|
Karar Sayısı : 2005/8844
Ekli “Genel
Yönetim Muhasebe Yönetmeliği”nin yürürlüğe konulması; Maliye
Bakanlığı’nın 29/3/2005 tarihli ve 6243 sayılı yazısı
üzerine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun
49, 50 ve geçici 3 üncü maddeleri ile 178 sayılı Maliye
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 11 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca
3/5/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Ahmet Necdet SEZER
CUMHURBAŞKANI
|
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan |
|
|
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 —
Bu
Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap
verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt
dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek
mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde
muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru,
muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe
ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun,
yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını
karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar,
kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas,
usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 —
Bu
Yönetmelik, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal
güvenlik kurumları ve mahallî idarelerden oluşan genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerini kapsar.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa
tabi ve aynı zamanda kurumlar vergisi mükellefi olan kamu
idareleri, bu Yönetmeliğin sadece bütçe işlemlerinin
muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve hesapların
konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir.
Dayanak
Madde 3 —
Bu
Yönetmelik, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
49, 50 ve geçici 3 üncü maddeleri ile 178 sayılı Maliye
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 11 inci maddesi hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 —
Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
Kurul: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanununun 49 uncu maddesinde tanımlanan kurulu,
Yönetmelik: Bu Yönetmeliği,
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri: Merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları
ve mahallî idareleri,
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri: 5018
sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı
cetvelde sayılan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerini, (II)
sayılı cetvelde sayılan özel bütçe kapsamındaki idareleri ve (III)
sayılı cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumları,
Sosyal güvenlik kurumları: 5018 sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan
kamu idarelerini,
Mahallî idare: Yetkileri belirli bir coğrafi alan
ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren
belediye, il özel idaresi ve bunlara bağlı birlik ve idareyi,
Muhasebe birimi: Kapsama dahil kamu idarelerine
ait, gelir ve alacakların tahsili, gider ve borçların hak
sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler
ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi,
gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması
ve raporlanmasına ilişkin muhasebe hizmetlerinin yapıldığı
birimi,
Muhasebe yetkilisi: Usulüne göre atanmış, muhasebe
biriminin yönetiminden ve yetkili mercilere hesap vermekten
sorumlu yöneticisini,
Muhasebe sistemi: Mali işlemlerin yürütülmesinde,
kaydedilmesinde ve raporlanmasında kullanılan hesap planları,
defterler ve muhasebeleştirme süreçlerinin tamamını,
Muhasebe politikaları: Muhasebe işlemlerinin
kaydedilmesi, mali raporların hazırlanması ve sunulmasında kabul
edilen ilke, kural, standart ve uygulamaları,
Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider
tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren
ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,
Öz kaynak: Yönetmelik kapsamına dahil kamu
idarelerinin varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,
Gelir: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile
yeniden değerleme farkları dışında, öz kaynakta artışa neden
olan her türlü işlemi,
Gider: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile
yeniden değerleme farkları dışında, öz kaynakta azalışa neden
olan her türlü işlemi,
Ekonomik sınıflandırma: Kapsama dahil kamu
idarelerinin gelir ve giderlerinin türleri itibarıyla
sınıflandırılmasını,
Bütçe geliri: Kapsama dahil kamu idarelerinin
bütçeleri ve diğer mevzuatla gelir olarak tanımlanan her türlü
işlemi,
Bütçe gideri: Kapsama dahil kamu idarelerinin
bütçeleri ve diğer mevzuatla gider olarak tanımlanan her türlü
işlemi,
İz bedeli: Ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen
kullanılmasına devam edilen iktisadi kıymetler ile gerçek değeri
tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak,
hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin
muhasebeleştirilmesinde kullanılan ve muhasebe kayıtlarında yer
verilen en düşük tutarı,
Maliyet bedeli: Bir varlığın satın alınması,
üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar
veya verilen kıymetlerin toplamını,
Rayiç değer: Varlık veya kaynakların değerleme
günündeki normal alım satım değerini,
İtibari değer: Her türlü senetlerle, bono ve
tahvillerin üzerinde yazılı olan değeri,
Defter değeri: Varlık veya kaynakların değerleme
gününde muhasebe kayıtlarındaki değerini,
Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin
yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye
konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda
muhasebeleştirilmesini,
Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil
edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde
muhasebeleştirilmesini,
Malî yıl: Takvim yılını,
Faaliyet dönemi: Bakanlıkça aksi
kararlaştırılmadıkça mali yılı,
Hesap dönemi: Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça
mali yılı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri
Temel kavramlar
Madde 5 —
Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının
dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre
yürütülür:
a) Süreklilik: Kamu idarelerinin faaliyetleri,
herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.
b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri,
belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları
diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.
c) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik
olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak
ulusal para birimi ile yapılır.
d) Maliyet esası: Para mevcudu, alacaklar ve
maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler
hariç, kamu idareleri tarafından edinilen varlık ve hizmetler,
bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirilir.
Maliyet bedeli tespit edilemeyen varlık ve kaynakların
değerlemesine ilişkin hükümler saklıdır.
e) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu
yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere
dayandırılır.
f) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet
ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların
birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde
karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan
muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve
mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması
zorunludur.
g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan
yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak
ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.
h) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın
nispi ağırlık ve değerinin, mali tablolarda yer verilecek önemde
olması esastır.
i) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel
risklere ve olaylara karşı bu
Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet
sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da
gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.
Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri
Madde 6 —
Genel yönetim muhasebesinde faaliyet sonuçları tablosu
ilkelerinin uygulaması aşağıda açıklanmıştır:
a) Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin
gelir-gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve
gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile
ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri
gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına
mahsustur.
b) Gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş
gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemez.
Belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet
sonuçlarını göstermek için, dönem ya da dönemlerin başında ve
sonunda hesap kesimi işlemleri yapılır.
c) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel
tükenmeye tabi varlıklar ve diğer duran varlıklar için
amortisman ve tükenme payı ayrılır.
d) Arızi ve olağanüstü niteliğe sahip gelir ve
giderler meydana geldikleri dönemde tahakkuk ettirilir. Ancak,
normal faaliyet sonuçlarından ayrı olarak gösterilir.
e) Dönem sonuçlarının tespitiyle ilgili olarak
uygulanmakta olan değerleme esasları ve maliyet yöntemlerinde
bir değişiklik yapıldığı takdirde, bu değişikliğin etkileri
açıkça belirtilir.
f) İhtiyatlılık ilkesi gereği tahsili şüpheli hale
gelen alacaklar için hesaplanan karşılıklar gider olarak
muhasebeleştirilir ve raporlanır.
g) Bilanço tarihinde var olan ve sonucu belirsiz
bir ya da birkaç olayın gelecekte ortaya çıkıp çıkmamasına bağlı
durumları ifade eden, muhtemel olaylar ve yükümlülüklerden
kaynaklanan, gerçeğe yakın olarak tahmin ve hesap edilebilen
giderler tahakkuk ettirilerek faaliyet sonuçları tablosuna
yansıtılır. Şarta bağlı gelirler için ise gerçekleşme ihtimali
yüksek olsa da herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz,
dipnotlarda açıklama yapılır.
Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkeleri
Madde 7 —
Genel yönetim muhasebesinde bütçe uygulama sonuçları tablosu
ilkelerinin uygulaması aşağıda açıklanmıştır:
a) Kamu idarelerinin bütçe gelir ve bütçe gider
hesapları, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe
geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan ve kesin hesabın
çıkarılmasına esas teşkil eden işlemlerinin kaydına mahsustur.
b) Kamu idareleri işlemlerinin, nakit esasında
kayıt ve raporlanmasında bütçe geliri ve bütçe gideri
hesaplarına kaydedilen tutarların, ilgisine göre faaliyet
hesapları veya bilanço hesaplarıyla ilişkilendirilmesinde
yansıtma hesapları kullanılır.
Bilanço ilkeleri
Madde 8 —
Bilanço ilkelerinin amacı, kamu idaresinin tasarrufundaki
kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe
kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve
raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali
durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak
yansıtılmasıdır.
Kapsama dahil kamu idareleri bilançolarını
Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar.
Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol
tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz
kaynaklar yer alır.
Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar
bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir. Bu ilke, bilançonun
net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu
doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak,
indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça
gösterilmesi esastır.
Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri;
varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla
Yönetmeliğin 9, 10 ve 11 inci maddelerinde belirtilmiştir.
Varlıklara ilişkin ilkeler
Madde 9 —
Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Varlıklar, likidite durumlarına göre dönen ve
duran varlıklar ana hesap gruplarına ayrılır. Dönen varlıklar
ana hesap grubu; hazır değerler, menkul kıymet ve varlıklar,
faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar,
ön ödemeler, yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri,
gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer
dönen varlıklar hesap gruplarına, duran varlıklar ana hesap
grubu ise; menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet alacakları,
kurum alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar,
maddi olmayan duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar,
gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer
duran varlıklar hesap gruplarına ayrılır.
b) Faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek
veya kullanılarak tüketilecek varlık ve alacaklar bilançoda
dönen varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir.
c) Faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülmesi
öngörülmeyen ve hizmetlerinden bir faaliyet döneminden daha uzun
süre yararlanılacak varlıklar ve vadesi faaliyet dönemini aşan
alacaklar bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde
gösterilir. Dönem sonunda, vadeleri bir yılın altında kalan
alacaklar, bu grupta yer alan hesaplardan dönen varlıklar ana
hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.
d) Bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda
varlıkların, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleriyle
gösterilebilmesi için, varlıklardaki değer düşüklükleri
gösterilerek karşılıkları ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap
grubu içinde yer alan alacaklar, stoklar ve diğer dönen
varlıklar içindeki ilgili kalemler için yapılacak değerlendirme
sonucunda, gerekli durumlarda uygun karşılıklar ayrılır.
e) Bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde
yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran
varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere
dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş
tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
f) Duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan
özel tükenmeye tabi varlıkların maliyetini ilgili dönemlere
yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan tükenme paylarının birikmiş
tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
g) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer
duran varlıkların, raporlama tarihinde gerçek değerleriyle
gösterilmesi amacıyla, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca
yeniden değerlemeye tabi tutulması gerekir. Dönem sonu bilanço
gününde varlık hesaplarında kayıtlı olup yabancı para cinsinden
takip edilen varlıklar da değerlemeye tabi tutulur.
h) Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen
giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek
dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler muhasebeleştirilir ve
bilançoda gösterilir. Varlıklar arasında yer alan alacaklara
ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, tahsil zamanı gelmeyen faiz
alacakları ilgili hesaplarda gösterilir.
i) Tutarları net olarak hesaplanamayan alacaklar
için herhangi bir tahakkuk kaydı yapılmaz. Bu tür alacaklar
bilanço dipnotlarında veya eklerinde gösterilir.
j) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito
olarak verilen tutarlar, varlıklar içinde gösterilir.
k) Stoklarını hesaplarında izlemeye karar veren
kamu idarelerince; satmak, üretimde veya tüketimde kullanmak
amacıyla edinilen ilk madde, malzeme, yarı mamul veya mamul mal,
ticari mal, yan ürün, artık ve hurda gibi stoklar maliyet
bedelleriyle dönen varlıklar içindeki ilgili hesaplara
kaydedilir ve raporlanır. Bunlardan yapılan satışlar, tüketimler
veya kullanımlar stok hesaplarından düşülerek karşılıkları
duruma göre ilgili varlık veya gider hesaplarına kaydedilir.
Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler
Madde 10 —
Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Yabancı kaynaklar vade yapılarına göre kısa
vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana
hesap gruplarına ayrılır. Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana
hesap grubu; kısa vadeli iç mali borçlar, kısa vadeli dış mali
borçlar, faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan
avanslar, yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri, ödenecek
diğer yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara
ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer kısa vadeli yabancı
kaynaklar hesap gruplarına, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana
hesap grubu ise; uzun vadeli iç mali borçlar, uzun vadeli dış
mali borçlar, faaliyet borçları, diğer borçlar, alınan avanslar,
borç ve gider karşılıkları, gelecek yıllara ait gelirler ve
gider tahakkukları ve diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap
gruplarına ayrılır.
b) Kamu idarelerinin vadesi faaliyet dönemiyle
sınırlı olan yükümlülükleri, bilançoda kısa vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterilir.
c) Kamu idarelerinin vadesi faaliyet dönemini aşan
yükümlülükleri bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta
yer alan yükümlülüklerden vadeleri bir yılın altına inenler,
kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili
hesaplara aktarılır.
d) Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil
edilen gelirler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek
dönemlerde ödenecek olan giderler tahakkuk tarihinde
muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Yabancı kaynaklar
arasında yer alan borçlara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak,
ödeme zamanı gelmeyen faiz borçları ilgili hesaplarda
gösterilir.
e) Kamu idarelerinin bilinen ve tutarları tahmin ve
hesap edilebilen bütün yabancı kaynakları kaydedilir ve
bilançoda gösterilir.
f) Dönem sonu bilanço gününde yabancı kaynak
hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden takip ve
ödemesi yapılan tutarlar değerlemeye tabi tutulur ve raporlama
tarihindeki değerleriyle mali raporlarda gösterilir.
g) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito
olarak alınan tutarlar yabancı kaynaklar içinde gösterilir.
Öz kaynaklara ilişkin ilkeler
Madde 11 —
Öz kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer
(sermaye), değer hareketleri, yeniden değerleme farkları,
yedekler, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları ve geçmiş
yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ile dönem faaliyet sonuçları
hesap gruplarına ayrılır. Yedekler, gelir unsuru olarak faaliyet
sonuçları tablosuna aktarılmaz. Genel yönetim kapsamında ticari
esaslara göre faaliyet gösteren kamu idarelerinin varlık
hesaplarında net değer yerine, kendilerine tahsis edilen sermaye
ile bunun ödenmiş miktarı gösterilir.
b) İlk açılış bilançosuna dahil edilememiş bulunan
varlık ve yabancı kaynakların envanteri yapıldıkça belirlenen
değeri ilgili varlık veya yabancı kaynak hesabına ve net değere
(sermayeye) ilave edilir.
c) Dönem faaliyet sonucu ile önceki yıl/yıllar
faaliyet sonuçları bu grupta yer alır.
d) Öz kaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi
için öz kaynak kalemlerinden negatif değer taşıyanlar indirim
kalemleri olarak yer alır.
Nazım hesaplara ilişkin ilkeler
Madde 12 —
Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider
hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi
yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması
istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve
yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım
hesaplar kullanılır.
b) Nazım hesaplar, yalnızca ilgili olduğu diğer
nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan
hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda
gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Yönetim Muhasebe Standartları, Kuralları ve Uygulanması
Genel yönetim muhasebe standartlarının
oluşturulması
Madde 13 —
Genel yönetim muhasebe ve raporlama standartları Kurul
tarafından oluşturulur. Bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde
belirtilen muhasebe ve raporlama standartlarındaki değişiklikler
ve iyileştirmeler de dahil, bu konudaki uluslararası gelişmeler
Kurulca izlenir ve uyarlanır.
Muhasebe işlemi
Madde 14 —
Bir
kamu idaresinin başka bir kamu idaresi veya diğer üçüncü
kişilerle olan karşılıklı ekonomik ilişkileri veya kamu
idaresinin kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi
ve raporlanması gereken ve para cinsinden ifade edilebilen her
türlü işlemi muhasebe işlemidir. Muhasebe işlemi;
a) Karşılıklı yükümlülük doğuran mübadele ilişkisi,
b) Bir mal veya hizmetin karşılıksız olarak başka
bir kuruma veya diğer üçüncü kişilere devri,
c) Kamu idaresinin kendi içinde muhasebe işlemi
olarak değerlendirilmesi gereken ve para cinsinden ifade
edilebilen amortisman hesaplanması, yeniden değerleme yapılması,
stokların kullanılması,
ve benzeri şekillerde gerçekleşir.
İşlemlerin belgeye dayanması ve belge düzeni
Madde 15 —
Bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere
dayandırılması zorunludur. Kanıtlayıcı belgeler,
muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren ve ilgili
mevzuatında belirtilen belgelerden oluşur.
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, bu
Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak diğer
düzenlemelerin uygulanmasında kullanılmak üzere; kayıt, denetim,
kontrol ve takip açısından standart bir belge düzeninin
oluşturulmasına Bakanlık yetkilidir. Kullanılacak belgelerle
ilgili yönetmelikler, mahalli idareler için İçişleri Bakanlığı,
sosyal güvenlik kurumları için bağlı veya ilgili oldukları
bakanlıklar tarafından, Bakanlığın uygun görüşü alınmak
suretiyle hazırlanır ve uygulanır.
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde
muhasebeleştirme belgesi olarak Yönetmelik eki Ödeme Emri
Belgesi (Örnek: 1) ve Muhasebe İşlem Fişi (Örnek: 2) kullanılır.
Bu kamu idareleri, asgari bu belgelerde yer alan bilgileri
taşıması kaydıyla, muhasebeleştirme belgelerini kendi
düzenleyici metinlerinde farklı içerik ve şekilde ayrıca
belirleyebilirler. Mahalli idareler ve sosyal güvenlik
kurumlarında kullanılacak muhasebeleştirme belgeleri ise, bu
Yönetmeliğe göre Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle
hazırlanacak kendi düzenlemelerinde belirlenir.
Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe
gelir ve giderlerinin yılı
Madde 16 —
Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle
dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el
değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.
Kamu hesapları mali yıl esasına göre tutulur.
Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri
mali yılın hesaplarında gösterilir.
Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri
ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir.
Çift taraflı kayıt sistemi
Madde 17 —
Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerinin her türlü muhasebe
işlemi çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedilir. Bir hesaba
borç veya alacak kaydedilen tutar, başka hesap ya da hesaplara
alacak veya borç kaydedilir.
Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi
Madde 18 —
Kamu
idarelerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini,
gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi
başında "1" den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar
numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir
muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme
işleminin gerekçesine yer verilir.
Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve kur
değişiklikleri
Madde 19 —
Yabancı para cinsinden yapılan işlemler, fiyatı yabancı para
cinsinden belirlenen mal ve hizmetlerin alım ve satımları,
yabancı para cinsinden borç temin edilmesi ve borç verilmesi,
yabancı para birimine dayalı bir anlaşmaya taraf olunması,
yabancı para cinsinden bir varlığın elde edilmesi veya elden
çıkarılması ve yabancı para cinsinden bir yükümlülüğün oluşması
veya yerine getirilmesi gibi işlemlerdir.
Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve
faaliyetler ulusal para birimi cinsinden kaydedilir. Ulusal para
dışında yabancı bir para cinsinden raporlama yapılması halinde
yabancı paranın cinsi ve yabancı para cinsinden raporlama
yapılmasının nedenlerinin dipnotlarda belirtilmesi gerekir.
Yabancı para cinsinden yapılan bir işlem ve faaliyet, işlem ve
faaliyetin gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden kaydedilir.
Yabancı paralar ve yabancı para cinsinden izlenen
varlıklar ve yabancı kaynaklar, raporlama tarihinde T.C. Merkez
Bankasınca belirlenen ilgili döviz kuru üzerinden değerlemeye
tabi tutulur ve değerleme günündeki kur üzerinden muhasebe
kayıtlarında gösterilir.
Yabancı para cinsinden yapılan parasal bir işlemin
ilk kayda alındığı gün ile değerleme günü ya da ödeme günü veya
tahsilat yoluyla kayıtlardan çıkarıldığı gün arasındaki kurlarda
değişme olduğunda ortaya çıkan kur farkları oluştukları
dönemlerde gelir, gider veya emanet olarak kaydedilir. Öz
kaynaklarda meydana gelen değişmenin ne kadarının kur
farklarından kaynaklandığı ve kur farklılıklarının raporlara
etkileri raporların dipnotlarında belirtilir.
İç imkanlarla üretilen maddi duran varlıklar
Madde 20 —
Kamu
idarelerinin bizzat kendi imkanlarıyla ürettikleri maddi duran
varlıkların üretimi için yapılan giderler, işlem tarihindeki
maliyet bedeli üzerinden ilgili varlık hesaplarına kaydedilir.
Yatırım amaçlı varlık edinimleri
Madde 21 —
Kira
veya sermaye geliri veya bunların her ikisini elde etmek
amacıyla edinilen ve kısa dönemde satış veya diğer işlemlere
konu edilmesi düşünülmeyen yatırım amaçlı varlıklar, maliyet
bedeliyle kaydedilir.
Mali varlıklar ve sınıflandırılması
Madde 22 —
Mali
varlıklar; kasadaki nakit, banka hesaplarındaki mevcutlar,
verilen borçlardan doğan alacaklar, senet, tahvil ve benzeri
menkul varlıklar, sermaye payları, mali türevler, bir
sözleşmeden doğan alacağı ifade eden haklar ve hesaplarda
kayıtlı alacaklar gibi maddi ve maddi olmayan varlıklar
dışındaki her türlü değerleri kapsar. Mali varlıklar,
kaynaklarına ve türlerine göre sınıflara ayrılarak kaydedilir ve
raporlanır.
Mali olmayan varlıklar ve sınıflandırılması
Madde 23 —
Mali
olmayan varlıklar; bir üretim süreci sonunda ortaya çıkan ve
zaman içinde tekrarlanarak bir yıldan fazla kullanılabilen
binalar ve yapılar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, makine ve
teçhizatlar, taşıtlar, demirbaşlar ve diğer maddi duran
varlıkları kapsayan maddi duran varlıkları; üretim veya yönetim
hizmetlerinde kullanılmak veya satış amacıyla edinilen stoklar
ile madde ve malzemeler, üretim aşamasında veya üretim aşamaları
tamamlanmış olan ve satılmak veya tüketilmek üzere elde
bulundurulan mallar gibi diğer varlıkları kapsayan stokları;
değerli taşlar ve metaller, sanat eserleri, antikalar ve
mücevherat gibi öncelikli amacı üretim sürecinde kullanılmak
veya tüketilmek olmayan taşınır varlıkları; arsa, arazi, yeraltı
varlıkları, diğer doğal olarak ortaya çıkan üretilmemiş maddi
duran varlıklar ile patent hakkı gibi üretilmemiş maddi olmayan
duran varlıkları ifade eder.
Stoklar, maliyet bedeliyle ilgili stok hesaplarına
kaydedilir. Maliyet bedeli, stokların depolanacağı yere kadar
getirilmesi için yapılan bütün giderleri kapsar.
Kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde gider hesabına,
satıldıklarında ise ilgili varlık hesaplarına kaydedilerek stok
hesaplarından düşülür.
Milli savunma ihtiyaçları için alınacak her türlü
silahlar ve ekipman doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri
olarak kaydedilir. Milli savunma bütçesinden sivil amaçlarda
kullanılmak üzere alınan varlıklar ilgili varlık hesaplarına
kaydedilir.
Maddi duran varlıkların kayıt değerleri
Madde 24 —
Gerek yatırım ve gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran
varlıklar maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir. Maddi duran
varlıkların maliyet bedeli, alış bedeline, vergi, resim ve
harçlar ile diğer doğrudan giderlerin ilave edilmesi suretiyle
bulunur. Ancak, katma değer vergisi mükellefi olan kamu
idarelerinin, edindikleri maddi duran varlıklar için ödedikleri
katma değer vergisi tutarları, maliyet bedeline dahil edilmez.
Alım işlemlerinde yapılan indirimler veya herhangi bir nedenle
alış bedeli üzerinden yapılan iadeler, alış bedelinden düşülür.
Genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya
kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan
ilişkilendirilmeyen giderler, maliyet bedeline ilave edilmez.
Maddi duran varlıkların bütünleyici parçaları ve
eklentileri, ilgili maddi duran varlıkla birlikte
değerlendirilir.
Herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen
maddi duran varlıklar, rayiç değeriyle muhasebeleştirilir.
Varlığın rayiç değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri
esas alınır.
Sanat eserlerinden hesaplara alınmasına karar
verilenler, sigorta değerleri veya takdir edilen değerleriyle,
sigortalanmamaları veya değer takdir edilememesi durumunda ise
iz bedeliyle muhasebeleştirilir.
Kullanım değeri kalmayan ve kullanımı veya
satışından herhangi bir ekonomik fayda beklenilmeyen maddi duran
varlıklar, kayıtlı bulundukları maddi duran varlık hesabından
çıkarılarak, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar
hesabına alınır.
Maddi duran varlıklar için yapılan değer
artırıcı harcamalar
Madde 25 —
Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın
değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan
faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim
maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran
varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman
hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran
varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım
harcamaları gider olarak kaydedilir.
Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıt değerleri
Madde 26 —
Maddi olmayan duran varlık, mal veya hizmet üretiminde veya
ediniminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya
idari amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim,
bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları
gibi kalemlerdir. Maddi olmayan bir duran varlığın maliyeti, o
varlığın satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit
veya nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için
verilen kıymetlerin rayiç değeridir. Maddi olmayan bir duran
varlık elden çıkarıldığı, kullanımı veya satışından hiçbir
ekonomik fayda beklenmediği zaman hesaplardan çıkarılır.
Amortisman ve tükenme payı uygulaması
Madde 27 —
Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince muhasebe sistemine
dahil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım
aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için
verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden
hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve
bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve
tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık
çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir.
Bir duran varlığın amortisman ve tükenme payına
tabi değeri, varlığın yararlanma ya da itfa süresine sistemli
bir biçimde dağıtılır. Amortisman ve tükenme payı tutarı gider
olarak muhasebeleştirilir. Duran varlıkların ilk defa amortisman
ve tükenme payı ile yeniden değerlemeye esas alınacak değeri
maliyet bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan
varlıklar için amortisman ve tükenme payı hesaplamasına esas
alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir.
Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi,
ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu
doğurması durumunda, amortisman ve tükenme payı hesaplaması
varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.
Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek
ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla
ayrılan amortismanların birikmiş tutarı ile tükenme paylarının
birikmiş tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer
olarak gösterilir.
Yeniden değerleme uygulaması
Madde 28 —
Kapsama dahil kamu idareleri, bilançolarına dahil amortismana
tabi varlıkları ve bu varlıklar üzerinden ayrılmış olup
bilançolarında gösterilen amortismanları, son üç yıllık fiyatlar
genel düzeyindeki değişim toplamı Kurul tarafından belirlenen
oranı geçerse, her hesap dönemi sonu itibarıyla Bakanlıkça
belirlenecek esas ve usullere göre aşağıdaki şekilde yeniden
değerlemeye tabi tutarlar.
a) Bilanço varlıkları ve bu varlıklar için geçmiş
yıllarda ayrılmış olan amortismanlar, yeniden değerlemenin
yapılacağı yıla ait oran ile çarpılmak suretiyle yeniden
değerlenir.
b) Yeniden değerleme neticesinde doğacak değer
artış ve azalışları, ilgili maddi duran varlık hesabına
kaydedilirken, karşılıkları da yeniden değerleme farkları
hesabına kaydedilir. Değer artış veya azalışı, amortismana tabi
varlıkların yeniden değerlemesinden önceki net bilanço varlık
değerlerinin, bu kıymetlere yeniden değerleme oranının
tatbikinden sonra bulunacak net bilanço varlık değerlerinden
indirilmesi suretiyle bulunur. Net bilanço varlık değeri,
varlıkların bilanço varlıklarında yazılı değerlerinden, birikmiş
amortismanın düşülmesi suretiyle bulunan miktarı ifade eder.
c) Bir hesap dönemi sonu itibarıyla yapılacak
değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı, Bakanlıkça
belirlenir.
d) Hesap dönemi içinde edinilen amortismana tabi
varlıklar için edinildiği dönem için yeniden değerleme yapılmaz.
e) Değerleme, mali yıl sonu itibarıyla yapılır.
f) Bir varlığın yeniden değerlemesi sonucunda
ortaya çıkan artış tutarı, öz kaynaklar ana hesap grubu içindeki
yeniden değerleme farkları hesabına ilave edilir. Bir varlık
herhangi bir nedenle elden çıkarılmışsa yeniden değerleme artışı
da hesaplardan çıkarılır. Yeniden değerleme farkları hesabına
kaydedilmiş tutarlar ilgili varlık tamamen amorti edildikten
sonra net değer hesabına aktarılabilir.
Amortismana tabi varlıkların kullanım
sürelerinin değişmesi
Madde 29 —
Amortismana tabi varlıkların ekonomik ömürleri belli aralıklarla
yeniden gözden geçirilir ve eğer kullanım süreleri başlangıçta
yapılan tahminden kayda değer şekilde farklı ise, amortisman
hesaplama süresi mevcut ve gelecek dönemleri içerecek şekilde
yeniden belirlenir.
Ödenemeyen giderler ve emanet hesapları
Madde 30 —
Kamu
idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması
halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre
ödenir. Ancak, kanunları gereğince diğer kamu idarelerine
ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve
benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ödenmesi talep
edilen emanet hesaplarındaki tutarlara sırasıyla öncelik
verilir.
Malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı
halde, hak sahibinin talep etmemesi veya başka nedenlerle
ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına
alınır ve buradan ödenir. Ancak, hesaba alındığı malî yılı
izleyen beşinci yıl sonuna kadar talep edilmeyen emanet
hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir
kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.
İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş
yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete
dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri
verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak
kamu idareleri lehine düşer.
Değer ve miktar değişimleri
Madde 31 —
Varlık ve yabancı kaynakların değerlemeye tabi tutulmaları
sonucunda, fiyat değişmelerinden dolayı ortaya çıkan artış ve
azalışlar değer değişimi; borçların, alacakların veya
varlıkların hacim, sayı gibi miktarlarında meydana gelen ve kamu
idarelerinin inisiyatifi dışında ortaya çıkan artış ve azalışlar
ise miktar değişimidir. Bu şekilde ortaya çıkan kazanç ve
kayıplar ilgisine göre öz kaynaklar ana hesap grubunda açılan
hesaplara veya gelir ve gider hesaplarına kaydedilir. Bu
şekillerde ortaya çıkan kazanç ve kayıpların öz kaynakları nasıl
etkilediği bilançonun dipnotlarında açıklanır.
Mübadele işlemlerinden sağlanan gelirler
Madde 32 —
Mal ve hizmetlerin takas yoluyla satışı işlemlerinden sağlanan
tutarlar, işlem günündeki rayiç değerleriyle kaydedilir. Bu
işlemler sırasında mübadeleye konu mal ve hizmetler arasında
parayla ölçülebilen farklılıklardan doğan kazanç ve kayıplar da
işlem günündeki rayiç değerleriyle kaydedilir.
Borçlanma ve borçlanma maliyetleri
Madde 33 —
Kamu
idarelerine ait borçlar muhasebe sistemi içinde izlenir.
Borçlanma maliyetleri ilgili oldukları dönemde gider, nakden
veya mahsuben ödendikleri zaman bütçe gideri olarak kaydedilir.
Borçlanmanın direkt olarak bir varlığın satın alınması karşılığı
yapılması ve borçlanma suretiyle alınan varlığın bedelinin
düzenli taksitler halinde ödenmesi durumunda, tahakkuk ettirilen
faizler ilgili döneme faiz gideri olarak kaydedilir. Bu halde
alınan varlık, taksit faizlerinden arındırılmış olarak kayda
alınma tarihindeki gerçek maliyet değeriyle varlık hesaplarına
kaydedilir.
Borçlanma sözleşmelerinde yapılan değişiklikler,
borçların vadelerinin değiştirilmesi, başka bir alacaklıya devri
gibi değişikliklerin ekonomik sonuçları da kaydedilir. Borçlara
ilişkin yükümlülüğün, alacaklıların alacağından vazgeçmesi gibi
tek yanlı tasarruflarla ortadan kalkmasına veya azalmasına neden
olan işlemlerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar miktar
değişimleri olarak hesaplara yansıtılır.
Borçlanma araçlarının üzerlerinde yazılı değerden
daha düşük veya yüksek bir değer ile satılması durumunda; satış
değeri ile üzerlerinde yazılı değer arasındaki fark bütçe geliri
veya bütçe gideri, ilgili oldukları faaliyet dönemlerinde de
tahakkuk ettirilerek faiz gideri veya faiz geliri olarak
kaydedilir. Borçlanma araçlarının elde edilmesi veya elden
çıkarılması için yapılan her türlü ücret, komisyon, servis
ücreti, vergi ve benzeri giderler, borç hesaplarıyla
ilişkilendirilmeksizin gider ve bütçe gideri olarak kaydedilir.
Faiz giderleri ve faiz gelirleri
Madde 34 —
Kamu
idarelerinin başka kamu idarelerinden, yurt içindeki veya yurt
dışındaki mali kuruluşlardan veya devletlerden yaptıkları
borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizler, ilgili oldukları
dönemlere gider yazılır. Kamu idarelerinin başka kamu
idarelerine, yurt içinde veya yurt dışındaki mali kuruluşlara
veya devletlere verdikleri borçlar dolayısıyla tahakkuk eden
faizler, ilgili oldukları dönemlere gelir kaydedilir.
Sübvansiyonlar ve transferler
Madde 35 —
Sübvansiyon, kamu idareleri tarafından mal ve hizmet üreten
işletmelere üretim miktarı, birimi veya mal ve hizmetin değeri
esas alınarak yapılan karşılıksız cari ödemelerdir. Transfer ise
kamu idarelerince diğer kamu idarelerine veya diğer kişilere
nakit, mal, hizmet veya diğer bir varlık şeklinde karşılıksız
olarak yapılan ödemelerdir.
Kamu idarelerince mal ve hizmet üreten işletmelere
üretim, satış, ithalat, ihracat veya üretim aşamalarında yapılan
sübvansiyonlar ile bir kamu idaresinden doğrudan hane halkına
veya kar amacı olmayan kuruluşlara, diğer kamu idarelerine,
başka devletlere veya uluslararası kuruluşlara yapılan cari
transfer veya sermaye transferleri, bu transferlerden yararlanan
kişi veya kuruluşları gösterecek şekilde faaliyet hesapları
içinde bu amaçla açılacak hesaplara kaydedilir ve raporlanır.
Sosyal yardımlar
Madde 36 —
Kamu idareleri tarafından nüfusun tamamını veya belli bir
kesimini sosyal risklerden korumak amacıyla yapılan sağlık
hizmetleri ödemesi, işsizlik ödeneği, hastalık ve malullük
yardımları, aile ve çocuk yardımı, emeklilik aylığı veya ölüm
yardımı gibi belli bir sosyal güvenlik şemsiyesi altında veya
dışında yapılan nakdi ve ayni yardımlar faaliyet hesaplarına
kaydedilir ve raporlanır.
Gayri safilik ilkesi
Madde 37 —
Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi
kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.
Taahhütler ile garantilerin kaydı ve değerlemesi
Madde 38 —
Kapsama dahil kamu idarelerinin taahhütleri ile kamu idaresi
adına verilen garantiler nazım hesaplarda izlenir ve bunlara
ilişkin kayıt sistemi oluşturulur.
Kamu idarelerince verilen garantiler, raporlama
dönemlerinde değerlemeye tabi tutulur ve bilanço dipnotlarında
gösterilir.
Taahhütlerden hangilerinin kayda alınacağı ve
bunların raporlanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.
Şartlı bağış ve yardımlar
Madde 39 —
Şartlı bağış ve yardımlar alındıklarında, tahsis amacına uygun
olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara kaydedilir. Bunların
kullanılması sonucu kamu idaresi adına kaydı gereken bir varlık
üretilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle
muhasebeleştirilir.
Bağış ve yardımlar, kullanılmadığı veya amaç dışı
kullanıldığı için geri istenildiği takdirde, bütçeye gider
kaydıyla ilgisine geri verilir.
Diğer idare, kurum ve kuruluşlara verilecek paylar
Madde 40 —
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin topladığı vergi,
resim, harç ve benzeri gelirlerden diğer idare, kurum ve
kuruluşlara verilecek payların, geliri toplayan kamu idaresi
bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerden karşılanması
zorunludur.
Malî yıl içinde kullanılabilecek ödenek, ilgili
kanun hükümleri uyarınca tahsil edilen tutar dikkate alınarak
hesaplanacak pay tutarını geçemez. Hesaplanan pay tutarının, bu
amaçla tahsis edilen ödenek tutarını aşması halinde, aradaki
farkı geçmemek kaydıyla ödenek eklemesi yapmaya genel bütçe
kapsamındaki kamu idarelerinde Maliye Bakanı, diğer idarelerde
üst yöneticiler yetkilidir.
Bütçe ödenek işlemleri
Madde 41 —
Kapsama dahil kamu idarelerinin bütçe ödeneklerine ilişkin her
türlü muhasebe işlemi, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun
olarak muhasebe sisteminde nazım hesaplar ana hesap grubu
içindeki hesaplarda izlenir.
Kesin hesap
Madde 42 —
Kapsama dahil kamu idarelerinin bütçe uygulama sonuçlarını
gösteren kesin hesapları, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun
olarak muhasebe kayıtlarından çıkarılır. Kamu idarelerinin kesin
hesapları ilgili mevzuatında belirlenen esas ve usullere uygun
olarak yetkili organların denetim ve bilgisine sunulur.
Hesap verme sorumluluğu
Madde 43 —
Her
türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli
ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve
hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından,
muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye
kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur
ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çerçeve Hesap Planı
Çerçeve hesap planının genel yapısı
Madde 44 —
Çerçeve hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları,
bütçe hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine ayrılır.
Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana
hesap gruplarından; faaliyet hesapları bölümü, 6 numaralı ana
hesap grubundan; bütçe hesapları bölümü, 8 numaralı ana hesap
grubundan; nazım hesaplar bölümü ise, 9 numaralı ana hesap
grubundan oluşur. 7 numaralı ana hesap grubu Yönetmelikte yer
alan muhasebe ilke ve standartlarına aykırı olmamak şartıyla,
kamu idarelerinin yönetim ve maliyet muhasebesi ihtiyaçları için
kullanılır. Ana hesap grupları aşağıda gösterildiği gibi
isimlendirilir.
1) Dönen Varlıklar
2) Duran Varlıklar
3) Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
4) Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
5) Öz Kaynaklar
6) Faaliyet Hesapları
7) Maliyet Hesapları
8) Bütçe Hesapları
9) Nazım Hesaplar
Ana hesap gruplarından 1-5 numaralı gruplar bilanço
hesapları olup, kendi içinde aşağıdaki maddelerde gösterildiği
gibi hesap gruplarına ayrılır ve her bir ana hesap grubunu
ilgilendiren işlemler ait oldukları hesap grubu içinde açılacak
ilgili bilanço hesaplarına kaydedilir. Her bilanço hesabı ayrıca
ihtiyaca göre yeteri kadar yardımcı hesaplara ayrılabilir.
Faaliyet hesapları ana hesap grubunun hesap
gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı
hesaplara ayrılması, gelir ve giderlerin ekonomik ayrımına uygun
olarak Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen bilgileri
verecek şekilde yapılır.
Bütçe hesapları ana hesap grubunun hesap
gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı
hesaplara ayrılması, bütçe gelir ve giderlerinin ekonomik
ayrımına uygun olarak Yönetmeliğin ilgili maddelerinde
belirtilen bilgileri verecek şekilde yapılır.
Nazım hesaplar ana hesap grubu, kurumların
ihtiyaçlarına göre sınıflandırılır.
Genel yönetim muhasebesi çerçeve hesap planı
aşağıdaki ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan
oluşur:
Aktif Hesaplar
1 Dönen Varlıklar
10 Hazır Değerler
100 Kasa Hesabı
101 Alınan Çekler Hesabı
102 Banka Hesabı
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
104 Proje Özel Hesabı
105 Döviz Hesabı
106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)
107 Elçilik ve Konsolosluk Nezdindeki Paralar
Hesabı
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı
109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı
11 Menkul Kıymet ve Varlıklar
110 Hisse Senetleri Hesabı
111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonolar
Hesabı
117 Menkul Varlıklar Hesabı
118 Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
12 Faaliyet Alacakları
120 Gelirlerden Alacaklar/Alıcılar Hesabı
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı
122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
128 Şüpheli Alacaklar Hesabı
129 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)
13 Kurum Alacakları
130 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı
131 Para Piyasası Nakit İşlemleri Alacakları Hesabı
132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
137 Takipteki Kurum Alacakları Hesabı
138 Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı Hesabı (-)
139 Diğer Kurum Alacakları Hesabı
14 Diğer Alacaklar
140 Kişilerden Alacaklar Hesabı
15 Stoklar
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı
152 Mamuller Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
157 Diğer Stoklar Hesabı
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
16 Ön Ödemeler
160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı
164 Akreditifler Hesabı
165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler
Hesabı
166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve
Akreditifler Hesabı
167 Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Avans ve
Akreditifleri Hesabı
17 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
170
Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabı
18 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir
Tahakkukları
180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
181 Gelir Tahakkukları Hesabı
19 Diğer Dönen Varlıklar
190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı
194 Teyitsiz Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları
Hesabı
197 Sayım Noksanları Hesabı
198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı
2 Duran Varlıklar
21 Menkul Kıymet ve Varlıklar
217 Menkul Varlıklar Hesabı
218 Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
22 Faaliyet Alacakları
220 Gelirlerden Alacaklar /Alıcılar Hesabı
222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
23 Kurum Alacakları
230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı
232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
239 Diğer Kurum Alacakları Hesabı
24 Mali Duran Varlıklar
240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
25 Maddi Duran Varlıklar
250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259 Yatırım Avansları Hesabı
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
260 Haklar Hesabı
263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı
264 Özel Maliyetler Hesabı
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
271 Arama Giderleri Hesabı
277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı
278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)
28 Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir
Tahakkukları
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı
281 Gelir Tahakkukları Hesabı
29 Diğer Duran Varlıklar
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabı
297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
Pasif Hesaplar
3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar
300 Banka Kredileri Hesabı
302 Para Piyasası Nakit İşlemleri Borçları Hesabı
303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
304 Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı
305 Bonolar Hesabı
306 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
31 Kısa Vadeli Dış Mali Borçlar
310 Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabı
32 Faaliyet Borçları
320 Bütçe Emanetleri Hesabı
322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı
329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
33 Emanet Yabancı Kaynaklar
330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
332 Okul Pansiyonları Hesabı
333 Emanetler Hesabı
337 Mutemetlikler Cari Hesabı
338 Konsolosluk Cari Hesabı
339 Risk Hesabı
34 Alınan Avanslar
340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
35 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri
350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri
Hesabı
36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan
Tahsilat Hesabı
363 Kamu İdareleri Payları Hesabı
368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya
Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı
37 Borç ve Gider Karşılıkları
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider
Tahakkukları
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381 Gider Tahakkukları Hesabı
39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım Fazlaları Hesabı
399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
Hesabı
4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar
400 Banka Kredileri Hesabı
403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
404 Tahviller Hesabı
407 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
409 Uzun Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
41 Uzun Vadeli Dış Mali Borçlar
410 Dış Mali Borçlar Hesabı
42 Faaliyet Borçları
429 Diğer Faaliyet Borçları Hesabı
43 Diğer Borçlar
430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş
Borçlar Hesabı
439 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
44 Alınan Avanslar
440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
47 Borç ve Gider Karşılıkları
472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider
Tahakkukları
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481 Gider Tahakkukları Hesabı
49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
5 Öz Kaynaklar
50 Net Değer
500 Net Değer / Sermaye Hesabı
51 Değer Hareketleri
510 Nakit Hareketleri Hesabı
511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı
512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı
513 Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Bildirim
Hesabı
519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı
52 Yeniden Değerleme Farkları
522 Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
54 Yedekler
540 Yasal Yedekler Hesabı
541 Statü Yedekleri Hesabı
542 Olağanüstü Yedekler Hesabı
548 Diğer Yedekler Hesabı
549 Özel Fonlar Hesabı
57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları
570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı
(-)
59 Dönem Faaliyet Sonuçları
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
6 Faaliyet Hesapları
60 Gelir Hesapları
600 Gelirler Hesabı
61 İndirim, İade ve İskonto Hesapları
610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı
63 Gider Hesapları
630 Giderler Hesabı
69 Faaliyet Sonuçları
690 Faaliyet Sonuçları Hesabı
7 Maliyet Hesapları
8 Bütçe Hesapları
80 Bütçe Gelir Hesapları
800 Bütçe Gelirleri Hesabı
805 Gelir Yansıtma Hesabı
1 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İade Hesapları
810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı
83 Bütçe Gider Hesapları
830 Bütçe Giderleri Hesabı
833 Bütçeden Mahsup Edilecek Ödemeler Hesabı
834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı
835 Gider Yansıtma Hesabı
89 Bütçe Uygulama Sonuçları
895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı
9 Nazım Hesaplar
90 Ödenek Hesapları
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabı
907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
91 Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul
Kıymet Hesapları
910 Teminat Mektupları Hesabı
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı
913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
92 Taahhüt Hesapları
920 Gider Taahhütleri Hesabı
921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı
93 Verilen Garanti Hesapları
930 Verilen Garantiler Hesabı
931 Verilen Garantiler Karşılığı Hesabı
İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya,
hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık
yetkilidir.
Ana hesap
grupları, hesap grupları ve hesaplara ilişkin açıklamalar
Yönetmeliğin 45 ila 109 uncu maddelerinde yapılmıştır.
1 Dönen varlıklar
Madde 45 —
Bu
ana hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan
değerler ile normal koşullarda en fazla faaliyet dönemi içinde
paraya çevrilmesi, tüketilmesi veya tahsil edilmesi öngörülen
varlık ve alacak unsurlarını kapsar.
Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler,
menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet alacakları, kurum
alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, yıllara
yaygın inşaat ve onarım maliyetleri ve gelecek aylara ait
giderler ve gelir tahakkukları ile diğer dönen varlıklar hesap
grupları şeklinde bölümlenir.
10 Hazır değerler
Madde 46 —
Bu hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan
değerler ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya
çevrilme imkanı bulunan varlıkları kapsar.
Hazır değerler, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
100 Kasa Hesabı
101 Alınan Çekler Hesabı
102 Banka Hesabı
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
104 Proje Özel Hesabı
105 Döviz Hesabı
106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)
107 Elçilik ve Konsolosluk Nezdindeki Paralar
Hesabı
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı
109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı
100 Kasa hesabı
Bu hesap, muhasebe birimleri veznelerince, kanuni
dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve
saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
Muhasebe birimlerine döviz olarak her ne şekilde
olursa olsun intikal eden tutarlar bu hesapla ilişkilendirilmez.
101 Alınan çekler hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerinin yapacakları her
türlü tahsilat karşılığında muhasebe birimine hitaben
düzenlenerek teslim edilen banka çekleri ve özel finans
kurumlarının çekleri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri
tarafından muhasebe birimine teslim edilen aynı nitelikteki
çeklerin izlenmesi için kullanılır.
102 Banka hesabı
Bu hesap, muhasebe birimleri adına bankaya
yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden takas
işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve
gönderme emirlerinden, bankaca ödendiği veya gönderildiği
bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için
kullanılır.
103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı
(-)
Bu hesap, muhasebe birimlerinin, hesaplarının
bulunduğu bankalardan çekle veya gönderme emri düzenlemek
suretiyle yaptıracakları ödeme ve göndermelerin izlenmesi için
kullanılır.
104 Proje özel hesabı
Bu hesap, dış finansman kaynağından dış proje
kredisi olarak kamu idareleri adına T.C. Merkez Bankası veya
uygun görülen diğer bankalar nezdindeki özel hesaplara aktarılan
paralar ve bunlardan kesin veya ön ödeme şeklinde yapılan
kullanımlar ile nakden geri alınan tutarlar ve hesap bakiyesinin
değerlemesi sonucunda ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi
için kullanılır.
105 Döviz hesabı
Bu hesap, muhasebe birimi veznelerince tahsil
edilen veya her ne şekilde olursa olsun muhasebe birimlerinin
banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile
bunlardan yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için
kullanılır.
106 Döviz gönderme emirleri hesabı (-)
Bu hesap, muhasebe birimlerinin, nezdinde döviz
hesabı bulunan bankalardaki döviz hesaplarından, döviz cinsinden
yapacakları ödeme ve göndermeler için düzenledikleri döviz
gönderme emirleri ile bunlardan bankaca ödendiği veya
gönderildiği bildirilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
107 Elçilik ve konsolosluk nezdindeki paralar
hesabı
Bu hesap, muhasebe biriminin elçilik ve
konsolosluklar nezdindeki paraları ile bu paralardan yapılan
ödeme ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır.
108 Diğer hazır değerler hesabı
Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan
hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu
grupta izlenmesi gereken diğer değerlerin izlenmesi için
kullanılır.
109 Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerince banka kredi
kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan
mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.
11 Menkul kıymet ve varlıklar
Madde 47 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince geçici olarak elde tutulan kamu
ve özel kesim tahvil, senet ve bonoları, yatırım fonları, altın,
gümüş ve benzeri kıymetli madenler ile antika niteliğindeki
eşya, para ve pul gibi diğer çeşitli menkul kıymet ve
varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Menkul kıymet ve varlıklar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
110 Hisse Senetleri Hesabı
111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonolar Hesabı
117 Menkul Varlıklar Hesabı
118 Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
110 Hisse senetleri hesabı
Bu hesap, geçici olarak elde tutulan hisse
senetlerinin izlenmesi için kullanılır.
111 Özel kesim tahvil, senet ve bonoları hesabı
Bu hesap, özel sektör tarafından çıkarılan ve
muhasebe birimine intikal eden tahvil, senet ve bonoların
izlenmesi için kullanılır.
112 Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları hesabı
Bu hesap, diğer kamu idarelerince çıkarılan ve
muhasebe birimine intikal eden tahvil, senet ve bonoların
izlenmesi için kullanılır.
Borçlanma amacıyla çıkarılan tahvil, senet ve
bonolar ile bunlardan geri ödenenler bu hesapla
ilişkilendirilmez.
117 Menkul varlıklar hesabı
Bu hesap, her ne şekilde olursa olsun kamu
idaresine ait olarak muhasebe birimlerine intikal eden altın,
gümüş, pırlanta ve benzeri kıymetli madenler ile antika
niteliğindeki eşya, para, pul gibi menkul varlıklar ve
konvertibl olmayan yabancı paraların izlenmesi için kullanılır.
118 Diğer menkul kıymet ve varlıklar hesabı
Bu hesap, kamu idaresine ait olarak muhasebe
birimlerine intikal eden ve yukarıdaki hesaplarda tanımlanmayan
kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış bulunan tahvil, senet
ve bonolar ile diğer menkul kıymet ve varlıkların izlenmesi için
kullanılır.
12 Faaliyet alacakları
Madde 48 —
Bu hesap grubu, kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk
ettirilen ve faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen her türlü
vergi, resim, harç, prim ve benzeri gelirleri ile mal veya
hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz
alacakların izlenmesi için kullanılır.
Faaliyet alacakları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
120 Gelirlerden Alacaklar / Alıcılar Hesabı
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı
122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
128 Şüpheli Alacaklar Hesabı
129 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)
120 Gelirlerden alacaklar / Alıcılar hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk
ettirilen; vergi gelirleri, vergi dışı gelirler, sermaye
gelirleri, prim ve benzeri gelirler, bağış ve yardım alacakları,
mal veya hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan alacaklar
ve duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden
alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir
yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve
terkinlerin izlenmesi için kullanılır.
121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen
vergi ve vergi dışı gelirler ile sermaye geliri, prim ve benzeri
gelir alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan
yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için
kullanılır.
122 Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar
hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereğince gelirlerden alacaklar
hesabı veya gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı
tutarlardan içinde bulunulan faaliyet döneminin sonunu geçmeyen
bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarlar ve duran varlıklar
ana hesap grubu içindeki gelirlerden tecilli ve tehirli
alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil veya
tehir süresi bir yılın altına inen tutarlar ile bunlardan tahsil
edilen veya tecil veya tehiri kaldırılan tutarların izlenmesi
için kullanılır.
126 Verilen depozito ve teminatlar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince, bir işin yapılmasının
üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin
karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere verilen
depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için
kullanılır.
127 Diğer faaliyet alacakları hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin, yukarıdaki hesapların
kapsamına girmeyen diğer çeşitli faaliyet alacaklarının
izlenmesi için kullanılır.
128 Şüpheli alacaklar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin mal ve hizmet satış
faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu
nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş,
yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına
aktarılmış senetli ve senetsiz alacaklarının izlenmesi için
kullanılır.
129 Şüpheli alacaklar karşılığı hesabı (-)
Bu hesap, şüpheli alacaklar için ayrılan
karşılıkların izlenmesi için kullanılır.
13 Kurum alacakları
Madde 49 — Bu hesap grubu, kamu idarelerine,
hane halklarına, yabancı devlet veya uluslararası kuruluşlara
verilen borçlardan, diğer kamu idarelerine ait borçların
üstlenilmesinden ve benzeri işlemlerden kaynaklanan ve faaliyet
dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için
kullanılır.
Kurum alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
130 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı
131 Para Piyasası Nakit İşlemleri Alacakları Hesabı
132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
137 Takipteki Kurum Alacakları Hesabı
138 Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı Hesabı (-)
139 Diğer Kurum Alacakları Hesabı
130 Dış borcun ikrazından doğan alacaklar hesabı
Bu hesap, vadesi faaliyet dönemiyle sınırlı olmak
üzere, kurum nam ve hesabına dış finansman kaynaklarından
sağlanıp, dış borcun ikrazı suretiyle diğer kamu idarelerine
kullandırılan tutarlardan doğan alacaklar, anaparaya eklenen
faiz, masraf ve kur farkları, alacağın borçlusu ve döviz cinsi
değiştirilen tutarlar, alacağı etkileyen diğer işlemler sonucu
oluşan tutarlar ve duran varlıklar ana hesap grubu içindeki dış
borcun ikrazından doğan alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan tahsil, tecil ve
terkin edilen veya tecil ve terkinin iptalinden doğan tutarların
izlenmesi için kullanılır.
131 Para piyasası nakit işlemleri alacakları
hesabı
Bu
hesap, kamu idarelerince, kısa vadeli nakit fazlasını
değerlendirmek üzere yapılan azami otuz gün vadeli borç
vermelerden doğan alacaklar ile bunlardan yapılan tahsilatların
izlenmesi için kullanılır.
132 Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabı
Bu hesap, ilgili mevzuatına dayanılarak vadesi
faaliyet dönemiyle sınırlı olmak üzere, nakit olarak veya özel
tertip iç borçlanma senedi ihracı suretiyle verilen borçlardan
kaynaklanan alacaklar, anaparaya eklenen faiz, masraf ve kur
farkları, alacağın borçlusu ve döviz cinsi değiştirilen
tutarlar, alacağı etkileyen diğer işlemler sonucu oluşan
tutarlar ve duran varlıklar ana hesap grubu içindeki kurumca
verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan tahsil, tecil ve
terkin edilen veya tecil ve terkinin iptalinden doğan tutarların
izlenmesi için kullanılır.
137 Takipteki kurum alacakları hesabı
Bu hesap, dönen varlıklar ana hesap grubu içinde
yer alan kurum alacakları hesap grubundaki dış borcun ikrazından
doğan alacaklar hesabı, para piyasası nakit işlemleri alacakları
hesabı, kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabı ve diğer
kurum alacakları hesaplarında kayıtlı tutarlardan vadesinde
tahsil edilemeyenler ile bunlara ilişkin olarak hesaplanan faiz
alacaklarından anaparaya ilave edilmemiş olanların takibe
alınarak izlenmesi için kullanılır.
138 Takipteki kurum alacakları karşılığı hesabı
(-)
Bu hesap, takipteki kurum alacakları için ayrılan
karşılıkların izlenmesi için kullanılır.
139 Diğer kurum alacakları hesabı
Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen
diğer kurum alacaklarının izlenmesi için kullanılır.
14 Diğer alacaklar
Madde 50 — Bu hesap grubu, faaliyet
alacakları ve kurum alacakları hesap gruplarında izlenmeyen
alacakların izlenmesi için kullanılır.
Diğer alacaklar, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
140 Kişilerden Alacaklar Hesabı
140 Kişilerden alacaklar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve
kurum alacakları dışında kalan diğer alacaklarının izlenmesi
için kullanılır.
15 Stoklar
Madde 51 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince satılmak, üretimde veya diğer
faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk
madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda
gibi faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya
çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak
aşağıdaki hesaplardan oluşur:
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı
152 Mamuller Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
157 Diğer Stoklar Hesabı
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
150 İlk madde ve malzeme hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince üretimde veya diğer
faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve
malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve
diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır.
151 Yarı mamuller-üretim hesabı
Bu hesap, henüz tam mamul haline gelmemiş ancak ilk
madde ve malzeme ile işçilik ve genel üretim giderlerinden belli
oranlarda pay almış üretim aşamasındaki mamullerin izlenmesi
için kullanılır.
152 Mamuller hesabı
Bu hesap, üretim çalışmaları sonunda elde edilen ve
satışa hazır hale gelmiş bulunan mamullerin izlenmesi için
kullanılır.
153 Ticari mallar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince herhangi bir
değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacıyla alınan ticari mallar
(emtia) ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılır.
157 Diğer stoklar hesabı
Bu hesap, yukarıdaki stok hesaplarının hiç birinin
kapsamına alınmayan ürün, artık ve hurda gibi kalemlerin
izlenmesi için kullanılır.
158 Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)
Bu hesap, yangın, deprem, su basması gibi doğal
afetler ile bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak,
teknolojik gelişmeler ve benzeri değişiklikler nedeniyle
stokların fiziki ve ekonomik değerlerinde önemli azalışların
ortaya çıkması veya bunların dışında diğer nedenlerle stokların
piyasa fiyatlarında düşmelerin meydana gelmesi dolayısıyla,
kayıpları karşılamak üzere ayrılan karşılıkların izlenmesi için
kullanılır.
16 Ön ödemeler
Madde 52 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince bütçe içi veya bütçe dışı olarak
veyahut emanet niteliğindeki hesaplardan verilen her türlü
avans, kredi ve akreditiflerin izlenmesi için kullanılır.
Ön ödemeler, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı
164 Akreditifler Hesabı
165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler
Hesabı
166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve
Akreditifler Hesabı
167 Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Avans ve
Akreditifleri Hesabı
160 İş avans ve kredileri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince mevzuatı gereğince
bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen iş avans ve kredilerinin
izlenmesi için kullanılır.
161 Personel avansları hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince mevzuatı gereğince
bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen personel avanslarının
izlenmesi için kullanılır.
162 Bütçe dışı avans ve krediler hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçeleriyle
ilişkilendirilmeyen veya özel kanunlarındaki hükümler uyarınca
verilen bütçe dışı avans ve krediler ile mal ve hizmet alımı
karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarıyla
ilgilendirilmeksizin yüklenicilere verilen avansların izlenmesi
için kullanılır.
164 Akreditifler hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince yabancı ülkelerden
yapılacak satın almalar için açılan akreditiflerin izlenmesi
için kullanılır.
165 Mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler
hesabı
Bu hesap, bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen
avans ve kredilerden mahsup dönemine aktarılan tutarların
izlenmesi için kullanılır.
166 Proje özel hesabından verilen avans ve
akreditifler hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince proje özel hesabından
verilen avanslar ve açtırılan akreditifler ile bunlardan yapılan
mahsuplar ve nakden iade edilen tutarların izlenmesi için
kullanılır.
167 Doğrudan dış proje kredi kullanımları avans
ve akreditifleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince mal ve hizmet teslim
alınmadan önce avans verilmesi veya akreditif açılması suretiyle
yapılan doğrudan dış proje kredi kullanımları ile bunlardan
yapılan mahsuplar ve nakden iade edilen tutarların izlenmesi
için kullanılır.
17 Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri
Madde 53 —
Bu
hesap grubu, yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yapan kamu
idarelerinin, bu işleri dolayısıyla yaptıkları harcamaların
izlenmesi için kullanılır.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur.
170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
Hesabı
170 Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri
hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin üstlendikleri yıllara
yaygın inşaat ve onarım işlerinin maliyetlerinin projeler
bazında izlenmesi için kullanılır.
18 Gelecek aylara ait giderler ve gelir
tahakkukları
Madde 54 —
Bu
hesap grubu, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki
dönemlerde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan giderler
ile faaliyet dönemine ait olup, kesin borç kaydı hesap
döneminden sonra yapılacak gelirlerin izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan hesaplar, dönemsellik kavramı
gereğince gelirlerin ve giderlerin ilgili dönemle
ilgilendirilmesini sağlayan kısa vadeli dönem ayırıcı
hesaplardır.
Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur:
180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
181 Gelir Tahakkukları Hesabı
180 Gelecek aylara ait giderler hesabı
Bu hesap, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan
ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran
varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler
hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az
süre kalanların izlenmesi için kullanılır.
181 Gelir tahakkukları hesabı
Bu hesap, faaliyet alacakları, kurum alacakları ve
diğer alacaklar hesap gruplarında izlenmeyen ve tahakkuk etmiş
gelirlerden kaynaklanan ancak, gelecek aylarda istenebilir
duruma gelecek olan alacaklar ile duran varlıklar ana hesap
grubu içindeki gelir tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.
19 Diğer dönen varlıklar
Madde 55 —
Bu
hesap grubu, dönen varlık niteliği taşıyan, fakat yukarıdaki
hesap gruplarına girmeyen diğer dönen varlıkların izlenmesi için
kullanılır.
Diğer dönen varlıklar, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı
194 Teyitsiz Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları
Hesabı
197 Sayım Noksanları Hesabı
198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı
190 Devreden katma değer vergisi hesabı
Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi kamu
idarelerince, bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme
devreden katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.
191 İndirilecek katma değer vergisi hesabı
Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi kamu
idarelerince, her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında
ilgililere ödenen katma değer vergisinin izlenmesi için
kullanılır.
194 Teyitsiz doğrudan dış proje kredi
kullanımları hesabı
Bu hesap, dış finansman kaynağından, genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri tarafından yapılan doğrudan dış
proje kredi kullanımlarına ait kullanım bilgisi geldiği halde,
kullanıcı kuruluş muhasebe biriminden kullanıma ilişkin teyit
bilgisi gelmeyen kullanımlar ile bu kullanımlardan ilgili
muhasebe birimince teyit edildiği bildirilen tutarların Devlet
borçları muhasebe birimince izlenmesi için kullanılır.
197 Sayım noksanları hesabı
Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen
kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet ve benzeri
noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak
kaydedilip izlenmesi için kullanılır.
98 Diğer çeşitli dönen varlıklar hesabı
Bu hesap, yukarıda sayılan hesaplarda izlenemeyen
diğer çeşitli dönen varlıkların kaydedilip izlenmesi için
kullanılır.
2 Duran varlıklar
Madde 56 —
Bu
ana hesap grubu, faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, kamu
idaresi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak
amacıyla edinilen ve ilke olarak faaliyet dönemi içinde paraya
çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlık ve alacak
unsurlarını kapsar.
Duran varlıklar ana hesap grubu; menkul kıymet ve
varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, mali duran
varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar,
özel tükenmeye tabi varlıklar, gelecek yıllara ait giderler ve
gelir tahakkukları ile diğer duran varlıklar hesap grupları
şeklinde bölümlenir.
21 Menkul kıymet ve varlıklar
Madde 57 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince faaliyet dönemini aşan bir
süreyle elde tutulacak altın, gümüş ve benzeri kıymetli
madenler, antika niteliğindeki eşya, para ve pul gibi menkul
varlıklar, kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış tahvil,
senet ve bonolar ile diğer çeşitli menkul kıymet ve varlıkların
izlenmesi için kullanılır.
Menkul kıymet ve varlıklar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
217 Menkul Varlıklar Hesabı
218 Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
217 Menkul varlıklar hesabı
Bu hesap, her ne şekilde olursa olsun kamu
idarelerine ait olarak muhasebe birimlerine intikal eden altın,
gümüş, pırlanta ve benzeri kıymetli madenler ile antika
niteliğindeki eşya, para, pul gibi menkul varlıklar ve
konvertibl olmayan yabancı paralardan faaliyet dönemini aşan bir
süreyle elde tutulacak olanların izlenmesi için kullanılır.
218 Diğer menkul kıymet ve varlıklar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerine ait olarak muhasebe
birimlerine intikal eden kamu ve özel sektör tarafından
çıkarılmış bulunan tahvil, bono ve senetler ile menkul varlıklar
dışındaki diğer menkul kıymet ve varlıklardan faaliyet dönemini
aşan bir süreyle elde tutulacak olanların izlenmesi için
kullanılır.
22 Faaliyet alacakları
Madde 58 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen
ve faaliyet döneminden daha uzun bir sürede tahsili öngörülen
her türlü vergi, resim, harç, prim ve benzeri gelirler, mal veya
hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz
alacaklar ile mevzuatı gereğince faaliyet dönemini aşan bir
süreyle tecil veya tehir edilen alacakların izlenmesi için
kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan dönem sonunda süresi
bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu
içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
Faaliyet alacakları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
220 Gelirlerden alacaklar hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve
içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili
gereken, gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır.
222 Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı
Bu hesap, gelirlerden alacaklar hesabı veya
gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan
mevzuatı gereğince faaliyet dönemini aşan bir süreyle tecil veya
tehir edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
227 Diğer faaliyet alacakları hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin, yukarıdaki hesapların
kapsamına girmeyen diğer çeşitli faaliyet alacaklarının
izlenmesi için kullanılır.
23 Kurum alacakları
Madde 59 —
Bu
hesap grubu, vadesi faaliyet dönemini aşan bir süreyle kamu
idarelerine, hane halklarına, yabancı devlet veya uluslararası
kuruluşlara verilen borçlardan, diğer kamu idarelerine ait
borçların üstlenilmesinden ve benzeri işlemlerden kaynaklanan
alacakların izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın
altına inenler, dönem sonunda dönen varlıklar ana hesap grubu
içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
Kurum alacakları, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı
232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
239 Diğer Kurum Alacakları Hesabı
230 Dış borcun ikrazından doğan alacaklar hesabı
Bu hesap, vadesi faaliyet dönemini aşan bir
süreyle, kurum nam ve hesabına dış finansman kaynaklarından
sağlanıp, dış borcun ikrazı suretiyle diğer kamu idarelerine
kullandırılan tutarlardan doğan alacaklar, anaparaya eklenen
faiz, masraf ve kur farkları, alacağın borçlusu ve döviz cinsi
değiştirilen tutarlar, alacağı etkileyen diğer işlemler sonucu
oluşan tutarlar ile bunlardan tahsil, tecil ve terkin edilen
veya tecil ve terkinin iptalinden doğan tutarların izlenmesi
için kullanılır.
232 Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabı
Bu hesap, yılı bütçe kanunu veya ilgili mevzuatına
dayanılarak vadesi faaliyet dönemini aşan bir süreyle nakit
olarak veya özel tertip iç borçlanma senedi ihracı suretiyle
ikrazen verilen borçlardan kaynaklanan alacaklar, anaparaya
eklenen faiz, masraf ve kur farkları, alacağın borçlusu ve döviz
cinsi değiştirilen tutarlar, alacağı etkileyen diğer işlemler
sonucu oluşan tutarlar ile bunlardan tahsil, tecil ve terkin
edilen veya tecil ve terkinin iptalinden doğan tutarların
izlenmesi için kullanılır.
239 Diğer kurum alacakları hesabı
Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen
diğer kurum alacaklarının izlenmesi için kullanılır.
24 Mali duran varlıklar
Madde 60 —
Bu
hesap grubu, uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklar
nedeniyle diğer bir kurum veya işletmeye konulan her türlü
sermayenin izlenmesi için kullanılır.
Mali duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı
Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali
kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları
ile bunların işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade
olunan sermaye tutarları ve bu kurumlara ikrazen verilen özel
tertip iç borçlanma senetleri bedelinden bu kurumların ödenmemiş
sermayelerine mahsup edilen tutarların izlenmesi için
kullanılır.
241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan
sermayeler hesabı
Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mal ve
hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen
sermaye tutarları ile bunların işletilmesinden doğan kar ve
zararlar, bütçeye iade olunan sermaye tutarları ve bu kurumlara
ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden bu
kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi
için kullanılır.
242 Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan
sermayeler hesabı
Bu hesap, ilgili kamu idarelerinin, bütçelerine
konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara nakden
veya ayni olarak verilen sermaye tutarlarının izlenmesi için
kullanılır.
248 Diğer mali duran varlıklar hesabı
Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen
diğer mali duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
25 Maddi duran varlıklar
Madde 61 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere
edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan
fiziki varlıklar ve bunlara ait birikmiş amortismanların
izlenmesi için kullanılır.
Maddi duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259 Yatırım Avansları Hesabı
250 Arazi ve arsalar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin her türlü arazi ve
arsalarının izlenmesi için kullanılır.
251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı
Bu hesap, herhangi bir işin gerçekleşmesini
sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde
inşa edilmiş kamu idarelerine ait her türlü yol, köprü, baraj,
tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapıların
izlenmesi için kullanılır.
252 Binalar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerine ait her türlü binalar
ile bunların bütünleyici parçaları ve eklentilerinin izlenmesi
için kullanılır.
253 Tesis, makine ve cihazlar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin faaliyetlerinin
yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her
türlü makine, tesis ve cihazları ile bunların eklentileri ve
yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi için
kullanılır.
254 Taşıtlar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin her türlü taşıtlarının
izlenmesi için kullanılır.
255 Demirbaşlar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin faaliyetlerinin
yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile
döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre
kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.
256 Diğer maddi duran varlıklar hesabı
Bu hesap, özellikle kendi bölümlerinde
tanımlanamayan ve yukarıda belirtilen hesapların hiçbirinin
kapsamına girmeyen diğer maddi duran varlıkların izlenmesi için
kullanılır.
257 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)
Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin
yararlanma süresi içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok
edilmesini izlemek için kullanılır.
258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı
Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için
yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel
giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde
geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece
onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını
gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran
varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.
259 Yatırım avansları hesabı
Bu hesap, yurt içi veya dışından sözleşmeye
dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak
verilen yatırım avanslarının izlenmesi için kullanılır.
26 Maddi olmayan duran varlıklar
Madde 62 —
Bu
hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan, kamu
idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı
beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında
hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için
hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.
Maddi olmayan duran varlıklar, niteliklerine göre
bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
260 Haklar Hesabı
263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı
264 Özel Maliyetler Hesabı
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
260 Haklar hesabı
Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki
tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma
gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer
taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
263 Araştırma ve geliştirme giderleri
hesabı
Bu hesap, kamu idaresinde yeni ürün ve teknolojiler
oluşturulması, mevcutların geliştirilmesi ve benzeri amaçlarla
yapılan her türlü giderlerden aktifleştirilen kısımların
izlenmesi için kullanılır.
264 Özel maliyetler hesabı
Bu hesap, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi
veya ekonomik değerinin kalıcı olarak artırılması amacıyla
yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için
yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan
varlıkların izlenmesi için kullanılır.
267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı
Bu hesap, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer
maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için
kullanılır.
268 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)
Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin,
yararlanma süresi içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok
edilmesini izlemek için kullanılır.
27 Özel tükenmeye tabi varlıklar
Madde 63 —
Bu
hesap grubu, belirli bir maddi varlıkla çok yakından ilgili
bulunan veya tamamen tüketime tabi varlıklar için yapılan,
üretim çalışmalarının zaman ve yoğunluğu ile sınırlı bir ömre
sahip olan arama giderlerinin izlenmesi için kullanılır.
Özel tükenmeye tabi varlıklar, niteliklerine göre
bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
271 Arama Giderleri Hesabı
277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı
278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)
271 Arama giderleri hesabı
Bu hesap, arama amacıyla yapılan giderlerin
izlenmesi için kullanılır.
277 Diğer özel tükenmeye tabi varlıklar hesabı
Bu hesap, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer
özel tükenmeye tabi varlık kalemlerinin izlenmesi için
kullanılır.
278 Birikmiş tükenme payları hesabı (-)
Bu hesap, özel tükenmeye tabi varlıklar grubuna
giren kalemler için ayrılacak tükenme paylarının izlenmesi için
kullanılır.
28 Gelecek yıllara ait giderler ve gelir
tahakkukları
Madde 64 —
Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak,
gelecek yıllara ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait
olup, gelecek yıllarda tahsil edilebilecek gelirlerin izlenmesi
için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın
altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki
gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları hesap grubunun
ilgili hesaplarına aktarılır.
Gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı
281 Gelir Tahakkukları Hesabı
280 Gelecek yıllara ait giderler hesabı
Bu hesap, dönem içinde ödenen ancak, gelecek
yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan giderlerin
izlenmesi için kullanılır.
281 Gelir tahakkukları hesabı
Bu hesap, faaliyet alacakları ve kurum alacakları
hesap gruplarında izlenmeyen ve tahakkuk etmiş gelirlerden
kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden
dönemlerde istenebilir duruma gelecek olan alacakların izlenmesi
için kullanılır.
29 Diğer duran varlıklar
Madde 65 — Bu hesap grubu, duran varlık
niteliği taşıyan ve duran varlık hesap gruplarına girmeyen diğer
duran varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu
gruptaki hesaplara aktarılan amortismana tabi varlıkların
birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır.
Diğer duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabı
297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
293 Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin tedbirli satın alma ve
üretme politikası gereği ve stok dönüş hızı düşüklüğü nedeniyle
bulundurdukları ve içinde bulunulan faaliyet döneminden sonra
kullanacakları stokların izlenmesi için kullanılır.
294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran
varlıklar hesabı
Bu hesap, çeşitli nedenlerle kamu idarelerinde
kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ve maddi duran
varlıkların izlenmesi için kullanılır.
297 Diğer çeşitli duran varlıklar hesabı
Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen
diğer çeşitli duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
299 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)
Bu hesap, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer
alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için
ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır.
3 Kısa vadeli yabancı kaynaklar
Madde 66 —
Bu
ana hesap grubu, faaliyet dönemi içinde geri ödenmesi gereken
yabancı kaynakları kapsar.
Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; kısa
vadeli iç mali borçlar, kısa vadeli dış mali borçlar, faaliyet
borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan avanslar, yıllara
yaygın inşaat ve onarım hakedişleri, ödenecek diğer
yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait
gelirler ve gider tahakkukları ve diğer kısa vadeli yabancı
kaynaklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.
30 Kısa vadeli iç mali borçlar
Madde 67 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerinin vadesi faaliyet dönemiyle
sınırlı; kredi kurumlarına olan borçları, para ve sermaye
piyasası araçlarıyla sağlanan iç mali borçları, kısa vadeli
diğer iç mali borçları ile vadesine bir yıldan az süre kalan
uzun vadeli iç mali borçlarına ait anapara tutarları ve kur
farklarının izlenmesi için kullanılır.
Kısa vadeli iç mali borçlar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
300 Banka Kredileri Hesabı
302 Para Piyasası Nakit İşlemleri Borçları Hesabı
303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
304 Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı
305 Bonolar Hesabı
306 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
300 Banka kredileri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince banka ve diğer finans
kuruluşlarından vadesi faaliyet dönemiyle sınırlı olarak
sağlanan ulusal para birimi veya döviz cinsi kısa vadeli
kredilere ilişkin tutarlar ve döviz cinsi tutarlara ait kur
farkları ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içindeki banka kredileri hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi
bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.
302 Para piyasası nakit işlemleri borçları
hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin kısa vadeli nakit
ihtiyacını karşılamak üzere iç borçlanma senedi ihraç etmeksizin
yapılan azami otuz gün vadeli, borçlanmaların izlenmesi için
kullanılır.
303 Kamu idarelerine mali borçlar hesabı
Bu hesap, diğer kamu idarelerine olan kısa vadeli
mali borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içindeki kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı
tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için
kullanılır.
304 Cari yılda ödenecek tahviller hesabı
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak
kurum nam ve hesabına ulusal para birimi veya döviz cinsi ve
dövize endeksli olarak ihraç edilmiş olan ve karşılığında nakit
imkanı sağlayan tahviller ve özel tertip tahvillerden vadesi bir
yılın altına inmiş olanlar ile bunlardan döviz cinsi ve dövize
endeksli olanların kur farklarının izlenmesi için kullanılır.
305 Bonolar hesabı
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak
kurum nam ve hesabına ulusal para birimi veya döviz cinsi ve
dövize endeksli olarak ihraç edilen ve karşılığında nakit imkanı
sağlayan bonolar ve özel tertip bonolar ile bunlardan döviz
cinsi ve dövize endeksli olanların anapara tutarları ve kur
farklarının izlenmesi için kullanılır.
306 Çıkarılmış diğer menkul kıymetler hesabı
Bu hesap, çıkarılmış bonolar ve tahviller kapsamına
alınamayan diğer menkul kıymetlerin izlenmesi için kullanılır.
309 Kısa vadeli diğer iç mali borçlar hesabı
Bu hesap, kurumca devralınmış olan kısa vadeli iç
mali borçlar ile yukarıdaki hesaplarda tanımlanmamış olan kısa
vadeli diğer iç mali borçlar ve uzun vadeli diğer iç mali
borçlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenlerin
izlenmesi için kullanılır.
31 Kısa vadeli dış mali borçlar
Madde 68 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerinin vadesi faaliyet dönemiyle sınırlı
dış mali borçları ile dönem sonunda vadesine bir yıldan az süre
kalan uzun vadeli dış mali borçlarına ait anapara tutarları ve
kur farklarının izlenmesi için kullanılır.
Kısa vadeli dış mali borçlar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
310 Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabı
310 Cari yılda ödenecek dış mali borçlar hesabı
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak
herhangi bir dış finansman kaynağından, belirli bir geri ödeme
planına göre geri ödenmek üzere sağlanan dış borçlardan cari
yılda ödenecek olanların anapara tutarları ve kur farklarının
izlenmesi için kullanılır.
32 Faaliyet borçları
Madde 69 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerinin, ödeme emri belgesine bağlandığı
halde henüz hak sahiplerine ödenemeyen bütçe emanetleri ve mal
alınıp, hizmet gördürülerek gider gerçekleşmiş olmakla birlikte
ödeneği bulunmadığı için ödenemeyen borçları ile kamu
idarelerinin mal ve hizmet alış faaliyetleri dolayısıyla ortaya
çıkan diğer borçlarının izlenmesi için kullanılır.
Faaliyet
borçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur:
320 Bütçe Emanetleri Hesabı
322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı
329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
320 Bütçe emanetleri hesabı
Bu hesap, mali yıl içinde ödeme emri belgesine
bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat
etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi
için kullanılır.
322 Bütçeleştirilecek borçlar hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereğince yapılması öngörülen
bir hizmet veya husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde;
ödeneği bulunmaması veya kanunen ödenek üstü sarfiyata izin
verilmemesi gibi nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen
borçların izlenmesi için kullanılır.
329 Diğer çeşitli borçlar hesabı
Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin
hiçbirinin kapsamına alınamayan borçların izlenmesi için
kullanılır.
33 Emanet yabancı kaynaklar
Madde 70 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince yürütülen herhangi bir iş
dolayısıyla veya mevzuat gereğince depozito, teminat veya emanet
olarak yapılan tahsilatlar, okul pansiyonları işlemleri,
muhasebe birimlerinin adına işlem yapan mutemetliklerle olan
nakit ilişkileri ve konsolosluk tahsilatları ile risk yönetimi
kapsamında oluşturulan risk hesabı işlemlerinin izlenmesi için
kullanılır.
Emanet yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
332 Okul Pansiyonları Hesabı
333 Emanetler Hesabı
337 Mutemetlikler Cari Hesabı
338 Konsolosluk Cari Hesabı
339 Risk Hesabı
330 Alınan depozito ve teminatlar hesabı
Bu hesap, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben
tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için
kullanılır.
332 Okul pansiyonları hesabı
Bu hesap, okul pansiyonları ile ilgili işlemlerin
izlenmesi için kullanılır.
333 Emanetler hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerince emanet olarak
nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için
kullanılır.
337 Mutemetlikler cari hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerinin kendilerine bağlı
muhasebe yetkilisi mutemetlikleriyle olan nakit ilişkilerinin
izlenmesi için kullanılır.
338 Konsolosluk cari hesabı
Bu hesap, muhasebe birimince elçilik veya
konsolosluk nezdindeki paralardan ödenmesi talimatı verilen
bütçe giderleri ile avans ve kredilerin izlenmesi için
kullanılır.
339 Risk hesabı
Bu hesap, hazinece verilen garantiler kapsamında
risk hesabından ödenecek bütün tutarlar ile risk yönetimi
kapsamında, öngörülmesi mümkün bulunmayan ödemelerin
karşılanması amacıyla T.C. Merkez Bankası nezdinde oluşturulan
hesaba ilişkin tahsilat ve ödemelerin izlenmesi için kullanılır.
34 Alınan avanslar
Madde 71 —
Bu
hesap grubu, iş, sözleşme ve diğer nedenlerle üçüncü kişilerden
alınan avansların izlenmesi için kullanılır.
Alınan avanslar, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
340 Alınan sipariş avansları hesabı
Bu hesap, mal ve hizmet satış faaliyeti olan kamu
idarelerinin satış amacıyla gelecekte yapacağı mal ve hizmet
teslimleriyle ilgili olarak peşin tahsil ettiği avans
tutarlarının izlenmesi için kullanılır.
349 Alınan diğer avanslar hesabı
Bu hesap, alınan diğer kısa vadeli avansların
izlenmesi için kullanılır.
35 Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri
Madde 72 —
Bu
hesap grubu; yıllara yaygın taahhüt işleri yapan kamu
idarelerinin üstlendikleri işlerden gerçekleştirdikleri kısım
karşılığında aldıkları hakedişlerin izlenmesi için kullanılır.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur:
350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri
Hesabı
350 Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri
hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin üstlendiği yıllara
yaygın inşaat ve onarım işlerinden tamamlanan kısımlar için
düzenlenen hakediş bedellerinin izlenmesi için kullanılır.
36 Ödenecek diğer yükümlülükler
Madde 73 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla
ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar, sosyal
güvenlik kesintileri, fonlar veya diğer kamu idareleri adına
tahsil edilen tutarlar ve mevzuatı gereğince bütçe gelirlerinden
diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar ile ertelenen borç ve
yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.
Ödenecek diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan
Tahsilat Hesabı
363 Kamu İdareleri Payları Hesabı
368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya
Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı
360 Ödenecek vergi ve fonlar hesabı
Bu hesap, mevzuatı gereği nakden veya mahsuben
tahsil edilip ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken tutarların
izlenmesi için kullanılır.
361 Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabı
Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre
sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil
edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
362 Fonlar veya diğer kamu idareleri adına
yapılan tahsilat hesabı
Bu hesap, mevzuatları gereği, bütçe dışı fonlar
veya diğer kamu idareleri adına tahakkuklu veya tahakkuksuz
olarak yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.
363 Kamu idareleri payları hesabı
Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel
kanunları gereğince, mahalli idareler ve fonlar ile diğer kamu
idarelerine aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi
için kullanılır.
368 Vadesi geçmiş, ertelenmiş veya
taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı
Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi
ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi
ve diğer yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.
37 Borç ve gider karşılıkları
Madde 74 —
Bu
hesap grubu, mevzuatı gereğince belirlenen esaslar çerçevesinde
ayrılacak her türlü borç ve gider karşılığının izlenmesi için
kullanılır.
Borç ve gider karşılıkları, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı
Bu hesap, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan
ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları
karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
379 Diğer borç ve gider karşılıkları hesabı
Bu hesap, kısa vadeli diğer borç ve gider
karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
38 Gelecek aylara ait gelirler ve gider
tahakkukları
Madde 75 —
Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki
dönemlerde ortaya çıkan gelecek aylara ait gelirler ile faaliyet
dönemine ait olup ödemesi gelecek aylarda yapılacak giderlerin
izlenmesi için kullanılır.
Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381 Gider Tahakkukları Hesabı
380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı
Bu hesap, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki
dönemlerde tahsil edilen ancak, takip eden aylara ait olan
gelirlerin izlenmesi için kullanılır.
381 Gider tahakkukları hesabı
Bu hesap, kısa vadeli iç ve dış mali borçlar hesap
gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan
ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemde
ödenebilir duruma gelecek olan tutarların izlenmesi için
kullanılır.
39 Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar
Madde 76 —
Bu
hesap grubu, kısa vadeli yabancı kaynak niteliğinde olup
yukarıdaki gruplara dahil edilemeyen hesaplanan katma değer
vergisi, sayım fazlaları ve diğer çeşitli yabancı kaynaklar gibi
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine
göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım Fazlaları Hesabı
399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
Hesabı
391 Hesaplanan katma değer vergisi hesabı
Bu hesap, katma değer vergisi mükellefi kamu
idarelerince teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler
üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ile işlemi
gerçekleşmeyen ya da işlemden vazgeçilen mal ve hizmetlere
ilişkin katma değer vergilerinin izlenmesi için kullanılır.
397 Sayım fazlaları hesabı
Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen
kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet ve benzeri
fazlalıklarının nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak
kaydedilip izlenmesi için kullanılır.
399 Diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynaklar
hesabı
Bu hesap, bu grup içinde sayılanların dışında kalan
diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için
kullanılır.
4 Uzun vadeli yabancı kaynaklar
Madde 77 —
Bu
ana hesap grubu, vadesi faaliyet dönemini aşan uzun vadeli
yabancı kaynakları kapsar.
Uzun vadeli yabancı kaynaklar; uzun vadeli iç mali
borçlar, uzun vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, diğer
borçlar, alınan avanslar, borç ve gider karşılıkları, gelecek
yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları ile diğer uzun vadeli
yabancı kaynaklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.
40 Uzun vadeli iç mali borçlar
Madde 78 —
Bu
hesap grubu, kamu idarelerinin vadesi faaliyet dönemini aşan;
kredi kurumlarına olan borçları, para ve sermaye piyasası
araçlarıyla sağlanan iç mali borçları ve uzun vadeli diğer iç
mali borçların anapara tutarları ve kur farklarının izlenmesi
için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın
altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki kısa vadeli iç mali borçlar hesap grubundaki ilgili
hesaplara aktarılır.
Uzun vadeli iç mali borçlar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
400 Banka Kredileri Hesabı
403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
404 Tahviller Hesabı
407 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
409 Uzun Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
400 Banka kredileri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince banka ve diğer finans
kuruluşlarından sağlanan ve vadesi faaliyet dönemini aşan
kredilere ilişkin tutarlar ile kur farklarının izlenmesi için
kullanılır.
403 Kamu idarelerine mali borçlar hesabı
Bu hesap, diğer kamu idarelerine olan ve vadesi
faaliyet dönemini aşan mali borçların izlenmesi için kullanılır.
404 Tahviller hesabı
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak
kurum nam ve hesabına ulusal para birimi veya döviz cinsi ve
dövize endeksli olarak ihraç edilen ve karşılığında nakit imkanı
sağlayan tahviller ve özel tertip tahviller ile bunlardan döviz
cinsi ve dövize endeksli olanların kur farklarının izlenmesi
için kullanılır.
407 Çıkarılmış diğer menkul kıymetler hesabı
Bu
hesap, bu grupta tanımlanmış menkul kıymetler dışında kalan
çıkarılmış diğer menkul kıymetlerin izlenmesi için kullanılır.
409 Uzun vadeli diğer iç mali borçlar hesabı
Bu hesap, madeni para basımından doğan borçlar ile
karşılığında kağıt verilmeyen ve diğer hesaplarda izlenemeyen
uzun vadeli diğer iç mali borçların izlenmesi için kullanılır.
41 Uzun vadeli dış mali borçlar
Madde 79 —
Bu
hesap grubu, kamu idareleri adına vadesi faaliyet dönemini aşan
bir süreyle; yabancı para üzerinden yapılan dış borçlanma,
program ve dış proje kredi kullanımlarına ait anapara tutarları
(mal, hizmet ve eğitim bedeli olarak kullanılan krediler dahil),
garantili borçlardan devir alınanların anapara tutarları ile kur
farklarının izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın
altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki kısa vadeli dış mali borçlar hesap grubunda yer
alan ilgili hesaplara aktarılır.
Uzun vadeli dış mali borçlar, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
410 Dış Mali Borçlar Hesabı
410 Dış mali borçlar hesabı
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak,
kamu idareleri adına herhangi bir dış finansman kaynağından,
belirli bir geri ödeme planına göre geri ödenmek üzere sağlanan
dış borçların anapara tutarları ve kur farklarının izlenmesi
için kullanılır.
42 Faaliyet borçları
Madde 80 —
Bu hesap grubu, kamu idarelerinin mal ve hizmet alımları
nedeniyle ya da diğer nedenlerle ortaya çıkan ve vadesi faaliyet
dönemini aşan borçlarının izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın
altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
Faaliyet borçları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
429 Diğer Faaliyet Borçları Hesabı
429 Diğer faaliyet borçları hesabı
Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin hiç
birinin kapsamına alınamayan ve vadesi faaliyet dönemini aşan
borçların izlenmesi için kullanılır.
43 Diğer borçlar
Madde 81 —
Bu
hesap grubu, bu ana hesap grubundaki başka bir grupta yer
almayan ve vadesi faaliyet dönemini aşan diğer borçların
izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın
altına inenler kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
Diğer borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş
Borçlar Hesabı
439 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
430 Alınan depozito ve teminatlar hesabı
Bu hesap, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben
tahsil edilen ve faaliyet dönemini takip eden dönemlerde iade
edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için
kullanılır.
438 Kamuya olan ertelenmiş veya
taksitlendirilmiş borçlar hesabı
Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan
vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup,
içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde
ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.
439 Diğer çeşitli borçlar hesabı
Bu hesap, bu grup içindeki hesap kalemlerinin hiç
birinin kapsamına alınamayan borçların izlenmesi için
kullanılır.
44 Alınan avanslar
Madde 82 —
Bu
hesap grubu, iş, sözleşme ve diğer nedenlerle üçüncü kişilerden
alınan uzun vadeli avansların izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın
altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki alınan avanslar hesap grubunun ilgili hesaplarına
aktarılır.
Alınan avanslar, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
440 Alınan sipariş avansları hesabı
Bu hesap, mal ve hizmet satış faaliyeti olan kamu
idarelerinin gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleriyle
ilgili olarak peşin tahsil ettiği ve içinde bulunulan faaliyet
dönemini aşan bir süreyle alınan avans tutarlarının izlenmesi
için kullanılır.
449 Alınan diğer avanslar hesabı
Bu hesap, alınan diğer uzun vadeli avansların
izlenmesi için kullanılır.
47 Borç ve gider karşılıkları
Madde 83 —
Bu hesap grubu, mevzuatı gereğince belirlenen esaslar
çerçevesinde ayrılacak uzun vadeli her türlü borç ve gider
karşılığının izlenmesi için kullanılır.
Borç ve gider karşılıkları, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı
Bu hesap, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan
uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için
kullanılır.
479 Diğer borç ve gider karşılıkları hesabı
Bu hesap, uzun vadeli diğer borç ve gider
karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
48 Gelecek yıllara ait gelirler ve gider
tahakkukları
Madde 84 —
Bu
hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan gelecek
yıllara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup, ödemesi
gelecek yıllarda yapılacak giderlerin izlenmesi için kullanılır.
Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın
altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisindeki gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları
hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.
Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur:
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481 Gider Tahakkukları Hesabı
80 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı
Bu hesap, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek
yılların faaliyet hesaplarına ait olan gelirlerin izlenmesi için
kullanılır.
481 Gider tahakkukları hesabı
Bu hesap, uzun vadeli iç ve dış mali borçlar hesap
gruplarında izlenmeyen, tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan
ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden yıllarda
ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için
kullanılır.
49 Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar
Madde 85 —
Bu
hesap grubu, yukarıdaki hesap gruplarında tanımlanmamış olan
diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine
göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
499 Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesabı
Bu hesap, yukarıdaki hesaplarda tanımlanmamış olan
diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
5 Öz kaynaklar
Madde 86 —
Bu
ana hesap grubu, varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar toplamı
arasındaki farkın izlenmesi için kullanılır.
Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer/sermaye,
değer hareketleri, yeniden değerleme farkları, yedekler, geçmiş
yıllar olumlu faaliyet sonuçları ve geçmiş yıllar olumsuz
faaliyet sonuçları ile dönem faaliyet sonuçları hesap grupları
şeklinde bölümlenir.
50 Net değer
Madde 87 —
Bu hesap grubu varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer
hareketleri, yeniden değerleme farkları, yedekler, geçmiş yıllar
olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları
toplamı arasındaki farkı ifade eden net değerin/sermayenin
izlenmesi için kullanılır.
Net değer/Sermaye, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
500 Net Değer/Sermaye Hesabı
500 Net değer/Sermaye hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin hesaplarında kayıtlı
varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri,
yeniden değerleme farkları, yedekler, geçmiş yıllar
olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet sonuçları
toplamı arasındaki fark; ilk kuruluşta verilen varlık
karşılıkları; hesaplarında kayıtlı olmayan varlık ve yabancı
kaynaklarından kaydi envanteri yapılarak hesaplara alınanlar ile
öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı
tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenlerin izlenmesi
için kullanılır.
51 Değer hareketleri
Madde 88 —
Bu
hesap grubu, aynı bütçeli muhasebe birimleri arasındaki nakit ve
nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için
kullanılır. Değer hareketleri, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
510 Nakit Hareketleri Hesabı
511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı
512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı
513 Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Bildirim
Hesabı
519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı
510 Nakit hareketleri hesabı
Bu hesap, gerek tek hazine hesabı sistemine dahil
gerekse tek hazine hesabı sistemi dışında kalan muhasebe
birimlerince; nakit fazlası olarak veya diğer muhasebe
birimlerine nakit ihtiyacı olarak gönderilen paraların izlenmesi
için kullanılır.
511 Muhasebe birimleri arası işlemler hesabı
Bu hesap, aynı bütçeli kamu idaresi muhasebe
birimlerinin birbirlerine gönderdikleri para ve kıymetler ile
birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve
ödemelerin izlenmesi için kullanılır.
512 Proje özel hesabından kullanımlar hesabı
Bu hesap, dış finansman kaynağı tarafından proje
özel hesabına aktarılan dış proje kredilerine ilişkin kullanım
bilgilerinin Devlet Borçları Muhasebe Birimi ve ilgili kurum
muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.
513 Doğrudan dış proje kredi kullanımları
bildirim hesabı
Bu hesap, genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerince, hazine hesaplarına intikal ettirilmeksizin, dış
finansman kaynağından doğrudan kullanılan dış proje
kredilerinden, ilgili kurum muhasebe birimlerince teyit edildiği
bildirilen tutarların, Devlet Borçları Muhasebe Birimi ve ilgili
kurum muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.
519 Değer hareketleri sonuç hesabı
Bu hesap, bu grup içindeki hesapların yıl sonunda
kalan bakiyelerinin izlenmesi için kullanılır.
52 Yeniden değerleme farkları
Madde 89 —
Bu
hesap grubu, bilançonun aktifinde kayıtlı maddi ve maddi olmayan
duran varlıklar ile diğer duran varlıkların yeniden
değerlemesinde oluşan farkların izlenmesi için kullanılır.
Yeniden değerleme farkları, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
522 Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
522 Yeniden değerleme farkları hesabı
Bu hesap, bilançonun aktifinde kayıtlı maddi ve
maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıklardan
yeniden değerlemeye tabi tutulanların yeniden değerlemesinde
oluşan farkların izlenmesi için kullanılır.
54 Yedekler
Madde 90 —
Bu
hesap grubu, yasal zorunluluk veya diğer nedenlerle alınan
kararlar uyarınca ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.
Yedekler, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
540 Yasal Yedekler Hesabı
541 Statü Yedekleri Hesabı
542 Olağanüstü Yedekler Hesabı
548 Diğer Yedekler Hesabı
549 Özel Fonlar Hesabı
540 Yasal yedekler hesabı
Bu hesap, mevzuatı uyarınca ayrılmış bulunan
yedeklerin izlenmesi için kullanılır.
541 Statü yedekleri hesabı
Bu hesap, ana sözleşme hükümleri çerçevesinde
ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.
542 Olağanüstü yedekler hesabı
Bu hesap, ayrılmasına karar verilen olağanüstü
yedek akçeler ile dağıtım dışı kalan kârların izlenmesi için
kullanılır.
548 Diğer yedekler hesabı
Bu hesap, özellikle kendi bölümlerinde
tanımlanmamış olan olumlu faaliyet sonuçlarından ayrılan diğer
yedeklerin izlenmesi için kullanılır.
549 Özel fonlar hesabı
Bu hesap, tasarrufu zorunlu yasal fonlar ile diğer
maksatlarla ayrılan fonların izlenmesi için kullanılır.
57 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları
Madde 91 —
Bu
hesap grubu, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarının
izlenmesi için kullanılır.
Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur:
570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
570 Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları
hesabı
Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan
olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
58 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları (-)
Madde 92 —
Bu hesap grubu, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçlarının
izlenmesi için kullanılır.
Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur:
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı
(-)
580 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları
hesabı (-)
Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan
olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
59 Dönem faaliyet sonuçları
Madde 93 —
Bu
hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun
izlenmesi için kullanılır.
Dönem faaliyet sonuçları, sonucun olumlu veya
olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur:
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)
590 Dönem olumlu faaliyet sonuçları hesabı
Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu
faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
591 Dönem olumsuz faaliyet sonuçları hesabı (-)
Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumsuz
faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
6 Faaliyet hesapları
Madde 94
— Bu ana hesap grubu, kamu idarelerinin faaliyet dönemine
ilişkin olarak tahakkuk eden her türlü gelir ve giderlerinin
ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi ve faaliyet
sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.
Faaliyet hesapları ana hesap grubu; gelir
hesapları, indirim, iade ve iskonto hesapları, gider hesapları
ve faaliyet sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir.
60 Gelir Hesapları
Madde 95 —
Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk eden
her türlü gelirin, ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak
izlenmesi için kullanılır.
Gelir hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
600 Gelirler Hesabı
600 Gelirler hesabı
Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın genel
kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk eden her türlü
gelirin izlenmesi için kullanılır.
61 İndirim, iade ve iskonto hesapları
Madde 96 —
Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan
indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.
İndirim, iade ve iskonto hesapları, niteliklerine
göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı
610 İndirim, iade ve iskontolar hesabı
Bu hesap, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan
yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.
63 Gider hesapları
Madde 97 —
Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk
ettirilen her türlü giderin, ekonomik sınıflandırmaya uygun
olarak izlenmesi için kullanılır.
Gider hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
630 Giderler Hesabı
630 Giderler hesabı
Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın genel
kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her
türlü giderin izlenmesi için kullanılır.
69 Faaliyet sonuçları
Madde 98 —
Bu
hesap grubu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları
hesap grupları ile indirim, iade ve iskonto hesapları hesap
grubunda yer alan hesaplardan dönem faaliyet sonucunun
üretilmesi için kullanılır.
Faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
690 Faaliyet Sonuçları Hesabı
690 Faaliyet sonuçları hesabı
Bu hesap, faaliyet dönemine ait gelir ve gider
hesapları hesap grupları ile indirim, iade ve iskonto hesapları
hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönem
faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır.
7 Maliyet hesapları
Madde 99 —
Kapsama dahil kamu idarelerinden maliyet muhasebesi
uygulayanlar, maliyet işlemleri için bu ana hesap grubunu
Bakanlıkça yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel
Tebliğlerine uygun olarak kullanırlar. Bu grupta oluşan
sonuçlar, faaliyet hesapları ana hesap grubuna aktarılır.
8 Bütçe hesapları
Madde 100 —
Bu
ana hesap grubu, kamu idarelerinin bütçe gelir ve bütçe
giderlerinin bütçelerinde yer alan ekonomik sınıflandırmaya
uygun olarak izlenmesi ve bütçe uygulama sonuçlarının üretilmesi
için kullanılır.
Bütçe hesapları ana hesap grubu; bütçe gelir
hesapları, bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları, bütçe
gider hesapları ve bütçe uygulama sonuçları hesap grupları
şeklinde bölümlenir.
80 Bütçe gelir hesapları
Madde 101 —
Bu hesap grubu, kamu idarelerince nakden veya mahsuben tahsil
edilen bütçe gelirlerinin izlenmesi için kullanılır.
Bütçe gelir hesapları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
800 Bütçe Gelirleri Hesabı
805 Gelir Yansıtma Hesabı
800 Bütçe gelirleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçeleri veya özel
kanunları gereğince bütçe geliri olarak tanımlanan nakden veya
mahsuben yapılan her türlü tahsilatın izlenmesi için kullanılır.
805 Gelir yansıtma hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince bütçe gelirleri hesabı
veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına kaydedilen
tutarların ilgisine göre faaliyet hesapları veya ilgili bilanço
hesaplarına yansıtılması için kullanılır.
81 Bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları
Madde 102 —
Bu
hesap grubu, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan
tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin
izlenmesi için kullanılır.
Bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur:
810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı
810 Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabı
Bu hesap, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben
yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin
izlenmesi için kullanılır.
83 Bütçe gider hesapları
Madde 103 —
Bu
hesap grubu, nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderlerinin
izlenmesi için kullanılır.
Bütçe gider hesapları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
830 Bütçe Giderleri Hesabı
833 Bütçeden Mahsup Edilecek Ödemeler Hesabı
834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı
835 Gider Yansıtma Hesabı
830 Bütçe giderleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçeleri ile ilgili
olup; ödeneğine dayanılarak veya bütçe mevzuatı ve diğer
mevzuatın verdiği yetkilerle ödenek üstü olarak nakden veya
mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi için kullanılır.
833 Bütçeden mahsup edilecek ödemeler hesabı
Bu hesap, herhangi bir dış finansman anlaşmasının
yürürlüğe girmesini sağlayacak kanuni düzenlemelerin
tamamlanmasına kadar, anlaşma gereğince peşin ödenmesi gereken
komisyon, ücret, garanti ücreti ve benzeri giderler, vadesinde
ödenmediği takdirde gecikme faizi doğuracak iç ve dış mali
borçlar ile ilgili faiz giderleri, ödeneğinin yılı bütçesinde
bulunmasına rağmen tahakkuk işlemlerinin tamamlanamadığı
durumlar ile bütçelerinde bu hesaba kaydedilmesi öngörülen
işlemlerin muhasebeleştirilmesi için kullanılır.
834 Geçen yıl bütçe mahsupları hesabı
Bu hesap, mahsup dönemine aktarılan avans ve
kredilerden bütçe giderine dönüşenlerin izlenmesi için
kullanılır.
835 Gider yansıtma hesabı
Bu hesap, bütçe giderleri hesabı, bütçeden mahsup
edilecek ödemeler hesabı ve geçen yıl bütçe mahsupları hesabına
kaydedilen tutarların, giderler hesabı veya ilgili bilanço
hesabına yansıtılması için kullanılır.
89 Bütçe uygulama sonuçları
Madde 104 —
Bu hesap grubu, bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap
grupları ile bütçe gelirlerinden ret ve iade hesapları hesap
grubunda yer alan hesaplardan bütçe uygulama sonuçlarının
üretilmesi için kullanılır.
Bütçe uygulama sonuçları, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan oluşur:
895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı
895 Bütçe uygulama sonuçları hesabı
Bu hesap, bütçe yılına ait bütçe gelir ve bütçe
gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden ret ve
iade hesapları hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı
tutarlardan bütçe uygulama sonuçlarının elde edilmesi için
kullanılır.
9 Nazım hesaplar
Madde 105 —
Bu
ana hesap grubu, varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında
izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği
işlemler ile kamu idarelerinin muhasebe disiplini altında
toplanması istenen işlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak
ve yükümlülükleri kapsar. İleride yükümlülük doğurabilecek
işlemler ile kamu idarelerinin her türlü garantileri ve
taahhütleri bu grupta açılacak hesaplara kaydedilir ve
raporlanır.
Nazım hesaplar ana hesap grubu; niteliklerine göre
kullanılması zorunlu olan ödenek hesapları, nakit dışı teminat
ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, taahhüt hesapları ve
verilen garanti hesapları hesap grupları yanında kamu
idarelerinin kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak
açılacak hesap grupları şeklinde bölümlenir. Kamu idareleri
yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına göre kendi nazım hesaplarını
oluşturabilir.
90 Ödenek hesapları
Madde 106 —
Bu hesap grubu, bütçe ödeneklerinin, muhasebe birimlerine gelen
ödeneklerin, bunlardan yapılan kullanım ve tenkisler ile mahsup
dönemine aktarılan tutarların izlenmesi için kullanılır.
Ödenek hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabı
907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
900 Gönderilecek bütçe ödenekleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülen
ödenekler ve bunlardan yapılan kesintiler, geçen yıldan devreden
ödenekler, mali yıl içinde eklenen ödenekler ve ödenek kalemleri
arasında yapılan aktarmalar ile bu ödeneklerden, merkezde veya
merkez dışında kullanılmak üzere gönderilenlerin, gönderilen
ödeneklerden tenkis edildiği için iade alınanların ve iptal
edilenlerin merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için
kullanılır.
901 Bütçe ödenekleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülen
ödenekler ve bunlardan yapılan kesintiler, geçen yıldan devreden
ödenekler, mali yıl içinde eklenen ödenekler ve ödenek kalemleri
arasında yapılan aktarmalar ile bu ödeneklerden iptal
edilenlerin merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için
kullanılır.
902 Bütçe ödenek hareketleri hesabı
Bu hesap, kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülen
ödeneklerden merkezde veya merkez dışında kullanılmak üzere
gönderilenlerin ve gönderilen ödeneklerden tenkis edildiği için
iade alınanların merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için
kullanılır.
903 Kullanılacak ödenekler hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile
bunlardan kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için
kullanılır.
904 Ödenekler hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile
bunlardan yapılan tenkislerin izlenmesi için kullanılır.
905 Ödenekli giderler hesabı
Bu hesap, ödeneğine dayanılarak tahakkuk ettirilip
nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri ile ödeneğine iade
edilmesi bildirilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
906 Mahsup dönemine aktarılan kullanılacak
ödenekler hesabı
Bu hesap, mali yılın sonuna kadar hizmet yerine
getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu
yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için
saklanan ödenekler ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar
kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
907 Mahsup dönemine aktarılan ödenekler hesabı
Bu hesap, mali yılın sonuna kadar hizmet yerine
getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu
yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için
saklanan ödenekler ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar
kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
91 Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul
kıymet hesapları
Madde 107 — Bu hesap grubu, teminat veya
depozito olarak alınan teminat mektupları ve menkul kıymetler
ile kişi malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen menkul
kıymet ve varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet
hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur:
910 Teminat Mektupları Hesabı
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı
913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
910 Teminat mektupları hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerine teminat ve depozito
olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve
garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri
verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılır.
911 Teminat mektupları emanetleri hesabı
Bu hesaba, teminat mektupları hesabına yazılan
tutarlar kaydedilir.
912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı
Bu hesap, muhasebe birimlerine kişi malı olarak
teslim edilen menkul kıymetler ile bunlardan paraya çevrilenler,
başka muhasebe birimlerine gönderilenler ve ilgililerine geri
verilenlerin izlenmesi için kullanılır.
913 Kişilere ait menkul kıymet emanetleri hesabı
Bu hesaba, kişilere ait menkul kıymetler hesabına
yazılan tutarlar kaydedilir.
92 Taahhüt hesapları
Madde 108 —
Bu
hesap grubu, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl
veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere
dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu
tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine
getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla
izlenmesi için kullanılır.
Taahhüt hesapları, niteliklerine göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
920 Gider Taahhütleri Hesabı
921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı
920 Gider taahhütleri hesabı
Bu hesap, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi
mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere
dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen
taahhüt tutarları ile bunlardan yerine getirilenler veya
feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.
921 Gider taahhütleri karşılığı hesabı
Bu hesaba, gider taahhütleri hesabına yazılan
tutarlar kaydedilir.
93 Verilen garanti hesapları
Madde 109 —
Bu hesap grubu, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kamu
idarelerince diğer kamu idareleri lehine verilen garanti
tutarları ile bunlardan iptal olunan, ilgili kurumca ödemesi
yapılan veya ikraza dönüştürülenlerin izlenmesi için kullanılır.
Verilen garanti hesapları, niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
930 Verilen Garantiler Hesabı
931 Verilen Garantiler Karşılığı Hesabı
930 Verilen garantiler hesabı
Bu hesap, kamu idarelerince diğer kamu idareleri
lehine verilen garanti tutarları ile bunlardan ilgili kurumca
ödemesi yapılan, iptal olunan, ikraza dönüştürülen veya kamu
idaresince üstlenilenlerin izlenmesi için kullanılır.
931 Verilen garantiler karşılığı hesabı
Bu hesaba, verilen garantiler hesabına yazılan
tutarlar kaydedilir.
Hesap planları ve detaylı hesap planlarının
hazırlanması
Madde 110 —
Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin hesap planı ve
detaylı hesap planı Bakanlıkça; özel bütçe kapsamındaki idareler
ile düzenleyici ve denetleyici kurumların hesap planları ve
detaylı hesap planları Bakanlığın uygun görüşü üzerine ilgili
kamu idareleri tarafından; merkezi yönetim kapsamı dışındaki
kamu idarelerinin uygulayacakları hesap planları ise Bakanlığın
uygun görüşü üzerine ilgili kamu idareleri tarafından bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Mali
Raporlama
Mali raporlama
Madde 111 —
Mali
tablolar, Yönetmelikte belirlenen ilkelere ve standartlara uygun
olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine
sunulur.
Mali tablolar, bütünlük, güvenilirlik,
kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri
çerçevesinde; yeterli mesleki eğitimi almış personel tarafından
muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel
yöntemler kullanılarak hazırlanır. Dipnotların ve açıklamaların,
belirli bir olayın veya işlemin kamu idaresinin mali durumu ve
faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz
kalması halinde ilave açıklamalara yer verilir.
Mali raporlamanın amaçları
Madde 112 —
Mali
raporlama ile genel olarak kaynakların dağıtımı, uygulanan mali
politikaların etkileri ile ileriye yönelik politika
oluşturulması ve karar verilmesinde, kamu idaresinin mali
durumu, performansı ve nakit akımları hakkında kullanıcılara
kapsamlı bilgi sağlanır. Mali tablolar kamu idarelerinin;
a) Kaynaklarının dağılımı ve kullanımını,
b) Faaliyetlerinin nasıl finanse edildiği ve nakit
ihtiyacının nasıl karşılandığını,
c) Faaliyetlerini finanse edebilme ve
sorumlulukları ile taahhütlerini yerine getirebilme yeteneğini,
d) Mali durumu ve mali durumundaki değişiklikleri,
e) Faaliyetlerindeki performans, etkinlik ve
başarısını,
f) Kendilerine sağlanan kaynakları bütçelerine
uygun ve yasal şekilde kullanıp kullanmadıklarını,
g) Mali işlemlerinde saydam olup olmadıklarını ve
hesap verilebilirliğini,
gösterir.
Mali tablolar, bu amaçların gerçekleştirilebilmesi
için; kamu idarelerinin varlıkları, yabancı kaynakları, öz
kaynakları, gelirleri, giderleri ve nakit akımları hakkında
bilgi verir. Mali tabloların, kullanıcıların karşılaştırma
yapabilmelerini mümkün kılmak için son üç dönemin verilerini de
içermeleri ve herkes tarafından anlaşılmalarını sağlayacak
şekilde ve açıklamaları ile birlikte hazırlanmaları esastır.
Raporlama birimi
Madde 113 —
Kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen,
diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere
girebilen kapsama dahil her kamu idaresi bir kurumsal birimdir.
Kapsama dahil her kurumsal birim bir raporlama
birimidir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri bu
Yönetmeliğin uygulanmasında tek bir raporlama birimi sayılır.
Ancak, bu durum genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin her
biri için ayrı raporlar veya il ve muhasebe birimi düzeyinde
raporlar hazırlanmasına engel değildir.
Mali tabloların hazırlanmasından sorumlu olanlar
Madde 114 —
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali tabloları
Bakanlıkça üretilir. Kapsama dahil diğer kamu idarelerinin
muhasebe yetkilileri, mali tabloların belirlenen standartlara
uygun olarak hazırlanmasından ve belirlenen süreler içinde
Bakanlığa gönderilmesinden; kurumların yöneticileri de bu
hususları gözetmekten sorumludur. Kapsama dahil kamu idareleri
kendi ihtiyaçları için ayrıca mali tablolar hazırlayabilirler.
Mali tabloların konsolide edilmesi
Madde 115 —
Kapsama dahil kamu idarelerinin hazırladıkları mali tablolar
Bakanlıkça konsolide edilir ve bu Yönetmeliğin 136 ncı
maddesinde belirtilen süreler içinde kamuoyuna sunulur.
Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, yerel yönetimler ve
sosyal güvenlik kurumları alt grupları bazında, daha sonra da
genel yönetim düzeyinde yapılır. Konsolidasyon sonucunda ortaya
çıkan mali tablolar, kapsama dahil kamu idareleri arasındaki
işlemlerden kaynaklanan karşılıklı borç ve alacak doğuran
işlemler arındırıldıktan sonra ilgili alt grupların veya genel
yönetimin mali durumunu gösterir.
Mizanlar
Madde 116 —
Kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan
hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin
mizanlar düzenlenir (Örnek:3).
Mizan cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı
defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap
bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde; her
hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve
yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç
sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit
olması gerekir.
Dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan
düzenlenir ve bunu takiben dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem
sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenlenir.
Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye vermez.
Düzenlenecek temel mali tablolar
Madde 117 —
Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince aşağıda sayılan
mali tablolar hazırlanır ve kamuoyunun bilgisine sunulur.
a) Bilanço (Örnek: 4)
b) Faaliyet Sonuçları Tablosu (Örnek: 5)
c) Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu (Örnek: 6)
d) Nakit Akım Tablosu (Örnek: 7)
e) Mali Varlık ve Yükümlülükler Değişim Tablosu
(Örnek: 8)
f) İç Borç Değişim Tablosu (Örnek: 9)
g) Dış Borç Değişim Tablosu (Örnek: 10)
h) Şarta Bağlı Varlık ve Yükümlülükler Tablosu
(Örnek: 11)
i) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
(Örnek: 12)
j) Giderlerin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu
(Örnek: 13)
k) Giderlerin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu
(Örnek: 14)
l) Giderlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
(Örnek: 15)
m) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması
Tablosu (Örnek: 16)
n) Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması
Tablosu (Örnek: 17)
o) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması
Tablosu (Örnek: 18)
p) Bütçe Giderlerinin Finansal Sınıflandırılması
Tablosu (Örnek: 19)
r) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması
Tablosu (Örnek: 20)
s) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu (Örnek: 21)
Kamu idarelerince üretilen mizanlar, yukarıda
sayılan mali tablolarla birlikte belirlenen sürelerde Bakanlığa
gönderilir.
Yukarıda belirtilen ve şekilleri bu Yönetmelik
ekinde yer alan mali tabloların şekilleri üzerinde değişiklik
yapmaya, kamu idareleri itibarıyla türlerini belirlemeye veya
ihtiyaç duyulması halinde yeni mali tablolar oluşturmaya ve
elektronik ortamda alınmasıyla ilgili düzenlemeler yapmaya
Bakanlık yetkilidir.
Bilanço
Madde 118 —
Bilanço, genel yönetimin ve kapsama dahil her bir kamu
idaresinin belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı
kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablodur. Kesin mizanda
yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını,
alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur.
Aktif ve pasifi düzenleyici hesaplar bulundukları grupta eksi
değer olarak gösterilir.
Bilançolar, bu Yönetmeliğin 8, 9, 10 ve 11 inci
maddelerinde belirlenen ilkelere uygun olarak hazırlanır ve
sunulur. Bilançolar, dönemler arasında karşılaştırma
yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Faaliyet sonuçları tablosu
Madde 119 —
Faaliyet sonuçları tablosu, genel yönetimin ve kapsama dahil her
bir kamu idaresinin bir faaliyet döneminde elde ettiği
gelirleri, yaptığı giderleri, mali ve mali olmayan varlıkların
yönetimi ile yükümlülüklerine ilişkin işlemlerinden kaynaklanan
gelir ve giderleri gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi
sağlayan mali tablodur.
Faaliyet sonuçları tablosu, faaliyet dönemine ait
gelir ve gider hesapları hesap grupları ile indirim, iade ve
iskonto hesapları hesap grubundaki hesaplardan üretilir.
Dönem net fazla veya açığının ne kadarının kur ve
değer değişimleri farklarından kaynaklandığı ve bunların
faaliyet sonucunu nasıl etkilediği tablonun dipnotunda
belirtilir.
Bütün gelir ve giderler, tahakkuk ettikleri dönemin
faaliyet sonuçları tablosunda gösterilir. Tablo, dönemler arası
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Bütçe uygulama sonuçları tablosu
Madde 120 —
Bütçe uygulama sonuçları tablosu, kapsama dahil her bir kamu
idaresinin bütçe uygulamaları sonucunda belirli raporlama
dönemlerinde elde ettiği bütçe gelirleri ve yaptığı bütçe
giderlerini gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan
mali tablodur.
Bütçe uygulama sonuçları tablosu, bütçe gelir ve
bütçe gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden ret
ve iade hesapları hesap grubundaki hesaplardan üretilir. Bütçe
yılının tamamına ilişkin olarak düzenlenen tabloya mahsup dönemi
işlemleri de dahil edilir.
Tablo, dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini
sağlamak üzere son üç mali yıla ilişkin verileri kapsayacak
şekilde hazırlanır.
Nakit akım tablosu
Madde 121 —
Nakit akım tablosu, genel yönetimin ve kapsama dahil her bir
kamu idaresinin belirli raporlama dönemleri itibarıyla nakit ve
nakit benzeri varlıklarının akışını gösteren tablodur. Nakit
benzeri varlıklar, hemen paraya dönüştürülebilen ve değer
değişikliği oluşma ihtimali ihmal edilebilir ölçüde olan
varlıklardır. Nakit akım tablosu genel yönetimin ve kapsama
dahil her bir kamu idaresinin dönem nakit tahsilatları ve
ödemeleri, mali ve mali olmayan varlıkları ile yükümlülüklerine
ilişkin işlemlerden kaynaklanan nakit akımlarını gösterir.
Nakit akım tablosunda, belirli bir dönem içinde
nakit giriş ve çıkışları ihtiyaca göre sınıflandırılmış olarak
yer alır. Yabancı para cinsinden olan nakit giriş ve çıkışları
ilgili döviz kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilip nakit
akım tablosuna dahil edilir.
Nakit ve nakit benzeri varlıkların kullanımını
gerektirmeyen kazanç ve kayıplar, nakit dışı bağış ve yardımlar,
takas ve trampa gibi işlemler ile gelecekte nakit akımı
yaratacak işlemler nakit akım tablosuna dahil edilmez.
Nakit ve nakit benzeri varlıkları oluşturan
unsurların dönem başı ve dönem sonu mevcudu ile dönem içi
değişim tutarı tablonun dipnotlarında ayrıca gösterilir. Söz
konusu değişim tutarının, nakit akım tablosunun düzenlenmesi
sonucu ortaya çıkan "Nakit Stokundaki Net Değişim" tutarına eşit
olması gerekir.
Nakit akım tablosu; faaliyetlerden sağlanan nakit
akımları, yatırımlardan sağlanan nakit akımları ve finansman
faaliyetlerinden sağlanan nakit akımları şeklinde bölümlenir.
a) Faaliyetlerden sağlanan nakit akımları
Faaliyetlerden sağlanan nakit akımları; faaliyet
gelir ve giderlerinden kaynaklanan nakit giriş ve çıkışlarından
oluşur. Ancak, maddi duran varlıkların edinilmesi ve elden
çıkarılması gibi işlemler sonucunda ortaya çıkan nakit akımları
bu bölüme dahil edilmez.
b) Yatırımlardan sağlanan nakit akımları
Yatırımlardan sağlanan nakit akımları; varlık
hesaplarına yansıtılan maddi duran varlık yatırımlarının üretim
ve inşasına ilişkin ödemeleri de kapsamak üzere, maddi ve maddi
olmayan duran varlıkların elde edilmesinden kaynaklanan nakit
çıkışları ile maddi ve maddi olmayan duran varlıkların
satışından kaynaklanan nakit girişlerinden oluşur.
c) Finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit
akımları
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akımları;
1) Tahvil ve bono gibi kısa veya uzun vadeli
borçlanma araçları ihracı yoluyla veya diğer surette yapılan
borçlanmalar karşılığı sağlanan nakit girişleri,
2) Borç ödemelerinden kaynaklanan nakit çıkışları,
3) Nakde eşdeğer varlık olarak nitelendirilenler ve
alım-satım amacıyla elde tutulanlar hariç olmak üzere; diğer
kuruluşların borçlanma senetlerini veya hisse senedi gibi öz
kaynak araçlarını veya ortak girişimlerdeki ticari hakları elde
etmek için yapılan nakdi ödemeler ve bunların satılmasından
kaynaklanan nakit çıkış ve girişleri,
4) Üçüncü kişilere verilen nakdi borçlar ve nakit
ön ödemeler ile bunlardan yapılan tahsilatlardan kaynaklanan
nakit çıkış ve girişlerinden,
oluşur.
Tablo, dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini
sağlamak üzere son üç raporlama dönemine ilişkin verileri
kapsayacak şekilde hazırlanır.
Mali varlık ve yükümlülükler değişim tablosu
Madde 122 —
Mali
varlık ve yükümlülükler değişim tablosu, genel yönetimin ve
kapsama dahil her bir kamu idaresinin belirli raporlama
dönemleri arasında mali varlıkları ve yükümlülüklerindeki
değişmeyi gösterir ve raporlama tarihi itibarıyla toplam mali
varlıklar ile toplam mali yükümlükler arasındaki farkı ifade
eden net mali değeri ölçer. Tablo, dönemler arası karşılaştırma
yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
İç borç değişim tablosu
Madde 123 —
İç
borç değişim tablosu, genel yönetimin ve kapsama dahil her bir
kamu idaresinin belirli raporlama dönemleri arasında iç borç
tutar ve bileşimindeki değişimleri vade yapısına göre gösterir.
İç borç değişim tablosu, dönemler arası karşılaştırma
yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Dış borç değişim tablosu
Madde 124 —
Dış borç değişim tablosu, genel yönetimin ve kapsama dahil her
bir kamu idaresinin belirli raporlama dönemleri arasında dış
borç tutar ve bileşimindeki değişimleri vade yapısına göre
gösterir. Dış borç değişim tablosu, dönemler arası karşılaştırma
yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Şarta bağlı varlık ve yükümlülükler tablosu
Madde 125 —
Şarta bağlı varlık ve yükümlülükler tablosu, genel yönetimin ve
kapsama dahil her bir kamu idaresinin, geçmişteki bir olay
dolayısıyla gelecekte belirli koşulların gerçekleşmesi halinde
kamu idaresi lehine veya aleyhine doğması muhtemel olan varlık
veya yükümlülükleri gösterir. Tablo, dönemler arası
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
Madde 126 —
Kamu idarelerinin faaliyet gelirleri, gelirlerin ekonomik
sınıflandırılması tablosunda, detaylı hesap planlarındaki
sınıflamaya uygun olarak raporlanır. Tablo, dönemler arası
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Giderlerin kurumsal sınıflandırılması tablosu
Madde 127 —
Giderlerin kurumsal sınıflandırılması tablosu, giderlerin
kurumsal düzeyde ekonomik dağılımını gösteren mali tablodur.
Tablo, dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak
üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak
şekilde hazırlanır.
Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
Madde 128 —
Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu, genel
yönetimin temel fonksiyonları esas alınarak hazırlanır.
Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosunda giderler;
genel kamu hizmetleri, savunma hizmetleri, kamu düzeni ve
güvenlik hizmetleri, ekonomik işler ve hizmetler, çevre koruma
hizmetleri, konut ve toplum refahı hizmetleri, sağlık
hizmetleri, eğlence, kültür ve din hizmetleri, eğitim hizmetleri
ve sosyal yardım hizmetleri alt sınıflarına ayrılır. Mali
olmayan duran varlık edinimleri karşılığı yapılan ödemeler
tabloda ayrıca gösterilir. Tablo, dönemler arası karşılaştırma
yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
Madde 129 —
Kamu idarelerinin faaliyet giderleri, giderlerin ekonomik
sınıflandırılması tablosunda, detaylı hesap planlarındaki
sınıflamaya uygun olarak raporlanır. Tablo, dönemler arası
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması
tablosu
Madde 130 —
Kamu
idarelerine ait bütçe gelirleri, bütçelerindeki sınıflandırmaya
uygun olarak raporlanır. Bütçe gelirlerinin ekonomik
sınıflandırılması tablosu, bütçe gelir hesapları hesap
grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır. Tablo,
dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son
üç mali yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması
tablosu
Madde 131 —
Kamu idarelerine ait bütçe giderlerinin kurumsal düzeyde
ekonomik dağılımını gösteren mali tablodur. Bütçe giderlerinin
kurumsal sınıflandırılması tablosu, bütçe gider hesapları hesap
grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır. Tablo,
dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son
üç mali yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması
tablosu
Madde 132 —
Bütçe giderlerinin fonksiyon
|