09/04/2003 tarihli ve 4842 sayılı Kanunla yapılan düzenlemelere ilişkin
olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
    1. Kurumlarca Dağıtılacak Kar Payları Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi
Tevkifatı
    Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 6 numaralı
bendinin (b) alt bendinde 4842 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, kurumların
istisna kazançları ile normal kazançları ayrımına son verilerek istisna olsun
olmasın tevkifat karın dağıtılması aşamasına bırakılmış, ayrıca halka açık
şirket ile halka açık olmayan şirketten elde edilen kar payı ayırımı da
kaldırılmak suretiyle, her iki tür şirket tarafından dağıtılan kar paylarının
aynı oranda vergilendirilmesi öngörülmüştür.
    Gelir Vergisi Kanununun 4842 sayılı Kanunla değişik 94/6-b maddesi
uyarınca, tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere,
gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergiden muaf olanlara,
dar mükellef gerçek kişilere, dar mükellef kurumlara ve gelir ve kurumlar
vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılan kar payları üzerinden
Bakanlar Kurulunca belirlenen oranlarda tevkifat yapılacaktır.
    Dikkat edileceği üzere, tam mükellef kurumlardan kar payı alan tam
mükellef kurumlar vergisi mükellefleri ile Türkiye'de bir işyeri veya daimi
temsilci aracılığıyla kar payı elde eden ve bu kar paylarını kurum kazancına
dahil ederek beyan edecek olan dar mükellef kurumların elde edecekleri kar
payları üzerinden tevkifat yapılmayacak, bu şekilde kar payı elde eden tam
mükellef kurumun söz konusu kar paylarını yukarıda sayılan gerçek veya tüzel
kişilere dağıtması aşamasında, dağıtılan kısım üzerinden tevkifat
yapılacaktır.
    Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel
beyanname veren dar mükellef kurumların, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye
iradının ana merkeze aktarılan tutarı üzerinden tevkifat yapılacaktır.
    Gelir Vergisi Kanununun 94/6-b maddesinde yapılan söz konusu değişiklik
4842 sayılı Kanunun yayımı tarihi olan 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe girmiş
olup, istisna kazançlar ve kar paylarının geçiş döneminde ne şekilde
vergilendirileceği hususu da anılan Kanun ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen
Geçici 62 inci maddede düzenlenmiştir.
    Söz konusu geçici maddede yer alan düzenleme uyarınca, kurumlar vergisi
mükelleflerinin 31/12/1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap
dönemlerinde elde edilmiş karlarının dağıtımı halinde, bu kar payları
üzerinden tevkifat yapılmayacaktır. Aynı şekilde 01/01/1999 ve 31/12/2002
tarihleri arasındaki hesap dönemlerinde elde edilen kurumlar vergisinden
istisna kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununa 4842 sayılı Kanunla eklenen
Geçici 61 inci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan kazançların dağıtılması
halinde bu kar payları üzerinden ayrıca tevkifat yapılmayacaktır. Diğer
taraftan, 1999 yılına ilişkin olarak elde edilen kazançlara uygulanan yatırım
indiriminin Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E. 2003/3, K. 2003/3
sayılı Kararı ile istisna kavramı içinde düşünülmesinin hukuken mümkün
bulunmadığı yönünde karar verilmiş olması nedeniyle, 1999 yılı kazançları
üzerinden indirim konusu yapılan, ancak yargı kararı uyarınca tevkifata tabi
tutulmamış veya yapılan tevkifatları düzeltilmiş bulunan yatırım indirimi
tutarına isabet eden kazançların kar dağıtımına tabi tutulması halinde, bu
kazançlar üzerinden kar payı dağıtımına bağlı tevkifat yapılacağı tabiidir.
    2. Yatırım İndirimi Tevkifat Oranı
    4842 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 61 inci maddenin
ikinci fıkrasında, bu Kanunun 4842 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki
hükümleri çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar
üzerinden dağıtılsın, dağıtılmasın %19,8 oranında tevkifat yapılması
öngörülmüş ve söz konusu düzenleme 24/04/2003 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
    Yatırım indirim istisnasından yararlanacak olan kazançlara uygulanacak bu
tevkifat oranı fon payını da içerecek şekilde tespit edildiğinden, tevkifat
tutarı üzerinden ayrıca fon payı hesaplanmayacaktır.
    3. Geçici Vergi Oranı
    4842 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinde yapılan
değişiklikle, kurumlar vergisi mükelleflerinin "kurumlar vergisi oranında"
geçici vergi ödemeleri hükme bağlanmış ve söz konusu değişiklik 24/04/2003
tarihinde yürürlüğe girmiştir.
    Buna göre, hesap dönemleri takvim yılı olan kurumlar vergisi
mükelleflerinin birinci geçici vergi dönemi 31/03/2003 tarihinde sona
erdiğinden, bu mükelleflerin birinci geçici vergi dönemine ilişkin olarak
beyan ettikleri geçici vergi matrahlarına %25 oranı uygulanacak, müteakip
dönemlere ait geçici vergi matrahları ise %30 oranında vergiye tabi
tutulacaktır.
    Özel hesap dönemine tabi kurumlar vergisi mükelleflerinin geçici vergileri
ise Nisan ayının içinde bulunduğu geçici vergi döneminden itibaren %30 oranı
uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
    4. Kurumlar Vergisi Ödeme Süresi
    Kurumlar Vergisi Kanununun 4842 sayılı Kanunla değiştirilen 40 ıncı
maddesinde, kurumlar vergisinin beyanname verme süresi içinde ödeneceği hükme
bağlanmıştır.
    Söz konusu değişiklik 2003 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere 01/01/2004
tarihinde yürürlüğe girecektir.
    Buna göre, 01/01/2004 tarihinden itibaren verilecek kurumlar vergisi
beyannameleri üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi, beyanname verme
süresi içinde bir defada ödenecektir.
    5. Okul ve Yurt İnşası İçin Yapılan Harcamaların İndirim Konusu
Yapılması
    Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi mükellefleri
tarafından, söz konusu bentte sayılan kamu idare ve müesseselerine bağışlanan
okul ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden
az olmamak üzere öğrenci yurdu inşaası dolayısıyla yapılan harcamaların veya
bu tesislerin inşaası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar
ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirilebilmeleri için yapılan her
türlü nakdi veya ayni bağış ve yardımların tamamının kurum kazancının
tespitinde hasılattan gider olarak indirilmesi öngörülmüştür.
    Söz konusu düzenleme 24/04/2003 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe
girmiştir. Bu nedenle, anılan tarihten itibaren bu bent kapsamında yapılacak
bağış ve yardımlar hiçbir sınırlamaya tabi tutulmaksızın hasılattan gider
olarak indirilebilecektir.
    6. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerine İlişkin İstisna:
    4842 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesine
eklenen (7) numaralı bent hükmü ile yurtdışında yapılan inşaat, onarma, montaj
işleri ve teknik hizmetlerden sağlanan ve Türkiye'de genel netice hesaplarına
intikal ettirilen kazançların kurumlar vergisinden istisna edilmesi
öngörülmüştür.
    Yapılan bu düzenlemeyle, halen Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 24 üncü
maddesinde yer alan ve 31/12/2003 tarihinde sona erecek olan istisna hükmü
sürekli hale getirilmiş, ayrıca yeni düzenlemede yurtdışından elde edilen
hasılatın %15'inin Türkiye'ye getirilmesi şartı da kaldırılmıştır.
    Söz konusu düzenleme 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe
girecek olup, 2003 yılında elde edilecek bu tür kazançlara Geçici 24 üncü
madde hükmünün uygulanmasına devam edilecektir.
    7. Finansman Gider Kısıtlaması Oranı
    4008 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesine eklenen 8 ve
Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesine eklenen 13 numaralı bent
hükümleri ile işletmelerin kullandıkları yabancı kaynaklara ilişkin gider ve
maliyet unsurları toplamına, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre o yıl için
tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, ilgili kuruluşlardan alınan
bilgilere göre Maliye Bakanlığınca o yıl için hesaplanan ortalama ticari kredi
faiz oranına bölünmesi suretiyle bulunacak indirim oranının uygulanması
suretiyle hesaplanacak tutarın %25'inin gider olarak kabul edilmemesi
öngörülmüştür.
    Bu hüküm uyarınca gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 2003 yılı Ocak
- Mart geçici vergi dönemi kazançları için gider indirimi kısıtlaması
uygulamasına esas alınacak indirim oranı %66,15 olarak tespit edilmiştir.
    Bu durumda, tespit edilen orana göre mükellefler, kullandıkları yabancı
kaynaklara ilişkin gider ve maliyet unsurlarının (%66,15 x %25=) %16.53'ünü
kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alacaklardır.
    Tebliğ olunur.