T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı

Gelir Vergisi Sirküleri/61
 

1. Giriş

Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinde, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve özel finans kurumlarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

Enflasyondaki değişmelerden etkilenmeyen öngörülebilir net getiri garantisi sağlayan TÜFE’ye endeksli Devlet Tahvillerinin elde tutulması ve elden çıkarılmasından doğan kazançların Geçici 67 nci madde kapsamında vergilendirilmesinde, tevkifat matrahının nasıl tespit edileceği bu Sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.


2. TÜFE’ ye Endeksli Devlet İç Borçlanma Senetlerinde Vergileme

Sabit getirili Devlet Tahvillerinin vergilendirilmesine ilişkin esaslar 257 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmış olup, Tebliğin ilgili bölümlerinde tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınan temiz fiyatın tahvilin alış fiyatından birikmiş faiz tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanacağı belirtilmiştir.

TÜFE’ye endeksli Devlet Tahvillerinde enflasyon farkını içeren temiz fiyatın hesaplanması da aynı yönteme göre yapılmakla birlikte, hesaplamada reel birikmiş faiz yerine enflasyon dahil birikmiş faizin dikkate alınması gerekmektedir.

Kupon başına ödenen prim tutarı, temiz fiyat ile senedin nominal bedelinin alış tarihindeki endekslenmiş değeri arasındaki farkın, kupon sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.

İtfa tarihindeki anapara ödemesine ilişkin tevkifat matrahı ise, endekslenmiş anapara tutarı ile senedin nominal bedelinin alış tarihindeki endekslenmiş değeri arasındaki fark olacaktır.


Örnek:

Hazine tarafından 21/02/2007 ihraç tarihli 2.000 YTL. nominal bedelle 5 yıl vadeli ve altı ayda bir %5 reel kupon ödemeli TÜFE’ ye endeksli Devlet tahviline ait diğer bilgiler aşağıdaki gibidir.


 

İhraç Günü Referans Endeksi	= 134
Alış Tarihi	= 07.03.2007
Alış Günü Referans Endeksi	= 136
Takas Alış Fiyatı	= 2.120 YTL
İlk Kupon Tarihi	= 22.08.2007
İlk Kupon Ödemesi Referans Endeksi	= 140
Satış Tarihi	= 25.03.2008
Satış Öncesi Ödenen Kupon Adedi	= 2
Takas Satış Fiyatı	= 2.200 YTL
Anapara İtfa Tarihi	= 15.02.2012
İtfa Tarihindeki Referans Endeksi	= 200

Söz konusu tahvile ilişkin kupon faiz ödemeleri ile tahvilin alım-satım ve itfasındaki tevkifat matrahlarının tespiti aşağıdaki şekilde yapılacaktır:

- 07.03.2007 Tarihi İtibarıyla Enflasyon Dahil Birikmiş Faiz Tutarının Tespiti :


 

Enflasyon Dahil Birikmiş Faiz Tutarı	= Reel Alış Birikmiş Faiz Tutarı * Alış Günü Referans
	Endeksi / İhraç Günü Referans Endeksi
	= 7,81 [2000 *0.05*(14/182)*(136/134)]

- Enflasyon Farkını İçeren Temiz Alış Fiyatının Tespiti:

 

Temiz Fiyat	= Takas Alış Bedeli- Enflasyon Dahil Birikmiş Faiz
	= 2.112,19 (2.120 -7,81)

- Kupon Başına Prim Tutarının Tespiti:

Nominal Bedelin Alış Tarihindeki Endekslenmiş Değeri = 2.029,85 [2.000 * (136/134)]

 

Kupon Başına Ödenen Prim Tutarı	= ( Temiz Fiyat - Nominal Bedelin Alış Tarihindeki
	Endekslenmiş Değeri) / Kupon Sayısı
	= 82,34 (2.112,19-2.029,85) / 10
	= 8,23

- İlk Kupon Ödemesinde Tevkifat Matrahının Tespiti:

İlk Kupon Ödemesine İlişkin Faiz Oranı = 0,0522 [0,05*(140/134)]

Brüt Kupon Tutarı =104,40 (0,0522*2.000)

Bu çerçevede, ilk kupon ödemesinde tevkifat matrahı, brüt kupon tutarından kupon başına ödenen prim tutarı ile enflasyon dahil birikmiş faiz tutarı düşülerek hesaplanacaktır.

İlk Kupon Ödemesinde Tevkifat Matrahı = 88,36 (104,40- 8,23-7,81)


- Kıymetin Kupon Ödemesi Sonrası Satışında Tevkifat Matrahının Tespiti:


 

Kıymetin Kupon Ödemesi Sonrası Satışında Tevkifat Matrahı	= Takas Satış Fiyatı - Temiz
	Alış Fiyatı + Alıştan Sonra
	Ödenen Kupon Adedi *
	Kupon Başına Ödenen Prim
	Tutarı
	= 104,27 (2.200- 2.112,19 +
	2*8,23 )

- İtfada Tevkifat Matrahının Tespiti:

Anaparanın İtfa Tarihinde Endekslenmiş Değeri = 2.985,07 [2000* (200/134)]

 

Anapara İtfasında Tevkifat Matrahı	= Endekslenmiş İtfa Değeri – Nominal Bedelin Alış
	Tarihindeki Endekslenmiş Değeri
	= 955,22 (2.985,07- 2.029,85)

Duyurulur.

 

Osman ARIOĞLU Gelir İdaresi Başkanı