1. Giriş

Bankalar, özel finans kurumları ve finansman şirketlerinin 2002/4 seri nolu Uygulama İç Genelgesi uyarınca verdikleri Bildirim ile 1, 1-A ve 1-B Nolu Cetveller yeniden düzenlenmiş olup; elektronik ortamda gönderilecek olan yeni Bildirim ve eki Cetvele ilişkin açıklamalar bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2. Bildirim ve Eki Cetveli Düzenlemek Zorunda Olanlar

Söz konusu Bildirim ile eki Cetvel bankalar ve finansman şirketleri tarafından düzenlenecektir. Bankalar tabiri 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları, finansman şirketleri ise 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/b maddesinde tanımlanan şirketleri ifade etmektedir.

Bildirim ve eki Cetvelin bizzat mükellefler tarafından veya aracılık yetkisi almış 3568 sayılı Kanuna göre meslek mensubu sayılan kişiler aracılığıyla gönderilmesi mümkündür.

3. Bildirimin Dönemi

Mükellefler,

YTL veya endeksli kredilerde faiz tahakkukunun,

Döviz kredilerinde kredinin kullanıldığı veya kullandırıldığı tarihin,

Kredili ithalatta ise tahsilatın yapıldığı tarihin,

içinde bulunduğu ayı, dönem olarak dikkate alacaklardır.

Dolayısıyla işlemler hangi ayda yapılmışsa, o aylık döneme ilişkin bilgilerin Bildirimde yer alması sağlanacaktır.

4. Uygulamanın Başlama Tarihi

2007 yılının Şubat dönemine ait olup 15 Mart 2007 tarihine kadar verilecek olanlar da dahil olmak üzere, izleyen dönemlere ilişkin Bildirim ve eki Cetvelin bu sirkülerde açıklanan esaslara uygun olarak elektronik ortamda gönderilmesi gerekmektedir.

5. Kesinti Oranının % 0 Olarak Belirlendiği Bazı İşlemler ile Fon Kesintisi Kapsamında Olmayan İşlemlerin Bildirilmesi

Bilindiği üzere, kesintiye tabi işlemler üzerinden, 12.05.1988 tarihli ve 88/12944 sayılı Kararnameye İlişkin Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında 6 sıra nolu Tebliğin 2 nci maddesinde belirtilen oranlarda kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi yapılmaktadır.

Kesinti oranının % 0 olarak belirlendiği bazı işlemlerde, ödenecek bir fon kesintisi tutarı bulunmamasına rağmen, bu işlemlere ilişkin matrahın bildirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, aşağıdaki bölümlerde açıklanacak bu nitelikteki işlemlere ilişkin kredinin türü ile faiz / kredi tutarları, ilgili sütunlara dahil edilecek; ancak, bu tutarlara % 0 oranı uygulanacağından, sistem tarafından fon kesinti tutarı da otomatik olarak 0 (sıfır) olarak hesaplanacaktır.

Diğer taraftan, anılan Tebliğin 3 üncü maddesinde belirtilen ve fon kesintisi kapsamında olmayan işlemlerin tablolara dahil edilmesi söz konusu değildir. Ancak, bu işlemler için öngörülen şartların işlemin yapıldığı tarih itibarıyla gerçekleşmediğinin sonradan anlaşılması halinde veya işlemin yapıldığı tarih itibarıyla gerekli şartların sağlanmasına rağmen bu şartlardan herhangi birinin daha sonra ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, başlangıçta alınmayan fon kesintilerinin faiziyle birlikte tahsil edileceği tabiidir.

6. Bildirimin Doldurulması ve Beyanı

Bildirim 3 adet tabloyu ihtiva etmektedir. Tablo I’de “Tüketici Kredileri ve Diğer Krediler”, Tablo II’de “Yurt Dışından Sağlanan Krediler”, Tablo III’de “İthalat” işlemleri yer almaktadır. Bu işlemlere ilişkin tabloların doldurulması ve beyanında aşağıdaki hususlar dikkate alınacaktır.

6.1. Tablo I

6.1.1. Kapsamı

Tablo I’de “Tüketici Kredileri ve Diğer Krediler” yer almaktadır. Bu tablo ile;

Bankalar ve finansman şirketlerince kısa veya uzun vadeli olarak YTL cinsinden ya da döviz üzerinden kullandırılan tüketici kredilerinin,

Bankalar ve finansman şirketlerince kısa veya uzun vadeli olarak YTL cinsinden ya da döviz üzerinden kullandırılan diğer kredilerin

beyanı sağlanacaktır.

6.1.2. KKDF oranı

Bilindiği üzere, bankalar ve finansman şirketlerince kullandırılan tüketici kredilerinde 2004/7735 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince halen % 15 oranında kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi yapılmaktadır.

Diğer taraftan, bankalar ve finansman şirketlerince kullandırılan diğer kredilerde 2004/7633 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi oranı % 0 olarak tespit edilmiştir.

6.1.3. Tablonun doldurulması

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde, tüketici, bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi şeklinde tanımlanmıştır. Kanunun 10 uncu maddesinde ise, tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek amacıyla kredi verenden nakit olarak aldıkları kredi olarak nitelendirilmiştir.

Bankalar ve finansman şirketlerinin kendi kaynaklarından döviz üzerinden ya da YTL cinsinden tüketici kredisi veya diğer kredileri kullandırması durumunda, bunların Tablo I’e dahil edilmek suretiyle beyanı sağlanacaktır. Söz konusu kredilerin döviz üzerinden kullandırılması halinde vade bakımından bir ayrım yapılmayacaktır. Ancak, bankalar ve finansman şirketlerinin YTL cinsinden tüketici kredisi veya diğer kredileri kullandırması durumunda bu krediler kısa ya da uzun vadeli olmak üzere ayrıma tabi tutularak beyan edilecektir.

Diğer kredilere ilişkin oranda, % 0’dan farklı yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar bu tür kredilerden herhangi bir kesinti yapılmayacaktır. Ancak, diğer kredilere ilişkin “Kredinin Türü” ile “Faiz / Kredi Tutarı” sütunlarının doldurulması ve fon kesinti oranının % 0 olarak belirtilmesi gerekmekte olup, buna göre sistem tarafından “Fon Kesintisi Tutarı” da otomatik olarak 0 (sıfır) olarak hesaplanacaktır.

6.2. Tablo II

6.2.1. Kapsamı

Tablo II’de “Yurt Dışından Sağlanan Krediler” yer almaktadır. Bu tablo ile;

Bankaların yurtdışından sağladıkları YTL ve döviz kredilerinin,

Bankalar aracılığı ile finansman şirketlerinin yurtdışından sağladıkları YTL ve döviz kredilerinin,

Bankalar ve finansman şirketleri dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yurtdışından sağladıkları YTL ve döviz kredilerinin

beyanı sağlanacaktır.

6.2.2. KKDF oranı

Bankalar ve finansman şirketlerinin yurt dışından sağladıkları kredilerde kesinti oranı % 0 olarak belirlenmiştir. Bankalar ve finansman şirketleri dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları kredilerde ise halen % 3 oranında fon kesintisi yapılmaktadır.

6.2.3. Tablonun doldurulması

Bankalar ve finansman şirketlerinin yurt dışından sağladıkları kredilerde, kredinin türü seçilip Bildirimin ilgili satırlarında “Fon Kesintisi Oranı”nın 0 (sıfır) olarak belirtilmesinden sonra “Faiz / Kredi Tutarı” sütununun doldurulması suretiyle matrahın beyan edilmesi halinde, sistem tarafından “Fon Kesintisi Tutarı” otomatik bir şekilde 0 (sıfır) olarak hesaplanacaktır.

Finansman şirketlerince yurt dışından sağlanan krediler için % 0 (sıfır)’dan farklı bir oran belirlenmesi durumunda, bu krediler bankalar aracılığı ile kullanılacağından kaynak kullanımını destekleme fonu kesintileri ilgili bankalar tarafından bildirilecektir. Finansman şirketlerinin bankalardan kullandığı krediler ile bu şirketlerin yurt dışından sağladıkları ortalama vadesi asgari 1 yıl olan döviz ve altın kredileri kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi kapsamında olmadığından, şartlar ihlal edilmediği müddetçe, bu işlemler Tablo II’ ye dahil edilmeyecektir.

Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları kredilerin kullanılmasına aracılık eden bankalar, fon kesintilerinin süresi içinde yatırılmasından sorumludurlar. Ancak, Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışından sağlanan ortalama vadesi asgari 1 yıl olan döviz ve altın kredileri (fiduciary işlemler hariç), fon kesintisi kapsamında olmadığından, bu nitelikteki krediler, şartlar ihlal edilmediği müddetçe beyan edilmeyecektir.

6.3. Tablo III

6.3.1. Kapsamı

Tablo III’de “İthalat” işlemleri yer almakta olup; kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan kredili ithalatın, bu tabloya dahil edilerek beyanı sağlanacaktır.

6.3.2. KKDF oranı

Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerine göre yapılan ithalatta halen % 3 oranında fon kesintisi yapılmaktadır.

6.3.3. Tablonun doldurulması

Bilindiği üzere, mal mukabili ödeme şeklinde, mallar gümrükten çekildikten sonra mal bedeli ödenmektedir. Vadeli akreditifli veya kabul kredili ithalatta ise mal bedelleri mallar gümrükten çekildikten sonra, akreditifte belirtilen vadede veya poliçe vadesinde ödenmektedir. Dolayısıyla bu ödeme şekillerinde fon kesintisi uygulama nedeni, malların fiili ithalinin gerçekleştirilmesinden sonra ithalat bedelinin ödenmesi suretiyle ithalatçının kredilendirilmiş olmasıdır.

Bu itibarla, kredili ithalatta ithalat tutarı üzerinden % 3 oranı esas alınarak fon kesintisi hesaplanması ve kesintinin tahsilatın yapıldığı aya ait Bildirimde Tablo III’e dahil edilmesi gerekmektedir.

7. Cetvelin Doldurulması ve Beyanı

7.1. Kapsamı

Cetvel ile ihracat taahhütlerinin gerçekleşmemesi veya eksik gerçekleşmesi durumunda ihracatın finansmanı için cari hesap şeklinde ya da diğer şekillerde döviz kredisi kullanan firma veya kişilerin takibi sağlanacak ve bu Cetvel, Bildirim ekinde gönderilecektir.

7.2. KKDF oranı

İhracatın finansmanı için ilgili firma ya da kişilere döviz kredisinin kullandırıldığı tarihte geçerli olan oran esas alınarak, ödenecek fon kesinti tutarı hesaplanacaktır.

7.3. Cetvelin doldurulması

Bilindiği üzere, ihracatın finansmanı için kullandırılan kredilerde, ihracatın gerçekleşme durumunun takip edilmesi ve müeyyide uygulanmasından bankalar sorumlu tutulmaktadır. Bu sorumluluk çerçevesinde, ihracatın finansmanı için cari hesap şeklinde ya da diğer şekillerde döviz kredisi kullanan firma veya kişilerin takibi Ekte yer alan Cetvelle sağlanacaktır. Dolayısıyla, ihracat taahhütlerinin gerçekleşmemesi veya eksik gerçekleşmesi durumunda Bildirimin yanında eki Cetvel de düzenlenecektir.

İhracatın finansmanı için kullandırılan döviz kredilerinde, taahhüdün gerçekleşip gerçekleşmeme durumu ile gerçekleşmeme durumunda buna ilişkin oranın tespiti konusunda mevcut düzenlemeler dikkate alınacaktır. Bu beyan, “Cari Hesabın Borç Bakiyesindeki Artış Tarihi” ve “Cari Hesabın Borç Bakiyesindeki Artış Tutarı” sütunları ile ilgili diğer sütunlar doldurularak yapılacaktır.

Cari hesap şeklinde kullandırılmayan ihracatın finansmanına yönelik döviz kredilerinin beyanı ile ilgili olarak, “Kullandırılan Kredinin Tarihi” ve “Kullandırılan Kredinin Tutarı” sütunları ile ilgili diğer sütunların doldurulması gerekmektedir.

Cetvelin doldurulması sonucu cetvelde yer alan “Gerçekleşmeyen Kredi Hesabı Tutarı (YTL)” ile “Ödenecek Fon Kesintisi Tutarı” sütunlarında yer alan toplam tutarlar, Tablo II’nin alt kısmında bulunan “Ekten (Cetvelden) Aktarılan Tutar” satırına sistem tarafından otomatik olarak aktarılacaktır.

8. Bildirim ve Eki Cetvelin Doldurulmasında Dikkate Alınacak Diğer Hususlar

8.1. Kesintiye tabi bir işlemin olmaması durumu

Bildirim ve eki Cetvel, banka veya finansman şirketlerinin genel müdürlükleri tarafından, “Genel Bilgiler” tablosundaki kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesi işaretlenmek suretiyle verilecektir.

İlgili dönemde kesintiye tabi bir işlem olmaması nedeniyle boş Bildirim ve Cetvel verilecek ise “Genel Bilgiler” ve “Düzenleme Bilgileri”ne ilişkin tablolar doldurulup, “Beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır” kutucuğu işaretlenecektir. Bildirim veya Cetvelden herhangi birinin doldurulmasını gerektiren bir işlem bulunması halinde, söz konusu kutucuk işaretlenmeyecek ve ilgili tablolar ya da cetvel doldurulacaktır.

8.2. Bildirim ve Cetvelde yer alan satırların kullanılması

Bildirimde her tablo için “Kredinin Türü”, “Fon Kesintisi Oranı” farklı olmak şartıyla satırlarda konuya ilişkin farklı işlemler birden fazla tekrarlanabilecektir. Aynı orana tekabül eden matrahların toplamı aynı satırda bildirilecektir.

Örneğin, (X) Bankası % 3 oranı üzerinden 3 ayrı kişiye kısa vadeli tüketici kredisi kullandırmış ve ilgili ayda her müşterisi için 100’er birim faiz tahakkuk ettirmişse, Tablo I’de bu işleme uygun tek satır kullanılacaktır. Bu durumda, “Kredinin Türü” sütunundan “Kısa Vadeli” seçenek işaretlenecek, “Fon Kesintisi Oranı” % 3 olarak yazılacak, “Faiz/Kredi Tutarı” ise 300 olarak gösterilecektir.

Diğer taraftan, Cetvelde yer alan satırların kullanımı, tablolardaki satırların yukarıda bahsedilen kullanımından farklıdır. Cetvelde kişi ya da firmaların takibi amaçlandığından, aynı orana tabi işlemler söz konusu olsa bile, her bir firma/kişi için farklı satırların kullanılması gerekmektedir.

Örneğin, (Y) Bankasından iki ayrı firmanın ihracat taahhütlü döviz kredisi kullanıp taahhütlerini yerine getirmediği ve kullanılan iki kredinin de % 3 oranına tabi olduğu durumda, Cetvelde iki ayrı satır kullanılacak ve her iki satırda da fon kesintisi oranı % 3 olarak ayrı ayrı belirtilecektir.

9. Kesintilerin Ödenmesi ve Sorumluluk

Bildirimler, işlemin yapıldığı dönemi izleyen ayın 15 nci günü mesai saati bitimine kadar elektronik ortamda gönderilecek ve varsa tahakkuk eden tutarlar da aynı gün içinde ödenecektir.

Fon kesintilerinin süresinde ve tam olarak yatırılmasından bankalar ve finansman şirketleri sorumlu tutulacaktır.

Duyurulur.