3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun
uygulamasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların
yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
1. ESNAF VE SANATKARLAR ODASI TARAFINDAN
BASİT USULE TABİ MÜKELLEFLERİN DEFTERLERİNİN TUTULMASI
KARŞILIĞINDA ALINAN ÜCRETLER
KDV Kanununun 17 nci maddesinin (2) numaralı
fıkrasına 5228 sayılı Kanunla eklenen (e) bendi uyarınca, kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kanunlarla
kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun
ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle
ilgili olarak kullanılacak basılı kağıtların bu kuruluşlar
tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri
hariç) katma değer vergisinden müstesnadır.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
46 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, basit usulde
vergilendirilen mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin mal alış ve
giderleri ile hasılatlarını gösteren belgelerin kayıtlarının,
mükelleflerin bağlı bulundukları meslek odalarının
oluşturdukları bürolarda tutulacağı hükme bağlanmış; 215 sayılı
Gelir Vergisi Genel Tebliğinin (3.3.) numaralı bölümünde de,
mükellef kayıtlarının öncelikle mesleki yönden bağlı olunan
odalar bünyesinde kurulacak bürolarda tutulacağı açıklanmıştır.
Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu olan Esnaf ve Sanatkarlar
Odasına, basit usule tabi mükelleflerin kayıtlarını tutma görevi
verildiğinden, KDV Kanununun 17/2-e maddesi uyarınca, kanunlarla
kendilerine verilen görev gereği sözü edilen odalar tarafından
yapılan bu hizmet karşılığında alınan bedeller katma değer
vergisinden istisna tutulacaktır.
2. DAHİLDE İŞLEME VEYA GEÇİCİ KABUL İZİN
BELGESİ KAPSAMINDAKİ TESLİMLERDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI
KDV Kanununun geçici 17 nci maddesinde,
dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek
malların üretiminde kullanılacak maddelerin tesliminde aynı
Kanunun 11/1-c maddesine göre işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu
yetkili kılınmış; Bakanlar Kurulunca 98/11766 sayılı
Kararnameyle tekstil ve konfeksiyon sektörü, 2000/1162 sayılı
Kararnameyle demir-çelik, otomotiv ve otomotiv yan sanayi
sektörleri, 2001/2325 sayılı Kararnameyle de 98/11766 ve
2000/1162 sayılı Kararnameler yürürlükten kaldırılarak sektör
farkı gözetilmeksizin bütün sektörler uygulama kapsamına
alınmıştır.
Madde hükmünün uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar 83 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde düzenlenmiştir.
Tebliğde, KDV Kanununun geçici 17 nci maddesi kapsamındaki ihraç
kaydıyla teslimlerden doğan terkin ve iade işlemlerinin
yapılabilmesi için, ihracatın gerçekleşmesinden sonra ihracatçı
tarafından düzenlettirilecek bir Yeminli Mali Müşavir (YMM)
tasdik raporunun ibrazı zorunluluğu getirilmektedir. Tebliğe
göre bu raporda; dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesi
ile gümrük beyannamesinin tarih ve sayısı, belgelerin geçerlik
süresi, fiili ihracat tarihi, ihraç edilen malların cins, miktar
ve tutarı, ihracatın belgede belirtilen süre içinde yapılıp
yapılmadığı ve ihraç edilen malların üretiminde kullanılan
maddelerin satıcılar itibariyle ayrı ayrı olmak üzere cins,
miktar ve tutarına ilişkin bilgilerin üretim analizi ve randıman
hesabı da yapılmak suretiyle belirtilmesi gerekmektedir.
83 Seri No.lu KDV Genel Tebliği, ihracatın
usulüne uygun olarak yapıldığının tevsiki ile terkin ve nakden
ya da mahsuben iade işlemlerini YMM tasdik raporuna bağlamıştır.
Ancak Tebliğde, tecil edilemeyen verginin “indirim hesaplarına”
alınıp alınamayacağına ilişkin açık bir ifade yer almamıştır.
Öte yandan aynı Tebliğde, KDV Kanununun geçici 17 nci maddesi
kapsamındaki ihraç kaydıyla teslimlerde, Kanunun 11/1-c
maddesindeki uygulamanın esas alınacağı belirtilmektedir.
KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamındaki
ihraç kaydıyla teslim uygulamasının beyannamede gösterilmesine
ilişkin açıklamalara 39 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde yer
verilmiştir. Bu Genel Tebliğin (D) bölümünde; KDV Kanununun
11/1-c maddesi kapsamındaki ihraç kaydıyla teslimlerden doğan
KDV iade alacaklarının, iade yerine indirim yoluyla telafi
edilebileceği, bu tercihi yapan mükelleflerin, tecil edilemediği
için iadesi gereken KDV tutarlarını ihracatın gerçekleştiği
dönem beyannamesinin “indirim” satırlarına dahil edebileceği,
ancak bu hususun vergi dairesine bildirilmesi gerektiği
açıklanmıştır.
Bu durum, KDV Kanununun geçici 17 nci maddesi
kapsamında ihraç kaydıyla teslim yapan mükelleflerin, 39 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğindeki açıklamaya uygun olarak, tecil
edilemeyen vergi tutarını ihracatın gerçekleşmesinden sonra,
ancak YMM tasdik raporunun ibrazından önce indirim hesaplarına
alabilecekleri yorumlarına yol açmıştır.
Bu yorumlara dayanarak, dahilde işleme izin
belgesi (DİİB) sahibi ihracatçılara KDV Kanununun geçici 17 nci
maddesi kapsamında ihraç kaydıyla mal teslim eden mükelleflerin,
bu teslimler nedeniyle tecil edilemediği için iadesi gereken
katma değer vergisini, yukarıda işaret edilen 39 Seri No.lu KDV
Genel Tebliğine göre alıcı tarafından düzenlettirilecek YMM
tasdik raporunun ibraz edilmesi beklenmeden, ihracatın
gerçekleştiği dönemde indirim konusu yaptıkları anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, bu
Tebliğin yayımlandığı tarihten önce KDV Kanununun geçici 17 nci
maddesi kapsamında yapılan teslimler için geçerli olmak üzere,
aşağıdaki şekilde hareket edilmesi uygun görülmüştür.
- KDV Kanununun geçici 17 nci maddesi
kapsamındaki ihraç kaydıyla teslimlerden doğan iade tutarının,
ihracatın belge sahibi tarafından gerçekleştirildiği dönemde
veya bu dönemden sonra indirim konusu yapılmış olması,
- 83 Seri No.lu KDV Genel Tebliğine göre
düzenlenecek YMM tasdik raporunun süresi içinde ibraz edilmiş
olması,
- İndirim hesaplarına alınan KDV tutarının bu
rapordaki bilgilere uygun olması,
halinde, ihracatın gerçekleşmesinden sonra YMM
tasdik raporunun ibrazı beklenmeden indirim konusu yapılan iade
tutarları için 39 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (D) bölümünün
4 ve 5 inci paragraflarındaki açıklamalar çerçevesinde işlem
yapılacaktır. (Tebliğde atıf yapılan beyanname satırlarının yeni
beyannamelerdeki karşılıklarının esas alınacağı tabiidir.)
Öte yandan, bu Tebliğin yayımlandığı tarihten
sonra Kanunun geçici 17 nci maddesi kapsamında yapılan
teslimlerle ilgili tecil edilemeyen KDV tutarlarının ise YMM
tasdik raporu ibraz edilmeden indirim hesaplarına alınması
mümkün bulunmamaktadır.
3. 2005 YILINDA GERÇEKLEŞEN İNDİRİMLİ ORANA
TABİ İŞLEMLERDE İADE SINIRI
İndirimli orana tabi işlemlere ilişkin olarak
yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi
için 2004 yılında geçerli olan 9.100 YTL tutarındaki iade talep
sınırı, 2002/3606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 2005
yılına ilişkin yeniden değerleme oranında (%9.8) artırılarak
2005 yılı için 10.000 YTL olarak uygulanacaktır.
Tebliğ olunur.
