T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI :
B.07.1.GİB.0.06.36/3676-302/53388
13/06/2007
KONU:
TAHSİLAT İÇ GENELGESİ
SERİ NO: 2007/4
........................ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
Bilindiği gibi, 30.01.2007 tarihli ve 26419
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 440 Seri No.lu Tahsilat Genel
Tebliğiyle 5479 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve Vergi
Usul Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 21 inci ve 79 uncu maddelerindeki değişiklik ve Kanuna
eklenen Geçici 9 uncu madde ile Kanunun 62 ve 64 üncü maddelerinin
uygulamasına yönelik açıklamalar yapılmıştır.
Anılan maddelerin uygulamasıyla ilgili olarak
aşağıdaki açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.
1- 6183 Sayılı Kanunun 21 inci
Maddesinin Uygulanması:
Amme alacaklarına öncelik hakkı veren 6183
sayılı Kanunun 21 inci maddesinde, üçüncü şahıslar tarafından
haczedilen mallar paraya çevrilmeden önce o mal üzerine amme
alacağı için de haciz konulduğunda satış bedelinin ne şekilde
dağıtılacağına ilişkin düzenlemeler yer almakta, borçlunun iflası,
mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması
hallerinde amme alacağının sırası belirlenmektedir.
Maddenin uygulanmasında aşağıda yer alan
örneklerin dikkate alınması ve sıra cetveli düzenleme yetkisi icra
dairelerine ait olduğundan, icra dairelerince düzenlenen sıra
cetvellerinin madde hükmü çerçevesinde titizlikle
değerlendirilmesi ve gerektiğinde yetkili muhakemat müdürlüğü
aracılığıyla itirazda bulunulması icap etmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 142 nci
maddesi gereğince sıra cetvellerine itiraz süresi 7 gün
olduğundan, gerektiğinde bu süre içerisinde yetkili icra
mahkemesinde dava konusu edilmek üzere durum yetkili muhakemat
müdürlüğüne bildirilecektir.
Örnek 1-
Amme borçlusu (Z) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (B) şahsının haczi (500.000,-YTL)
2. Sıra: Bandırma Vergi Dairesinin Gelir
Vergisi, İdari Para Cezası, Ecrimisil alacakları için haczi
(350.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
600.000,-YTL'dir.
Buna göre, hacizli gayrimenkul üzerinde vergi
dairesi haczinden önce tesis edilmiş bir rehin
bulunmadığından, vergi dairesinin hacze konu
alacaklarının tamamı, genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim,
harç ile vergi cezası ve bunlara bağlı zam ve faiz alacaklarından
olup olmadığı bakımından ayrıma tabi tutulmaksızın, kendinden
önceki üçüncü şahıs tarafından konulan hacze iştirak edecek ve
satış bedeli aralarında garameten taksim edilecektir.
Bu durumda, 600.000,-YTL tutardan amme alacağına
karşılık ayrılacak tutar;
Satış bedeli x Amme alacağı tutarı
Üçüncü şahsın haciz tutarı + Amme alacağı
tutarı
formülü ile tespit edilecektir.
Bu itibarla, toplam 350.000,-YTL amme alacağı
için hacze iştirak nedeniyle alınacak tutar;
| 600.000 x
350.000 |
=
247.058,82 YTL |
| 500.000 + 350.000 |
olarak bulunacaktır.
Böylece vergi dairesinin 350.000,-YTL
tutarındaki amme alacağı için, gayrimenkul satışından 247.058,82
YTL ayrılması gerekmektedir.
Örnek 2-
Amme borçlusu (S) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (B) şahsının haczi (400.000,-YTL)
2. Sıra: (C) şahsının haczi (200.000,-YTL)
3. Sıra: (Z) şahsının rehni
(1.000.000,-YTL)
4. Sıra: Fatsa Vergi Dairesinin Kurumlar Vergisi
için haczi (600.000,-YTL)
5. Sıra: (F) Belediyesinin Emlak Vergisi için
haczi (200,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
800.200,-YTL'dir.
Buna göre, gayrimenkulün satış bedelinden
öncelikle, aynından doğan emlak vergisi için pay ayrılacak, vergi
dairesinin kurumlar vergisi için tatbik ettiği haciz tutarı,
birinci sırada yer alan hacze, satış bedelinden arta kalan tutar
üzerinden garameten iştirak edecektir.
Bu durumda, 800.200,-YTL tutardan; 200,-YTL
emlak vergisi ayrıldıktan sonra kalan 800.000,-YTL, birinci sırada
yer alan (B) şahsının 400.000,-YTL alacağı ile vergi dairesinin
alacağı olan 600.000,-YTL arasında garameten taksim edilecektir.
Satış bedelinden kalan tutar x Amme alacağı
tutarı
Üçüncü şahsın haciz tutarı + Amme alacağı tutarı
formülü ile amme alacağına karşılık ayrılacak
tutar tespit edilecektir.
Buna göre, 600.000,-YTL kurumlar vergisi için
hacze iştirak nedeniyle alınacak tutar;
| 800.000 x
600.000 |
=
480.000,-YTL olmalıdır. |
| 400.000 + 600.000 |
Böylece, vergi dairesinin 600.000,-YTL
tutarındaki kurumlar vergisi alacağı için, gayrimenkul satışından
480.000,-YTL pay ayrılması gerekmektedir.
Bu örnekte, vergi dairesinin haczinden önce
rehinli alacak bulunmakla birlikte, vergi dairesi
haczinin, genel bütçe vergi gelirlerinden olan kurumlar vergisi
için tatbik edilmiş olması nedeniyle, 6183 sayılı Kanunun 21 inci
maddesinde yapılan değişiklik uyarınca rehinden önceki hacze
iştirak edebileceği gösterilmiştir.
Örnek 3-
Örnek 2'de belirtilen gayrimenkulün satışı sonucunda masraflar
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutarın 1.500.200,-YTL
olması halinde, satış bedelinden gayrimenkulün aynından doğan
emlak vergisine öncelikle pay ayrılacak, birinci haciz alacaklısı
ile vergi dairesi haczine konu alacak toplamı olan (400.000 +
600.000) 1.000.000,-YTL, kalan satış bedelinden (1.500.000,-YTL)
tahsil edilebileceğinden, vergi dairesinin alacağına karşılık
600.000,-YTL ayrılacaktır.
Örnek 4-
Amme borçlusu (E) adına kayıtlı taşıt üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir. Ayrıca, borçlunun Yeğenbey Vergi
Dairesine söz konusu taşıt nedeniyle motorlu taşıtlar vergisi ve
gecikme zammından toplam 100,-YTL borcu olduğunu icra müdürlüğü
tespit etmiştir.
1. Sıra: (A) şahsının haczi (1.000,-YTL)
2. Sıra: (B) şahsının haczi (1.500,-YTL)
3. Sıra: (C) şahsının rehni
(2.000,-YTL)
4. Sıra: Ulus Vergi Dairesinin Gelir Vergisi
için haczi (4.000,-YTL)
5. Sıra: (D) şahsının haczi (750,-YTL)
6. Sıra: Mecidiyeköy Vergi Dairesinin Gelir
(Stopaj) Vergisi için haczi (3.000,-YTL)
Söz konusu taşıt icra dairesince satılmış olup,
masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar 6.350,-YTL'dır.
Satış bedelinden taşıtın aynından doğan 100,-YTL
motorlu taşıtlar vergisi ve gecikme zammı ayrıldıktan sonra kalan
6.250,-YTL; birinci haciz alacaklısının alacağı ile Devlete ait
amme alacaklarını takip ile görevli 4 üncü ve 6 ncı sırada yer
alan vergi dairelerinin hacze konu toplam alacakları arasında,
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi uyarınca, garameten taksim
edilecektir.
Buna göre,
Satış bedelinden kalan tutar x
Amme alacakları toplamı
(A) Şahsının haciz tutarı + Amme
alacakları toplamı
formülü ile her iki vergi dairesinin alacağına
karşılık ayrılması gereken toplam tutar belirlenecek, daha sonra
bu tutar vergi dairelerinin alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Bu itibarla toplam,
| 6.250 x 7.000
|
=
5.468,75 YTL |
| 1.000 + 7.000 |
vergi dairelerinin alacaklarına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Buna göre, amme alacaklarına aktarılacak olan
5.468,75 YTL tutarın Ulus ve Mecidiyeköy Vergi Daireleri arasında
garameten taksim edilmesi gerekmektedir.
Her bir vergi dairesine düşecek olan pay,
|
Her bir amme alacağına
yapılacak mahsup tutarı |
= |
Her bir amme alacağı
tutarı X Yapılan ödeme |
|
Toplam amme alacağı tutarı |
formülü ile bulunacaktır.
Buna göre,
- Takyidat listesinin 4. sırasında yer alan Ulus
Vergi Dairesine;
- Takyidat listesinin 6. sırasında yer alan
Mecidiyeköy Vergi Dairesine de 2.343,75 YTL,
|
4.000 X 5.468,75 |
=
3.125,-YTL, |
|
(4.000+3.000) |
ayrılması gerekmektedir.
Örnek 5-
Örnek 4'de yer alan 6. sıradaki Mecidiyeköy Vergi Dairesi haczinin
idari para cezası için tatbik edildiği varsayılmıştır.
Buna göre, Mecidiyeköy Vergi Dairesinin haciz
tarihinden önce tesis edilmiş rehinli alacak bulunduğu ve idari
para cezası genel bütçe geliri olmakla birlikte, genel bütçeye
gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezası ve bunlara
bağlı zam ve faiz alacaklarından olmadığından, Mecidiyeköy Vergi
Dairesinin bu alacağının birinci sırada yer alan hacze iştirak
etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, birinci haciz alacaklısı ile 4. sırada
yer alan Ulus Vergi Dairesinin alacağı ve ikinci sıradaki haciz
alacaklısı ile üçüncü sıradaki rehinli alacaklının alacağına pay
ayrıldıktan sonra beşinci sırada yer alan hacze pay kaldığı
takdirde, beşinci sıradaki hacze idari para cezası alacağı için
Mecidiyeköy Vergi Dairesi iştirak edecek bu sıra için kalan tutar
aralarında garameten taksim edilecektir.
Örnek 6-
Amme borçlusu (N) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir. Ayrıca, borçlunun Bornova Belediyesine
söz konusu gayrimenkul nedeniyle emlak vergisi ve gecikme
zammından toplam 500,-YTL borcu olduğunu icra müdürlüğü tespit
etmiştir.
1. Sıra: (A) şahsının rehni
(16.000,-YTL)
2. Sıra: (B) şahsının haczi (10.000,-YTL)
3. Sıra: (C) şahsının haczi (20.000,-YTL)
4. Sıra: Bornova Vergi Dairesinin Gelir Vergisi
için haczi (40.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
46.500,-YTL'dır.
Satış bedelinden gayrimenkul aynından doğan
500,-YTL emlak vergisi ve gecikme zammı ayrıldıktan sonra kalan
46.000,-YTL; birinci sırada rehin alacaklısına 16.000,-YTL
ayrıldıktan sonra arta kalan 30.000,-YTL ikinci sıra da yer alan
haciz alacaklısı ile dördüncü sırada yer alan Bornova Vergi
Dairesi arasında garameten paylaşılacaktır.
Bu itibarla,
| 40.000 x 30.000
|
=
24.000,-YTL |
| 40.000 + 10.000 |
Bornova Vergi Dairesinin alacağına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Örnek 7-
Örnek 6'da belirtilen gayrimenkulün satışı sonucunda, yapılan
masraflar ile emlak vergisi ve bu vergiye ilişkin gecikme zammı da
düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutarın 10.000,-YTL
kalması halinde, bu tutar rehin alacaklısının alacağına karşılık
ayrılacak, dolayısıyla satış bedelinden Bornova Vergi Dairesi
alacağına her hangi bir tutar ayrılmayacaktır.
Örnek 8-
Amme borçlusu (Ş) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: Aziziye Vergi Dairesinin haczi
(28.000,-YTL)
2. Sıra: (K) şahsının haczi (22.000,-YTL)
3. Sıra: (M) şahsının haczi (45.000,-YTL)
4. Sıra: Site Vergi Dairesinin Katma Değer
Vergisi için haczi (18.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
65.000,-YTL'dır.
Satış bedelinden birinci sırada yer alan Aziziye
Vergi Dairesinin alacağının tamamına karşılık 28.000,-YTL
ayrıldıktan sonra, 37.000,-YTL ikinci sıradaki haciz alacaklısı
(K) ile dördüncü sıradaki Site Vergi Dairesinin alacağı arasında
garameten taksim edilecektir.
Bu itibarla,
| 37.000 x 18.000
|
=
16.650,-YTL |
| 22.000 + 18.000 |
Site Vergi Dairesinin alacağına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Örnek 9-
Örnek 8'de yer alan satışın Aziziye Vergi Dairesince yapılması
durumunda satış bedelinin dağıtımının aynı şekilde yapılması
gerekmekle birlikte, Aziziye Vergi Dairesince satış bedelinden
kendi alacağının tamamı tahsil edildikten sonra bu durum da
belirtilerek, takyidat listesi ile satış bedelinden kalan tutar,
sıra cetveli ve dağıtımı yapılmak üzere, bu vergi dairesinden
sonra ilk haczi koyan icra dairesine gönderilecektir.
Diğer taraftan, Örnek 8'de yer alan satışın Site
Vergi Dairesince yapılması durumunda satış bedelinin dağıtımının
aynı şekilde yapılması gerekmekle birlikte, Site Vergi Dairesince
satış bedelinin dağıtımı yapılmaksızın takyidat listesi ile satış
bedelinin tamamı, sıra cetveli ve dağıtımı yapılmak üzere, Aziziye
Vergi Dairesinden sonra ilk haczi koyan icra dairesine
gönderilecektir.
Örnek 10-
Amme borçlusu (D) adına kayıtlı gayrimenkul
üzerindeki takyidatlar tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i
alacaklar dahil olmak üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: Kadıköy Vergi Dairesinin haczi
(32.000,-YTL)
2. Sıra: (N) şahsının haczi (8.000,-YTL)
3. Sıra: (R) şahsının haczi (15.000,-YTL)
4. Sıra: Uşak Vergi Dairesinin Gelir (Stp.)
Vergisi için haczi (40.000,-YTL)
5. Sıra: (M) şahsının haczi (40.000,-YTL)
6. Sıra: Kadıköy Vergi Dairesinin Katma Değer
Vergisinden kaynaklanan haczi (35.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
90.000,-YTL'dır.
Satış bedelinden birinci sırada yer alan Kadıköy
Vergi Dairesinin alacağı olan 32.000,-YTL ayrıldıktan sonra,
58.000,-YTL ikinci sıradaki haciz alacaklısı (N)'nin alacağı ile 4
üncü ve 6 ncı sırada yer alan vergi dairelerinin hacze konu toplam
alacakları arasında garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
Satış bedelinden kalan tutar x
Amme alacakları toplamı
(N) Şahsının haciz tutarı + Amme
alacakları toplamı
formülü ile her iki vergi dairesinin alacağına
karşılık ayrılması gereken toplam tutar belirlenecek, daha sonra
bu tutar vergi dairelerinin alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Bu itibarla,
| 58.000 x 75.000
|
=
52.409,64 YTL |
| 8.000 + 75.000 |
vergi dairelerinin alacaklarına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Buna göre, icra dairesince takyidat listesinin
4. sırasında yer alan Uşak Vergi Dairesine 27.951,81 YTL; takyidat
listesinin 6. sırasında katma değer vergisi alacaklısı olan
Kadıköy Vergi Dairesine bu alacağı için 24.457,83 YTL tutarın
gönderilmesi gerekmektedir.
Örnek 11-
Amme borçlusu (E) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (H) şahsının haczi (65.000,-YTL)
2. Sıra: Çarşamba Vergi Dairesinin Gelir Vergisi
için haczi (52.000,-YTL)
3. Sıra: (F) şahsının haczi (16.000,-YTL)
4. Sıra: Samsun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İl
Müdürlüğünün prim alacağı için haczi (25.000,-YTL)
5. Sıra: (V) şahsının haczi (18.000,-YTL)
6. Sıra: Ünye Vergi Dairesinin Gelir (Stp.)
Vergisi için haczi (10.000,-YTL)
7. Sıra: (Y) şahsının haczi (15.000,-YTL)
8. Sıra: Ordu SGK İl Müdürlüğünün idari para
cezası alacağı için haczi (5.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
125.000,-YTL'dır.
Örnek olayda, hacizli gayrimenkul üzerinde
farklı amme idarelerinin hacizleri bulunmaktadır. 6183 sayılı
Kanunun 21 inci maddesi gereğince amme alacağı kendisinden önce
üçüncü şahıslarca tatbik edilmiş hacizlere iştirak edebildiğinden,
tüm amme alacakları (örnekte rehin alacaklısı bulunmadığından)
birinci sırada yer alan üçüncü şahıs haczine iştirak edecek ve
satış tutarı aralarında garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
Satış bedeli x Amme alacakları
toplamı
(H) Şahsının haciz tutarı + Amme
alacakları toplamı
formülü ile gerek Vergi Dairelerinin gerekse SGK
İl Müdürlüklerinin alacaklarına karşılık ayrılması gereken toplam
tutar belirlenecek, daha sonra bu tutar bu vergi daireleriyle SGK
İl Müdürlüklerinin alacaklarına garameten dağıtılacaktır.
Toplam amme alacağı tutarı;
| No. |
Vergi
Dairesi ya da SGK İl Müdürlüğü
|
Alacak Tutarı (YTL)
|
| 1- |
2 nci sıradaki
Çarşamba Vergi Dairesi |
52.000 |
| 2- |
4 üncü sıradaki
Samsun SGK İl Müdürlüğü |
25.000 |
| 3- |
6 ncı sıradaki
Ünye Vergi Dairesi |
10.000 |
| 4- |
8 inci sıradaki
Ordu SGK İl Müdürlüğü |
5.000 |
|
Toplam |
92.000 |
Bu itibarla, 125.000,-YTL satış bedeli 1 inci
sıra haciz alacaklısı olan (H)'nin 65.000,-YTL alacağı ile amme
idarelerinin tahsil daireleri tarafından takip edilen toplam
92.000,- YTL alacağı arasında garameten taksim edilecektir.
Buna göre,
| 125.000 x 92.000 |
=
73.248,41 YTL |
| 65.000 + 92.000 |
Tahsil dairelerinin alacaklarına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Toplam amme alacağı için ayrılan 73.248,41 YTL,
tahsil daireleri arasında
|
Her bir amme alacağı için
yapılacak mahsup tutarı |
= |
Her bir amme alacağı
tutarı X Yapılan ödeme |
|
Toplam amme alacağı tutarı |
Formülüne göre garameten dağıtılması
gerekmektedir.
Aşağıdaki tabloda yer verilen şekilde, tahsil
daireleri arasında, toplam amme alacağı için ayrılan pay
dağıtılacaktır.
| No. |
Vergi
Dairesi ya da SGK İl Müdürlüğü |
Alacak Tutarı (YTL) |
| 1- |
2 nci sıradaki
Çarşamba Vergi Dairesi |
41.401,28 |
| 2- |
4 üncü sıradaki
Samsun SGK İl Müdürlüğü |
19.904,46 |
| 3- |
6 ncı sıradaki
Ünye Vergi Dairesi |
7961,78 |
| 4- |
8 inci sıradaki
Ordu SGK İl Müdürlüğü |
3980,89 |
|
Toplam |
73.248,41 |
Örnek 12-
Amme borçlusu (T) adına kayıtlı gayrimenkul üzerindeki takyidatlar
tatbik edildikleri tarih itibarıyla fer'i alacaklar dahil olmak
üzere aşağıdaki gibidir.
1. Sıra: (M) şahsının haczi (15.000,-YTL)
2. Sıra: (N) şahsının rehinli alacağı
(28.000,-YTL)
3. Sıra: Şehit Kamil Vergi Dairesinin Kurumlar
Vergisi için haczi (35.000,-YTL)
4. Sıra: (C) şahsının haczi (43.000,-YTL)
5. Sıra: Gaziantep SGK İl Müdürlüğünün prim
alacağı için haczi (20.000,-YTL)
6. Sıra: (U) şahsının haczi (9.000,-YTL)
Söz konusu gayrimenkul icra dairesince satılmış
olup, masraflar düşüldükten sonra alacaklılara dağıtılacak tutar
45.000,-YTL'dır.
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmü
uyarınca, amme alacakları için tatbik edilen hacizlerden önce bir
rehinli alacağın bulunması halinde, amme
alacağının rehinden önceki hacze iştirak edebilmesi için, bu
alacağın genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile
vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizlerden olması
gerekmektedir.
Bu itibarla, Gaziantep SGK İl Müdürlüğünün takip
ettiği prim alacağı genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim,
harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizlerden
olmaması nedeniyle rehinli alacaktan önce olan hacze iştirak
etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, Şehit Kamil Vergi Dairesinin takip etmiş
olduğu amme alacağı (Kurumlar Vergisi), genel bütçeye gelir
kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı
zam ve faizlerden olması nedeniyle rehinli alacaktan önce olan
hacze iştirak etmesi mümkündür.
Buna göre,
Satış bedeli x Amme (vergi
dairesi) alacağı tutarı
(M) Şahsının haciz tutarı + Amme
(vergi dairesi) alacağı tutarı
formülü ile birinci sırada yer alan (M)'nin
alacağı ile Şehit Kamil Vergi Dairesinin takip ettiği amme alacağı
garameten pay alacaklardır.
Bu itibarla, 45.000,-YTL satış bedeli 1 inci
sıra haciz alacaklısı olan (M)'nin 15.000,-YTL alacağı ile Şehit
Kamil Vergi Dairesinin 35.000,-YTL alacağına garameten
paylaştırılacaktır.
Buna göre,
| 45.000 x 35.000
|
=
31.500,-YTL |
| 15.000 + 35.000 |
Şehit Kamil Vergi Dairesinin alacağına karşılık
ayrılması gerekmektedir.
Örnek 13-
Örnek 12'deki takyidat listesinin 3 üncü sırasında yer alan Şehit
Kamil Vergi Dairesinin takip ettiği alacak türünün ecrimisil
olması halinde, gayrimenkulün satışından elde edilecek bedelin
dağıtımı aşağıdaki şekilde olacaktır.
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmü
uyarınca, amme alacakları için tatbik edilen hacizlerden önce bir
rehinli alacağın bulunması halinde, amme alacağının hacze iştirak
edebilmesi için, bu alacağın genel bütçeye gelir kaydedilen vergi,
resim, harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizlerden
olması gerekmektedir.
Bu itibarla, Gaziantep SGK İl Müdürlüğü ile
Şehit Kamil Vergi Dairesinin takip ettiği alacaklar (prim ve
ecrimisil alacakları) genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim,
harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizlerden
olmaması nedeniyle rehinli alacaktan önce olan hacze iştirak
etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, satış bedelinden 1 inci haciz alacaklısı
ile rehin alacaklısının alacaklarına pay ayrıldıktan sonra kalan
[45.000-(15.000+28.000)=]2.000,-YTL Şehit Kamil Vergi Dairesinin
takip ettiği alacağa karşılık ayrılması gerekmektedir.
Yukarıda verilen örnekler ile amme alacakları
için haczedilen malların satışı halinde, satış bedelinin
dağıtımında uyulması gereken esaslar açıklanmıştır.
Hacizli malların alacaklı tahsil dairelerince
satılması halinde, satılan malın bedeli tahsil edildikten ve
itiraz süreleri geçtikten sonra satışı yapan tahsil dairelerinin
alacaklılara pay dağıtımı sonucunu beklemeksizin, satılan malı
alıcıya teslim etmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, satılan malın tescile tabi bir
mal olması halinde, alıcı adına tescili için malın sicil kaydının
tutulduğu ilgili sicillere durumun bildirilmesi ve bu bildirimde
malın üzerindeki tüm takyidatların kaldırılmasının istenmesi icap
etmektedir.
2- 6183 sayılı Kanunun 62 nci Maddesi
Uyarınca Yapılacak Mal Varlığı Araştırmasıyla İlgili Açıklamalar:
6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde,
borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince
tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları
ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından, amme alacağına
yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı belirtilmiş ve
maddeye 5228 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile ikinci fıkra olarak
"Maliye Bakanlığı amme alacaklarının takibinde haczolunacak
malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının
şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının
türü ve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme
idaresi itibarıyla da kullanılabilir." hükmü eklenmiştir.
Madde hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye
istinaden, tahsil dairelerinin işgücü ve zaman kaybını önlemek,
kırtasiye ve posta masraflarını azaltmak amacıyla Devlete ait amme
alacaklarının takip ve tahsili için yapılacak mal varlığı
araştırmasının usul ve esasları 440 Seri No.lu Tahsilat Genel
Tebliğinde açıklanmıştır.
Yurt çapında mal varlığı araştırmasına
başlamadan önce bilgisayar kayıtlarından borçlunun taşıt,
gayrimenkul v.s. malının bulunup bulunmadığının araştırılması
gerekmektedir. Bu araştırma sonucu tespit edilen mallar üzerine
gerekli haciz işlemlerinin yapılacağı tabiidir.
440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde
belirlenmiş olan esaslar çerçevesinde yurt çapında mal varlığı
araştırması yapılmayacak amme alacakları için tebliğle belirlenen
il veya illerde yapılan araştırma sonucunda gerçek kişi amme
borçlusunun haczi kabil mal varlığının bulunmadığının anlaşılması
halinde, aciz halinin tespit edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 62 nci
maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, 440 Seri No.lu
Tahsilat Genel Tebliği ile belirlenen esaslar çerçevesinde yurt
çapında mal varlığı araştırması yapılmayacak amme alacakları ile
ilgili olarak tebliğle belirlenen il veya illerde yapılan
araştırma sonucu anılan Kanunun 75, 102 ve devam eden maddelerinin
tatbiki açısından yeterlidir. Bu nedenle, bu araştırmalar
sonucunda;
- Haczi kabil mal varlığının bulunmadığı
anlaşılan gerçek kişi amme borçlusunun aciz hali tespit
edilecektir.
- Amme borçlusunun herhangi bir mal varlığının
bulunamaması ya da borçlu tarafından herhangi bir mal bildiriminde
bulunulmaması ile tahsil zamanaşımını kesecek ya da durduracak
diğer sebeplerin oluşmaması halinde, amme alacağı Kanunun 102 ve
devamı maddeleri uyarınca tahsil zamanaşımına uğrayacak ve bu
alacakların terkinine yönelik işlemler yapılacaktır.
Öte yandan, amme borçlusunun mal varlığına haciz
tatbik eden vergi dairesince borçlunun diğer vergi dairelerine de
borcunun (kanuni temsilci ve ortak sıfatı olmasından kaynaklı
sorumluluğu da dikkate alınarak) olup olmadığının bilgisayar
kayıtlarından araştırılması gerekmektedir.
Bilgisayar kayıtlarından bu yönde bir tespitin
olması halinde, bu vergi dairelerine olan alacakların da tahsilini
sağlamak amacıyla durum alacaklı diğer dairelere bildirilecektir.
Amme alacağını takiple görevli tahsil daireleri
440 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde belirlenen limitin
üzerinde olan amme alacakları için Bankaların Genel Müdürlüklerine
doğrudan haciz bildirisi göndereceğinden, bu tahsil dairesi adına
niyabeten mal varlığı araştırması yapan tahsil daireleri
tarafından ayrıca Bankaların Genel Müdürlüklerine haciz bildirisi
gönderilmeyecektir.
Mal varlığı araştırmaları için hazırlanacak
listelerin okunaklı, amme borçluların kimlik bilgilerinin tam ve
amme borçlusunun tüzel kişi olması halinde ortak ve kanuni
temsilcilerinin de ayrı birer kişi olarak değerlendirilerek 50
kişilik listenin oluşturulmuş olması gerekmektedir.
Mal varlığı araştırmasını talep eden tahsil
daireleri tarafından, takip edilen amme borçlusu hakkında daha
evvel haciz varakası düzenlenerek onaylatılmadan mal varlığı
araştırması talep edilemeyeceği tabiidir. Alacaklı tahsil dairesi
adına mal varlığı araştırması yapacak olan tahsil dairesinin
ayrıca haciz varakası talep etmesine gerek bulunmamakta, 50 amme
borçlusundan oluşan listenin alınması üzerine mal varlığı
araştırmasına haciz bildirisi düzenlenerek başlanılması
gerekmektedir.
3- 6183 sayılı Kanunun 79 uncu
Maddesiyle Amme Borçlusu Haline Gelen Üçüncü Kişilerin Sorumlu
Oldukları Tutarla İlgili Açıklamalar:
Bilindiği gibi, amme borçlusundan takip edilen
amme alacağını tahsil etmek üzere, 6183 sayılı Kanunun 79 uncu
maddesi uyarınca düzenlenerek tebliğ edilen haciz bildirisine
süresinde itiraz etmeyen üçüncü kişiler, haciz bildirisiyle
bildirilen tutar üzerinden amme borçlusu haline gelmektedir.
Amme borçlusu haline gelen üçüncü kişilerin
sorumluluğu, haciz bildirisi ile bildirilen tutarla sınırlı
olduğundan, haklarında yapılacak takipte ayrıca gecikme zammı
talep edilmeyecektir.
4- Diğer Hususlar:
a)
Haczedilen motorlu taşıtların trafikten men edilmesi yoluna
gidilmeden önce, taşıtın sicil kayıtlarında amme alacağının
tahsilini engelleyecek nitelikte takyidat bulunup bulunmadığının
araştırılması ve amme alacağının hacizli aracın satışı halinde
tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde trafikten men işlemine
gidilmemesi gerekmektedir. Ancak zaman içerisinde satışa engel
takyidatların kalkıp kalkmadığının takip edileceği tabiidir.
b)
25.09.2001 tarihli ve 2001/5 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Osman ARIOĞLU
Gelir İdaresi Başkanı
