T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı :
B.07.1.GİB.0.01.66/6650-150-36272
Konu
:
EMLAK VERGİSİ KANUNU İÇ
GENELGESİ
Seri No: 2009/1
...............VALİLİĞİNE
/...............VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
I - GİRİŞ
1- 2009 yılı,
bina, arsa ve araziler için 2010 yılına ait uygulanacak emlak vergi
değerinin tespitiyle ilgili asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare
birim değer takdirlerinin yapılacağı yıldır. Söz konusu takdir
işlemlerinin aşağıdaki esaslara göre yapılması uygun görülmüştür.
2- Bilindiği
üzere, 2005 yılında asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim
değerleri takdir edilerek karara bağlanmıştır. Ancak, 2006 yılında,
5538 sayılı Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun
ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi ve Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun[1]
7 nci maddesi ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa[2]
eklenen geçici 22 nci madde hükmü uyarınca, düzeltmeye gerek
görülenler için 2005 yılından geçerli olmak üzere söz konusu takdirler
yenilenmiştir.
3- 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun[3]
mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasında;
"Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait
asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakları
takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü
maddesinin (8) numaralı fıkrasına göre yapılacak takdirler dahil)
yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara
bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe
merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle
ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il
merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza
karşılığında verilir.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde takdir
komisyonu kararları, vali veya vekalet vereceği memurun başkanlığında,
defterdar veya vekalet vereceği memur, vali tarafından
görevlendirilecek tapu sicil müdürü ile ticaret odası, serbest
muhasebeci mali müşavirler odası ve esnaf ve sanatkârlar odaları
birliğince görevlendirilecek birer üyeden oluşan merkez komisyonuna
imza karşılığında verilir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen
kararları onbeş gün içinde inceler ve inceleme sonucu belirlenen
değerleri ilgili takdir komisyonuna geri gönderir. Merkez komisyonunca
farklı değer belirlenmesi halinde bu değerler ilgili takdir
komisyonlarınca yeniden takdir yapılmak suretiyle dikkate alınır.
Takdir komisyonlarının bu kararlarına karşı
kendilerine karar tebliğ edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili
mahalle ve köy muhtarlıkları onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi
nezdinde dava açabilirler. Vergi mahkemelerince verilecek kararlar
aleyhine onbeş gün içinde Danıştaya başvurulabilir.
Kesinleşen asgari ölçüde arsa ve arazi birim
değerleri, ilgili belediyelerde ve muhtarlıklarda uygun bir yere
asılmak suretiyle tarh ve tahakkukun yapıldığı yılın başından Mayıs
ayı sonuna kadar ilân edilir.
Bakanlar Kurulu bu fıkrada yer alan dört yıllık
süreyi sekiz yıla kadar artırmaya veya iki yıla kadar indirmeye
yetkilidir."
hükmü yer almaktadır.
4- Arsa
takdirleri; arsalar ve arsa sayılan parsellenmemiş araziler için 2010
yılına ait emlak vergi değeri ilgili belediyelerce, takdir
komisyonları tarafından her mahalle ve arsa sayılan parsellenmemiş
araziyi sınırları içerisinde bulunduran her köy için cadde, sokak veya
değer bakımından farklı bölgeler itibarıyla takdir olunan birim
değerlere göre hesaplanacaktır. Turistik bölgelerde, valilerce tespit
edilecek pafta, ada veya parsellere ait 2010 yılı emlak vergisi
değerinin hesabı da bu esasa göre yapılacaktır.
5- Arazi
takdirleri; araziler için 2010 yılına ait emlak vergi değeri ilgili
belediyelerce, takdir komisyonları tarafından her il veya ilçe için
arazinin cinsi (kıraç, taban ve sulak) itibarıyla takdir olunan
metrekare birim değerlerine göre hesaplanacaktır.
II- SÜRE UZATIMI
1- 213 sayılı
Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin (d) fıkrasında,
"(a) ve (b) fıkralarındaki bina metrekare normal
inşaat maliyet bedelleri ile arsalara ve araziye ait asgari ölçüde
birim değer tespitlerine ilişkin süreleri gerektiği ölçüde kısaltmaya
Maliye Bakanlığı yetkilidir."
hükmü yer almaktadır.
2- Anılan
hükmün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak asgari ölçüde arsa ve
arazi metrekare birim değer takdiri işlemlerinin tamamlanmasını temin
için birim değer tespitlerinin ve bu tespitlerle ilgili tebliğlerin 17
Ağustos 2009 günü mesai saati bitimine kadar yapılması uygun
bulunmuştur.
III - KOMİSYONLARIN OLUŞUMU
1- Arsa ve
arazilere ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti 213 sayılı
Kanun gereğince kurulan takdir komisyonlarınca yapılacaktır.
2- Arsalara
ait takdir komisyonu, 213 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca;
a) Belediye başkanı veya tevkil edeceği bir memur
(başkan),
b) İlgili belediyeden yetkili bir memur,
c) Tapu sicil müdürü veya tevkil edeceği bir memur,
d) Ticaret odasınca seçilmiş bir üye,
e) İlgili mahalle veya köy muhtarından,
Oluşur.
3- Arazilere
ait takdir komisyonu, 213 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca;
a) Vali (başkan),
b) Defterdar,
c) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürü,
ç) İl merkezlerindeki ticaret odasından seçilmiş bir
üye,
d) İl merkezlerindeki ziraat odasından seçilmiş bir
üyeden,
Oluşur.
4- 213 sayılı
Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasının ikinci bendi
hükmüne göre, büyükşehir belediyesi bulunan illerde arsa ve araziye
ait takdir komisyonu kararlarını inceleyecek merkez komisyonu ise;
a) Vali veya vekâlet vereceği memurun başkanlığında,
b) Defterdar veya vekâlet vereceği memur,
c) Vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil
müdürü,
ç) Ticaret odasınca görevlendirilecek bir üye,
d) Serbest muhasebeci mali müşavirler odasınca
görevlendirilecek bir üye,
e) Esnaf ve sanatkârlar odaları birliğince
görevlendirilecek bir üyeden,
Oluşur.
IV - ARSALARA AİT TAKDİRLERDE UYULACAK
ESASLAR
1- Arsalar
ile arsa sayılan parsellenmemiş araziler için asgari ölçüde birim
değer tespiti, arsalara ait takdir komisyonu tarafından yapılacaktır.
2- Arsalara
ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti mahalleler ve arsa
sayılacak parsellenmemiş araziyi sınırları içinde bulunduran köyler
itibarıyla yapılacaktır. Her mahalle veya köyün cadde, sokak yahut
değer bakımından farklı bölgeleri için ayrı ayrı değer tespit
edilecektir.
3- Turistik
bölgelerde, değeri emsallerine nazaran yüksek bulunan pafta, ada veya
parseller müstakilen değerlemeye tabi tutulacaktır. Bu gibi yerlerde;
cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler için yapılacak
takdirlerin, söz konusu pafta, ada veya parsellerin dışında kalan
bölümler için geçerli olacağı tabiidir.
4- Turistik
bölgelerde, hangi pafta, ada veya parsellerin müstakilen değerlemeye
tabi tutulacağı ilgili valilerce tespit edilecektir.
5- Arsalara
ait asgari ölçüde birim değer takdirleri cadde ve sokaklar itibarıyla
yapılacaktır. Arsa sayılacak parsellenmemiş araziye ait asgari ölçüde
birim değer takdirleri ise, değer bakımından farklı bölgeler
itibarıyla gerçekleştirilecektir.
6- Değer
bakımından farklı bölge deyimi, her mahalle veya her köy sınırları
içinde bulunan arsa sayılacak parsellenmemiş arazilerin değerlerindeki
farklılıklara göre gruplara ayrılmasını ifade etmektedir.
7- Değer
bakımından farklı bölgelerin tespitinde aşağıda belirtilen hususlar
dikkate alınacaktır.
a) Değeri
birbirine eşit veya çok yakın olan (aynı veya benzer vasıfta bulunan)
yerler bir bölge olarak belirlenecektir. Bu bölgelerin geniş veya dar
olmasını, değerleri arasındaki farklılıklar tayin edecektir.
b) Kesin
zorunluluk bulunmadıkça bu bölgelerin çok dar veya çok geniş olarak
belirlenmesinden kaçınılacaktır.
c) Değerler
arasındaki farklılıkların tespitinde; bu yerlerin genel kullanış
biçimleri, başlıca bölge tipleri, bölgelerin nüfus ve yapı
yoğunlukları, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri, iş
yeri merkezlerine ve meskûn yerlere uzaklık ve yakınlıkları, ulaşım
durumu, su, elektrik, doğalgaz ve kanalizasyon gibi alt yapı
hizmetlerinin olup olmadığı, imar planlarındaki durumu, topografik
durumu ve turizm, sanayi, toplu konut, sit, rekreasyon vb. alanlar
içerisinde bulunup bulunmadığı dikkate alınacaktır.
ç) Cadde veya
sokak teşekkül etmiş bulunan yerlerde, bu cadde ve sokaklar farklı
bölge olarak kabul edilecektir. Cadde veya sokakların dışında kalan
yerler ise ayrıca farklı bölgelere ayrılacaktır.
d) Cadde veya
sokak teşekkül etmemiş olan yerler farklı bölgelere ayrılırken,
mükellefler tarafından kolayca bilinip öğrenilebilmesi bakımından bu
bölgelerin tapu kayıtlarında belirlenen mevkiler veya halk arasında
maruf ve meşhur olan mevkiler itibarıyla tespit edilmesine özen
gösterilecektir.
e) Bu
bölgeler birbirine bitişik olan arazi parçaları itibarıyla tespit
edilecek, ayrı ayrı yerlerde bulunan arazi parçalarının bir bölge
olarak tespiti yoluna gidilmeyecektir.
f) Tapuda
kayıtlı olan ve kadastrosu yapılmış bulunan yerlerde, bu bölgelerin
sınırları içinde bulunan pafta ve ada numaraları takdir komisyonu
kararlarında mutlaka gösterilecek, aynı ada birden fazla farklı bölge
içinde yer almayacaktır. Ancak, bir paftada bulunan arazi parçalarının
(adaların) iki veya daha ziyade farklı bölgede yer alması mümkündür.
g) Kadastrosu
yapılmamış olan yerlerde yapılacak değer bakımından farklı bölge
tespitlerinde, bu bölgelerin mevki isimlerinin belirtilmesi yanında,
varsa tabii sınırları da takdir komisyonu kararlarında
gösterilecektir.
ğ) Bataklık
veya kayalık gibi özellik arz eden arazilerin bulunduğu yerlerin ayrı
bir farklı bölge olarak tespiti de mümkün olabilecektir.
h) Değer
bakımından farklı bölgelerin tespitinde, imar planlarından, hâlihazır
haritalardan, kadastral haritalardan, çevre düzeni plan ve
haritalarından, ilgili kuruluşlardaki diğer bilgi ve belgelerden
faydalanılacaktır.
8- Hangi
arazilerin arsa sayılacağı 28/2/1983 tarihli ve 83/6122 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi
Hakkında Karar"[4]
da belirtilmiştir. Ayrıca, konuya ilişkin olarak 16 Seri No.lu Emlak
Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde[5]
yer alan açıklamaların da dikkate alınacağı tabiidir.
9- İdari
bakımdan köy sınırları içinde bulunan bazı yerler, imar uygulaması
açısından belediye mücavir alanlarının içine girebilmektedir.
Buralarda bulunan ve "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında
Karar" uyarınca arsa sayılan yerler için, her köy itibarıyla
yukarıdaki esaslara göre ayrı ayrı tespit yapılması gerekmektedir.
10- 83/6122
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Arsa Sayılacak Parsellenmemiş
Arazi Hakkında Karar"ın 1 inci maddesinin (c) bendi uyarınca arsa
sayılan "Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da konut,
turistik veya sınai tesis yapılmak amacıyla, her ne şekilde olursa
olsun parsellenen ve tapuya bu yolda şerh verilen arazi ve arazi
parçaları" ile (d) bendi uyarınca arsa sayılan "Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında olup da deniz, nehir, göl ve ulaşım
yolları kenarında veya civarında bulunması veya sınai veya turistik
önemi yahut hızlı şehirleşme faaliyetleri dolayısıyla ve İmar ve İskan
Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen
alanların sınırları içinde, imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan
yerlerdeki arazi ve arazi parçaları" için, her köy itibarıyla
yukarıda belirtilen esaslara göre ayrı ayrı tespit yapılacaktır.
11- Yukarıda
sayılanlar dışında kalan ve köy sınırları içinde bulunan mahaller için
herhangi bir tespit yapılmayacaktır.
12- Asgari
ölçüde arsa birim değer tespitleri, Emlak Vergisi Kanununun 31 inci
maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazırlanmış bulunan
Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin
Tüzük[6]
hükümlerinden (Tüzük madde 26, 29, 30, 31, 32) yararlanılarak, ilgili
cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgelerdeki arsa
bedellerinden metrekare fiyatı en düşük olanlar dikkate alınmak
suretiyle gerçekleştirilecektir.
13- Takdir
işlemleri yapılırken gerekli olan hallerde teknik elemanlardan,
bilirkişiden, arsanın konumu itibarıyla gayrimenkul değerleme
uzmanlıklarından, organize sanayi bölgesi, serbest bölge gibi özelliği
bulunan yerlerde bu birimlerin yetkili organlarının görüşlerinden de
faydalanılır.
14- Asgari
ölçüde değer tespitinde esas, her bir cadde, sokak veya değer
bakımından farklı bölgedeki tüm arsalar için tek bir değer tespit
edilmesidir. Ancak, turistik bölgelerde valilerce tespit edilecek
parseller için ayrı değer tespiti yapılabilecektir.
15- Takdir
komisyonlarınca; ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı
bölgeler ile turistik bölgelerde ilgili valilerce tespit edilecek
pafta ve adalarda metrekare değeri en düşük olan arsaların, turistik
bölgelerde parsel itibarıyla yapılacak takdirlerde ilgili parsellerin
takdirin yapıldığı tarihteki asgari ölçüde metrekare birim değeri
tespit edilecektir. Asgari ölçüde arsa metrekare birim değer tespiti,
bu Bölümün 7/c, 12 ve 13 üncü maddelerinde yer alan açıklamalar
dikkate alınarak yapılacaktır.
16- Bir cadde
veya sokağın, birden fazla mahalle veya köy sınırları içinde yer
alması halinde, söz konusu cadde veya sokakların her mahalle yahut köy
sınırları içinde bulunan bölümleri için ayrı ayrı asgari ölçüde birim
değer tespiti yapılacağı tabiidir.
17- Bir cadde
veya sokağın birden çok mahallenin sınırını teşkil etmesi halinde, bu
cadde veya sokak her mahalle bakımından takdire konu edilecektir.
18- Bir cadde
veya sokağın bir tarafının bir belediyeye, diğer tarafının ise başka
belediyeye ait olması halinde, farklı takdir komisyonlarınca yapılacak
takdirlerde ortaya çıkabilecek değer farklılıklarını en aza indirmek
ve vatandaşların mağduriyetini önlemek bakımından, takdir komisyonları
arasında gerekli eşgüdümün sağlanarak olabildiğince uyumsuzlukların
giderilmesine çalışılacaktır.
19- Takdir
komisyonlarınca tespit edilecek asgari ölçüdeki arsa metrekare birim
değerleri dört yıl süreyle (Bakanlar Kurulu'nca dört yıllık takdir
süresi uzatılmadığı veya kısaltılmadığı takdirde) geçerli olacaktır.
Ancak, vergi değerini tadil eden sebeplerin bulunması nedeniyle
mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesabında, söz
konusu değerler gelecek yıllarda emlak vergisindeki yıllık artış oranı
olan yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılarak dikkate
alınacağından, değer tespiti yapılırken ileriye yönelik muhtemel değer
artış ve azalışı gibi faktörler üzerinde durulmayacaktır. Buna göre,
takdirler, takdir işlemlerinin yapıldığı tarihteki (2009 yılındaki)
cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgedeki en düşük değerli
arsanın asgari ölçüdeki birim değerine göre gerçekleştirilecektir.
20- Tespitler
mutlaka metrekare esasına göre yapılacak, dönüm veya hektar gibi ölçü
birimleri kullanılmayacaktır.
21- Mahalle
ve köylerin sınırları, her muhtarlığın mülki idare açısından yetki ve
sorumluluğunda bulunan bölge esas alınarak belirlendiğinden, bu hususa
açıklık getirilmesi ve herhangi bir karışıklığa meydan verilmemesi
için öncelikle bunların haritaları temin edilecek, bu sınırlar esas
alınarak tespitler gerçekleştirilecektir.
22- Belediye
ve mücavir alan sınırları ilgili belediyelerden öğrenilecek, bu
sınırların plan ve haritalarda gösterilmesi sağlanacaktır.
23- 83/6122
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1 inci maddesinin (c) ve (d)
bentlerine göre arsa sayılan araziye ait bilgi ve belgeler,
valiliklerden temin edilecektir.
24- Her
mahalle ve köy için ayrı ayrı takdir komisyonu kararı verilecek,
takdir komisyonu kararlarında cadde, sokak veya değer bakımından
farklı bölgeler ekli (Ek: 1) listedeki esaslar dikkate alınarak
alfabetik sıra dâhilinde gösterilecektir.
V - ARAZİLERE AİT TAKDİRLERDE UYULACAK
ESASLAR
1- Arazi
takdirleri, arazilere ait takdir komisyonu tarafından yapılacaktır.
2- Araziye
ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti her ilde, il çapında veya
ilçeler itibarıyla yapılacaktır. Tespitlerin il itibarıyla mı yoksa
ilçeler itibarıyla mı yapılacağına, ilin tamamındaki arazinin
vasıfları ve ilçeler itibarıyla gösterdiği değer farklılıkları dikkate
alınarak takdir komisyonlarınca karar verilecektir.
3- Araziye
ait asgari ölçüde birim değer takdirleri her ilin tamamı veya her bir
ilçe (merkez ilçeler dâhil) için arazinin cinsi (kıraç, taban ve
sulak) itibarıyla gerçekleştirilecektir.
4- Arazi
cinsinin belirlenmesinde esas alınacak özellikler aşağıdaki şekilde
tespit olunacaktır.
a) Kıraç
arazi: Bariz olarak civardan yüksekte bulunan, meyilli ve sulanmayan
arazidir. Yıllık yağış miktarı yeterli ve yağış dağılımı uygun olmayan
düz ve düze yakın, nadas sistemiyle kültür bitkileri yetiştirilmesi
mümkün olan ve sulanmayan arazi de kıraç sayılır.
b) Taban
arazi: Yağışların ve akarsuların toplandığı taban konumunda
(pozisyonunda) genellikle düz ve düze yakın meyilde ve iyi, kifayetsiz
ve fena drenaj şartlarındaki arazidir.
c) Sulak
arazi: Kıraç ve taban arazilerden sulananlara sulak arazi denir.
5- Araziye
ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespitleri, 1319 sayılı Kanunun
31 inci maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazırlanmış
bulunan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine
İlişkin Tüzük hükümlerinden (Tüzük Madde: 33, 34, 35, 40, 41, 42, 43)
yararlanılarak ilgili il veya ilçede bulunan kıraç, taban ve sulak
arazi itibarıyla her arazi cinsi için bu arazi bedellerinden metrekare
fiyatı en düşük olanlar dikkate alınmak suretiyle
gerçekleştirilecektir. Buna ilişkin örnek aşağıda yer almaktadır.
Örnek: Asgari
ölçüde arazi m2 birim değeri (Kr)
| İli |
İlçesi |
Arazinin Cinsi |
Rakamla |
Yazıyla |
| A |
B |
Kıraç |
10 |
On |
| |
|
Taban |
27 |
Yirmiyedi |
| |
|
Sulak |
37 |
Otuzyedi |
| |
|
|
|
|
| A |
C |
Kıraç |
20 |
Yirmi |
| |
|
Taban |
35 |
Otuzbeş |
| |
|
Sulak |
45 |
Kırkbeş |
6- Takdir
işlemleri yapılırken gerekli olan hallerde teknik elemanlardan,
bilirkişiden, arazinin konumu itibarıyla gayrimenkul değerleme
uzmanlıklarından, organize sanayi bölgesi, serbest bölge gibi özelliği
bulunan yerlerde bu birimlerin yetkili organlarının görüşlerinden de
faydalanılır.
7- Takdir
komisyonlarınca tespit edilecek asgari ölçüdeki arazi birim değerleri
dört yıl süreyle (Bakanlar Kurulunca dört yıllık takdir süresi
uzatılmadığı veya kısaltılmadığı takdirde) geçerli olacaktır. Ancak,
vergi değerini tadil eden sebeplerin bulunması nedeniyle mükellefiyet
tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesabında, söz konusu değerler
gelecek yıllarda emlak vergisindeki yıllık artış oranı olan yeniden
değerleme oranının yarısı nispetinde artırılarak dikkate
alınacağından, değer tespiti yapılırken ileriye yönelik muhtemel değer
artış ve azalışı gibi faktörler üzerinde durulmayacaktır. Buna göre
takdirler, takdir işlemlerinin yapıldığı tarihteki (2009 yılındaki)
kıraç, taban ve sulak arazinin asgari ölçüdeki birim değerine göre
gerçekleştirilecektir.
8- Tespitler
mutlaka metrekare esasına göre yapılacak, dönüm veya hektar gibi ölçü
birimleri kullanılmayacaktır.
VI - TAKDİR KOMİSYONLARINCA YAPILACAK İŞLER
1- a)
Arsalara ait takdir komisyonları asgari ölçüdeki arsa metrekare birim
değerlerini en kısa zamanda tespit edeceklerdir. Arsalara ilişkin
takdir komisyonu kararları mutlaka gerekçeli olacak ve 7 örnek halinde
hazırlanacaktır. Ticaret ve ziraat odası bulunmayan yerlerde karar
sayısı 5, bunlardan sadece biri bulunan yerlerde karar sayısı 6 örnek
olacaktır. Bu tespitlere ilişkin olarak hazırlanacak kararın aslı
kararı veren komisyonda dosyalanacak, iki örneği ilgili belediyeye,
birer örneği defterdarlıklara (gelir müdürlükleri), vergi dairesi
başkanlığı bulunan yerlerde vergi dairesi başkanlıklarına, birer
örneği ise takdirin ilgili bulunduğu il veya ilçe merkezlerindeki
ticaret odalarına, ziraat odalarına, ilgili mahalle veya köy
muhtarlıklarına en geç 17 Ağustos 2009 tarihine kadar tevdi
edilecektir.
b) Büyükşehir
belediyesi bulunan illerde arsalara ait takdir komisyonu kararları en
geç 17 Temmuz 2009 tarihinde imza karşılığında merkez komisyonuna
verilecektir. Merkez komisyonunca farklı değer belirlenmesi nedeniyle
arsalara ait takdir komisyonu tarafından yeniden yapılan takdirlere
ilişkin kararlar en geç 17 Ağustos 2009 tarihinde (a) bendinde
belirtilen yerlere imza karşılığında verilecektir.
c) Merkez
komisyonunca onaylanan takdir komisyonu kararları ise derhal ilgili
kişi ve kuruluşlara imza karşılığında verilecektir.
2- a)
Arazilere ait takdir komisyonları asgari ölçüdeki arazi metrekare
birim değerlerini en kısa zamanda tespit edeceklerdir. Arazilere
ilişkin takdir komisyonu kararları da gerekçeli olacak aslı, kararı
veren komisyonda dosyalanacak ve kararın birer örneği il
merkezlerindeki ticaret ve ziraat odaları ile ilde mevcut (ilçeler ve
beldeler dahil) belediyelere en geç 17 Ağustos 2009 tarihine kadar
verilecektir. Bu durumda komisyon kararının ilde mevcut belediye
sayısından 3 örnek fazla olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
b) Büyükşehir
belediyesi bulunan illerde arazilere ait takdir komisyonu kararları en
geç 17 Temmuz 2009 tarihinde imza karşılığında merkez komisyonuna
verilecektir. Merkez komisyonunca farklı değer belirlenmesi nedeniyle
arazilere ait takdir komisyonu tarafından yeniden yapılan takdirlere
ilişkin kararlar en geç 17 Ağustos 2009 tarihinde (a) bendinde
belirtilen yerlere imza karşılığında verilecektir.
c) Merkez
komisyonunca onaylanan takdir komisyonu kararları ise derhal ilgili
kişi ve kuruluşlara imza karşılığında verilecektir.
3- Kadastro
görmemiş veya imar planı yapılmamış yerler için yetkili teknik
elemanlara çizdirilecek krokilerden de yararlanılacaktır.
4- Cadde ve
sokakların tespitinde belediyelerden ve gerekli görülen hallerde nüfus
müdürlükleri ile ilçe seçim kurullarından da bilgi alınması yoluna
gidilecektir.
5- Takdirin
yapılmasında faydalanılacak olan kadastral haritalar, hali hazır
haritalar, çevre düzeni haritaları ve imar planları; belediyeler veya
belediyeler vasıtasıyla İller Bankası bölge müdürlükleri, tapu sicil
müdürlükleri, valilikler ve diğer ilgili kuruluşlardan süratle temin
edilecektir. Takdir işlemleri yapılırken gerekli olan hallerde teknik
elemanlardan da faydalanılacaktır.
6- Takdir
komisyonu kararları, 213 sayılı Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin
(b) bendinde yer alan dava açma süresini ve yerini de içerecek bir
yazı ile ilgililere tebliğ edilecek, tebliğlerin memur eliyle
yapılması sağlanacaktır.
7- Bir
mahallenin veya köyün birden fazla belediyenin yetki alanına girmesi
halinde, bu mahalle veya köye ait takdir işlemi, mahalle veya köyün
alan itibarıyla büyük bölümünü yetki alanı içerisinde bulunduran
belediyenin takdir işlerine bakan komisyonca yapılacaktır. Ayrıca bu
tür kararlar başka belediyeleri de ilgilendirdiğinden, kararın
tasdikli birer örneği ilgili belediyelere gönderilecektir.
8- Takdir
komisyonu kararlarında ismi değişen mahalle, cadde ve sokakların yeni
isimlerinin karşısına, eski isimleri de yazılacaktır.
9- Asgari
ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerine ilişkin genel
takdirin 2009 yılında yapılması nedeniyle emlak (bina ve arazi)
vergisi tarh ve tahakkukunun 2010 yılının Ocak ve Şubat aylarında
yapılmasının zorunlu olduğu hususu göz önünde bulundurularak, takdir
komisyonlarınca asgari ölçüde arsa ve arazi birim değer tespitlerinin
önceki maddelerdeki açıklamalara göre yapılması ve bu tespitlerin, en
geç 17 Ağustos 2009 tarihine kadar ilgili yerlere tevdi edilmesi
gerekmektedir.
VII - BELEDİYELER, VERGİ DAİRESİ
BAŞKANLIKLARI VE DEFTERDARLIKLARCA YAPILACAK İŞLER
1-
Belediyeler tarafından yetki alanı içinde bulunan mahalle ve köy
isimlerinin alfabetik sırasına göre ekteki liste (Ek: 1) eksiksiz ve
beş örnek olarak düzenlenecek, bir örneği ilgili muhtarlığa
gönderilecek, bir örneği belediyenin ilana mahsus yerlerine 2010
yılının Mayıs ayı sonuna kadar asılacak, diğer bir örneği ise
dosyalanacaktır. Listenin kalan iki örneği, dava açma süresinin
bitimini takip eden 15 gün içinde defterdarlığa, vergi dairesi
başkanlığı bulunan yerlerde vergi dairesi başkanlıklarına
gönderilecektir. Dava dilekçelerinin belediyelere gelmesinde gecikme
olabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak, takdir komisyonu
kararlarına karşı dava açılıp açılmadığı dava açmaya yetkili
olanlardan ve gerekirse ilgili vergi mahkemelerinden görüşmelerle
(şifahi) en kısa sürede öğrenilecektir.
2- Yukarıdaki
maddeye göre hazırlanacak listede, başka belediyelerden alınan karar
örneklerinde yer alan cadde, sokak ve değer bakımından farklı
bölgelere (turistik bölgelerde pafta, ada veya parsellere) ait
bilgiler ve değerler de yer alacak, ayrıca listenin açıklama bölümüne
kararın hangi belediyeden alındığı yazılacaktır. Defterdarlıklarca,
vergi dairesi başkanlığı bulunan yerlerde vergi dairesi
başkanlıklarınca bu açıklamalar titizlikle dikkate alınarak,
hazırlanacak kitaplar ile cd'lerde ilgili bilgilerin mükerrer olarak
yer alması önlenecektir.
3- Bu Bölümün
(1) inci maddesinde, muhtarlığa gönderileceği bildirilen listenin 213
sayılı Kanunun mükerrer 49 uncu maddesindeki "uygun bir yere asılmak
suretiyle 2010 yılının Mayıs ayı sonuna kadar ilan edilmesi" hükmünü
hatırlatır bir yazı ile tevdi edilmesi gerekmektedir.
4-
Defterdarlıklar, vergi dairesi başkanlığı bulunan yerlerde vergi
dairesi başkanlıkları, kendilerine gönderilen takdir komisyonu
kararları ve listelere dayanarak o il'e ait tüm ilçelere ilişkin
takdirleri ihtiva edecek bir kitap ve cd hazırlayacaklardır. Yeteri
kadar çoğaltılacak olan söz konusu kitaplar (5 adet) ile cd'ler (2
adet) en geç 25 Aralık 2009 tarihine kadar Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığına gönderilecektir.
5- Önceki
takdirlerde verilen takdir komisyonu kararlarına karşı açılan davalar
üzerine Danıştay'ca takdir komisyonu kararlarının gerekçeli olmadığı,
en düşük değerli arsa veya arsaların değerinin dikkate alınmadan karar
verildiği, bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı veya yaptırılan
bilirkişi incelemelerinin yetersiz olduğu, takdirler sırasında Emlak
Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük
hükümlerinin dikkate alınmadığı belirtilerek, bu durumdaki takdir
komisyonu kararları ya iptal edilmiş ya da bu kararları iptal eden
vergi mahkemesi kararları tasdik edilmiştir. Belirtilen bu durumların
yeniden meydana gelmemesi için takdirlerin yapılmasında gereken
titizlik gösterilecektir.
VIII - TAKDİR KOMİSYONU KARARLARININ DAVA
KONUSU OLMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER
1- 213 sayılı
Kanunun mükerrer 49/b maddesi hükmü gereğince, takdir komisyonu
kararlarına karşı 15 günlük süre içinde ilgili daire, kuruluş ve
muhtarlıklarca vergi mahkemeleri nezdinde dava açılabilecek ve vergi
mahkemesi kararlarına karşı da 15 gün içinde Danıştay'a
başvurulabilecektir. Aynı maddenin (c) fıkrasında, "... Danıştay
ve vergi mahkemelerinde dava açılması halinde, davalının onbeş gün
içinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır. Danıştay
ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanın tekemmül ettiği tarihten
itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır." hükmü yer
almaktadır.
2- Takdir
komisyonu kararlarına karşı dava açılmış olup olmamasına göre
yapılacak işlemler aşağıda belirtilmiştir:
a) Takdir
komisyonu kararları aleyhine 15 gün içinde vergi mahkemeleri nezdinde
dava açılmamış ise, takdir edilen değerler kesinleşecektir.
b) Takdir
komisyonu kararlarına karşı vergi mahkemeleri nezdinde dava açılmakla
beraber esasa ilişkin bir karar verilmedikçe takdir komisyonu
kararlarının uygulanmasına devam edilecektir.
c) Açılan
davalar sonucu vergi mahkemelerince takdir komisyonu kararının iptali
yolunda karar verilmiş olması halinde;
i- İlgili
valilerce Danıştay nezdinde temyiz konusu yapılması uygun görülmeyen
kararlar için takdir komisyonlarının derhal toplanarak yeni bir karar
vermesi,
ii- İlgili
valilerce Danıştay nezdinde temyiz konusu yapılması uygun görülen
vergi mahkemesi kararları için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanununun[7] 28
inci maddesinin bir numaralı fıkrası uyarınca gecikmeksizin işlem
tesis edilmesi, bu sürenin hiç bir şekilde 30 günü geçmemesi, bu süre
içerisinde vergi mahkemesi kararları göz önünde bulundurulmak
suretiyle takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılması,
Gerekmektedir.
ç) Yeniden
yapılacak takdirlerle ilgili takdir komisyonu kararları gerekçeli
olacak ve gerekçede asgari ölçüdeki arsa metrekare birim değerlerinin
vergi mahkemesi kararı dikkate alınarak belirlendiği açıklanacaktır.
d) Vergi
mahkemesince takdir komisyonu kararları üzerine kısmen iptal, kısmen
tasdik kararı verilmesi halinde, kararın iptal edilen kısmı için
yukarıdaki (c) bendinde belirtilen açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
3- Bu durumda
takdir komisyonları sadece iptal edilen değerler hakkında karar
vereceklerdir. Takdir komisyonu kararlarının tasdik edilen kısmının
uygulanmasına devam edilecektir.
4- Yargı
kararları üzerine takdir komisyonlarınca yeniden verilen kararlar ile
daha evvel verilen kararlardan kesinleşenler, belediye ve
muhtarlıklarda ilana mahsus yerlere asılmak suretiyle 2010 yılının
Mayıs ayı sonuna kadar mükelleflere duyurulacaktır.
5- Vergi
mahkemesi kararları üzerine yeniden takdir edilen değerlerin
Danıştay'dan nihai karar alınıncaya kadar uygulanmasına devam
edilecektir.
6- Takdir
komisyonlarınca yeniden verilecek kararlar üzerine ilgililerce vergi
mahkemesine başvurulması halinde, bu mahkemelerce verilecek kararlara
karşı Danıştay nezdinde dava açılabilmesi için Genelgenin bu maddesi
ile bu Bölümün (1) ve (2) nci maddelerindeki açıklamalar da dikkate
alınarak ilgili valilerden muvafakat talep edilecektir.
7- Vergi
mahkemeleri veya Danıştay nezdinde dava açılması halinde, bu
mercilerden kararların süratle alınmasını temin etmek için
belediyeler, savunma ve dava dilekçelerinin adı geçen mercilere mümkün
olan en kısa süre içinde ulaştırılmasını sağlayacaklardır.
8- Takdir
komisyonu kararlarına karşı açılacak davalarda muhatap, karara iştirak
eden belediye olacaktır. Danıştay'ın kesin kararı (veya vergi
mahkemesinin kesinleşen kararı) başka belediyeleri de ilgilendirdiği
takdirde, kararın birer örneği ilgili belediyelere gönderilecektir. Bu
kararın örneğini alan belediyelerce, kendi listesinin açıklama
bölümüne bu Genelgenin (VII) nci Bölümünün (2) nci maddesinde
belirlenen hususlar not edildikten sonra karar dosyalanacak ayrıca,
bir yazı ile durum defterdarlığa, vergi dairesi başkanlığı bulunan
yerlerde vergi dairesi başkanlığına bildirilecektir.
9- Yargı
mercileri kararlarına göre kesinleşen asgari ölçüde arsa birim
değerleri aylık dönemlerle defterdarlıklara, vergi dairesi başkanlığı
bulunan yerlerde vergi dairesi başkanlıklarına bildirilecek,
defterdarlıklar veya vergi dairesi başkanlıkları bunları ek listeler
halinde Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına göndereceklerdir.
10- Vergi
mahkemesi kararı uyarınca takdir komisyonu tarafından yeniden
belirlenen değerler dikkate alınarak tahakkuk ettirilen emlak vergisi;
yargı kararının temyiz edilmesi halinde, Danıştay kararına göre
kesinleşen birim değerler dikkate alınmak suretiyle düzeltilecektir.
IX - DİĞER HUSUSLAR
1- 213 sayılı
Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin (d) fıkrasında, arsalara ait
asgari ölçüde birim değer tespitlerine ilişkin süreyi gerektiği ölçüde
kısaltma konusunda Bakanlığımıza yetki verilmiştir.
2- Bu yetki,
elde olmayan herhangi bir nedenle, asgari ölçüde birim değer tespiti
yapılmamış olan yerlerin takdir dışı kalmamasını sağlamaya da yönelik
bulunmaktadır.
3- Takdir
komisyonları, takdire konu edilmesi gereken herhangi bir yerin takdir
dışı kalmaması için gereken titizliği göstereceklerdir. Ancak elde
olmayan sebeplerle takdir dışı kalan bir yerin tespit edilmesi
halinde; bir yandan ilgili yerin takdir işlemi derhal
gerçekleştirilecek, diğer yandan olay en kısa sürede faks da
kullanılmak suretiyle Bakanlığımız Gelir İdaresi Başkanlığına intikal
ettirilecektir.
4-
Tespitlerin süresinde ve sağlıklı olarak tamamlanabilmesi için takdir
komisyonlarına gerekli olan her türlü araç, gereç ve personel yardımı
ivedilikle yapılacak ve konu valiliklerce yakından izlenecektir.
5- Bu
Genelgede belirtilen işlemlerin süresinde tamamlanması zorunlu
bulunduğundan, bu sürelere riayet etmeyen görevli ve sorumlular
hakkında valiliklerce gerekli tedbir alınacak ve müeyyide
uygulanacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre ifasını
önemle rica ederim.
|
Kemal UNAKITAN
|
| |
Maliye Bakanı
|
EK: 1
ARSALARA AİT ASGARİ
ÖLÇÜDE M2 BİRİM DEĞER CETVELİ
[1]
12/7/2006 tarihli ve 26226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[2]
11/8/1970 tarihli ve 13576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[3]
10/1/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[4]
11/3/1983 tarihli ve 17984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[5]
3/7/1984 tarihli ve 18447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[6]
15/3/1972 tarihli ve 14129 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu
Tüzükte yapılan değişiklik ise 2/12/1982 tarihli ve 17886 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[7]
20/1/1982 tarihli ve 17580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
