A- GELİR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE
BASİT USULDE VERGİLENDİRİLEN MÜKELLEFLERE İLİŞKİN İSTİSNA
1.
Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-a maddesinde 4842 sayılı Kanunla
yapılan değişiklikle Gelir Vergisi Kanununa göre basit usulde
vergilendirilen mükelleflerin teslim ve hizmetleri 1/7/2003
tarihinden geçerli olmak üzere katma değer vergisinden istisna
edilmiştir. Bu mükelleflerin 1/7/2003 tarihinden sonra yapacakları
işlemler için katma değer vergisi beyannamesi verilmeyecek,
mükellefiyetleri de terkin edilecektir.
Ortaklarının tamamı basit usule
tabi olan adi ortaklıkların teslim ve hizmetleri de bu hüküm
kapsamında değerlendirilecektir. Ancak ortaklarından en az birisi
Gelir Vergisi Kanununa göre gerçek usulde vergilendirilen adi
ortaklıkların teslim ve hizmetleri istisna kapsamına girmemektedir.
Gelir Vergisi Kanununa göre basit
usulde vergilendirilen mükelleflerin 1/7/2003 tarihinden sonra
yaptıkları teslim ve hizmetlerde işlem bedeli üzerinden katma değer
vergisi hesaplanmayacak, bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek
belgelerde katma değer vergisi gösterilmeyecek veya “KDV dahildir”
mealinde bir şerhe yer verilmeyecektir.
Ancak, bu mükelleflerin
düzenleyecekleri belgelerin özel gider indirimi ve vergi iadesinde
geçerli belge olarak kullanımına devam edilecektir. Kayıtları meslek
odaları bünyesinde oluşturulan bürolarda tutulan basit usule tabi
mükelleflerin bürolara belge tesliminde eski uygulama geçerli
olacaktır.
Diğer taraftan, basit usule tabi
mükelleflerin ellerinde bulunan belgelerde yer alan katma değer
vergisi sütunu, mükellefler tarafından üzeri çizilerek söz konusu
belgelerin kullanılmasına devam edilecektir.
2.
İstisna uygulamasının başladığı 1/7/2003 tarihinden itibaren,
düzenledikleri belgelerde katma değer vergisi gösteren veya “KDV
dahildir” mealinde bir şerhe yer veren basit usulde vergilendirilen
mükellefler, belgede ayrıca gösterilen veya iç yüzde yoluyla
hesaplanacak vergi tutarını Katma Değer Vergisi Kanununun 8/2.
maddesi gereğince vergi dairesine beyanname ile yatırmak zorundadır.
Vergi dairesine ödenecek tutardan, alışlar dolayısıyla yüklenilen
vergiler indirilmeyecek, yüklenilen bu vergi tutarı, Gelir Vergisi
Kanununun izin vermesi halinde gider veya maliyet olarak dikkate
alınacaktır.
3.
İstisna kapsamına girdiği halde belgelerde yer alan katma değer
vergisi, belge tarihini izleyen ayın 25. günü mesai saati sonuna
kadar beyanname ile vergi dairesine ödenecektir (4842 sayılı Kanunun
36 ncı maddesi ile Katma Değer Vergisi Kanununun beyanname verme
zamanını belirleyen 41. maddesinde yer alan “25. günü” ibaresinin
1/1/2004 tarihinden geçerli olmak üzere 23. günü olarak
değiştirildiğinin de göz önünde bulundurulması gerekir.). Vergi
daireleri, kendiliğinden başvuran ya da bu şekilde işlem yaptıkları
vergi idaresince tespit edilen basit usule tabi gelir vergisi
mükellefleri için geçici katma değer vergisi mükellefiyeti tesis
etmek suretiyle yersiz hesaplanan vergiyi tahsil edeceklerdir.
4.
Teslim ve hizmetleri 1/7/2003
tarihinden itibaren istisna kapsamına giren bu mükelleflerin mal ve
hizmet alışları ile yapacakları ithalat genel hükümler çerçevesinde
vergiye tabi bulunmaktadır. Bu şekilde yüklenilen vergiler Gelir
Vergisi Kanunu hükümlerine göre gider, maliyet ya da kanunen kabul
edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır.
5.
Bu mükelleflerin 1/7/2003 tarihinden önce satın aldıkları malları bu
tarihten sonra iade etmeleri halinde aşağıdaki şekilde işlem
yapılacaktır.
-İade edilen mal için bir fatura
düzenlenecek, bu faturaya tutar olarak, iade edilecek malın alış
faturasındaki bedel ve katma değer vergisi olarak gösterilen
tutarların toplamı yazılacak ve faturaya bu hususu belirten bir şerh
konulacak ayrıca alış faturasının tarih ve numarasına atıfta
bulunulacaktır.
Örnek :
Basit usule tabi bir mükellef
tarafından 24/05/2003 tarihinde 10 milyar mal bedeli, 1.8 milyar
katma değer vergisi ödenerek satın alınan bir malın 7.5 milyar
liralık kısmı 12/07/2003 tarihinde satıcıya iade edilmiştir. Bu iade
için aşağıdaki şekilde bir fatura düzenlenecektir:
“../../2003 tarihli ve
.......sayılı fatura ile satın alınan malın iade edilen kısmı ......
8.850.000000 TL.
NOT: Bu tutara, malın alış
faturasında gösterilen bedel ve KDV dahildir. (Kaşe/imza)”
Basit usule tabi mükellef bu
fatura nedeniyle vergi dairesine katma değer vergisi ödemeyecek,
faturadaki tutarın tamamını hasılat olarak hesaplarına alacaktır.
Satıcı ise bu bedel üzerinden iç
yüzde yoluyla hesaplayacağı vergiyi indirim konusu yapacaktır.
6.
Basit usule tabi gelir vergisi mükellefleri son katma değer vergisi
beyannamelerini (2003/Nisan, Mayıs, Haziran dönemine ilişkin olmak
üzere) 25 Temmuz 2003 günü mesai saati sonuna kadar vergi dairesine
vermiş olmaları gerekmektedir. Bu beyannamede “Sonraki Dönemlere
Devreden KDV” bulunması halinde devreden vergi tutarı 2003 takvim
yılı gelir vergisi hesaplarında gider olarak dikkate alınacaktır.
Bu dönemde mükellefin iade hakkı
doğuran işlemlerinin bulunması halinde iade alacağı ilgili Genel
Tebliğlere göre değerlendirilip sonuçlandırılacaktır. İade edilecek
tutar bu dönemdeki devreden vergiden düşülecek devreden verginin
kalanı gider yazılacaktır.
İade alacağı Katma Değer Vergisi
Kanununun 29/2. maddesinde öngörülen indirimli orana tabi işlemlerle
ilgili ise bu dönem beyannamesine bir dilekçe eklenerek, iadesi
talep edilen tutar, buna ilişkin hesaplama listesi ve diğer ilgili
belgeler eklenecektir. Ancak 2003 yılına ilişkin olarak iade
edilecek verginin alt sınırı 2002/3606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
uyarınca 2002 için geçerli miktarın 2003 yılı için belirlenecek
yeniden değerleme oranında artırılması ile tespit edilmesi
gerektiğinden iade en erken 2004/Ocak ayı içinde yapılabilecektir.
Mükellefin iade talebi bu tutarın altında ise iade yapılmayacak,
devreden vergi tutarının tamamı gelir vergisi matrahının tespitinde
gider olarak dikkate alınacaktır. İndirimli orana tabi işlemler
nedeniyle yüklenilen ve indirimle giderilemeyen verginin bu şekilde
belirlenen alt sınırı geçmesi halinde geçen kısım iade edilecek,
iade edilen tutar 2003/Temmuz ayında verilen son beyannamedeki
devreden vergiden çıkarılarak kalan bir miktar olması halinde bu
tutar gider olarak dikkate alınacaktır.
B- 1/8/1998 TARİHİNDEN ÖNCE
İTHAL EDİLEN TEŞVİK BELGESİNE BAĞLI YATIRIM MALLARINA AİT
TEMİNATLARIN ÇÖZÜMÜ
Katma Değer Vergisi Kanununun
3946 sayılı Kanunla kaldırılan 46. maddesinin 6. fıkrası ile 4369
sayılı Kanunla kaldırılan 49. maddesinin 2. fıkrası kapsamında
1.8.1998 tarihinden önce teşvik belgesine bağlı olarak ithal edilen
yatırım mallarına ait hesaplanan katma değer vergisinin ertelenmesi
için gümrük idarelerine verilen teminatların çözümü, 26 Seri No.lu
Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin E/3 bölümündeki açıklamalar
doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Bu açıklamalara göre, teşvik
belgeli yatırım mallarının ithali sırasında ertelenen vergiler
nedeniyle gümrük idarelerince alınan teminatların çözümü için,
ithalattan sonra ödenen vergiler toplamının, tecil edilen vergiler
toplamına ulaşması gerekmektedir. Mükellefler ödenen vergilerin
ertelenen vergiler toplamına ulaştığı dönemde, gümrük (giriş)
beyannamesi, teşvik belgesi, çeki listesi (bulunmadığı hallerde
global liste) ve gümrük idarelerince verilen ayniyat esham ve
tahvilat alındısının asılları veya noterce onaylı örnekleri ile
birlikte bu durumu gösteren bir yazı verilmesi talebiyle bağlı
oldukları vergi dairesine başvurmaktadırlar.
Bakanlığımıza intikal eden
olaylardan, bazı mükelleflerin ödedikleri katma değer vergisini
gösteren yazıyı vergi dairesinden talepleri sırasında 26 Seri No.lu
Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin E/3 bölümünde sayılan belgeleri
ibraz edemedikleri, bu yüzden de teminatların çözümü için gümrük
idaresine verecekleri yazıları alamadıkları anlaşılmıştır.
Bu durumda olan mükellefler; sözü
edilen belgelerin ilgili kurumlardan temin edilmiş onaylı
örneklerini ibraz edebilecekleri gibi, ilgili kurumların kayıtları
esas alınarak düzenlenecek ( örneğin gümrük idarelerince teminat
mektupları emanet defteri uyarınca verilen ya da Hazine
Müsteşarlığı’nca teşvik belgesi tamamlama vizesinin yapıldığını ve
yatırımın tamamlandığını belirten) kanaat getirici herhangi bir
yazıyla da vergi dairelerine başvurabileceklerdir.
C- ARAÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA
87 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğinin (B) bölümü ile Katma Değer Vergisi Kanununun 13/b
maddesindeki istisna hükmünün yük ve yolcuya verilen tahmil, tahliye
ve benzeri hizmetler de dahil olmak üzere araçların seyrüseferine
ilişkin olarak yapılan her türlü hizmet için geçerli olacağı
belirtilmiştir.
Bu nedenle, daha önce yük ve
yolcuya verilen tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler için istisna
uygulanmayacağı gerekçesiyle yapılan her türlü tarhiyata ilişkin
olarak ortaya çıkan ihtilaftan vazgeçilmesi, yaratılmış ihtilaflarla
ilgili olarak Bakanlığımız veya vergi daireleri aleyhine verilmiş
yargı kararı bulunması halinde bu kararların bir üst mercide dava
konusu yapılmaması uygun görülmüştür.
D- BAVUL TİCARETİ
87 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğinin (D) bölümü ile 61 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliği kapsamında yapılan işlemler için belirlenen 1 milyar
liralık alt sınırın 31/12/2003 tarihine kadar 500 milyon lira olarak
uygulanması uygun görülmüştür.
Tebliğ olunur.
