1. Giriş
Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle
eklenen Geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye
piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması
sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo
gelirleri ve özel finans kurumlarından elde edilen gelirlerin
vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
Söz konusu düzenlemelere ilişkin ayrıntılı açıklamalar
30/12/2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
257 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmıştır.
Mevduat faizleri, repo gelirleri ve kar ve zarar ortaklığı
belgesi karşılığında ödenen kar payları üzerinden yapılacak
tevkifata ilişkin açıklamalar bu sirkülerin konusunu
oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin
(4) ve (5) numaralı fıkraları aşağıdaki gibidir:
“ 4) Bankalar arası mevduat ile aracı
kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine
ait paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, 75 inci
maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı
bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından ödemeyi
yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılır. Bu fıkra
kapsamında yapılan tevkifat tutarları 98 inci ve 119 uncu
maddelerde belirtilen sürelerde beyan edilir ve ödenir. Bu
iratlar üzerinden 94 üncü madde veya Kurumlar Vergisi Kanununun
24 üncü maddesi kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz.
5) Gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi
ya da dar veya tam mükellef olması, vergi mükellefiyeti bulunup
bulunmaması, vergiden muaf olup olmaması ve elde edilen kazancın
vergiden istisna olup olmaması (1), (2), (3) ve (4) numaralı
fıkra hükümleri uyarınca yapılacak tevkifatı etkilemez. Şu kadar
ki, Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan borsa yatırım fonları
ve emeklilik yatırım fonlarının elde ettikleri kazançlar
üzerinden (1) ve (4) numaralı fıkralar uyarınca tevkifat
yapılmaz.”
3. Tevkifat Uygulaması
Geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrasında yer alan
gelirlere ilişkin tevkifat uygulamasında, gelir sahibinin gerçek
veya tüzel kişi ya da dar veya tam mükellef olması, vergi
mükellefiyeti bulunup bulunmaması, vergiden muaf olup olmaması
ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmamasının bir
önemi bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, gerek vergi kanunlarında gerekse kendi özel
kanunlarında gelir ve kurumlar vergisinden muaf olduğu
belirtilen kurum ve kuruluşlarca elde edilen gelirler üzerinden
Geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası gereğince tevkifat
yapılacaktır. Bu çerçevede, söz konusu gelirlerin kamu kurum ve
kuruluşlarınca elde edilmesi durumunda da tevkifat yapılacağı
tabidir.
Yukarıda sözü edilen kurum ve kuruluşlarca elde edilen
gelirlerin 01/01/2006 tarihinden önce Gelir Vergisi Kanununun 94
üncü veya Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi hükümlerine
göre tevkifat kapsamı dışında bırakılmış olması, bu gelirler
üzerinden Geçici 67 nci madde kapsamında yapılacak tevkifata
ilişkin olarak hüküm ifade etmemektedir.
Öte yandan, menkul sermaye iratlarında elde etme tahsil esasına
bağlı olduğundan, Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci
maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan gelirler üzerinden,
01/01/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca %15 oranında
vergi tevkifatı yapılacaktır. Söz konusu gelirlere ilişkin
hesapların açılış tarihinin 2005 yılı olması veya 2005 yılında
vadesinin yenilenmiş bulunması durumu değiştirmeyecektir.
Duyurulur.
 |
Kemal UNAKITAN
Maliye Bakanı
|
