Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun, Basın Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ile
Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Kanun No. 4756 Kabul Tarihi: 15.5.2002
MADDE 1.- 13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların
Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 3.- Bu Kanunda geçen deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) Radyo yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer
yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses yayınlarını,
c) Veri yayını: Radyo ve televizyon yayını ile birlikte, radyo ve
televizyon programlarıyla ilintili ve radyo ve televizyon programlarından
bağımsız verilerin, elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer
yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan yayınları,
d) Televizyon yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer
yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit
resimlerin (görüntü) sesli veya sessiz kalıcı olmayan yayınlarını,
e) Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir
fiziki ortamda ışık hızı ile yayılan suni olarak üretilmiş ve manyetik
özellikleri olan dalgayı,
f) TV kanalı: Televizyon ve veri yayını yapmak üzere bir televizyon
vericisinden yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
g) Radyo frekansı: Radyo ve veri yayını yapmak üzere bir radyo
vericisinden yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
h) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının
doğrudan alınmasına imkan veren yer veya uzaydaki hareketli veya sabit her
türlü verici, aktarıcı, yansıtıcı ve güçlendirici cihaz ve sistemleri,
ı) Kablolu yayın: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam
iletken ve benzeri bir fiziki ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını
sağlayan yayın türünü,
i) Kapalı devre yayın sistemi: Ulusal, bölgesel ve yerel yayınlar dışında
eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina
dahilinde veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda hedef kitleye ulaştırmak
üzere genellikle kablo ile yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
j) Radyo alıcısı: Radyo ve veri yayınları almaya ve dinlemeye yarayan
cihazları,
k) Televizyon alıcısı: Televizyon ve veri yayınları almaya ve izlemeye
yarayan cihazları,
l) Ulusal yayın: Bütün ülkeye yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
m) Bölgesel yayın: Birbirine komşu en az üç il ve en çok bir coğrafi bölge
alanının asgari yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
n) Yerel yayın: Mülki taksimat itibarıyla en az bir ilçe (merkez ilçe
dahil) veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon
ve veri yayınını,
o) Ek yayın hizmetleri: Televizyon yayınlarına tahsis edilen kanal içinde
kalmakla birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden, radyo yayınlarında ise
tahsis edilen frekans içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla, televizyon ve radyo
program yayınlarıyla birlikte yapılan radyo veri sistemi (AMDS, RDS), veri
yayıncılığı, teleteks ve benzeri bağımsız hizmetleri,
p) Uydu yayını: Radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya
hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak
uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını,
r) Yeniden iletim: Yetkili yayın kuruluşu tarafından kullanılan teknik
araç ne olursa olsun, halkın izlemesi amacıyla yayınlanan radyo ve televizyon
program hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın bütününün veya bir bölümünün
alınmasını ve aynı anda veya daha sonra iletilmesini,
s) Yayıncı: Kamu tarafından izlenmesi için radyo, televizyon program ve
veri hizmetleri tertip eden ve ileten veya değişiklik yapılmadan ve tam olarak
üçüncü tarafa iletilmesini sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
t) Program hizmeti: Yukarıdaki bentte belirli alanlarda belirli bir
yayıncı tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurları,
u) Reklam: Bir ürün veya hizmetin alım, satım veya kiralanmasını
geliştirmek, bir amaç veya düşünceyi yaymak veya reklamcının istediği başka
etkileri oluşturmak amacıyla, ücret veya benzer bir karşılık ile iletim
zamanında reklamcıya tahsis edilen kamuya yönelik duyuruları,
v) Telif hakkı sahibi: Yazar, besteci, düzenlemeci gibi düşünsel alanda
eser yaratan gerçek kişiyi,
y) Tematik kanal: Haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak
üzere yalnızca belli bir konuda yayın yapan kanalı,
z) İletişim ortamı: Radyo ve televizyon programlarının üretildiği merkez
çıkışındaki sinyali herhangi bir teknik kullanarak tek veya birden fazla radyo
ve televizyon yayınını bir arada olarak radyo, televizyon ve veri dağıtım
sistemlerine ileten her nevi ortamı,
İfade eder.
MADDE 2.- 3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 4.- Radyo, televizyon ve veri yayınları, hukukun üstünlüğüne,
Anayasanın genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere, milli güvenliğe ve
genel ahlaka uygun olarak kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde yapılır.
Yayınların Türkçe yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim
eserlerinin oluşmasına katkısı olan yabancı dillerin öğretilmesi veya bu
dillerde müzik veya haber iletilmesi amacıyla da yayın yapılabilir.
Radyo, televizyon ve veri yayınlarında uyulması gereken yayın ilkeleri
şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin
ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılaplarına
aykırı yayın yapılmaması.
b) Toplumu şiddete, teröre, etnik ayrımcılığa sevk eden veya halkı sınıf,
ırk, dil, din, mezhep ve bölge farkı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik eden
veya toplumda nefret duyguları oluşturan yayınlara imkan verilmemesi.
c) Yayıncılığın, gerek yayın organı, gerekse hisse sahipleri ve üçüncü
derece dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları veya bir
başka gerçek veya tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmaması.
d) İnsanların dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç,
din, mezhep ve benzeri nedenlerle hiçbir şekilde kınanmaması ve
aşağılanmaması.
e) Yayınların toplumun milli ve manevi değerlerine ve Türk aile yapısına
aykırı olmaması.
f) Özel hayatın gizliliğine saygılı olunması, kamu çıkarlarının
gerektirdiği durumlar dışında kişilerin özel hayatının yayın konusu
yapılmaması.
g) Türk milli eğitiminin genel amaçlarının, temel ilkelerinin ve milli
kültürün geliştirilmesi.
h) Türkçenin; özellikleri ve kuralları bozulmadan konuşma dili olarak
kullanılması; milli birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak
çağdaş kültür, eğitim ve bilim dili halinde gelişmesinin sağlanması.
ı) Kişilerin manevi şahsiyetlerine eleştiri sınırları ötesinde saldırıda
bulunulmaması, cevap ve düzeltme haklarına saygılı olunması, soruşturulması
basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberlerin soruşturulmaksızın
veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanmaması, saklı kalması kaydıyla
verilen bilgilerin kamu yararı ciddi bir biçimde gerektirmedikçe
yayınlanmaması.
j) Yayıncılığın haksız bir amaç ve çıkara alet edilmemesi ve haksız
rekabete yol açılmaması, ilan ve reklam niteliğindeki yayınların bu
niteliklerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde açıklanması, bir basın
organının özel çabalarla yarattığı ürünün kendi ürünüymüş gibi sunulmaması,
ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının
belirtilmesine özen gösterilmesi.
k) Suçlu olduğu yargı kararı ile kesinleşmedikçe hiç kimsenin suçlu ilan
edilmemesi veya suçluymuş gibi gösterilmemesi; kişileri suç işlemeye
yönlendirecek ya da korku salacak yayın yapılmaması.
l) Haberlerin yayınlanmasında tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk
ilkelerine bağlı olunması; özgürce kanaat oluşumunun engellenmemesi; haber
kaynaklarının kamuoyunun yanıltılmasının amaçlandığı haller dışında
gizliliğinin korunması.
m) Halkı aldatacak, yanıltacak veya haksız rekabete yol açacak reklam
yayınlarına yer verilmemesi.
n) Siyasi partiler ve demokratik gruplar arasında fırsat eşitliği
sağlanması; tek yönlü, taraf tutan yayın yapılmaması; seçim dönemlerinde
belirlenen seçim yasaklarıyla ilgili ilkelere aykırı davranılmaması.
o) Yayınlarda, mevzuatın eser sahiplerine tanıdığı hakların ihlal
edilmemesi.
p) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma ve benzeri yöntemlere
başvurulmaması ve bunların sonucunda dinleyici ve seyircilere ikramiye
verilmemesi veya ikramiye verilmesine aracılık edilmemesi, lotarya
yapılmaması, bilgi iletişim telefonları yoluyla yapılacak anket ve kamuoyu
yoklamalarının, hazırlık aşamasından sonuçlarının ilanına kadar noter
nezaretinde gerçekleştirilmesi.
r) Televizyonda bölünür ekran yoluyla ana program ile ilgili veya ilgisiz
bilgiler veren konuları işleyen yayınların yapılmaması, çerçeveler veya alt
yazı tekniği kullanılarak sürekli yayın yapılmaması, haberde konu ile ilgili
olmayan görüntülerin verilmemesi, haberle benzerlik arz eden görüntülerin
arşiv niteliğinin belirtilmesi.
s) Program hizmetlerinin bütün unsurlarının insan onuruna ve temel insan
haklarına saygılı olması.
t) Yayınların müstehcen olmaması.
u) Kadına, güçsüzlere ve küçüklere karşı şiddetin ve ayırımcılığın teşvik
edilmemesi.
v) Yayınların karamsarlık, umutsuzluk, kargaşa ve şiddet eğilimlerini
körükleyici veya ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı nitelikte olmaması.
y) Suç örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerinin yansıtılmaması.
z) Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini
zedeleyecek türden programların, bunların seyredebileceği zaman ve saatlerde
yayınlanmaması.
MADDE 3.- 3984 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Üst Kurulun seçimi ve görev süresi
Madde 6.- Üst Kurul, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş,
meslekleriyle ilgili konularda kamu veya özel kuruluşlarda en az on yıl görev
yapmış, mesleki açıdan yeterli bilgiye, deneyime ve Devlet memuru olma
niteliğine sahip, otuz yaşını doldurmuş kişiler arasından;
a) Siyasi parti gruplarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı
oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan doğrultusunda gösterilecek ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilecek beş,
b) Yükseköğretim Kurumu Genel Kurulunun, Kurul üyesi olmayan
elektrik-elektronik, iletişim, kültür-sanat ve basın-yayın dallarından
göstereceği dört aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek iki,
c) En çok sarı basın kartı sahibi üyesi bulunan iki gazeteciler cemiyeti
ile Basın Konseyinin ortaklaşa göstereceği iki aday arasından Bakanlar
Kurulunca seçilecek bir,
d) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin kamu görevlileri arasından
göstereceği iki aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek bir,
Kişiden olmak üzere 9 üyeden oluşur.
Üst Kurulun üyelerinin seçimine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulu kararı ile Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazetede yayımlanır.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır. Üyelerinin görev süresinin
bitiminden iki ay önce kurum ve kuruluşlar veya partiler yeni seçimlerini
yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Bakanlar Kuruluna
bildirir. Herhangi bir sebeple boşalma olması halinde o kişinin seçildiği
usule göre kurum ve kuruluş veya partiler tarafından adaylar bir ay içinde
teklif edilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca veya Bakanlar
Kurulunca seçim işlemi yapılır. Bu şekilde seçilen kişi, yerine seçildiği
kişinin görev süresini tamamlar. Üyenin altmışbeş yaşını doldurması halinde
üyeliği son bulur.
MADDE 4.- 3984 sayılı Kanunun 7 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Kurul Başkanı ve Başkan Vekili
Madde 7.- Üst Kurul üyeleri, seçim sonuçlarının Resmi Gazetede
yayımlandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde toplanarak kendi aralarından
bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Başkanlık süresi iki yıldır. İki yıl
sonunda veya herhangi bir şekilde yenilenme sırasında başkan veya vekilinin
üyeliği sona ererse, üyeler onbeş gün içinde toplanarak yeni başkan veya
vekili için seçim yapar.
Üst Kurul, başkan tarafından, başkanın bulunmadığı hallerde, başkan vekili
tarafından yönetilir ve temsil edilir.
Başkan, Üst Kurul ile hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, disiplinli ve
düzenli bir biçimde çalışmasını ve Üst Kurulun görevlerini yerine getirmesini
sağlamakla görevlidir.
Başkan veya yokluğunda vekili, karara bağlanacak gündemi toplantıdan önce
belirleyerek Üst Kurul üyelerine bildirir. Üst Kurul gündemine hakimdir.
MADDE 5.- 3984 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yasaklar ve denetim
Madde 9.- Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece dahil üçüncü dereceye kadar
kan ve sıhri hısımları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, radyo ve televizyon hizmetleri alanında Üst Kurulun
görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir yüklenme işine giremez,
özel radyo ve televizyon şirketlerinde ve bu şirketlerin doğrudan veya dolaylı
ortaklık bağlı bulunan şirketlerde ortak veya yönetici olamazlar.
Üst Kurul üyeleri, üyelikleri süresince resmi veya özel başkaca hiçbir
görev alamaz, özel veya kamu yayın kuruluşlarının görev ve yetki alanına giren
konularda doğrudan veya dolaylı olarak taraf olamaz ve bu konularda hiçbir
menfaat sağlayamaz, siyasi partiye üye olamazlar. Amacı sosyal yardım ve
eğitim işlerine yönelmiş derneklerle vakıflardaki görevler ve kooperatif
ortaklığı bu hükmün dışındadır.
Üst Kurul üyeleri, kendileri veya üçüncü derece dahil üçüncü dereceye
kadar kan ve sıhri hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya
katılamaz.
Yukarıdaki esaslara aykırı davrananlar görevlerinden çekilmiş sayılır. Bu
husus Üst Kurul tarafından re'sen veya yapılacak müracaatın değerlendirilmesi
sonunda karara bağlanır.
Üst Kurul, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.
MADDE 6.- 3984 sayılı Kanunun 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 11.- Üst Kurul, tam gün esasına göre çalışır, haftada birden az
olmamak üzere en az beş üye ile toplanır ve en az beş üyenin aynı yönde oyuyla
karar alır. Geçerli mazereti olmaksızın üst üste üç kez toplantıya katılmayan
Üst Kurul üyeleri çekilmiş sayılır.
MADDE 7.- 3984 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 12.- Üst Kurulun gelirleri şunlardır:
a) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak TV kanal ve radyo
frekansı yıllık tahsis bedelleri.
b) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yıllık brüt reklam
gelirlerinden %5 oranında ayrılacak paylar.
c) Gerektiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinin
transfer tertibinde yer alacak ödenek.
d) Radyo ve televizyon kuruluşlarına 33 üncü madde uyarınca verilecek
idari para cezaları.
Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak yayın izin ve lisans
ücretleri Hazineye gelir kaydedilir.
Üst Kurul, gerektiği takdirde her yıl için yapacağı işlerin programını
hazırlayarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinden verilmesi
gereken ödenek tutarını Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar.
Üst Kurulun bütçesi ve kadro cetvelleri Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı bütçesi ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe
Komisyonunda incelenir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda
görüşülerek karara bağlanır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yıllık bütçesinden harcanmayan miktar,
yıl sonunda yurt içinde kültür ve tabiat varlıklarının, yurt dışında Türk
kültür varlıklarının korunması ve ihyası amacıyla Kültür Bakanlığı adına bir
kamu bankasında açılan hesaba aktarılır. Bu hesaptan yapılacak harcamalara
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
hükümlerine tabi değildir. Üst Kurulun alım-satım, kiralama, taşıma ve sair
tedarik işlerine ilişkin işlemleri bir yönetmelik ile düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyonların reklam gelirlerinin, aracı kurumların
hesaplarıyla birlikte denetlenmesini Maliye Bakanlığından talep eder.
MADDE 8.- 3984 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Gelir ve cezaların tahsili
Madde 13.- 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen
reklam gelirlerinden ayrılacak paylar, elde edildikleri ayı takip eden ayın en
geç 20'sinde; (a) bendine göre ödenecek TV kanal ve radyo frekansı yıllık kira
bedeli her yılın Ocak ayının en geç 20'sinde; 33 üncü maddede belirtilen idari
para cezaları da cezaların tahakkukunu müteakip ilgili yayın kuruluşları
tarafından ödenir.
Ödemede gecikilmesi halinde, ilgili yayın kuruluşu uyarılarak yedi gün
içinde ödeme yapması istenir. Yapılacak ihtara rağmen ödeme yapılmaması
halinde, Üst Kurulca ödeme yapılıncaya kadar yayının durdurulmasına karar
verilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen tarihlerden itibaren iki ay içinde
ödeme yapılmazsa, Üst Kurulca yayın izninin ve lisansın iptaline karar verilir
ve ödenmeyen kurum geliri icra yoluyla tahsil olunur. Gecikilen ödemeler için
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
uygulanır.
MADDE 9.- 3984 sayılı Kanunun 15 inci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Üst Kurulun Teşkilatı ve personeli
Madde 15.- Üst Kurul yardımcı hizmetlerinin yürütülmesinde Başkana
yardımcı olmak amacıyla bir Genel Sekreter atanır. Genel Sekreterin en az dört
yıllık yükseköğrenim mezunu, otuz yaşını doldurmuş, Devlet memuriyetinde veya
ihtisas dalında on yıllık mesleki tecrübeye ve Devlet memuriyeti için aranan
koşullara sahip olması şarttır.
Ana hizmet birimleri, Üst Kurul Başkanına bağlı, Hukuk Müşavirliği, Teftiş
Kurulu Başkanlığı, Savunma Sekreterliği, İzleme ve Değerlendirme Dairesi
Başkanlığı, Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı, İzin ve
Tahsisler Dairesi Başkanlığı, Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı,
Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığından teşekkül eder.
Yardımcı hizmet birimleri, Genel Sekretere bağlı, Personel Dairesi
Başkanlığı, Eğitim Dairesi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
ve Teknik Hizmetler Dairesi Başkanlığıdır.
Daire başkanlıkları, yeteri kadar uzman istihdam eder ve uzmanlık esasına
göre çalışır. Alt birimler kurulamaz.
Daire başkanları ile daha üst düzeydeki görevliler Kurul Başkanının
önerisi ve Üst Kurulun kararı ile atanır.
Üst Kurul personelinin özlük hakları, çalışma usul ve esasları ile
personelle ilgili diğer hususlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personel
rejimine tabidir.
Üst Kurulun çalışma usul ve esasları ile teşkilatı ve atama usulleri, bu
Kanuna uygun olarak Üst Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.
MADDE 10.- 3984 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Telekomünikasyon Kurumunun yükümlülüğü
Madde 24.- Türkiye'de ulusal, bölgesel ve yerel çapta TV kanal ve radyo
frekans planları ile radyo ve televizyon yayınlarına esas olan frekans
bantları ile ilgili çalışmalar yapma yetkisi, 2813 sayılı Telsiz Kanunu
uyarınca Telekomünikasyon Kurumuna aittir.
Telekomünikasyon Kurumu, 2813 sayılı Telsiz Kanununa uygun olarak Radyo ve
Televizyon Üst Kurulu, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, Türk Telekomünikasyon
Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlar ile
işbirliği yaparak hazırlayacağı ulusal, bölgesel ve yerel çaptaki planları
Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına sunar.
Haberleşme Yüksek Kurulu, hazırlanan planı aynen onaylayabileceği gibi
lüzum gördüğü değişikliklerin yapılmasını talep edebilir. Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumuna ait radyo ve televizyonlar ile Meteoroloji İşleri
Genel Müdürlüğü bünyesinde yayın yapan Meteoroloji Radyosu, Emniyet Genel
Müdürlüğü bünyesinde yayın yapan Polis Radyosuna ulusal, bölgesel ve yerel,
radyo-televizyon bölümleri bulunan iletişim fakültelerine yerel bazda
frekanslar ve kanallar ücretsiz olarak tahsis edilir. Kalan televizyon kanal
ve radyo frekansları, belli bir plan dahilinde özel kuruluşlara kullandırılmak
üzere Üst Kurulca ihaleye çıkarılır. Televizyon kanal ve radyo frekanslarının
ne kadarının hangi takvime göre ihaleye çıkarılacağına ilişkin plan Haberleşme
Yüksek Kurulu tarafından saptanarak bu çerçevede ihaleye çıkarılmak üzere Üst
Kurula bildirilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna tahsis edilen TV kanallarından biri olan
TRT 3'ten TBMM TV aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri, bir
diğer kanaldan da açıköğretim yayınları yansıtılır. Türkiye Büyük Millet
Meclisi faaliyetlerinin hangi ölçüde yansıtılacağına Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığı, açıköğretim yayınları için ise eğitim programlarını
hazırlamakla yükümlü kurumlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile birlikte
karar verir. Yayın ile ilgili diğer hususlar Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı ile Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu arasında bir protokolle
belirlenir. Açıköğretim ve TBMM TV yayınlarından ücret alınmaz.
Telekomünikasyon Kurumu, Üst Kurulun bildireceği ve bu Kanun hükümlerine
uygun olarak TV kanal ve radyo frekansı tahsis edilip, kablosuz radyo ve
televizyon yayın izni ve lisansı verilen kuruluşlara TV kanal ve radyo frekans
tahsislerini uygular, ulusal ve uluslararası alanda tescil ettirir.
Ulusal ve uluslararası hava ve deniz seyrüsefer sistemlerine radyo ve
televizyon sistemlerinden zararlı enterferanslar gelmesi halinde,
Telekomünikasyon Kurumu can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmemek amacıyla
enterferansa sebep olan vericileri geçici olarak kapatarak mühürler ve
sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununun 391 inci maddesi hükmü uygulanır.
Yapılan işler aynı zamanda Üst Kurula bildirilir.
Haberleşme Yüksek Kurulu, 2813 sayılı Telsiz Kanunu gereğince Üst Kurul,
Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu ve Telekomünikasyon Kurumu arasındaki koordinasyonun yanı sıra konuyla
ilgili olarak Üst Kurula verilmiş görevlerin takibini de yürütür.
MADDE 11.- 3984 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yeniden iletim
Madde 26.- Bu Kanuna aykırı olmamak kaydıyla, süreklilik arz etmeyen
yayınların iletim ve yeniden iletimi serbesttir. İletim ve yeniden iletimin
usul ve esasları Üst Kurulca düzenlenen yönetmelikle belirlenir.
Yeniden iletimi yapılan yayınlarla ilgili olarak Üst Kurula bilgi verilir.
İletim ve yeniden iletim yoluyla yapılan yayınlar hakkında, 25 ve 33 üncü
madde hükümleri saklıdır.
MADDE 12.- 3984 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin altıncı ve sekizinci
fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
Yayını yapmayan veya karara uygun şekilde yapmayan veya geciktiren
kuruluşun yayınlarından sorumlu en üst yöneticisi ile kuruluşun sahibi olan
anonim şirketin yönetim kurulu başkanına otuz milyar liradan doksan milyar
liraya kadar ağır para cezası verilir. Ayrıca, kuruluşa Üst Kurulca eylemin
ağırlığına göre üç aya kadar gelir getirici yayın yapma yasağı verilebilir.
İkinci kez tekrarı halinde yayın izni iptal edilir ve en yüksek para cezasına
hükmolunur. Bu cezalar ertelenemez. Hangi yayınların gelir getirici yayınlar
olduğu Üst Kurul tarafından belirlenir.
Gerçek ve tüzel kişilerin ayrıca genel hükümlere göre ilgili yayın
kuruluşuna karşı tazminat davası açma hakkı saklıdır. Yayın kuruluşu ile
birlikte şirketin yönetim kurulu başkanı da müştereken ve müteselsilen
sorumludur. Zarar doğurucu fiilin işlenmesinden sonra yayın kuruluşunun
devredilmesi, başka bir kuruluşla birleşmesi veya sahibi olan şirketin
herhangi bir surette değişmesi halinde yayın kuruluşunu devralan, birleşen ve
her ne suretle olursa olsun yayın kuruluşunun sahibi veya hissedarı olan
şirket ve şirketin yönetim kurulu başkanı da bu fiil nedeniyle hükmedilen
tazminattan yayın kuruluşu ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Tazminat talebinin haklı görülmesi halinde tazminat miktarı, on milyar liradan
az olmamak üzere fiilin ağırlık derecesine göre belirlenir. On milyar liralık
alt sınır her yıl Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranında
artırılır. Bu maddeye göre açılacak manevi tazminat davalarında hakim tensip
kararı ile birlikte bilirkişiyi de tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde
karara bağlar.
Bu maddeye göre açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde,
bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi üzerinden temerrüt
faizine de hükmedilir.
MADDE 13.- 3984 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 29.- Radyo ve televizyon yayın izni verilen veya verilecek anonim
şirketleri hisse oranları ve şirket yapısıyla ilgili uyulması gereken diğer
hususlar şunlardır:
a) Siyasi partiler, dernekler, sendikalar, meslek kuruluşları,
kooperatifler, vakıflar, mahalli idareler ile bunlar tarafından kurulan veya
bunların ortak oldukları şirketler, iş ortakları, birlikler ile üretim,
yatırım, ihracat, ithalat, pazarlama ve finans kurum ve kuruluşlarına radyo ve
televizyon yayın izni verilmez; bu kuruluşlar radyo ve televizyon yayın izni
almış şirketlere ortak olamazlar.
b) Bu Kanuna göre radyo ve televizyon yayın izni, Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine göre sadece radyo ve televizyon yayıncılığı, haberleşme, eğitim,
kültür ve sanat amacıyla kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak
bir radyo ve bir televizyon işletmesi kurabilir.
c) Özel radyo ve yayın kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olmak
zorundadır. Bu şirketlerde herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas
edilemez.
d) Üst Kurul tarafından düzenlenecek yönetmeliğe uygun olarak her yıl
yapılacak yıllık ortalama izlenme oranı ölçümlerine göre yıllık ortalama
izlenme veya dinlenme oranı %20'yi geçen bir televizyon veya radyo kuruluşunda
bir gerçek veya tüzel kişinin veya bir sermaye grubunun sermaye payı %50'yi
geçemez. Gerçek kişinin hisselerinin hesaplanmasında üçüncü derece dahil olmak
üzere üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlara ait hisseler de aynı kişiye
aitmiş gibi hesaplanır.
e) Bir gerçek veya tüzel kişi veya bir sermaye grubu %50'den fazla
hissesine sahip olduğu bir televizyon veya radyonun yıllık ortalama izlenme
veya dinlenme payı %20'yi geçerse Üst Kurul tarafından yapılan bildirimden
itibaren doksan gün içinde, ortağı bulunduğu televizyon veya radyodaki
hisselerinin bir bölümünü halka arz ederek veya bir kısım hisselerini satarak,
sermaye payını %50'nin altına indirir. Yıllık izlenme veya dinlenme oranının
aşımı birden fazla televizyon ve radyodaki hisselerin toplamı nedeniyle
meydana gelmişse, bu oranı %50'nin altına indirecek biçimde yeterli sayıda
şirketi satar. Bu yükümlülüğün ihlali durumunda kuruluşun yayın izni iptal
edilir.
f) Ulusal izlenme oranları, Üst Kurul tarafından her takvim yılı için
tespit edilir ve o yılı izleyen Ocak ayı içinde açıklanır.
g) Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının hisse senetlerinin halka
arzında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre Sermaye Piyasası Kurulundan
izin almadan önce Üst Kurulun onayının alınması şarttır.
h) Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin payı
ödenmiş sermayenin %25'ini geçemez.
ı) Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda ortak olan gerçek veya
tüzel yabancı kişi bir başka radyo ve televizyon kuruluşuna ortak olamaz.
i) Yerli veya yabancı hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine
sahip olamazlar.
j) Radyo ve televizyon yayını izni verilen bir anonim şirketin hisse
devirleri, devir tarihinden itibaren bir ay içinde, ortakların ad ve soyadları
ile şirketin devri sonucunda oluşan ortaklık yapısı ve oy payları hakkındaki
bilgilerle Üst Kurula bildirilir. Bu şirketlerin bir başka şirkete devri, bir
başka şirketin devralınması, bir başka şirketle birleşme işlemlerinden önce,
Üst Kuruldan gerekli bilgi ve belgelerle izin alınması zorunludur. Bu işlemler
sonucunda şirket yapısında bu Kanun hükümlerinde öngörülen hususlara aykırılık
oluştuğu takdirde Üst Kurulun vereceği süre zarfında bu aykırılık giderilmek
zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal edilir.
k) Radyo ve televizyon yayın izni verilen veya verilecek anonim
şirketlerde bulunması gereken diğer asgari idari, mali ve teknik şartlarla
yayın alanı, yayın saat ve süreleri ile ilgili esaslar her yıl Üst Kurul
tarafından tespit olunur. Şirketler yapılarını verilen süre içinde tespit
olunan şartlara uydurmak zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal edilir.
l) Radyo ve televizyon yayın kuruluşları, yayın izninin verilmesinden
sonra da esas sözleşmelerine bu Kanundaki esaslara aykırı hükümler koyamazlar;
iştigal konularına, radyo ve televizyon yayıncılığı ile bağdaşmayan
faaliyetleri dahil edemezler.
m) Yurt dışından Türkiye'ye yönelik yayın yapan radyo ve televizyon
kuruluşlarına kanal, frekans ve kablo kapasitesi tahsis edilemez. Bunlara
Türkiye'de vergi mükellefi olanlar tarafından verilen reklam ve ilan bedelleri
vergi matrahlarından düşülemez. Ancak, uydu platformu ve kablo sisteminden
iletilen ve yurt dışından yapılan yabancı kaynaklı yayınların Türkçe
seslendirilmelerine, birkaç dilden aynı anda yayın yapılmasına ve Türkçe
reklam girişine olanak tanınır. Türkçe reklam girişi yapılan yayınlar için Üst
Kurulun ilgili reklam yönetmeliği uygulanır.
MADDE 14.- 3984 sayılı Kanunun 31 inci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Program hizmetinin içeriği ve yeni yayın tekniklerinin kullanımı
Madde 31.- Radyo ve televizyon kuruluşları, yayınlarında belli oran ve
saatlerde eğitim, kültür, Türk halk ve Türk sanat müziği programlarına yer
vermek zorundadırlar. Bu programların tür ve oranlarıyla ilgili esaslar Üst
Kurul tarafından tespit edilir. Tematik kanallar, bu zorunluluktan muaf
tutulur. Tematik yayın yapmak isteyen kuruluşlar, başvuru sırasında bu hususu
belirtir. Bu kanallar, Üst Kurulun izni olmadan yayın türünü değiştiremez.
Tematik kanallarla ilgili usul ve esaslar Üst Kurulca belirlenir.
Her türlü teknoloji ile ve her tür iletişim ortamında yapılacak yayın ve
hizmetlerin usul ve esasları, Haberleşme Yüksek Kurulunun belirleyeceği
strateji çerçevesinde Üst Kurulca tespit edilip, Haberleşme Yüksek Kurulunun
onayına sunulur. Bu yayın ve hizmetlerin mevzuata uygunluğu Üst Kurulca
denetlenir.
MADDE 15.- 3984 sayılı Kanunun 32 nci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Seçim dönemlerinde yayınlar
Madde 32.- Seçim dönemlerindeki yayınlara ilişkin usul ve esaslar kanunla
Yüksek Seçim Kuruluna verilen yetkiler çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu
tarafından düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının seçim dönemlerindeki
yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun kararları doğrultusunda izler, denetler ve
değerlendirir.
Seçimlerde oy verme gününden önceki yedinci günden itibaren her türlü
haber, röportaj gibi programlar veya reklamlar yoluyla kamuoyu araştırmaları,
anketler, tahminler, bilgi iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi
adlarla siyasi bir partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın
oyunu etkileyecek yayınlarda bulunulmasına izin verilemez. Bu yasaklara
uymayanlar yayın ilkelerini ihlal etmiş sayılırlar.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun
149/A maddesinde düzenlenen hükümler, Yüksek Seçim Kurulu kararlarını müteakip
Üst Kurulca yerine getirilir.
MADDE 16.- 3984 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Uyarı, para cezası, durdurma ve iptal
Madde 33.- Üst Kurul, öngördüğü yükümlülükleri yerine getirmeyen, izin
şartlarını ihlal eden, yayın ilkelerine ve bu Kanunda belirtilen diğer
esaslara aykırı yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını uyarır veya
aynı yayın kuşağında açık şekilde özür dilemesini ister. Bu talebe uyulmaması
veya aykırılığın tekrarı halinde ihlale konu olan programın yayını, bir ila
oniki kez arasında durdurulur. Bu süre içinde programın yapımcısı ve varsa
sunucusu hiçbir ad altında başka bir program yapamaz. Yayını durdurulan
programların yerine, aynı yayın kuşağında ve reklamsız olarak, ilgili kamu
kurum ve kuruluşlarına Üst Kurulca hazırlattırılacak eğitim, kültür, trafik,
kadın ve çocuk hakları, gençlerin fiziksel ve ahlaki gelişimi, uyuşturucu ve
zararlı alışkanlıklarla mücadele, Türk dilinin güzel kullanımı ve çevre
eğitimi konularında programlar yayınlanır.
Aykırılığın tekrarı halinde;
a) Ulusal düzeyde yayın yapan kuruluşlara, ihlalin ağırlığına göre,
yüzyirmibeş milyar liradan az olmamak kaydıyla ikiyüzelli milyar liraya kadar,
b) Yerel, bölgesel ve kablo ortamından yayın yapan kuruluşlara;
1. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, bir milyondan fazla nüfusa ulaşan il
ve ilçelere yayın yapanlara, ihlalin ağırlığına göre, altmış milyar liradan az
olmamak kaydıyla yüz milyar liraya kadar,
2. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, beşyüz bin ila bir milyon arasında
nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara ihlalin ağırlığına göre, otuz
milyar liradan az olmamak kaydıyla altmış milyar liraya kadar,
3. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzelli bin ila beşyüz bin
arasında nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlalin ağırlığına
göre, yirmimilyar liradan az olmamak kaydıyla kırk milyar liraya kadar,
4. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzellibinden az nüfusa ulaşan il
ve ilçelere yayın yapanlara, ihlalin ağırlığına göre, beş milyar liradan az
olmamak kaydıyla on milyar liraya kadar,
c) Radyo yayınları için yukarıdaki miktarların yarısı kadar,
İdari para cezası uygulanır.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilan edilen
yeniden değerleme oranında artırılır.
İhlalin, ihlal tarihinden itibaren, takip eden bir yıl içinde tekrarı
halinde bu idari para cezaları yüzde elli oranında artırılır. İhlalin, ihlal
tarihinden itibaren takip eden bir yıl içinde üçüncü kez tekrarında ihlalin
ağırlığına göre izin uygulaması bir yıla kadar geçici olarak durdurulur.
4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki ilkelere
aykırı yayın yapılması halinde uyarı yapılmaz ve yayın kuruluşunun yayını bir
ay durdurulur. İhlalin tekrarı halinde yayın süresiz olarak durdurulur ve
yayın lisans izni iptal edilir.
Yayın izninin verilmesi için gerekli şartlardan birini kaybeden veya
şartların uygunluğunu hile ile elde eden kuruluşların yayın lisans izni iptal
edilir.
Uyarı cezasını gerektiren haller dışındaki ihlallerde ilgili tarafın
savunması alınır.
Cezaların uygulanış usulleri ile gerekçeli olarak kamuoyuna duyuruluş
şekli yönetmelikle belirlenir.
MADDE 17.- 3984 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
EK MADDE 1.- Bu Kanuna göre yayın izni verilen özel radyo ve televizyon
kuruluşlarının, kendilerine tahsis edilen TV kanal ve radyo frekansından
yapacakları yayınlarını, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun veya bu amaçla
özel yayın kuruluşlarıyla ortak kuracağı şirketin görev ve sorumluluğunda
işletilen verici tesislerinden yapmaları asıldır. Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu, verici tesislerinin kurulması, işletilmesi, yenilenmesi ve bu
tesislerde değişiklik yapılması sırasında özel yayın kuruluşlarının
ihtiyaçlarını da göz önünde tutar.
Kurulmasına izin verilen tesislerin bu Kanunda ve izin belgesinde
öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığı Üst Kurul tarafından
denetlenir.
Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumunun verici tesislerinden yararlanma usul ve esasları ile yıllık kira
bedelleri Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından belirlenerek Üst Kurulun
onayıyla yürürlüğe konulur.
EK MADDE 2.- Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izin
almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst Kurul tarafından geçici ya
da sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan kişiye, kuruluşların ise sahip
ve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin ağırlığına
göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir milyar liradan yüz milyar
liraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve
bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı
yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın yaptıkları tespit
edilerek yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen kişiler, bu
kuruluşların sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev alanlar
Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm yayın
cihazları Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir.
Yayın bantlarını bir yıl süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre içinde Üst
Kurul veya Cumhuriyet savcılığınca istenmesine rağmen sesli ve görüntülü
olarak teslim etmeyen yayın kuruluşlarının sahip ve yöneticileri, altı aydan
bir yıla kadar ağır hapis ve bir milyar liradan on milyar liraya kadar ağır
para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bir aydan üç aya kadar ilgili
kuruluşun yayınının durdurulmasına karar verilir. Gönderilen bandın içerik
bakımından istenen yayın olmaması veya bantta tahrifat, çıkarma, silme gibi
işlemler yapılması halinde, ayrıca iki yıldan on yıla kadar ağır hapis ve iki
milyar liradan on milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilan edilen
yeniden değerleme oranında artırılır.
EK MADDE 3.- Radyo ve televizyon yayınları, yayın ilkeleri ve bu Kanunda
belirtilen diğer esaslara uygunluğu yönünden,
a) Ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki yayınlar Üst Kurul tarafından
izlenir ve değerlendirilir.
b) Üst Kurulun uygun göreceği yerlerdeki yerel ve bölgesel yayınların
izlenmesi ve kayda alınması İçişleri Bakanlığının görevlendireceği birimlere
devredilebilir. Bu halde gerekli teknik donanım ve ilgili personelin eğitimi
Üst Kurulca sağlanır ve masrafları Üst Kurulca karşılanır. Yayın ilkeleri ve
bu Kanunda belirtilen diğer esaslara aykırılığından kuşkulanılan yayınların
bandı, değerlendirilmek üzere Üst Kurula gönderilir. İçişleri Bakanlığı ile
Üst Kurul arasındaki işbirliği bir protokol ile düzenlenir.
Telekomünikasyon Kurumunun milli monitoring faaliyetleri kapsamında
yayınları izleme imkanının olması halinde, Üst Kurul ile Telekomünikasyon
Kurumu arasında imzalanan bir protokol kapsamında bu yayınlar Telekomünikasyon
Kurumunca izlenir ve değerlendirilmek üzere Üst Kurula iletilir.
EK MADDE 4.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yayın lisansı verdiği bir
kuruluş bu lisansı, yayın istasyonlarını ve şebekelerini, Üst Kurulun izniyle
bir üçüncü kuruluşa devredebilir.
Yayın izni talebinde bulunan kuruluşların yerine getirmeleri gereken
teknik ve mali yeterlilik şartları, devir şartları ile diğer ön şartlar, Üst
Kurul tarafından yönetmeliklerle tespit edilir.
EK MADDE 5.- Bu Kanunda geçen "Telsiz Genel Müdürlüğü" ibaresi
"Telekomünikasyon Kurumu" olarak değiştirilmiştir.
MADDE 18.- 3984 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (a) bendi ile 35 inci
maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 19.- 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanununun 16 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
1. Mevkutelerle işlenen suçlarda sorumluluk, suçu meydana getiren yazıyı
veya haberi yazan veya resmi veya karikatürü yapan kimse ile beraber bu
mevkutenin ilgili sorumlu müdürüne; 19 uncu maddeye aykırı hareket edilmesi
halinde ise sözü edilen kişilerle birlikte mevkutenin sahibi olan gerçek
kişiye ve mevkute sahibi olan anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı ile
diğer şirket ve tüzel kişilere ait mevkutelerde tüzel kişiliğin en üst
yöneticisine aittir. Ancak, sorumlu müdürler için verilen hürriyeti bağlayıcı
cezalar, sürelerine bakılmaksızın para cezasına çevrilerek hükmolunur ve bu
cezalar ertelenemez.
MADDE 20.- 5680 sayılı Kanunun 17 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 17.- Basın yolu ile işlenen yalan haber, hakaret, sövme ve her türlü
fiilden doğacak maddi ve manevi zararlardan, 16 ncı maddeye göre sorumlu
olanlarla birlikte Borçlar Kanununun genel hükümlerine göre mevkutelerde
sahibi ve mevkute olmayanlarda naşiri; mevkute sahibi ile mevkute olmayanların
naşirinin şirket olması halinde şirket ile birlikte anonim şirketlerde yönetim
kurulu başkanı, diğer şirket ve tüzel kişilerde en üst yönetici müştereken ve
müteselsilen sorumludur. Tazminat talebinin haklı görülmesi halinde tazminat
miktarı, on milyar liradan az olmamak üzere fiilin ağırlık derecesine göre
belirlenir. On milyar liralık alt sınır her yıl Maliye Bakanlığınca ilan
edilen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu maddeye göre açılacak manevi
tazminat davalarında hakim tensip kararı ile birlikte bilirkişiyi de tayin
eder ve davayı en geç altı ay içinde karara bağlar.
Zarar doğurucu fiilin işlenmesinden sonra mevkutenin devredilmesi, başka
bir mevkute ile birleşmesi veya sahibi olan gerçek kişi ya da şirketin
herhangi bir surette değişmesi halinde mevkuteyi devralan, birleşen ve her ne
suretle olursa olsun mevkutenin sahibi gerçek kişiler ile anonim şirketlerde
yönetim kurulu başkanı diğer şirket ve tüzel kişilerde en üst yönetici de, bu
fiil nedeniyle hükmedilen tazminattan birinci fıkrada sayılanlarla birlikte
müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Basılmış eser sahiplerinin dernek, vakıf ve benzeri tüzel kişiler olması
halinde tüzel kişilikle birlikte yönetim organlarında yer alanlar hakkında da
yukarıdaki hükümler uygulanır.
Bu maddeye göre açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde,
bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi üzerinden temerrüt
faizine de hükmedilir.
MADDE 21.- 5680 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin (I) numaralı fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
I- Bir kişinin şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi veya kendisiyle
ilgili yalan haber verilmesi veya kendine hakaret edilmesi veya sövülmesi ya
da gerçeğe aykırı hareket, düşünce ve söz izafesi suretiyle, açık veya kapalı
şekilde bir mevkutede yayın yapılması halinde; ilgili veya temsilcisi yayının
yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde imzasını taşıyan cevap veya düzeltme
yazısını mevkutenin sorumlu müdürüne verebilir veya gönderebilir.
Sorumlu müdür, cevap veya düzeltme yazısını aldığı tarihten itibaren üç
gün içinde mevkutenin sahibi olan gerçek kişiye veya anonim şirketlerde
yönetim kurulu başkanına, diğer şirket ve tüzel kişilerde en üst yöneticiye
bildirir ve inceler; yayınlanmasına karar verdiği takdirde inceleme süresinin
bitiminden sonra çıkacak ilk nüshada, metne hiçbir mülahaza ve işaret
katmaksızın ve bu cevap veya düzeltme dolayısıyla herhangi bir mütalaa beyan
etmeksizin aynen ve tamamen yayınlamaya mecburdur.
MADDE 22.- 5680 sayılı Kanunun 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 20.- 4 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yazılı hususları
göstermeyen sorumlular on milyar liradan elli milyar liraya kadar ağır para
cezası ile cezalandırılır.
Bu hususları gerçeğe aykırı şekilde gösterenler ile sorumluların
belirlenmesini veya mahkeme kararlarının uygulanmasını güçleştirecek şekilde
değiştirenler, otuz milyar liradan doksan milyar liraya kadar ağır para
cezasına mahkum edilirler. Verilen para cezası ertelenemez.
MADDE 23.- 5680 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 29.- İlgilinin veya yetkili temsilcisinin talebi üzerine yayınlanan
cevap veya düzeltmede, 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uyulmaması halinde
failler hakkında üç milyar liradan beş milyar liraya kadar ağır para cezasına
hükmedilir.
Cevap veya düzeltmenin yayınlanmasına dair 19 uncu maddenin (III) numaralı
fıkrasına göre verilen hakim kararına rağmen, neşirden imtina olunması halinde
faillere on milyar liradan yirmi milyar liraya kadar ağır para cezası;
yayınlanan cevap veya düzeltmenin 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uygun
olmaması halinde ise faillere beş milyar liradan on milyar liraya kadar ağır
para cezası verilir.
Cevap veya düzeltmenin 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uygun olarak
yeniden yayınlanmasına dair sözü edilen maddenin (VI) numaralı fıkrasına göre
verilmiş hakim kararına rağmen, neşirden imtina olunması veya tekrar
yayınlanan cevap veya düzeltmede yeniden 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara
uyulmaması halinde, failler hakkında elli milyar liradan yüzelli milyar liraya
kadar ağır para cezasına hükmolunur.
19 uncu maddenin (IV) numaralı fıkrasına ve (VI) numaralı fıkrasının
dördüncü paragrafına göre cevap veya düzeltmeyi yayınlama mecburiyetinin
doğduğu tarihten itibaren yayının geciktiği her sayı için faile ayrıca; günlük
mevkutelerde beşyüz milyon lira, diğer mevkutelerde üç milyar lira ağır para
cezası da verilir.
Bu maddeye göre verilen para cezaları ertelenemez.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiillerin aynı yıl içinde tekerrürü
halinde, öngörülen para cezaları iki misli olarak uygulanır.
MADDE 24.- 5680 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 41.- Bu Kanunun uygulanmasında yapılacak tebligat, ilgilinin yeni
adresini bildirmeden veya eksik veya yanlış bildirerek ayrılması halinde
mevkutenin idare yeri veya son sahibi veya sorumlu müdürüne yapılmakla geçerli
sayılır.
MADDE 25.- 5680 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasındaki
"onbin liradan otuzbin liraya" ibaresi, "on milyar liradan otuz milyar
liraya", ikinci fıkrasındaki "yirmibin liradan altmışbin liraya" ibaresi
"yirmi milyar liradan altmış milyar liraya"; 22 nci maddesinde geçen "yirmibin
liradan ellibin liraya" ibaresi, "yirmi milyar liradan yüz milyar liraya"; 23
üncü maddesindeki "100 liradan 500 liraya" ibaresi "on milyar liradan elli
milyar liraya"; 24 üncü maddesindeki "yirmibin liradan ellibin liraya" ibaresi
"otuz milyar liradan yüz milyar liraya"; 25 inci maddesindeki "yüzellibin
liradan" ibaresi "onbeş milyar liradan"; 26 ncı maddesindeki "yirmibin liradan
ellibin liraya" ibaresi "elli milyar liradan yüz milyar liraya"; 28 inci
maddesindeki "yirmibin liradan ellibin liraya" ibaresi "yirmi milyar liradan
yüz milyar liraya"; 30 uncu maddesindeki "1 000 liradan 10 000 liraya" ibaresi
"yirmi milyar liradan yüz milyar liraya"; 31 inci maddesindeki "ellibin
liradan yüzbin liraya" ibaresi "elli milyar liradan yüz milyar liraya"; 32 nci
maddesindeki "100 liradan 1 000 liraya" ibaresi "beş milyar liradan yirmi
milyar liraya"; 33 üncü maddesindeki "on milyon liradan otuz milyon liraya"
ibaresi "on milyar liradan otuz milyar liraya"; 34 üncü maddesindeki "1 000
liradan 10 000 liraya" ibaresi "bir milyar liradan on milyar liraya" şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 26.- 5680 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
EK MADDE 9.- Bu Kanunun yalan haber, hakaret ve benzeri fiillerden doğacak
maddi ve manevi zararlarla ilgili hükümleri, bilişim teknolojileri ve internet
ortamında sayfa açılması veya elektronik gazete, elektronik bülten vb.
suretiyle yayınlanan her türlü yazı, resim, işaret, sesli veya sessiz görüntü
ve benzerleri hakkında da uygulanır.
MADDE 27.- 5680 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
EK MADDE 10.- Bu Kanun kapsamında verilen para cezaları ve tazminatlar,
bölgesel yayın yapan kuruluşlarda yarısına kadar, yerel yayın yapan
kuruluşlarda 1/3'üne kadar indirilebilir.
MADDE 28.- 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 41
inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
9. Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından
doğacak maddi ve manevi zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.
MADDE 29.- 3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15
inci maddesine aşağıdaki bent eklenmiştir.
14. Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon
yayınlarından doğacak maddi ve manevi zararlardan dolayı ödenen tazminat
giderleri.
GEÇİCİ MADDE 1.- Halen görevde bulunan; Üst Kurul üyeleri, bu Kanuna göre
seçilecek yeni Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun, TRT Genel Müdürü ise yeni
Üst Kurul tarafından aday gösterilenler arasından Bakanlar Kurulunca yapılacak
atama sonucunun Resmi Gazetede yayımlanması tarihlerine kadar görevlerine
devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanun uyarınca yürürlüğe konulması gereken
yönetmelikler ile mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olan hükümlerine
ilişkin değişiklikleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde
hazırlanır ve yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut yönetmelik, talimat ve esasların
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
İzlenme oranlarının hesaplanma şekli, tespiti ve yayınlanma esasları Üst
Kurul tarafından Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun Resmi Gazetede
yayımından itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 3.- 3984 sayılı Kanuna göre Üst Kurul tarafından yaptırılan
ulusal radyo ve televizyon frekans planları, bir hafta içinde Telekomünikasyon
Kurumuna devredilir. Telekomünikasyon Kurumu, ilgili kurum ve kuruluşlar ile
işbirliği yaparak planları inceler, gerekirse değiştirir ve dört ay içinde
Haberleşme Yüksek Kuruluna sunar. Haberleşme Yüksek Kurulu işi en geç altı ay
içinde sonuca bağlar ve evrakı RTÜK'e ulaştırır.
GEÇİCİ MADDE 4.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun Türkiye Büyük Millet
Meclisi Genel Kurulunca seçilecek beş üyesi, siyasi parti gruplarınca Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı oluşum formülüne göre belirlenecek
kontenjan doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Bakanlar
Kurulunca seçilecek üye adayları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından
Başbakanlığa bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde bildirilir.
Siyasi parti gruplarınca gösterilen adayların; Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurulunca işaret oyuyla ayrı ayrı oylanmaları suretiyle seçimleri
yapılır. Seçilemeyen adaylar yerine ilgili siyasi parti gruplarınca yeni
adaylar bildirilir.
MADDE 30.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 31.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
20/5/2002
Başa Dön