|
213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227
nci maddesinin ikinci fıkrası ile
vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden
değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını
Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali
müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına
bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun
12 nci maddesinin Bakanlığımıza
verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan "Yeminli Mali
Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" 1 in 7
nci maddesi ile yeminli mali
müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan
konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının
mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler
yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer
teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin
tasdik kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.
Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak
asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve
esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği
ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine
ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli
mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik
işlemi yapamayacakları belirtilmiştir.
Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325
sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli
Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi
ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası ile düzenlenen
gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılmasının yeminli
mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ibrazı
şartına bağlanması nedeniyle, bu tebliğ ile yeminli mali
müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve
esasları belirlenmektedir.
1- Yararlanılması Tasdik Raporu
İbrazı Şartına Bağlı Vergi İndirimi
Bilindiği üzere; 4325 sayılı Kanunun 1/1/1998
tarihinde yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde;
"a) Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31/12/2000
tarihi arasında; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan
illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli
olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran
bu iş yerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama
tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi
gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar
hakkında; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci
maddesinin ikinci fıkrası ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi hükümleri
uygulanmaz.
b) (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar
vergisi mükelleflerinin anılan fıkradaki istisna süresinin
sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu
illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla
işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde
ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar
vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.
İndirim oranı; 10 işçi çalıştıranlarda % 40, 51
ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda % 60' dır. 11 ile 50
arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için uygulanacak indirim
oranı, % 40 oranına her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle
bulunur.…"
hükümleri yer almaktadır.
4325 sayılı Kanunda yer alan indirim ve istisna
uygulamaları ile ilgili hususlar, 27/2/1998 tarih ve 23271
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri
No.lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli
Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi
Genel Tebliğinde2 açıklanmıştır.
Vergi Usul Kanununun mükerrer 227
nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza
verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi
indiriminden yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile belirlenen
şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya ilişkin usul
ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.
1.1 – Yıllık Beyana Tabi
Kazançlarda Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Uygulaması
Yıllık beyannamede hesaplanan gelir ve kurumlar
vergisi tutarının; 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrası hükmünce indirime konu edilecek kısmı 20.000.-
YTL’yi aşan gelir ve kurumlar
vergisi mükelleflerinin, bu indirimden yararlanabilmeleri için
yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmeleri zorunludur.
Yıllık beyanname üzerinde indirime konu edilecek vergi tutarı
20.000.- YTL’yi aşmayan gelir ve
kurumlar vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir.
Bu tutar izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği
taktirde her yıl ÜFE oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde
yapılacak hesaplamalarda 1.000.- YTL’den
küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası
kapsamında indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisi
tutarları 20.000.- YTL’yi aşan
mükelleflere ilişkin tasdik raporları yeminli mali müşavirler
tarafından genel esaslar çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu
vergi dairesine teslim edilecektir.
Öte yandan yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin
tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme
düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir
ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için ayrıca
yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek
bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda vergi indiriminden
yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve indirime
konu edilecek gelir ve kurumlar vergisinin gerçek tutarının bu
Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu
hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi
zorunludur.
1.2 –
Tevkifat Halinde Vergi İndirimi Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası
uyarınca vergi indirimi, maddenin (a) fıkrasında belirtilen
gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin aynı fıkrada yer alan
istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona
ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak
on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu
işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan
gelir ve kurumlar vergisine indirim oranının uygulanması
suretiyle hesaplanmaktadır.
Öte yandan, 4325 sayılı Kanun çerçevesinde
faaliyette bulunan mükelleflere nakden veya
hesaben yapılan ödemeler üzerinden yapılan vergi
kesintisi uygulamasında da, aynı kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrası kapsamında vergi indiriminden yararlanılması mümkün
olup, bunun için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Buna göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin
(b) fıkrası kapsamındaki faaliyetler ile ilgili olarak nakden
veya hesaben yapılan ödemeler
üzerinden indirimli oranda vergi tevkifatı
yapılmasının istenilmesi halinde, nakden veya
hesaben ödemeye hak kazanılan tarih
itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında
öngörülen şartların bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını
tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği gösterilen yeminli mali
müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya kurumlar vergisi
yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi
gerekmektedir.
Söz konusu yeminli mali müşavir tasdik raporuna
dayanılarak, vergi dairesince vergi sorumlusuna hitaben vergi
dairesi müdürünün imzasını ve daire mührünü taşıyan bir yazı
verilecek ve yazıda; mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi
kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile
belirlendiğini ve bu nedenle gerçekleştirilecek ödemeler
üzerinden tasdik raporunda tespit edilen oran ve/veya miktarda
vergi tevkifatı yapılması gerektiği
belirtilecektir.
Bu kapsamda indirimli oranda vergi
tevkifatı yapılması uygulamasından
yararlanılabilmesi için herhangi bir parasal sınır
öngörülmemiştir. Bu nedenle, indirimli oranda vergi
tevkifatı yapılması uygulamasına
konu olacak ödeme tutarı ne olursa olsun, bu uygulamadan
yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
edilmesi gerekmektedir.
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası
kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan
ödemelerin daha önce tam oranda vergi
tevkifatına tabi tutulmuş olması halinde ise, fazladan
tevkif edilen vergilerin bu Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun
olarak düzenlenecek yeminli mali müşavir tasdik raporuna
dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.
2- Tasdikin Amacı ve
Niteliği
Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce
yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir
ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılması için gerekli
şartları taşıyıp taşımadığının ve indirim konusu yapılabilecek
verginin gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir.
Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde
belirtilmiştir.
Yeminli mali müşavirler incelemelerini 29 sıra
no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
Genel Tebliğinin3 I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate
alarak yürüteceklerdir. Yeminli mali müşavirlerin tasdik
çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak
çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ
hükümlerine uyulup uyulmadığını, vergi indiriminden yararlanma
şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve indirim konusu
yapılabilecek verginin gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan
hususları da dikkate alarak araştırmaları zorunludur.
3 – Tasdik Raporunda
Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası
hükmü uyarınca gerçekleştirilecek vergi indirimine ilişkin
olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik Raporunda bulunması
gereken zorunlu bilgiler, rapor
dispozisyonu, raporların teslimi ve yeminli mali
müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına
ilişkin usul ve esaslar; 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmış bulunan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik
Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 7 nci
maddesi hükümleri çerçevesinde aşağıda açıklanmış olup, 4325
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm
ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin düzenlemeler ve Tebliğ
düzenlemeleri birlikte mütalaa olunacaktır.
Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu, bu Tebliğin
(1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor kapağı ile rapor
dispozisyonuna uygun olarak
hazırlanacaktır. Ayrıca, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin
(b) fıkrasında yer alan hüküm ve bu Tebliğ kapsamında indirim
tutarının belirlenebilmesi açısından lüzumlu bulunan; kapsama
dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısının tespitine
yönelik sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları veya aylık
prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyannameleri, ödeme
belgeleri, fazladan kesilen verginin iadesinin talep edildiği
durumlarda tevkifat tutarları ve bu
tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren ve
tevkifatı yapan vergi sorumlusu
tarafından onaylanmış bir liste ile raporu düzenleyen yeminli
mali müşavirin gerekli gördüğü incelemeyle ilgili diğer
belgelerin de rapora eklenmesi gerekmektedir.
Tam tasdik dışında yapılan tasdik işlemlerinde, 11
Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanunu Genel Tebliğinin4 ekine uygun olarak düzenlenecek
"Tasdik Sözleşmesi"nin I inci bölümünde yer alan "Tasdik Konusu"
başlıklı sütun, "17- Yeminli Mali Müşavirlik Gelir ve Kurumlar
Vergisi İndirimi Tasdik Raporu" şeklinde kodlanacaktır.
4- Tasdik Raporunu Tanzim
Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve
Müteselsilen Sorumluluğu
Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek
için her türlü belgeden yararlanmak ve "Yeminli Mali
Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları,
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine
göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.
Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin
sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı
araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet
kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi
alınarak tetkik edilecektir.
İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve
tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı
ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.
Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru
olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı
hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken
vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme
faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumlu tutulurlar.
Tebliğ olunur.
EK:2
RAPOR ÖRNEĞİ
1 2/1/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 27/2/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 2/3/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
4 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
|
