Bilindiği üzere, 30.11.2003 tarih ve
25302 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 58 Seri No.lu Genel Tebliğde
belirlenen esaslar çerçevesinde akaryakıt pompalarının ödeme
kaydedici cihazlara bağlanacağı belirtilmişti.
Anılan uygulamayla ilgili olarak
aşağıdaki hususların açıklanmasına gerek duyulmuştur.
1- Taşıt Tanıma Sistemi
Kullanılarak Yapılan Akaryakıt Satışları:
Taşıt tanıma, müşteri tanıma vb.
otomasyon sistemleri kullanılarak yapılan akaryakıt satışları da 58
Seri No.lu Genel Tebliğde belirtildiği şekilde taşıtın plaka
numarasını ihtiva eden ve cihaz yazıcısından otomatik olarak çıkan
ödeme kaydedici cihaz fişleri ile belgelendirilecektir. (Ek:1)
Şu kadar ki söz konusu sistemler
kullanılarak gerçekleştirilen (ancak faturası bilahare düzenlenecek
olan) akaryakıt satışlarına ilişkin olarak düzenlenecek fişlerin
üzerinde, diğer bilgilerin yanısıra “TAŞIT VEYA MÜŞTERİ TANIMA
SİSTEMİ FATURAYA DÖNÜŞTÜRÜLECEK” ibaresi yer alacaktır. (EK:2)
Bu şekilde düzenlenecek fişlere
ait bilgiler, günlük kapanış fişlerinin (Z raporları) ve mali
hafızaların ayrı bir bölümünde ve 58 Seri No.lu Genel Tebliğde
belirtildiği şekilde olacaktır.
Bahse konu taşıt veya müşteri
tanıma sistemleri kullanılarak gerçekleştirilen akaryakıt
satışlarında fatura, irsaliye vb. belge düzenleme ve defter kayıt
işlemleri eskiden olduğu gibi Vergi Usul Kanununun öngördüğü şekilde
uygulanmaya devam edilecektir.
Diğer taraftan, taşıt veya
müşteri tanıma sistemine tabi olmamakla beraber, aldığı akaryakıt
karşılığında fatura isteyen müşterilerin talepleri, Vergi Usul
Kanununun 232. maddesine göre değerlendirilecektir. Bu durumda
satıcı yaptığı satış karşılığı fatura düzenleyecek ve fişin aslını
iptal ederek faturanın ikinci nüshasına ekleyecektir.
2- Ara Birim Ünitesi:
58 Seri No.lu Genel Tebliğin 1/e
bölümünde, ödeme kaydedici cihazın arızalanması durumunda pompaların
manuel olarak çalışacağı ve bu döneme ilişkin bilgilerin pompanın
içerisindeki ara birim ünitesinin hafızasına kaydedilip bilahare
ödeme kaydedici cihaza otomatik olarak aktarılacağı belirtilmiştir.
Ödeme kaydedici cihazın arızalı
olduğu manuel çalışma dönemlerinde, yapılan satış bilgileri ara
birim ünitesinin hafızasına cins, miktar, toplam satış ve katma
değer vergisi itibariyle (varsa taşıt tanıma ve normal satış
bilgileri ayrı ayrı gruplandırılarak) kaydedilecektir.
Ara birim ünitesinde kayıtlı mali
bilgiler arızanın giderilme ve bağlantının sağlanmasını müteakip
ödeme kaydedici cihaz hafızasına yine cins, miktar, toplam satış ve
katma değer vergisi itibariyle kaydedilecektir. Aynı bilgiler, “X”,
“Z” ve mali hafıza raporlarında da aynı şekilde görülecektir.
3- Akaryakıt Pompalarına
Bağlanacak Ödeme Kaydedici Cihazların Tertibatları:
Akaryakıt pompalarının
bağlanacağı ödeme kaydedici cihazlar daha önce onaylanmış
cihazlardan farklı olarak aşağıdaki özellikleri taşıyacaktır;
a) Tek göstergeli olabilecektir.
b) Çekmecesiz olabilecektir.
c) Sistemde yer alan klavyeler en
az Türkçe’de kullanılan harf ve rakamları yazabilecek tarzda
düzenlenmiş olacaktır.
Bunların dışında ödeme kaydedici
cihazların, 1.1.2005 tarihinden itibaren (YTL) ve (YKr)’ye göre
işlem yapabilme özelliğine sahip olması gerekmektedir.
4- Akaryakıt Pompalarının Ödeme
Kaydedici Cihazlara Bağlanma Mecburiyetinin Başlama Tarihleri:
Öngörülen sistemin yeni bir
uygulama olması, güvenli ve amaca uygun bir şekilde kullanılmasının
büyük önem arz etmesi sebebiyle, sistemi kuracak firmalar ve
kullanacak olan mükelleflerin gerekli teknik ve uygulama
çalışmalarını sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmelerinin temini
bakımından, akaryakıt pompalarının (LPG, doğalgaz ve benzerleri
dahil) ödeme kaydedici cihazlara bağlanmasına ilişkin süreler
aşağıdaki gibi yeniden belirlenmiştir.
Buna göre, akaryakıt pompalarının
ödeme kaydedici cihazlara bağlanma mecburiyeti;
a) Erişme kontrollü karayolları
(otoyollar), Karayolları Genel Müdürlüğünün yol ağında Devlet Yolu
olarak belirlenen yollar ve Büyükşehir Belediye sınırları ile
mücavir alanları içerisindeki akaryakıt istasyonlarında (satış
hasılatlarına bakılmaksızın) 1.8.2004 tarihinden itibaren,
b) Diğer akaryakıt
istasyonlarında bir önceki dönem akaryakıt satışları toplamı;
- 5 Trilyon lirayı aşan
mükellefler için 1.8.2004 tarihinden itibaren,
- 3 Trilyon lirayı aşan
mükellefler için 1.1.2005 tarihinden itibaren,
- 1 Trilyon lirayı aşan
mükellefler için 1.6.2005 tarihinden itibaren,
- 1 Trilyon liranın altında kalan
mükellefler için 1.1.2006 tarihinden itibaren,
c) 1.8.2004 tarihinden sonra işe
başlayan mükelleflerde ise işe başlama tarihinden itibaren 60 gün
içerisinde, başlayacaktır.
Dileyen mükellefler bu tarihleri
beklemeksizin de akaryakıt pompalarını ödeme kaydedici cihazlara
bağlatıp kullanabileceklerdir.
Buna göre, 58 Seri No.lu Genel
Tebliğin 5. bölümünde yeralan akaryakıt istasyonu işletmecilerinin
kanuni defterlerine yapacakları kayıtlar ve düzenleyecekleri
belgelere ilişkin 1.5.2004 tarihi, 1.8.2004 olarak değiştirilmiştir.
5- Akaryakıt Pompalarının Ödeme
Kaydedici Cihazlara Bağlanmasına Dair Sistemin Kurulması:
Akaryakıt pompalarının ödeme
kaydedici cihazlara bağlanmasına dair sistemin kurulması ve
çalıştırılması ile ilgili görev ve sorumluluk, sistemde kullanılan
ödeme kaydedici cihazlarla ilgili olarak Bakanlığımızdan onay alan
firmalara ait bulunmaktadır. Şu kadar ki Bakanlığımızdan onay alan
ödeme kaydedici cihaz üreten veya ithal eden firmaların, sistem
içerisindeki diğer unsurlardan dolayı pompacı, otomasyoncu,
akaryakıt dağıtım şirketleri vb. kurumlarla aralarında sözleşmeler
yapıp müşterek çalışmalar yürütebilecekleri de tabiidir.
Aynı tarihte birçok akaryakıt
istasyonunun uygulamaya geçmek zorunda olması, firmaların sistem
kurma kapasitelerinin sınırlılığı, güvenli bir sistem kurulmasının
önemi, başlangıçta düşünülemeyen teknik aksamaların olabileceği,
yurtiçi ve yurtdışı test ve deneme çalışmalarının gerekliliği
sebebiyle, sistem kurma çalışmalarının süresinde
tamamlanamayacağının anlaşılması halinde; akaryakıt dağıtım
şirketleri veya akaryakıt istasyonu işletmecileri tarafından (ödeme
kaydedici cihaz firmalarıyla gerekli sözleşmenin yapılmış olması
şartıyla) Maliye Bakanlığından alınacak izne dayanarak uygulamanın
başlangıç tarihinin, mecburiyetlerinin başlama tarihinden itibaren
altı aya kadar uzatılması mümkün bulunmaktadır. Akaryakıt
istasyonları bu süre içerisinde kurulum, test ve deneme
çalışmalarını yapacaklar ve ödeme kaydedici cihazlarını kullanmaya
başlayacaklardır.
İnceleme, test ve onay
çalışmalarının zaman alacağı düşünülerek uygulamaya süresinde
geçilebilmesi için ilgili firmaların gerekli belgeler ve cihaz
örnekleriyle birlikte bir an önce Bakanlığımıza müracaat etmeleri
gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
EK 1
EK 2
