1. Kapsam
Mazbut vakıflarca elde edilen gayrimenkul
sermaye iratlarına ilişkin olarak 29/6/2006 tarihli ve 5535
sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin
Kanunun(1) 6
ncı maddesi ile getirilen düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin (5/b) bendinde, vakıflar ve derneklere ait
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira
ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına
alınmıştır.
Anılan bende, 5035 sayılı Kanunun(2)
48 inci maddesinin (4/d) bendiyle "(mazbut vakıflar hariç)"
ibaresi eklenmiştir. Buna göre, mazbut vakıflara ait
gayrimenkullerin kiralanması karşılığında 1/1/2004 tarihinden
itibaren bunlara yapılan kira ödemelerinden gelir vergisi
tevkifatı yapılmaması gerekmektedir.
5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve
Terkinine İlişkin Kanunun 6 ncı maddesi aşağıdaki gibidir.
"Mazbut vakıflara ait taşınmazların
kiralanması dolayısıyla 1/1/2004 tarihinden önceki dönemlere
ilişkin olarak yapılan kira ödemeleri üzerinden, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren gelir (stopaj) vergisi
tarhiyatı yapılmaz. Bu dönemlere ilişkin olarak beyan üzerine
veya ikmalen ya da re'sen tarh ve tahakkuk ettirilen ve bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla tahsil edilmemiş
olan vergiler ile bu vergilere uygulanan vergi cezaları, gecikme
faizleri, gecikme zamları terkin edilir. Bu konuda açılmış olan
davalar sürdürülmez; tahsil edilmiş tutarlar, mükelleflerin bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde
yazılı başvuruları üzerine red ve iade edilir. Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca
belirlenir."
Bu hüküm uyarınca yapılan tarhiyatların
düzeltilmesi, tahsil edilen vergilerin red ve iadesinin,
maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanarak aşağıda
belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması uygun görülmüştür.
3. Mazbut Vakıflar Tarafından Elde Edilen
Kira Gelirlerinde Gelir Vergisi Tevkifatı
3.1. 1/1/2004 Tarihinden Önceki Dönemlere
İlişkin Kira Ödemelerinden Tevkifat Yapılmaması Durumu
5535 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile,
1/1/2004 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak mazbut
vakıflara ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında vakfa
ödenen kira bedellerinden yapılması gereken ancak bugüne kadar
yapılmamış olan gelir vergisi tevkifatının aranılmaması
öngörüldüğünden, söz konusu dönemlere ilişkin gelir vergisi
tevkifatı hakkında vergi dairelerine intikal ettirilen ve bugüne
kadar tahakkuk işlemi yapılmamış gayrimenkul sermaye iratları
için ilgili vergi dairesince gelir (stopaj) vergisi tahakkuku
yapılmayacaktır.
3.2. Tahsil Edilmemiş Gelir (Stopaj)
Vergisi Tutarlarının Terkin Edilmesi
Mazbut vakıflara ait gayrimenkullerin
kiralanması karşılığında, 1/1/2004 tarihinden önceki dönemlere
ait kira ödemeleri üzerinden yapılan gelir (stopaj) vergisi ile
ilgili olarak vergi dairesince tahakkuk ettirilmiş ancak bugüne
kadar tahsil edilmemiş vergi ve ceza bulunması halinde, söz
konusu vergi ve cezalar ile bunlara ilişkin gecikme faizi,
gecikme zammı gibi fer’i alacaklar terkin edilecektir.
3.3. Yargıda İhtilaf Konusu Yapılan
Davalardan Vazgeçilmesi
Mazbut vakıflara ait gayrimenkullerin
kiralanmasından kaynaklanan söz konusu dönemlere ait gelir
(stopaj) vergisi ile ilgili olarak yargı mercilerinde açılan ve
henüz karara bağlanmamış olan ihtilaflardan vazgeçilecek, aynı
konularda yargı mercilerince mükellefler lehine verilen kararlar
bir üst yargı merciinde dava konusu yapılmayacaktır.
3.4. Tahsil Edilen Gelir (Stopaj)
Vergisinin Red ve İadesi
Mazbut vakıflara ait gayrimenkullerin
kiralanması karşılığında 1/1/2004 tarihinden önceki dönemlere
ilişkin olarak bunlara yapılan ödemeler üzerinden tahakkuk
ettirilerek tahsil edilmiş bulunan gelir (stopaj) vergisi
tutarlarının, 5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve
Terkinine İlişkin Kanunun 6 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği
8/7/2006 tarihinden itibaren bir yıllık süre içinde müracaat
edilmesi suretiyle mükelleflere 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 23 üncü maddesi de göz önünde
bulundurularak iade edilmesi ve iade işlemlerinde Vergi Usul
Kanununda yer alan düzeltme zamanaşımı süresinin de dikkate
alınması gerekmektedir. Buna göre, söz konusu iade taleplerine
ilişkin olarak 7/7/2007 tarihine kadar, anılan mazbut
vakıflarca, yazılı olarak Vergi Usul Kanununun düzeltme
hükümleri çerçevesinde, muhtasar beyannamenin verildiği vergi
dairesine başvurulması icap etmektedir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 96 ncı
maddesinde, kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapanlar
tarafından üstlenilmesi halinde tevkifi gereken vergi, bilfiil
ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı
üzerinden hesaplanmaktadır. Buna göre, söz konusu iade talepleri
de kendisine yapılan ödemelerden kesinti yapılan mazbut vakıflar
tarafından ilgili vergi dairesine başvurmak suretiyle
yapılacaktır. Ancak, kira sözleşmesinde, kesilmesi gereken
verginin ödemeyi yapan kiracı tarafından üstlenilmesi, başka bir
ifade ile gayrimenkulü kiraya veren mazbut vakfın kira bedelini
net olarak almış olması halinde vergi, brüt tutar üzerinden
hesaplanarak ödenmiş ve söz konusu vergi kesintisi kiracının
malvarlığından ödenmiş olacağından, ödenmiş olan söz konusu
vergiler kiracılara iade edilecektir. Bu nedenle, kesilmesi
gereken verginin ödemeyi yapan kiracı tarafından üstlenilmesi
halinde, gayrimenkul sahibi mazbut vakıf ile kiracının müşterek
imzasını taşıyan düzeltme dilekçesinin 7/7/2007 tarihine kadar
ilgili vergi dairesine verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde
ilgili vergi dairesine verilen düzeltme dilekçeleri üzerine,
vergi dairesince kiraya verilen gayrimenkulun mazbut vakfa ait
olduğu, kesilmesi gereken vergilerin beyan edilip ödenmiş olduğu
hususlarının tespitinden sonra iadenin yapılmasına engel bir
husus bulunmadığının anlaşılması halinde tahsil edilmiş olan
vergilerin, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın mükellefe
veya vergi sorumlusuna (kiracıya) iadesi gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
(1) 8/7/2006
tarih ve 26222 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 2/1/2004
tarih ve mükerrer 25334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
