Bu tebliğde 2006 takvim yılında elde edilen bazı
menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde dikkate alınacak
indirim oranı ve istisna tutarının tespiti ile indirim oranı
uygulanarak beyan edilecek menkul sermaye iratlarına ilişkin
açıklamalara yer verilmektedir.
1. 2006 Takvim Yılında Elde Edilen Menkul
Sermaye İratlarının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı
Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281
sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle kaldırılan ikinci fıkrasında,
Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 5,
6, 7, 12 ve 14 numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye
iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kar
payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul
kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden
elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının
uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı
sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.
Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı
uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006
tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281
sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan
Kanunun Geçici 67 nci maddesinin 9 numaralı fıkrası hükmü
gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil
ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin
vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan
hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili
olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.
İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl
için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı
dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan
bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit
edilmektedir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2006 yılı
için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 7,8’dir.(1)
Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan
bileşik ortalama faiz oranı ise % 16,76’dır.
Buna göre, 2006 yılı gelirlerine uygulanacak
indirim oranı (% 7,8 / % 16,76 =) % 46,5 olmaktadır.
2. İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek
Menkul Sermaye İratları
Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla
eklenen Geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye
piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması
sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo
gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin
vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve
mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde
edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin
açıklamalar 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde de ayrıntılı
olarak açıklanmıştır.
Bu çerçevede, Geçici 67 nci maddenin (4)
numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının
(7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye
iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca %
15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin
beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.
Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı
fıkrası gereğince, Geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden
önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile
Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul
kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle
sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin
uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005
tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı
belirtilmiştir.
Bu kapsamda, 2006 takvim yılında elde edilen
menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç
edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin
ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve
Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme
İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler
indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.
Dövize, altına veya başka bir değere endeksli
menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul
kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında
indirim oranı uygulanmayacaktır.
Ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar
için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.
3. 1/1/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen
Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde
İstisna Uygulaması
Gelir Vergisi Kanununun Geçici 59 uncu madde
hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/07/2001-31/12/2005
tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine
bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan
diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002
ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl
için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile
bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Bu hükme göre, 2006 yılında söz konusu
gelirlere uygulanacak istisna tutarı; 2005 yılı istisna tutarı
olan 174.033,88 YTL’nin 2005 yılı için belirlenen yeniden
değerleme oranında(2)
artırılması sonucu (174.033,88 YTL x % 9,8 =) 191.089,20 YTL
olmaktadır. İstisna kapsamına giren söz konusu kazançlar için
yıllık beyanname verilmeyeceği gibi, diğer gelirler dolayısıyla
verilecek yıllık beyannameye de bu kazançlar dahil
edilmeyecektir.
4. Diğer Hususlar
İndirim oranı uygulaması 1/1/2006 tarihinden
itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı
Kanunla yürürlükten kaldırılmış olup, yukarıda açıklanan Geçici
67 nci maddenin (9) numaralı fıkrası ile getirilen hüküm
1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine
bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine
yöneliktir.
Her nevi alacak faizine ilişkin olarak böyle
bir hükme yer verilmediğinden, 1/1/2006 tarihinden itibaren elde
edilen alacak faizlerine indirim oranı uygulanması mümkün
bulunmamaktadır. Ancak bu gelirlerin, tevkifat ve istisna
uygulamasına konu olmayan menkul sermaye iratlarına ilişkin 2006
yılı beyan haddi olan 875 YTL’yi aşması halinde yıllık beyanname
ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
(1)
28/11/2006 tarih ve 26360 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 363
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.
(2)
17/12/2005 tarih ve 26026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 354
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.
