T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Transfer Fiyatlandırması
Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Sirküler/1
| Konusu |
: |
Transfer
Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye
İlişkin Formun Doldurulması |
| Tarihi |
: |
24/04/2008 |
| Sayısı |
: |
TF-1/2008-1 |
| İlgili olduğu
maddeler |
: |
Kurumlar Vergisi
Kanunu Madde 7, 12 ve 13 |
| İlgili olduğu
kazanç türleri |
: |
Kurum Kazancı |
1. Giriş
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1/1/2007
tarihinde yürürlüğe giren "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü
kazanç dağıtımı" başlıklı 13 üncü maddesine ilişkin ayrıntılı
açıklamaların yapıldığı 1 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması
Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğin[1]
"7.1- Yıllık Belgelendirme" başlıklı bölümüne göre, kurumlar vergisi
mükelleflerinin ilişkili kişilerle bir hesap dönemi içinde yaptıkları
işlemler ile ilgili olarak "Transfer Fiyatlandırması, Kontrol
Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form"u
doldurmaları ve kurumlar vergisi beyannamesi ekinde bağlı bulundukları
vergi dairesine göndermeleri gerekmektedir.
Bu sirkülerin konusunu söz konusu formun
doldurulması ile ilgili açıklamalar oluşturmaktadır.
2. Formun Kapsamı
"Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen
Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form" tüm kurumlar
vergisi mükellefleri (serbest bölgelerde faaliyette bulunanlar dahil)
tarafından bir hesap dönemi içinde transfer fiyatlandırmasına ilişkin
işlemler, kontrol edilen yabancı kurum ve ortak veya ortakla ilişkili
kişilerden temin edilen borç bulunması halinde doldurulacaktır.
Buna göre, kurumlar vergisi mükelleflerinin bir
hesap dönemi içinde;
- İlişkili kişilerle gerçekleştirilen mal veya
hizmet alım ya da satım işlemlerinin,
- Yurt dışı iştiraklerinin,
- Ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin
edilen bir borcun
bulunması halinde bu formun doldurulması
gerekmektedir.
Form kapsamında yer alan işlemlerden bir veya
birkaçının bulunması durumunda sadece mevcut işleme ilişkin kısım
doldurulacak, form kapsamında yer alan işlemlerin bulunmaması
durumunda ise bu form doldurulmayacak ve beyanname ekinde de
gönderilmeyecektir.
3. Transfer Fiyatlandırması Kapsamındaki
İlişkili Kişilere İlişkin Bilgiler
Kurumlar Vergisi Kanununun uygulamasında ilişkili
kişi kavramı 1 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü
Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ'de ayrıntılı olarak açıklanmış
olup, formun (I) numaralı bölümüne, kurumlar vergisi mükelleflerinin
ilgili hesap döneminde mal veya hizmet alım ya da satımında bulunduğu
gerek yurt içinde gerekse yurt dışında bulunan gerçek kişi ve
kurumlara ilişkin bilgiler yazılacaktır.
Bu çerçevede, söz konusu formun bu bölümünde,
kurumlar vergisi mükelleflerinin ilgili hesap dönemi içinde
işlem yaptığı yurt içinde bulunan ilişkili kişilerin
adı-unvanı ve vergi kimlik numarası/T.C kimlik numarası ile yurt
dışında bulunan ilişkili kişiler ve bu ilişkili kişilerin bulunduğu
ülke yazılacaktır. Öte yandan, kurumlar vergisi mükellefinin yurt
dışında işlem yaptığı ilişkili kişinin bulunduğu ülke ile söz konusu
ilişkili kişinin kanuni/iş merkezinin farklı ülke olması halinde,
ilgili sütuna işlemin yapıldığı ülke adı yazılacaktır.
Kurumlar vergisi mükellefinin sadece yurt içinde
bulunan ilişkili kişilerle işlemlerinin mevcut olması halinde "Yurt
Dışında Bulunan İlişkili Kişi Adı-Unvanı" bölümü, yurtdışındaki
ilişkili kişilerle işlemlerin mevcut olması halinde ise "Yurt İçinde
Bulunan İlişkili Kişi Adı-Unvanı" başlıklı bölümü doldurulmayacaktır.
4. İlişkili Kişilerle Gerçekleştirilen
Transfer Fiyatlandırmasına İlişkin İşlemler
Formun (II) numaralı bölümüne, mükellefin bir hesap
dönemi içinde ilişkili kişilerle gerçekleştirdiği alım ve satım
işlemlerine ilişkin bilgiler yazılacaktır.
Her bir işlemle ilgili olarak "Alım" sütununa, mal
veya hizmet alımına istinaden ilişkili kişi tarafından sağlanan işlem
tutarı, "Satım" sütununa ise mal veya hizmet satışına istinaden
ilişkili kişiye sağlanan işlem tutarı yazılacaktır.
Alım ve satım sütunlarında yer verilecek tutarlara
Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi dahil edilmeyecek olup,
iade, iskonto ve diğer indirimler düşüldükten sonra kalan net tutarlar
yazılacaktır.
4.1. Varlıklar
Formun "Varlıklar" bölümünde yer alan 1 ve 2
numaralı satırlarda, mükellefin ilişkili kişiler ile yaptığı hammadde,
yarı mamul, mamul ve ticari mal alım veya satımına ilişkin bilgiler
yer alacaktır. Bu satırın alım sütununda mükellefin ilişkili
kişilerden formun ilgili bulunduğu hesap dönemi içerisinde satın
aldığı hammadde, yarı mamul, mamul ve ticari malların tutarı, satım
sütununda ise mükellefin ilgili hesap dönemi içerisinde ilişkili
kişilere sattığı hammadde, yarı mamul, mamul ve ticari malların tutarı
yazılacaktır.
Formda yer alan gayri maddi haklar/varlıklar,
patent, ticari marka, ticari unvan, tasarım ya da model gibi sınaî
varlıkların kullanım hakkı ile edebi, sanatsal eserlerin mülkiyet
hakları ve ticari bilgi birikimi (know how), ticari sırlar gibi fikri
hakları kapsamaktadır. Dolayısıyla bu bölümün 3 numaralı "Gayri Maddi
Haklar/Varlıklar" satırında, alım sütununa mükellefin formun ilgili
bulunduğu hesap dönemi içerisinde edindiği veya kullandığı gayri maddi
varlıklara ilişkin fiyat/bedel, satım sütununda ise mükellefin
ilişkili kişilere sattığı veya kullandırdığı gayri maddi varlıklara
ilişkin fiyat/bedel yazılacaktır.
Bölümün 4 numaralı "Kiralamalar" satırında, formun
ilgili bulunduğu hesap döneminde mükellefin ilişkili kişilerden
yaptığı kiralama işlemine ilişkin kira bedeli alım sütununa, ilişkili
kişilere kiraya verme işlemine ilişkin kira bedeli satım sütununa
yazılacaktır.
Bölümün 5 numaralı satırında, mükellefin ilişkili
kişilerle ilgili hesap dönemi içerisinde gerçekleştirdiği demirbaşlar,
gayrimenkuller gibi sabit kıymetlere ilişkin alım ve satım tutarları
yazılacaktır.
4.2. Hizmetler
Formun "Hizmetler" ile ilgili bölümünde
"İnşaat-Onarım ve Teknik Hizmetler" ve "Araştırma ve Geliştirme
Hizmetleri"nin yer aldığı 6 ve 7 numaralı satırlarda, mükellef
tarafından ilgili hesap döneminde ilişkili kişilerden alınan
hizmetlere ilişkin tutarlar alım sütununda, ilişkili kişilere verilen
söz konusu hizmetlere ilişkin tutarlar satım sütununda yer alacaktır.
Bölümün 8 numaralı "Komisyon" satırında, ilişkili
kişilere verilen komisyon tutarı alım sütununa, ilişkili kişilerden
alınan komisyon tutarı satım sütununa yazılacaktır.
Bölümün 9 numaralı satırı ise ilişkili kişilerle
gerçekleştirilen ve yukarıda sayılanlar dışındaki herhangi bir
hizmetin bulunması halinde doldurulacaktır.
4.3. Mali İşlemler
Formun "Mali işlemler" bölümünde yer alan 10
numaralı "Ödünç Para/Kredi-Faiz" satırına, ilişkili kişilerle formun
ilgili bulunduğu hesap dönemi içerisinde gerçekleştirilen ödünç para
ve kredi işlemlerinde ana paraya ilişkin yıl sonu bakiyesi bu satırın
sol tarafına, yıl içindeki toplam faiz tutarı bu satırın sağ tarafına
ayrı ayrı yazılacaktır. Dolayısıyla ödünç para alınması durumunda
alınan ödünç para tutarı alım sütununun sol tarafına, verilen faiz
alım sütununun sağ tarafına yazılacak olup, ödünç para verilmesi
durumunda ise verilen ödünç para tutarı satım sütununun sol tarafında,
alınan faiz satım sütununun sağ tarafına yazılacaktır. Ayrıca bu
satıra, ödünç paranın bir unsuru olarak kabul edilen cari hesaplara
ilişkin dönem sonu bakiye tutarı ve yıl içindeki toplam faiz tutarı da
ayrı ayrı yazılacaktır.
Bölümün 11 numaralı "Gayri Nakdi Krediler" satırında
alınan teminat bu satırın alım sütununun sol tarafına, bu işleme
ilişkin verilen komisyon tutarı ise alım sütununun sağ tarafına
yazılacaktır. Verilen teminat satım sütununun sol tarafına, bu işleme
ilişkin alınan komisyon tutarı da satım sütununun sağ tarafına
yazılacaktır.
Bölümün 12 numaralı "Mevduat/Repo-Faiz" satırında,
Mevduat veya repo işlemlerinde; yatıran yönünden,
mevduat veya repo tutarı satım sütununun sol tarafına, söz konusu
mevduat/repo için alınan faiz satım sütununun sağ tarafına ayrı ayrı
yazılacaktır.
Mevduat veya repo işlemlerinde; kabul eden yönünden,
mevduat veya repo tutarı alım sütununun sol tarafına, söz konusu
mevduat/repo için verilen faiz alım sütununun sağ tarafına ayrı ayrı
yazılacaktır.
Bölümün 13 numaralı "Vadeli İşlemler (Türev
Ürünler)" satırında, mükellefin ilişkili kişilerle formun ilgili
bulunduğu hesap dönemi içerisinde gerçekleştirdiği vadeli işlemlere
ilişkin bilgiler yer alacaktır.
Forward işlemleri ile ilgili olarak 13.1 numaralı
satırda, alıcı taraf sözleşmeye göre alımını
gerçekleştirdiği kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre
oluşan değerini alım sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki
piyasa fiyatına/kura göre oluşan değerini satım sütununda sol tarafa
yazacaktır. Satıcı taraf ise
sözleşmeye göre satımını gerçekleştirdiği kıymetin sözleşmede
belirlenen fiyata/kura göre oluşan değerini satım sütununda sol
tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa fiyatına/kura göre oluşan
değerini alım sütununda sol tarafa yazacaktır.
Futures işlemleri ile ilgili olarak 13.2 numaralı
satırda, işlemle ilgili olarak verilen komisyon tutarı alım sütununda
sağ tarafa, alınan komisyon tutarı ise satım sütununda sağ tarafa
yazılacaktır.
Formun 13.3 numaralı opsiyon sözleşmeleri satırında,
satın alma ya da satma hakkı karşılığında verilen opsiyon primi alım
sütununda sağ tarafa, alınan opsiyon primi satım sütununda sağ tarafa
yazılacaktır.
Opsiyon hakkının kullanılması durumunda;
Alım opsiyonunda, alıcı
taraf alımı yapılan kıymetin sözleşmede belirlenen
fiyata/kura göre oluşan değerini alım sütununda sol tarafa, vade
tarihindeki piyasa fiyatına/kura göre oluşan değerini satım sütununda
sol tarafa yazacaktır. Satıcı taraf ise satışı
yapılan kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan
değerini satım sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa
fiyatına/kura göre oluşan değerini alım sütununda sol tarafa
yazacaktır.
Satım opsiyonunda,
alıcı taraf alımı yapılan kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura
göre oluşan değerini alım sütununda sol tarafa, kıymetin vade
tarihindeki piyasa fiyatına/kura göre oluşan değerini satım sütununda
sol tarafa yazacaktır. Satıcı taraf satışı yapılan
kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan değerini satım
sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa fiyatına/kura
göre oluşan değerini ise alım sütununda sol tarafa yazacaktır
Formun 13.4 numaralı para swapı satırında,
sözleşmeye baz alınan kıymeti (döviz/YTL) vade tarihinde alan
tarafından sözleşmede belirlenen kura göre oluşan değeri (vade
tarihindeki değeri) satım sütununun sol tarafına, işlemin yapıldığı
tarihteki kura göre oluşan değeri alım sütununda sol tarafa
yazılacaktır. Öte yandan sözleşmeye baz alınan kıymeti vade tarihinde
veren tarafından sözleşmede belirlenen kura göre oluşan değeri (vade
tarihindeki değeri) alım sütununun sol tarafına, işlemin yapıldığı
tarihteki kura göre oluşan değeri ise satım sütununda sol tarafa
yazılacaktır.
Formun 13.5 numaralı faiz swapı satırında,
sözleşmeye istinaden verilen faiz alım sütununda sağ tarafa, alınan
faiz satım sütununda sağ tarafa yazılacaktır.
Bölümün 14 numaralı "Menkul Kıymetler" satırına,
Hazine Bonosu, Devlet Tahvili, Eurobond veya bir başka menkul kıymetin
alım veya satımına ilişkin işlemlerde işlemin niteliğine göre ana para
bu satırın sol tarafına, faiz ise sağ tarafına ayrı ayrı yazılacaktır.
Bölümün 15 numaralı "Sigorta" satırına, ilişkili
kişi kapsamında verilen prim tutarı alım sütununa, ilişkili kişilerden
alınan prim satım sütununa yazılacaktır.
4.4. Diğer İşlemler
Formun "Diğer İşlemler" bölümünde yer alan 17
numaralı "İkramiye ve Benzeri Ödemeler" satırında, alım sütununa
formun ilgili bulunduğu hesap dönemi içerisinde ilişkili kişilere
verilen ikramiye, prim ve benzeri ödemelerin tutarı, satım sütununa
ise ilişkili kişilerden alınan bu tür ödemelerin tutarı yazılacaktır.
Bölümün 18 numaralı "Grup İçi Hizmetler" satırına 1
seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı
Hakkında Genel Tebliğin "11- Grup İçi Hizmetler" başlıklı bölümünde
yer alan açıklamalar çerçevesinde, mükellefin formun ilgili bulunduğu
hesap döneminde ilişkili kişiler arasında gerçekleşen grup içi hizmet
sözleşmelerine ilişkin bilgiler yer alacaktır. Dolayısıyla, grup içi
hizmet kapsamında alınan hizmete ilişkin tutar alım sütununa, verilen
hizmete ilişkin tutar ise satım sütununa yazılacaktır.
4.5. Yapılan İşlemlerin Toplamı
Bu bölüme varlıklar, hizmetler ve diğer işlemler
bölümlerinde yer alan tutarların toplamı ile mali işlemler bölümünde
anapara ve faiz bölümlerinde yazılı tutarlar toplanarak yazılacaktır.
5. Transfer Fiyatlandırmasına Konu Olan
İşlemlerde Kullanılan Yöntemler
Bu bölüme, kurumlar vergisi mükelleflerinin ilgili
hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı ve formun "II- İlişkili
Kişilerle Gerçekleştirilen Transfer Fiyatlandırmasına İlişkin
İşlemler" bölümündeki işlemler için kullandığı yöntemler ve anılan
bölümde yer alan alım satım tutarları yazılacaktır.
Formun bu bölümünde yer alan alım ve satım
sütunlarına ilişkin "Toplam İşlem Tutarı", "II- İlişkili
Kişilerle Gerçekleştirilen Transfer Fiyatlandırmasına İlişkin
İşlemler" bölümünde yer alan "Yapılan İşlemlerin Toplamı" satırının
alım ve satım sütunlarında yer alan tutarlara eşit olmalıdır.
6. Kurumun Yurtdışı İştiraklerine İlişkin
Bilgiler
Kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği hesap
döneminde, kurumların yurtdışı iştiraklerinin bulunması halinde bu
bölüm doldurulacaktır.
Tablodaki sütunlar itibarıyla, iştirak edilen her
bir yurtdışı iştirak için ayrı ayrı olmak üzere, yurtdışı iştirakin;
- Unvanı,
- Kanuni veya iş merkezinin bulunduğu ülke,
- Toplam gayrisafi hasılatı
ile yurtdışı iştirakte kurumun sermaye, oy veya kâr
payı oranı (hangi oran daha yüksekse o oran dikkate alınacaktır)
yazılacaktır.
7. Örtülü Sermaye Uygulamasına İlişkin
Bilgiler
Kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği hesap
döneminde ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin edilen bir borç
bulunması halinde bu bölüm doldurulacaktır. Buna göre;
- "Aktif Toplamı" : Kurumun hesap dönemi
başında çıkartılmış olan bilânçosunda yer alan bilgilere göre
doldurulacaktır.
- "Toplam Borçlar": Kurumun hesap dönemi
başında çıkartılmış olan bilânçosunda yer alan bilgilere göre
doldurulacaktır.
- "Öz Sermaye Tutarı": Kurumun öz sermayesi
bu tabloda yer alan Aktif Toplamı ve Toplam Borçlar dikkate alınarak,
1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "12.1.5" bölümünde
yapılan açıklamalar çerçevesinde hesaplanacaktır.
- "Toplam Faiz Giderleri": Ortak veya
ortakla ilişkili kişilerden temin edilen borç nedeniyle hesap dönemi
içinde gerçekleşen ve maliyetlere veya faaliyet giderlerine intikal
etmiş olan faiz giderlerinin toplamı yazılacaktır.
- "Toplam Kur Farkı Giderleri": Ortak veya
ortakla ilişkili kişilerden temin edilen borç nedeniyle hesap dönemi
içinde gerçekleşen ve maliyetlere veya faaliyet giderlerine intikal
etmiş olan kur farkı giderlerinin toplamı yazılacaktır.
- "Ortak veya Ortakla İlişkili Kişilerden Temin
Edilen Borçların En Yüksek Olduğu Tarihteki Toplam Tutarı":
İlgili hesap döneminde ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin
edilen borçların en yüksek olduğu tarihteki toplam tutarı
yazılacaktır.
8. Diğer Hususlar
Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar
vergisi mükelleflerinin de, bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle
yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri ile ilgili
olarak "Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve
Örtülü Sermayeye İlişkin Form"u doldurmaları ve kurumlar vergisi
beyannamesi ekinde bağlı bulundukları vergi dairesine göndermeleri
gerekmektedir.
Bilindiği üzere söz konusu form, 2 seri numaralı
Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel
Tebliği ile değiştirilmiş, ayrıca 2007 hesap dönemine münhasır olmak
üzere, formun 2008 hesap dönemi ikinci geçici vergi beyannamesinin
ekinde Ağustos ayının ondördüncü günü akşamına kadar verilebileceği
belirtilmiştir. Ancak, yukarıda da belirtildiği gibi anılan form
Ocak-Haziran/2008 dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesi ekinde
gönderileceğinden, kendilerine tayin edilen özel hesap dönemi 2008
yılında sona erecek olan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu formu
hesap dönemlerinin kapandığı ayı takip eden dördüncü ayın 25 inci günü
akşamına kadar kurumlar vergisi beyannamesi ekinde göndermeleri
gerekmektedir.
Öte yandan, anılan Tebliğ ekinde değiştirilen formun
doldurulmasında bu sirkülerde yapılan açıklamaların dikkate alınması
gerekmektedir. Dolayısıyla, söz konusu Tebliğin yayım tarihinden önce
formu bağlı bulundukları vergi dairesine göndermiş olan kurumlar
vergisi mükelleflerinin değiştirilen formu yeniden düzenleyerek
göndermelerine gerek bulunmamaktadır.
Bilgi ve gereği ilgililere duyurulur.
Mehmet Akif ULUSOY
Gelir İdaresi Başkanı
[1] 18 Kasım 2007 tarihli ve
26704 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
