Ìstemin Özeti : Davacı şirketin 1995 takvim yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak adına re'sen salınan kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi, geçici kurumlar vergisi ve fon payı ile kesilen ağır kusur ve kusur cezalarına karşı açılan davayı; dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin ortaklarına faiz almaksızın borç para vermesi nedeniyle örtülü kazanç dağıttığı, dolayısıyla Kurumlar Vergisi Kanunu' nun 17. maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu anlaşıldığından olayda örtülü kazanç bulunmadığı yönündeki davacı iddialarında isabet bulunmadığı, davacı şirketin esas itibariyle kredi işlemleri yapan bir kurum olmaması nedeniyle ortaklarına dağıttığı faizsiz kredilere 1995 yılında Halk Bankası'ndan kullanılan kredi işlemlerine uygulanan faiz oranı olan 75 oranın uygulanması suretiyle şirket ortaklarına dağıtılan örtülü kazancın yeniden hesaplanması için mahkemelerince bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, düzenlenen bilirkişi raporunda davacı şirketin ortaklarına 177.897.322.- lira örtülü kazanç dağıttığı tespit edilmiş olup, tespit edilen bu farkın mahkemelerince de aynen benimsendiği ve tarafların bir itirazlarının olmaması nedeniyle bilirkişi raporunda belirtilen tutar üzerinden tarhiyatın yapılması gerektiği sonucuna varıldığı, yıllık beyanname verme süresinin geçmiş olması nedeniyle geçici kurumlar vergisinin aslının aranılmasında isabet bulunmadığı, ancak bu vergiye gecikme faizi ve cezasının uygulanacağı, ayrıca cezalı fon payında yasaya aykırılık görülmediği, matrah farkının davacının defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu bulunması nedeniyle kesilen ağır kusur cezasında isabet bulunmadığı, ancak vergi ziyaı mevcut olduğundan ağır kusur cezasının kusur cezasına çevrilmesi gerektiği gerekçesiyle kısmen kabul ederek tarhiyatı 177.897.322.- lira matrah farkı üzerinden tadilen onayan, kesilen ağır kusur cezalarını kusur cezasına çeviren , geçici kurumlar vergisini kaldıran (...) Vergi Mahkemesi'nin 17.12.1997 gün ve E:1996/405, K:1997/520 sayılı kararının; davacı tarafından, şirketten çekilen paraların mahiyeti ve sermayede azalma olup olmadığının araştırılmadığı, şirketin karı-kocadan oluştuğu ve faaliyetin tamamen el emeği ile yürütüldüğü, maaş vb. gibi herhangi bir ödemede bulunulmadığı, dönem karı 1.016.351.723.- lira olan şirketten geçimin sağlanması için makul ölçüde para alındığı örtülü kazanç dağıtımının sözkonusu olmadığı, vergi dairesi müdürlüğü tarafından ise, vergi inceleme raporuna dayanılarak cezalı tarhiyatın aynen onanması gerektiği ileri sürülerek bozulması istemleridir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince için gereği görüşülüp düşünüldü:

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu' nun l7.maddesinde, kazancın tamamen veya kısmen örtülü olarak dağıtılmış sayılacağı haller belirtilmiş ve bunlar arasında şirketin kendi ortakları ile olan münasebetlerinde emsaline göre göze çarpacak derecede yüksek veya düşük faiz ve komisyonlarla ödünç para alması veya vermesi de örtülü kazanç dağıtımı olarak kabul edilmiştir.

Olayda, davacı şirket tarafından uyuşmazlık döneminde şirketin ortaklarına karşılığında faiz tahakkuk ettirilmeksizin borç para verilmesi suretiyle örtülü kazanç dağıtımı yapıldığı anlaşıldığından, adat uygulaması yöntemiyle re'sen tarhiyat yapılmasında yasaya aykırılık görülmemiştir. Ancak, matrah farkının hesaplanmasında, paraların şirketten çekildiği ve daha sonra şirkete yatırıldığı tarihler arasındaki süre için o tarihler arasında Merkez Bankası tarafından uygulanmış olan reeskont faiz oranının esas alınması gerekmektedir. Bu nedenle, matrah farkının şirketin ihtilaflı dönemde Halk Bankası'ndan aldığı krediler için uygulanan 75 faiz oranının esas alınması suretiyle belirlenmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne ve (...) Vergi Mahkemesi'nin 17.12.1997 gün ve E:1996/405, K.1997/520 sayılı kararının sözü edilen hususa ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına, tarafların diğer hususlara yönelik temyiz istemlerinin ise reddine 4.5.2000 gününde oy birliğiyle karar verildi.