLİK, HAVA VE KARA
TAŞIMACILIĞI
1. Bir Akit Devlet
teşebbüsünün uluslararası trafikte gemi, uçak veya kara nakil
vasıtası işletmeciliğinden elde ettiği kazançlar, yalnızca bu
Devlette vergilendirilecektir.
2. 1 inci fıkra hükümleri
aynı zamanda, bir ortaklığa, bir ortak teşebbüse veya uluslararası
faaliyet gösteren bir acenteye iştirak dolayısıyla elde edilen
kazançlara da uygulanacaktır.
Madde 9
BAĞIMLI TEŞEBBÜSLER
1. a) Bir Akit Devlet
teşebbüsü doğrudan veya dolaylı olarak diğer Akit Devlet
teşebbüsünün yönetim, kontrol veya sermayesine katıldığında, veya
b) Aynı kişiler doğrudan
veya dolaylı olarak bir Akit Devlet teşebbüsünün ve diğer Akit
Devlet teşebbüsünün yönetim, kontrol veya sermayesine
katıldığında,
ve her iki halde de, iki
teşebbüs arasındaki ticari veya mali ilişkilerde oluşan veya
oluşturulan koşullar, bağımsız teşebbüsler arasında oluşması
gereken koşullardan farklılaştığında, olması gereken, fakat oluşan
veya oluşturulan bu koşullar nedeniyle teşebbüslerden birinde
kendini göstermeyen kazanç, o teşebbüsün kazancına eklenebilir ve
buna göre vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devletin kendi
teşebbüsünün kazancına dahil edip vergilendirdiği kazanç, diğer
Akit Devlette vergilendirilen diğer Devletin teşebbüsünün
kazancını içermesi ve aynı zamanda ilk bahsedilen Devletin
kavradığı kazanç, iki bağımsız teşebbüs arasında olması gereken
koşullar göz önünde tutularak sonradan ilk bahsedilen Devletçe
yapılan hesaplamalar sonucunda belirlenen kazanç olması durumunda,
diğer Devlet bu belirlemenin yerinde olduğu kanaatine varırsa söz
konusu kazanç üzerinden aldığı verginin miktarında gerekli
düzeltmeleri yapacaktır. Bu düzeltme yapılırken, bu Anlaşmanın
diğer hükümleri göz önünde tutulacak ve gerektiğinde Akit
Devletlerin yetkili makamları birbirlerine danışacaklardır.
Madde 10
TEMETTÜLER
1. Bir Akit Devletin mukimi
olan bir şirket tarafından diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen
temettüler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber söz
konusu temettüler, aynı zamanda temettü ödemesini yapan şirketin
mukim olduğu Akit Devlette ve bu Devletin mevzuatına göre de
vergilendirilebilir; ancak, temettünün gerçek lehdarı diğer Akit
Devletin bir mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi aşağıdaki
oranları aşmayacaktır:
a) Gerçek lehdar, temettü
ödeyen şirketin sermayesinin (capital social) doğrudan doğruya en
az yüzde 25’ini, temettü ödemesinden önceki kesintisiz iki yıllık
bir dönemde, eğer temettü ödeyen şirket iki yıldan daha az bir
süredir var ise bu şirketin var olduğu süre boyunca elinde tutan
bir şirket (ortaklık hariç) ise gayrisafi temettü tutarının yüzde
5 i; veya
b) Tüm diğer durumlarda
gayrisafi temettü tutarının yüzde 15’i.
Akit Devletlerin yetkili
makamları, bu sınırlamaların uygulama yöntemini karşılıklı anlaşma
yoluyla belirleyeceklerdir. Bu fıkra, içinden temettü ödemesi
yapılan kazançlar yönünden şirketin vergilendirilmesini
etkilemeyecektir.
3. Bu maddede kullanılan
"temettü" terimi, hisse senetlerinden, intifa senetlerinden veya
intifa haklarından, kurucu hisse senetlerinden veya alacak
niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan
elde edilen gelirler ile dağıtımı yapan şirketin mukim olduğu
Devletin mevzuatına göre, vergileme yönünden hisse senetlerinden
elde edilen gelirle aynı muameleyi gören diğer şirket haklarından
elde edilen gelirleri kapsar.
4. Diğer Akit Devlette yer
alan bir işyeri vasıtasıyla orada ticari faaliyette bulunan bir
Akit Devlet şirketinin kazancı, 7 nci maddeye göre
vergilendirildikten sonra, kalan kısım üzerinden işyerinin
bulunduğu Akit Devlette ve bu Devletin iç mevzuat hükümlerine göre
vergilendirilebilir, ancak, bu şekilde alınacak vergi kalan kısmın
yüzde 5 ini aşmayacaktır.
5. Bir Akit Devlet mukimi
olan temettünün gerçek lehdarı, temettüyü ödeyen şirketin mukim
olduğu diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla ticari
faaliyette bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer
vasıtasıyla serbest meslek faaliyetinde bulunursa ve söz konusu
temettü elde ediş olayı ile bu işyeri veya sabit yer arasında
etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 incì ve 2 nci fıkra hükümleri
uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre 7 nci veya 14 üncü
madde hükümleri uygulanacaktır.
6. Bu maddenin 4 üncü fıkra
hükümleri saklı kalmak üzere, Bir Akit Devlet mukimi olan bir
şirket, diğer Akit Devlette kazanç veya gelir elde ettiğinde, bu
diğer Devlet, bu şirket tarafından ödenen temettüler üzerinden
herhangi bir vergi alamaz. Bunun istisnasını, söz konusu
temettülerin bu diğer Devletin mukimlerinden birine ödenmesi veya
temettü elde ediş olayı ile bu diğer Devlette bulunan bir işyeri
veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunması oluşturur. Aynı
şekilde bu diğer Devlet, bu şirketin dağıtılmayan kazançları
üzerinden de bir dağıtılmayan kazanç vergisi alamaz. Dağıtılan
temettülerin veya dağıtılmamış kazancın tamamen veya kısmen bu
diğer Devlette elde edilen kazanç veya gelirden oluşması durumu
değiştirmez.
Madde 11
FAİZ
1. Bir Akit Devlette doğan
ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen faiz, bu diğer Devlette
vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber bu faiz,
elde edildiği Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de
vergilendirilebilir; ancak, faizin gerçek lehdarı diğer Akit
Devletin bir mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi aşağıdaki
oranları aşmayacaktır:
(a) iki yıllık süreyi aşan
borçlanmalar üzerinden ödenen faizde, faizin gayrisafi tutarının
yüzde 10’u;
(b) diğer bütün durumlarda
faizin gayrisafi tutarının yüzde 15’i.
3. 2 nci fıkra hükümlerine
bakılmaksızın:
(a) Türk Merkez Bankası,
Portekiz’de doğan faiz bakımından, Portekiz vergisinden muaf
tutulacaktır;
(b) Portekiz Merkez Bankası,
Türkiye’de doğan faiz bakımından, Türk vergisinden muaf
tutulacaktır;
(c) Akit Devletlerden
birinin Hükümeti, politik ya da idari alt bölümleri veya mahalli
idareleri, diğer Akit Devlette doğan faiz bakımından, bu diğer
Devlette vergiden muaf tutulacaklardır.
4. Bu maddede kullanılan
"faiz" terimi, ipotek garantisine bağlı olsun olmasın veya
borçlunun kazancına katılma hakkını tanısın tanımasın, her nevi
alacaktan doğan gelirleri ve özellikle, kamu menkul kıymetleri ile
tahvil veya borç senetlerinden elde edilen gelirler ile söz konusu
menkul kıymet, tahvil veya borç senetlerine bağlı prim ve
ikramiyeleri ifade eder.
5. Bir Akit Devlet mukimi
olan faizin gerçek lehdarı, faizin elde edildiği diğer Akit
Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla orada ticari faaliyette
bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer
vasıtasıyla orada serbest meslek faaliyetinde bulunursa ve söz
konusu faizin ödendiği alacak ile bu işyeri veya sabit yer
arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci ve 2 nci fıkra
hükümleri uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre 7 nci veya
14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır.
6. Bir Akit Devletin mukimi
tarafından ödenen faizin, o Devlette elde edildiği kabul
olunacaktır. Bununla beraber, faiz ödeyen kişi, bir Akit Devletin
mukimi olsun veya olmasın, bir Akit Devlette faiz ödemeye neden
olan borç-alacak ilişkisiyle bağlantılı bir işyerine veya sabit
yere sahip olduğunda ve faiz bu işyeri veya sabit yerden
kaynaklandığında, söz konusu faizin, işyerinin veya sabit yerin
bulunduğu Devlette elde edildiği kabul olunacaktır.
7. Alacak karşılığında
ödenen faizin miktarı, ödeyici ile gerçek lehdar arasında veya her
ikisi ile bir başka kişi arasında var olan özel ilişki nedeniyle,
böyle bir ilişkinin olmadığı durumlarda ödeyici ve lehdar arasında
kararlaştırılacak miktarı aştığında, bu madde hükümleri yalnızca
en son bahsedilen miktara uygulanacaktır. Bu durumda ilave ödeme
kısmı, bu Anlaşmanın diğer hükümleri de dikkate alınarak, her bir
Akit Devletin mevzuatına göre vergilendirilecektir.
Madde 12
GAYRİMADDİ HAK
BEDELLERİ
1. Bir Akit Devlette doğan
ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak
bedelleri, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber söz
konusu gayrimaddi hak bedelleri, elde edildikleri Akit Devlette ve
o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak,
gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehdarı diğer Akit Devletin mukimi
ise, bu şekilde alınacak vergi gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi
tutarının yüzde 10’unu aşmayacaktır.
3. Bu maddede kullanılan "gayrimaddi
hak bedelleri" terimi, sinema filmleri ile radyo ve televizyon
yayınlarında kullanılan filmler ve bantlar dahil olmak üzere,
edebi, sanatsal veya bilimsel her nevi telif hakkının, her nevi
patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli
formül veya üretim yönteminin kullanımı veya kullanım hakkı
karşılığında veya sınai, ticari veya bilimsel tecrübeye dayalı
bilgi birikimi karşılığında ya da sınai, ticari veya bilimsel
teçhizatın kullanımı veya kullanım hakkı karşılığında yapılan her
türlü ödemeyi ifade eder.
4. Bir Akit Devlet mukimi
olan gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehdarı, söz konusu bedelin
elde edildiği diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla
orada ticari faaliyette bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan
sabit bir yer vasıtasıyla orada serbest meslek faaliyetinde
bulunursa ve söz konusu bedelin ödendiği hak veya varlık ile bu
işyeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci
ve 2 nci fıkra hükümleri uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına
göre 7 nci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır.
5. Bir Akit Devlet mukimi
tarafından ödenen gayrimaddi hak bedelinin, o Devlette elde
edildiği kabul olunacaktır. Bununla beraber, gayrimaddi hak
bedelini ödeyen kişi, bir Akit Devletin mukimi olsun veya olmasın,
bir Akit Devlette gayrimaddi hak bedelini ödemeye neden olan hak
veya varlık ile bağlantılı bir işyerine veya sabit yere sahip
olduğunda ve gayrimaddi hak bedeli bu işyeri veya sabit yerden
kaynaklandığında, söz konusu gayrimaddi hak bedelinin, işyerinin
veya sabit yerin bulunduğu Devlette elde edildiği kabul
olunacaktır.
6. Kullanım, hak veya bilgi
karşılığında ödenen gayrimaddi hak bedelinin miktarı, ödeyici ile
gerçek lehdar arasında veya her ikisi ile bir başka kişi arasında
var olan özel ilişki nedeniyle, böyle bir ilişkinin olmadığı
durumlarda ödeyici ile gerçek lehdar arasında kararlaştırılacak
miktarı aştığında, bu madde hükümleri yalnızca en son bahsedilen
miktara uygulanacaktır. Bu durumda ilave ödeme kısmı, bu
Anlaşmanın diğer hükümleri de dikkate alınarak, her bir Akit
Devletin mevzuatına göre vergilendirilecektir.
Madde 13
SERMAYE DEĞER ARTIŞ
KAZANÇLARI
1. Bir Akit Devlet
mukimince, diğer Akit Devlette yer alan ve 6 ncı maddede
belirtilen gayrimenkul varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan
kazançlar, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devlet
teşebbüsünün diğer Akit Devlette sahip olduğu bir işyerinin ticari
varlığına dahil menkul varlıkların veya bir Akit Devlet mukiminin
diğer Akit Devlette serbest meslek faaliyeti icra etmek üzere
kullandığı sabit bir yere ait menkul varlıkların elden
çıkarılmasından doğan kazançlar, bu işyerinin (yalnız veya tüm
teşebbüsle birlikte) veya sabit yerin elden çıkarılmasından doğan
kazanç da dahil olmak üzere, bu diğer Devlette
vergilendirilebilir.
3. Bir Akit Devlet
teşebbüsünce, uluslararası trafikte işletilen gemi, uçak veya kara
nakil vasıtalarının veya söz konusu gemi, uçak veya kara nakil
vasıtalarının işletilmesiyle ilgili menkul varlıkların elden
çıkarılmasından sağlanan kazançlar, yalnızca bu Devlette
vergilendirilebilecektir.
4. 1, 2 ve 3 üncü fıkralarda
belirtilenlerin dışında kalan varlıkların elden çıkarılmasından
doğan kazançlar, yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Akit
Devlette vergilendirilecektir.
5. 4 üncü fıkra hükümleri,
bir Akit Devletin, diğer Akit Devletin bir mukiminin, ilk
bahsedilen Devletin mukimi olan bir şirketin esas sermayesinin
yüzde 25 inden fazlasına iştiraki temsil eden hisselerini elden
çıkarmasından sağladığı kazançları vergilendirme hakkını
etkilemeyecektir, ancak, söz konusu satışın ilk bahsedilen
Devletin bir mukimine yapılması ve iktisap ile elden çıkarma
arasındaki sürenin bir yılı aşmaması gerekmektedir.
Madde 14
SERBEST MESLEK
FAALİYETLERİ
1. Bir Akit Devlet mukiminin
serbest meslek hizmetleri veya bağımsız nitelikteki diğer
faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnızca bu Devlette
vergilendirilecektir. Bununla beraber, söz konusu hizmet veya
faaliyetler bu diğer Devlette icra edilirse ve eğer:
a) bu kişi, bu diğer
Devlette söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek amacıyla
sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahipse; veya
b) bu kişi, bu diğer
Devlette söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek üzere
kesintisiz herhangi bir 12 aylık dönemde, bir veya birkaç seferde
toplam 183 gün veya daha fazla bir süre kalırsa,
söz konusu gelir aynı
zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir.
Böyle durumlarda, olayına
göre, yalnızca söz konusu sabit yere atfedilebilen veya yalnızca
bu diğer Devlette bulunulan süre içinde icra edilen hizmet veya
faaliyetlerden elde edilen gelir, bu Diğer Devlette
vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devlet
teşebbüsünün serbest meslek hizmetleri veya benzer nitelikteki
diğer faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnızca bu
Devlette vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, söz konusu
hizmet veya faaliyetler bu diğer Devlette icra edilirse ve eğer:
a) bu teşebbüs, bu diğer
Devlette söz konusu hizmet veya faaliyetlerini icra ettiği bir
işyerine sahipse; veya
b) hizmetlerin ifa edildiği
dönem ya da dönemler, kesintisiz herhangi bir 12 aylık dönemde
toplam 183 günü aşarsa,
söz konusu gelir aynı
zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir.
Böyle durumlarda, olayına
göre, yalnızca söz konusu işyerine ya da bu diğer Devlette icra
edilen hizmet veya faaliyetlere atfedilebilen gelir, bu diğer
Devlette vergilendirilebilir. Bu teşebbüs, her iki durumda da, söz
konusu gelir diğer Devlette bulunan bir teşebbüsün işyerine
atfedilebilen bir gelirmiş gibi, bu diğer Devlette, bu Anlaşmanın
7 nci madde hükümlerine göre vergilendirilmeyi seçebilir. Bu
seçim, diğer Devletin söz konusu gelir üzerinden vergi tevkifatı
yapma hakkını etkilemeyecektir.
3. "Serbest meslek
faaliyetleri" terimi, özellikle bağımsız olarak yürütülen
bilimsel, edebi, sanatsal, eğitici veya öğretici faaliyetleri,
bunun yanı sıra doktorların, avukatların, mühendislerin,
mimarların, dişçilerin ve muhasebecilerin bağımsız faaliyetleri
ile özel mesleki beceri gerektiren diğer faaliyetleri kapsamına
alır.
Madde 15
BAĞIMLI FAALİYETLER
1. 16, 18, 19, 20 ve 21 inci
maddelerin hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukiminin
bir hizmet dolayısıyla elde ettiği ücret, maaş ve diğer benzeri
gelirler, bu hizmet diğer Akit Devlette ifa edilmedikçe, yalnızca
bu Devlette vergilendirilebilecektir. Hizmet diğer Devlette ifa
edilirse, buradan elde edilen gelir bu diğer Devlette
vergilendirilebilir.
2. 1 inci fıkra hükümlerine
bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette ifa
ettiği bir hizmet dolayısıyla elde ettiği gelir, eğer:
a) Gelir elde eden kişi,
diğer Devlette ilgili takvim yılı içinde başlayan veya biten
herhangi bir oniki aylık dönemde bir veya birkaç seferde toplam
183 günü aşmamak üzere kalırsa, ve
b) Ödeme, diğer Devletin
mukimi olmayan bir işveren tarafından veya böyle bir işveren adına
yapılırsa, ve
c) Ödeme, işverenin diğer
Devlette sahip olduğu bir işyerinden veya sabit yerden yapılmazsa
yalnızca ilk bahsedilen
Devlette vergilendirilebilecektir.
3. Bu maddenin bundan önceki
hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet teşebbüsü tarafından
uluslararası trafikte işletilen bir gemi, uçak veya kara nakil
vasıtasında ifa edilen bir hizmet dolayısıyla elde edilen gelir,
bu Devlette vergilendirilebilir.
Madde 16
MÜDÜRLERE YAPILAN
ÖDEMELER
Bir Akit Devlet mukiminin,
diğer Akit Devletin mukimi olan bir şirketin yönetim veya denetim
kurulu üyesi veya bu şirkette benzeri faaliyetlerde bulunan diğer
herhangi bir organın üyesi olması dolayısıyla elde ettiği ücret ve
diğer benzeri ödemeler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
Madde 17
SANATÇI VE SPORCULAR
1. 14 ve 15 inci madde
hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukimi olan tiyatro,
sinema, radyo veya televizyon sanatçısı gibi bir sanatçının, bir
müzisyenin veya bir sporcunun diğer Akit Devlette icra ettiği
şahsi faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelirler, bu diğer
Devlette vergilendirilebilir.
2. Bir sanatçının ya da
sporcunun icra ettiği şahsi faaliyetlerden doğan gelir, sanatçının
veya sporcunun kendisine değil de bir başkasına yönelirse, bu
gelir 7, 14 ve 15 inci maddelerin hükümleriyle bağlı
kalınmaksızın, sanatçı ya da sporcunun faaliyetlerinin icra
edildiği Akit Devlette vergilendirilebilir.
3. Bir sanatçı veya
sporcunun bir Akit Devlette icra ettiği faaliyetlerden elde ettiği
gelir, bu Devlete yapılan söz konusu ziyaretin tamamen veya önemli
ölçüde diğer Akit Devletin, politik ya da idari alt bölümünün veya
mahalli idaresinin kamusal fonlarından karşılanması halinde, bu
Devlette vergiden istisna edilecektir.
Madde 18
EMEKLİ MAAŞLARI
19 uncu maddenin 2 nci
fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukimine
geçmiş çalışmalarının karşılığında ödenen emekli maaşları ve diğer
benzeri ödemeler, yalnızca bu Devlette vergilendirilebilecektir.
Bu hüküm aynı zamanda, bir Akit Devlet mukimine sağlanan düzenli
ödemelere de uygulanacaktır.
Madde 19
KAMU GÖREVLERİ
1. a) Bir Akit Devletin
kendisine, politik ya da idari alt bölümüne veya mahalli idaresine
bir gerçek kişi tarafından verilen hizmetler karşılığında bu
Devlet, alt bölüm veya idare tarafından sağlanan ve emekli maaşı
dışında kalan ücret, maaş ve diğer benzeri ödemeler, yalnızca bu
Devlette vergilendirilebilecektir.
b) Bununla beraber, hizmet
diğer Akit Devlette ifa edildiğinde ve gerçek kişi o Devletin bir
mukimi olduğunda, söz konusu ücret, maaş ve diğer benzeri ödemeler
yalnızca bu diğer Devlette vergilendirilebilecektir. Ancak bu
kişinin:
i) o Devletin vatandaşı
olması; veya
ii) yalnızca bu hizmeti ifa
etmek için o Devletin mukimi durumuna geçmemiş olması
zorunludur.
2. a) Bir Akit Devletin
kendisi, politik ya da idari alt bölümü veya mahalli idaresi
tarafından ya da bunlarca oluşturulan fonlardan bu Devlete, alt
bölüme veya idareye yapılan hizmetler karşılığında bir gerçek
kişiye ödenen emekli maaşları yalnızca bu Devlette
vergilendirilebilecektir;
b) Bununla beraber, gerçek
kişinin diğer Akit Devletin bir mukimi ve vatandaşı olması
halinde, söz konusu emekli maaşı yalnızca bu diğer Akit Devlette
vergilendirilebilecektir.
3. Bir Akit Devletin
kendisi, politik ya da idari alt bölümü veya mahalli idaresi
tarafından yürütülen ticari faaliyetlerle bağlantılı hizmetler
karşılığında yapılan ücret, maaş ve diğer benzeri ödemeler ile
emekli maaşlarına 15, 16, 17 ve 18 inci maddelerin hükümleri
uygulanacaktır.
Madde 20
PROFESÖRLER VE
ARAŞTIRMACILAR
Bir Akit Devleti, bir
üniversite, yüksek okul, okul veya bu Devletin Hükümetince kazanç
gayesi gütmediği tespit edilen diğer benzeri eğitim ya da bilimsel
araştırma kuruluşunda öğretim veya bilimsel araştırma yapmak
amacıyla veya resmi bir kültürel değişim programı gereğince
ziyaret eden ve bu ziyareti sırasında veya hemen öncesinde diğer
Akit Devletin mukimi olan bir gerçek kişinin, bu Devlete ilk
ziyaret tarihinden itibaren iki yılı aşmayan bir dönem için, söz
konusu öğretim veya araştırma karşılığında elde ettiği gelirler,
bu Devlette vergiden istisna edilecektir.
Madde 21
ÖĞRENCİLER
1. Bir Akit Devleti ziyareti
sırasında veya hemen öncesinde diğer Akit Devletin mukimi olan ve
ilk bahsedilen Devlette yalnızca öğrenim veya mesleki eğitim
amacıyla bulunan bir öğrenci veya stajyerin, geçim, öğrenim veya
mesleki eğitim masrafları için bu Devletin dışındaki kaynaklardan
yapılan ödemeler, bu Devlette vergilendirilmeyecektir.
2. Bir Akit Devleti ziyareti
sırasında veya hemen öncesinde diğer Akit Devletin mukimi olan ve
ilk bahsedilen Devlette öğrenimi veya mesleği ile ilgili uygulama
alışkanlıkları kazanmak üzere, bir takvim yılı içinde 183 günü
aşmayacak süre veya süreler içinde hizmet ifa eden bir öğrenci
veya stajyerin elde ettiği ücretler bu diğer Devlette
vergilendirilmeyecektir.
Madde 22
DİĞER GELİRLER
1. Bir Akit Devlet
mukiminin, nerede doğarsa doğsun, bu Anlaşmanın daha önceki
maddelerinde belirtilmeyen gelir unsurları, yalnızca bu Devlette
vergilendirilebilecektir.
2. 6 ncı maddenin 2 nci
fıkrasında tanımlanan gayrimenkul varlıklardan elde edilen gelir
hariç olmak üzere, bir Akit Devlet mukimi olan söz konusu geliri
elde eden diğer Akit Devlette yer alan bir işyeri vasıtasıyla
ticari faaliyette veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer
vasıtasıyla serbest meslek faaliyetinde bulunursa ve gelirin
ödendiği hak veya varlık ile bu işyeri veya sabit yer arasında
etkin bir bağ bulunmakta ise, bu gelire 1 inci fıkra hükümleri
uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre 7 nci veya 14 üncü
madde hükümleri uygulanacaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÇİFTE VERGİLENDİRMENİN
ÖNLENMESİ
Madde 23
ÇİFTE VERGİLENDİRMENİN
ÖNLENMESİ
1. Portekiz yönünden çifte
vergilendirme aşağıdaki şekilde önlenecektir:
a) Bir Portekiz mukimi, bu
Anlaşma hükümlerine uygun olarak, Türkiye’de vergilendirilebilen
bir gelir elde ettiğinde, Portekiz, bu mukimin geliri üzerinden
ödeyeceği vergiden, Türkiye’de ödediği vergiye eşit bir miktarın
mahsubuna izin verecektir.
Bununla beraber söz konusu
mahsup, Portekiz’de vergilendirilebilen gelire atfedilen,
mahsuptan önce hesaplanan gelir vergisi miktarını aşmayacaktır.
b) Bir Portekiz mukimince,
Anlaşmanın herhangi bir hükmüne uygun olarak bu Devlette vergiden
istisna edilen bir gelir elde edilmesi durumunda, Portekiz, bu
mukimin geriye kalan gelirine ilişkin vergiyi hesaplarken, istisna
edilen geliri de dikkate alabilir.
c) (a) bendi hükümlerine
bakılmaksızın, Portekiz mukimi olan bir şirketin (ortaklık hariç),
Türkiye mukimi olan ve Türkiye’de kurumlar vergisinden muaf
tutulmamış bir şirketten temettü elde etmesi halinde, Portekiz,
Portekiz mukimi olan şirketin temettü ödemesinden önceki
kesintisiz iki yıllık dönemde, eğer temettü ödeyen şirket iki
yıldan daha az bir süredir var ise, bu şirketin var olduğu süre
boyunca, temettü ödeyen şirketin sermayesinin doğrudan en az yüzde
25 ini elinde tutmuş olması koşuluyla, bu şirketin vergi matrahına
dahil olan bu temettülerin yüzde 95 inin indirilmesine müsaade
edecektir.
2. Türkiye yönünden çifte
vergilendirme aşağıdaki şekilde önlenecektir:
a) Türkiye dışında ödenen
vergilerin Türk vergisinden mahsubuna izin veren Türk mevzuatı
hükümleri saklı kalmak üzere, bir Türkiye mukiminin Portekiz
kaynaklı gelirleri (kâr ve vergiye tabi gelir dahil) dolayısıyla
bu Anlaşmaya uygun olarak ve Portekiz mevzuatı gereğince ödenecek
Portekiz vergisinin, bu gelir üzerinden ödenecek Türk vergisinden
mahsubuna müsaade edilecektir. Bununla birlikte söz konusu mahsup,
bu gelire atfedilebilen, mahsuptan önce hesaplanan Türk vergisi
miktarını aşmayacaktır.
b) Bir Türkiye mukimince,
Anlaşmanın herhangi bir hükmüne uygun olarak Türkiye’de vergiden
istisna edilen bir gelir elde edilmesi durumunda, Türkiye, bu
mukimin geriye kalan gelirine ilişkin vergiyi hesaplarken, istisna
edilen geliri de dikkate alabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖZEL HÜKÜMLER
Madde 24
AYRIM YAPILMAMASI
1. Bir Akit Devletin
vatandaşları, diğer Akit Devlette, bu diğer Devletin
vatandaşlarının aynı koşullarda karşı karşıya kaldıkları veya
kalabilecekleri vergilemeden ve buna bağlı mükellefiyetlerden,
özellikle mukimlik açısından, değişik veya daha ağır bir
vergilemeye veya buna bağlı mükellefiyetlere tabi
tutulmayacaklardır. Bu hüküm, 1 inci madde hükümlerine
bakılmaksızın, Akit Devletlerden birinin ya da her ikisinin mukimi
olmayan kişilere de uygulanacaktır.
2. 10 uncu maddenin 4 üncü
fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsünün
diğer Akit Devlette sahip olduğu bir işyeri, diğer Devlette, bu
diğer Devletin aynı faaliyetleri yürüten teşebbüslerine göre daha
az lehe bir vergileme ile karşı karşıya kalmayacaktır.
3. 9 uncu maddenin 1 inci
fıkrası, 11 inci maddenin 7 nci fıkrası veya 12 nci maddenin 6 ncı
fıkrası hükümlerinin uygulanacağı haller hariç olmak üzere, bir
Akit Devlet teşebbüsünce diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen
faiz, gayrimaddi hak bedeli ve diğer ödemeler, bu teşebbüsün
vergilendirilebilir kazancının belirlenmesinde, söz konusu
ödemeler aynı koşullarda ilk bahsedilen Devletin bir mukimine
yapılmış gibi indirilebilecektir.
4. Bir Akit Devletin, diğer
Akit Devletin bir veya bir kaç mukimi tarafından, doğrudan veya
dolaylı olarak, kısmen veya tamamen sermayesine sahip olunan veya
sermayesi kontrol edilen teşebbüsleri, ilk bahsedilen Devlette, bu
Devletin diğer benzeri teşebbüslerinin tabi oldukları veya
olabilecekleri vergilemeden ve buna bağlı mükellefiyetlerden
değişik veya daha ağır vergilemeye veya buna bağlı
mükellefiyetlere tabi tutulmayacaklardır.
5. Bu hükümler, bir Akit
Devletin kendi mukimlerine şahsi veya ailevi durumları dolayısıyla
uyguladığı şahsi indirimleri, vergi ve matrah indirimlerini diğer
Akit Devlet mukimlerine de uygulama zorunda olduğu yönünde
anlaşılmayacaktır.
6. Bu madde hükümleri, bu
Anlaşmada kavranan vergilere uygulanacaktır.
Madde 25
KARŞILIKLI ANLAŞMA
USULÜ
1. Bir kişi, Akit
Devletlerden birinin veya her ikisinin işlemlerinin kendisi için
bu Anlaşmanın hükümlerine uygun düşmeyen bir vergileme yarattığı
veya yaratacağı kanaatine vardığında, bu Devletlerin iç
mevzuatlarında öngörülen müracaat usulleriyle bağlı kalmaksızın,
olayı mukimi olduğu Akit Devletin yetkili makamına veya durumu 24
üncü maddenin 1 inci fıkrasına uygun düşerse, vatandaşı olduğu
Akit Devletin yetkili makamına arzedebilir. Söz konusu müracaat,
Anlaşma hükümlerine aykırı düşen bir vergilemeyle sonuçlanan
eylemin ilk bildiriminden itibaren üç yıl içerisinde yapılmalıdır.
2. Söz konusu yetkili makam,
itirazı haklı bulmakla birlikte kendisi tatminkar bir çözüme
ulaşamadığı takdirde, Anlaşmaya ters düşen vergilemeyi önlemek
amacıyla, olayı, diğer Akit Devletin yetkili makamıyla karşılıklı
anlaşma yoluyla çözmek için gayret sarfedecektir. Anlaşmaya
varılan her husus, Akit Devletlerin iç mevzuatlarındaki zaman
sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın uygulanacaktır.
3. Akit Devletlerin yetkili
makamları, Anlaşmanın yorumundan veya uygulanmasından kaynaklanan
her türlü güçlüğü veya tereddütü karşılıklı anlaşmayla çözmek için
gayret göstereceklerdir.
4. Akit Devletlerin yetkili
makamları, bundan önceki fıkralarda belirtilen hususlarda
anlaşmaya varabilmek için birbirleriyle doğrudan ya da
kendilerinden veya temsilcilerinden oluşan ortak bir komisyon
vasıtasıyla haberleşebilirler.
MADDE 26
BİLGİ DEĞİŞİMİ
1. Akit Devletlerin yetkili
makamları, bu Anlaşma hükümlerinin yürütülmesi için gerekli olan
bilgileri veya Anlaşma ile uyumsuzluk göstermediği sürece, Anlaşma
kapsamına giren vergiler ile ilgili iç mevzuat hükümlerinin
yürütülmesi için gerekli olan bilgileri değişime tabi
tutacaklardır. Bir Akit Devlet tarafından alınan her türlü bilgi,
o Devletin kendi iç mevzuatı çerçevesinde elde ettiği bilgiler
gibi gizli tutulacak ve yalnızca bu Anlaşmada belirtilen
vergilerin tahakkuk veya tahsilleri veya cebri icra ya da
cezasıyla ve bu hususlardaki şikayet ve itirazlara bakmakla
görevli kişi veya makamlara (adli makamlar ve idari kuruluşlar
dahil) verilebilecektir. Bu kişi veya makamlar söz konusu
bilgileri yalnızca bu amaçlar doğrultusunda kullanacaklardır. Bu
kişi veya makamlar söz konusu bilgileri mahkeme duruşmalarında
veya adli kararlar alınırken açıklayabilirler.
2. 1 inci fıkra hükümleri,
hiçbir surette bir Akit Devleti:
a) Kendisinin veya diğer
Akit Devletin mevzuatına veya idari uygulamalarına uymayacak idari
önlemler alma;
b) Kendisinin veya diğer
Akit Devletin mevzuatı veya normal idari işlemleri çerçevesinde
elde edilemeyen bilgileri sunma;
c) Herhangi bir ticari,
sınai, mesleki sırrı veya ticari işlemi aleni hale getiren
bilgileri veya aleniyeti kamu düzenine aykırı düşen bilgileri
verme yükümlülüğü
altına sokacak şekilde
yorumlanamaz.
Madde 27
DİPLOMAT HÜVİYETİNDEKİ
MEMURLAR
VE KONSOLOSLUK
MEMURLARI
Bu Anlaşma hükümleri,
diplomat hüviyetindeki memurların veya konsolosluk memurlarının
uluslararası hukukun genel kuralları veya özel anlaşma hükümleri
uyarınca yararlandıkları mali ayrıcalıkları etkilemeyecektir.
ALTINCI BÖLÜM
SON HÜKÜMLER
Madde 28
YÜRÜRLÜĞE GİRME
1. Akit Devletlerden her
biri, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için kendi iç mevzuatlarında
öngörülen işlemlerin tamamlandığını diğerine bildirecektir. Bu
Anlaşma, bu bildirimlerden sonuncusunun yapıldığı tarihte
yürürlüğe girecektir.
2. Bu Anlaşmanın hükümleri:
a) Portekiz’de:
(i) Kaynakta tevkif edilen
vergiler yönünden, bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği yılı izleyen
yılın Ocak ayının birinci günü veya daha sonra ortaya çıkan
vergiler için;
(ii) Diğer vergiler
yönünden, bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği yılı izleyen yılın Ocak
ayının birinci günü veya daha sonra başlayan herhangi bir mali yıl
içinde ortaya çıkan gelirler için
b) Türkiye’de:
Bu Anlaşmanın yürürlüğe
girdiği tarihi izleyen Ocak ayının birinci günü veya daha sonra
başlayan vergilendirme dönemi ile takip eden vergilendirme
dönemlerine ilişkin vergiler için;
uygulanacaktır.
Madde 29
YÜRÜRLÜKTEN KALKMA
1. Bu Anlaşma, bir Akit
Devlet tarafından feshedilinceye kadar yürürlükte kalacaktır. Akit
Devletlerden her biri, Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren beş yıllık bir sürenin bitiminden sonraki herhangi bir
takvim yılının sonundan en az altı ay önce diplomatik yollardan
fesih ihbarnamesi vermek suretiyle Anlaşmayı feshedebilir.
2. Bu durumda Anlaşma:
a) Portekiz’de:
(i) Kaynakta tevkif edilen
vergiler yönünden, söz konusu fesih ihbarnamesinde belirtilen
tarihi takip eden yılın Ocak ayının birinci günü veya daha sonra
ortaya çıkan vergiler için;
(ii) Diğer vergiler
yönünden, sözkonusu fesih ihbarnamesinde belirtilen tarihi takip
eden yılın Ocak ayının birinci günü veya daha sonra başlayan mali
yılda ortaya çıkan gelirler için
b) Türkiye’de:
Söz konusu fesih
ihbarnamesinde belirtilen tarihi takip eden yılın Ocak ayının
birinci günü veya daha sonra başlayan her vergilendirme dönemine
ilişkin vergiler açısından;
hüküm ifade etmeyecektir.
BU HUSUSLARI TEYİDEN,
aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu Anlaşmayı
imzaladılar.
Türk, Portekiz ve İngiliz
dillerinde, tüm metinler aynı derecede geçerli olmak üzere, 11
Mayıs 2005 tarihinde, Lizbon’da düzenlenmiştir. Anlaşmanın
yorumunda veya uygulamasında farklılık olması halinde İngilizce
metin geçerli olacaktır.
|
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
|
PORTEKİZ CUMHURİYETİ
|
|
ADINA
|
ADINA
|
PROTOKOL
Türkiye Cumhuriyeti ile Portekiz
Cumhuriyeti arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte
Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma
Anlaşmasının imzalandığı gün, imzalayan taraflar, aşağıdaki ilave
hükümlerin Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu hususunda
anlaşmaya varmışlardır.
6 ncı Maddeye Ek
6 ncı maddeye ilişkin
olarak, bu maddede belirtilen hükümlerin, müşterek menkul
(kişisel) varlıklardan elde edilen gelirler ile gayrimenkul
varlıklar (mülk)’ın bakım veya işletilmesine yönelik
faaliyetlerden elde edilen gelirlere de uygulanacağı kabul
edilmiştir.
8 inci Maddeye Ek
8 inci maddenin 2 nci
fıkrasının amaçları bakımından, bu fıkra hükümlerinin, bir Akit
Devlet mukimi olan bir şirketin, bir konsorsiyum ya da benzeri
yapıdaki bir birlikten, sözkonusu konsorsiyum ya da birlikteki
hisseleri karşılığında elde ettiği kazançları kapsadığı kabul
edilmiştir.
10 uncu Maddeye Ek
10 uncu maddenin 3 üncü
fıkrasına ilişkin olarak, "temettü" teriminin, Portekiz yönünden,
kazanca katılım düzenlemelerine atfedilen kazançları; Türkiye
yönünden, yatırım fonu ve yatırım ortaklığından elde edilen
gelirleri de kapsayacağı kabul edilmiştir.
12 nci Maddeye Ek
12 nci maddenin 3 üncü
fıkrasının amaçları bakımından, "gayrimaddi hak bedeli" terimi ile
ilgili olarak, bu hak ya da varlığın kullanımından elde edilen
kazancın, hak ya da varlığın verimliliği, kullanımı ya da
tasarrufuna bağlı olarak elden çıkarılmasından sağlanan kazançları
da kapsayacağı kabul edilmiştir.
14 üncü Maddeye Ek
14 üncü maddenin 2 nci
fıkrasına ilişkin olarak, bir Akit Devlet teşebbüsünün, diğer Akit
Devlette bu Anlaşmanın 7 nci maddesi hükümlerine göre
vergilendirilmeyi seçmesi durumunda, sözkonusu gelir üzerinden bu
diğer Devlette stopaj yoluyla alınan vergi, bu Anlaşmanın 7 nci
maddesi hükümleri uyarınca bu gelir üzerinden hesaplanan vergiden
indirilebilir.
25 inci Maddeye Ek
25 inci maddenin 2 nci
fıkrasına ilişkin olarak, mükellefin, karşılıklı anlaşma sonucunun
vergi idaresi tarafından kendisine bildirilmesinden sonra, söz
konusu karşılıklı anlaşma sonucundan kaynaklanan iadeyi iç mevzuat
tarafından öngörülen süre içerisinde istemek zorunda olduğu
hususunda anlaşılmıştır.
BU HUSUSLARI TEYİDEN,
aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu Protokol’ü
imzaladılar.
Türk, Portekiz ve İngiliz
dillerinde, tüm metinler aynı derecede geçerli olmak üzere, 11
Mayıs 2005 tarihinde, Lizbon’da düzenlenmiştir. Bu Protokol’ün
yorumunda veya uygulamasında farklılık olması halinde İngilizce
metin geçerli olacaktır.
|