Bilindiği üzere, 1 sıra numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği
ile bu Tebliğ ekinde yer alan Muhasebe Usul ve Esasları, 01.01.1994 tarihinden
itibaren zorunlu olarak uygulanmak üzere, 26.12.1992 tarih ve mükerrer 21447
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 16.12.1993 tarih ve
21790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2 sıra numaralı Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliği ile de yukarıdaki Tebliğde bazı değişiklikler
yapılmıştır.
Vergi Usul Kanununun 175 ve Mükerrer 257 nci maddelerinin verdiği
yetkilere dayanılarak "Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı
Açıklamaları" ile ilgili olarak aşağıdaki düzenlemelerin yapılması uygun
görülmüştür.
1- "12-TİCARİ ALACAKLAR" hesap grubunda yer alan "120-ALICILAR" hesabının
açıklamasına "Finansal kiralamadan doğan senetsiz alacaklar da bu hesapta
izlenir" ifadesi; "121-ALACAK SENETLERİ" hesabının açıklamasına ise "Finansal
kiralama işlemlerinden doğan senetli alacaklar da bu hesapta izlenir" ifadesi
eklenmiştir.
2- "12- TİCARİ ALACAKLAR" hesap grubunda "124- KAZANILMIŞ FİNANSAL
KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-)" hesabı açılmıştır.
124- KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-)
Bu hesap finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden
doğan alacaklar ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki farkı gösteren
henüz kazanılmamış finansal kiralama faiz gelirlerinin izlendiği hesaptır. Bu
gelirlerin hesaplanmasına ilişkin bilgiler bilanço dipnotlarında yer alır.
İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamayla ilgili kira
ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark "Kazanılmamış Finansal Kiralama
Faiz Gelirleri" olarak bu hesaba alacak kaydedilir. Her dönem sonunda
gerçekleşmiş olan faiz gelirleri tutarları bu hesaba borç "60- Brüt Satışlar"
hesap grubunda ilgili satış geliri hesabına alacak olarak kaydedilir. Ancak,
esas faaliyet konusu finansal kiralama olamayan işletmelerce yapılan finansal
kiralama işlemiyle ilgili gerçekleşmiş faiz gelirleri, "64-Diğer
Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" hesap grubunda faiz geliri hesabına
alacak olarak kaydedilir.
3- "22-TİCARİ ALACAKLAR" hesap grubunda yer alan "220-ALICILAR" hesabının
açıklanmasına "Finansal kiralamadan doğan senetsiz alacaklar da bu hesapta
izlenir" ifadesi; "221- ALACAK SENETLERİ" hesabının açıklamasına ise "Finansal
kiralama işlemlerinden doğan senetli alacaklar da bu hesapta izlenir" ifadesi
eklenmiştir.
4- "22-TİCARİ ALACAKLAR" hesap grubunda "224-KAZANILMAMIŞ FİNANSAL
KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-)" hesabı açılmıştır.
224- KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ (-)
Bu hesap finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan
alacaklar ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki farkı gösteren henüz
kazanılmamış finansal kiralama faiz gelirlerinin izlendiği hesaptır. Bu
gelirlerin hesaplanmasına ilişkin bilgiler bilanço dipnotlarında yer alır.
İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamayla ilgili kira
ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark "Kazanılmamış Finansal Kiralama
Faiz Gelirleri" olarak bu hesaba alacak kaydedilir. Kiralama sözleşmesine
uygun olarak tamamlanan ve her dönem sonunda hesaplanan izleyen döneme ait
faiz gelirleri tutarı bu hesaba borç "124- Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz
Gelirleri" hesabına alacak olarak kaydedilir.
5- "30- MALİ BORÇLAR" hesap grubunda "301-FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN
BORÇLAR" ile "302- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-)"
hesapları açılmıştır. 301- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR
Bu hesap, kiracıların finansal kiralama yapanlara olan ve vadesi 1 yılı
geçmeyen borçlarının izlendiği hesaptır.
İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı bu hesaba alacak, finansal kiralamaya
konu olan ilgili varlık hesabına kira ödemelerinin bugünkü değeri ile borç ve
bu iki tutar arasındaki fark da "302- Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma
Maliyetleri" hesabına borç kaydedilir.
302- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-)
Finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan
borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri
arasındaki farkı gösteren henüz ödenmemiş finansal kiralama borçlanma
maliyetlerinin izlendiği hesaptır.
İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamaya konu olan
varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark "Ertelenmiş
Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri" olarak bu hesaba borç kaydedilir.
Kiralama sözleşmesine uygun olarak tamamlanan her dönem sonunda gerçekleşmiş
olan faiz giderleri tutarları bu hesaba alacak "66- Borçlanma Maliyetleri"
hesap grubunda ilgili borçlanma gideri hesabına borç olarak kaydedilir.
6- "40- MALİ BORÇLAR" hesap grubunda "401- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN
BOR LAR" ile "402- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-)"
hesapları açılmıştır. 401- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR
Bu hesap, kiracıların finansal kiralama yapanlara olan ve vadesi 1 yılı
aşan borçlarının izlendiği hesaptır. İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı bu hesaba alacak, finansal kiralamaya
konu olan ilgili varlık hesabına kira ödemelerinin bugünkü değeri ile borç ve
bu iki tutar arasındaki fark da "402- Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma
Maliyetleri" hesabına borç kaydedilir. Dönemsellik varsayımına uygun olarak
dönem sonlarında, izleyen dönemi ilgilendiren tutar, "301- Finansal Kiralama
İşlemlerinden Borçlar" hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilir.
402- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-)
Finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan ve
vadesi bir yılı aşan borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin
bugünkü değeri arasındaki farkı gösteren henüz ödenmemiş finansal kiralama
borçlanma maliyetlerinin izlendiği hesaptır.
İşleyişi:
Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamaya konu olan
varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark "Ertelenmiş
Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri" olarak bu hesaba borç kaydedilir.
Kiralama sözleşmesine uygun olarak tamamlanan ve her dönem sonunda izleyen
döneme ilişkin tutar "302- Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri"
hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
7- Bu Tebliğ ile yapılan düzenlemeler aynı paralelde mali tablolara
yansıtılır.
Tebliğ olunur.
|