5073 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf Ve Sanatkarlar Ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa Göre Gelir veya Ayl

T.C.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

SİGORTA İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

(Tahsisler Daire Başkanlığı)

A n k a r a

Sayı : B.13.1.SSK.0.07.00.00.VIII.031/70509

Konu : 5073 Sayılı Kanun. 30/01/2004

G E N E L G E

12-129.EK

5073 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa Göre Gelir ve Aylık Almakata Olanların Gelir ve Aylıklarında Artış Yapılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 28/01/2004 tarih, 25360 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Sözkonusu Kanunla Kurumumuzdan gelir ve aylık almakta olanların gelir/aylıklarının 2004 yılı Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki defa %10 oranında artırılması öngörülmüş, ayrıca 506 sayılı Kanunun 23 ve 78’inci maddeleri değiştirilerek geçici 89’uncu madde eklenmiştir.

Yeni Kanunun 506 ve 2925 sayılı yasalarda öngördüğü düzenlemelerden tahsis mevzuatına ilişkin hükümlerine göre uygulamada meydana gelen değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

A. GELİR VE AYLIKLARIN ARTIRILMASI

1- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa göre gelir veya aylık almakta olanlara, 2003 yılı Aralık ayı ödeme döneminde 08.01.2003 tarihli ve 4784 sayılı Kanun uyarınca yapılan sosyal destek ödemesi tutarları gelir ve aylıklara eklenerek bulunacak gelir ve aylıklar ile 506 sayılı Kanunun geçici 76’ncı maddesine göre yapılan telafi edici ödemeler,

a) 2004 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren % 10 oranında,

b) 2004 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren de bir önceki aya göre % 10 oranında,

artırılarak ödenecektir.

2- 2004 yılı Ocak ödeme dönemi itibariyle ödenen gelir/aylık ve telafi edici ödemeler ile 2004 yılında tahsis talebinde bulunan veya ölen sigortalılar için bağlanacak gelir ve aylıkların artırılmasında Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan tüketici fiyatları indeksi artış oranları uygulanmayacaktır.

B. GELİR VE AYLIK BAĞLAMA İŞLEMLERİ

2004 yılında malullük veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan sigortalılar ile ölen sigortalıların hak sahiplerine 506 ve 2925 sayılı Kanunlara göre bağlanacak aylıklarda;

1. 506 sayılı Kanunun 55, 61, 67 ve geçici 82 nci maddelerine göre 2004 yılı Ocak ayı itibariyle hesaplanan aylık tutarları, 2004 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren % 10, 2004 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren de % 10 oranında artırılmak suretiyle hesaplanacaktır. Bunların 506 sayılı Kanunun geçici 82 nci maddesine göre 2004 yılı Ocak ayı itibariyle hesaplanan aylıkları için, Ocak 2004 ile aylık başlangıç tarihi arasında Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan tüketici fiyatları indeksi artış oranları uygulanmayacaktır.

2. İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan gelirlere esas günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı, 2004 yılının birinci yarısına ait olanlara bağlanacak gelirler son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelir tutarına % 10, 2004 yılı Temmuz ödeme döneminde de % 10 artış uygulanarak belirlenecektir. Son takvim ayı 2004 yılının ikinci yarısına ait olanlara bağlanacak gelirlere 2004 yılı Ocak ödeme dönemine ait artış uygulanmayacaktır.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan gelirlere esas günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı 2004 yılına ait olanların, hesaplanan son takvim ayı ile gelir başlangıç tarihi arasında Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan tüketici fiyatları indeksi artış oranları uygulanmayacaktır.

3. Gelir ve aylık gönderme işlemleri “2004/Ocak ve Şubat” dönemi itibariyle yapılacak olan dosyalarla ilgili gelir ve aylıklar Ocak ödeme dönemi itibariyle geçerli % 10 artış oranı uygulanarak hesaplanacak, sözkonusu dönemlere ilişkin % 10 artıştan doğan farklar Genel Müdürlükçe gönderilecektir.

4. 2004 yılı Temmuz ödeme dönemi itibariyle de gelir/aylıklar % 10 artırılarak gönderileceğinden bu dönem itibariyle herhangi bir fark ödemesi yapılmayacaktır.

C. ALT SINIR GELİR/AYLIKLARI

5073 sayılı Kanunla eklenen 506 sayılı Kanunun geçici 89’uncu maddesiyle; 01/01/2000 tarihinden önce bağlanan malüllük, yaşlılık ve ölüm aylıkları ve iş kazası ile meslek hastalığı sonucu bağlanan ölüm gelirleriyle geçici 82’nci madde gereğince bağlanan aylıkların, 506 sayılı Kanunun 4447 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki 96’ncı maddesi hükümleri uygulanmak suretiyle hesaplanan ve sosyal destek ödemesi dahil olmak üzere 01/01/2000 tarihinden itibaren yapılan artışlar sonucunda bulunan miktarın altında olmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre;

1. 01/01/2000 tarihinden önce bağlanan ölüm aylıkları, 2004 yılında yaşlılık ve malullük aylığı almakta iken vefat eden sigortalıların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıkları ile geçici 82’nci maddeye göre bağlanmış aylıklarda, sigortalı ve haksahiplerinin Aralık/2003 ödeme dönemindeki aylıklarına yine aynı dönem için bakiye sosyal destek ödemeleri ilave edilerek bulunan aylıklar (SYZ hariç) Ocak/2004 ödeme döneminden geçerli olmak üzere;

a) Sigortalı ve sigortalı aylığının tamamının hak sahiplerine dağıtıldığı ölüm aylıkları için (Aralık/2003 aylığı + Sosyal Destek Ödemesi) x 1.10 = (302.755.154 +24.606.381) x 1.10 = 360.097.681.TL’den,

b) Bir haksahibi için (Aralık/2003 aylığı + Sosyal Destek Ödemesi) x 1.10 = (242.204.118 +34.685.105) x 1.10 = 304.578.159.TL’den,

c) İki haksahibi için (Aralık/2003 aylığı + Sosyal Destek Ödemesi) x 1.10 = (272.479.633+ 29.645.743) x 1.10 =332.337.959.TL’den,

az olmayacaktır.

Söz konusu miktarlar Temmuz/2004 ödeme döneminde;

a) Sigortalı ve sigortalı aylığının tamamının hak sahiplerine dağıtıldığı durumlar için 360.097.681 x 1.10 = 396.107.450.TL’den,

b) Bir hak sahibi için 304.578.159 x 1.10 = 335.035.975.TL’den,

c) İki hak sahibi için 332.337.959 x 1.10 = 365.571.755.TL ’den,

az olmayacaktır.

2. İşkazası ve meslek hastalığı sonucu bağlanan ve son takvim ayı 2000 yılından önce olan ölüm gelirleri için de yukarıda 1. maddede belirtilen alt sınır tutarları uygulanacaktır.

3. 506 sayılı Kanunun 96’ncı maddesi gereğince, sürekli işgöremezlik derecesi %25 ve daha yukarı olan sigortalılara 01/01/2004-31/12/2004 süresinde ödenecek asgari gelirin aylık tutarı; 01/01/2004 tarihinden itibaren asgari günlük kazanç 18.321.000.-TL olduğundan, 18.321.000 x 30 x % 70 =384.741.000.-TL’den az olmayacaktır. Günlük kazancın değişmesiyle 01/01/2004-Şubat/2004 ödeme dönemi arasında meydana gelecek farklar Genel Müdürlüğümüzce gönderilecektir.

4. 4447 sayılı Kanunla değiştirilen 506 sayılı Kanunun 55, 61 ve 67’nci maddelerine göre bağlanacak aylıklar ile ölüm gelirlerinde alt sınır 18.321.000 x 30 x % 35 =192.370.000.-TL olup bu miktar;

a) Bir haksahibi için 18.321.000 x 30 x % 35 x% 80 =153.896.400.-TL’den,

b) İki haksahibi için 18.321.000 x 30 x % 35 x% 90 =173.133.450.-TL’den,

az olmayacaktır.

5. 2004 yılı Ocak ayından sonraki tarihlerde meydana gelen durum değişikliği hallerinde de emekli, dul ve yetimlerin gelir ve aylık tutarları değişikliğin olduğu tarihten sonraki ödeme döneminden itibaren yukarıda ki maddelerde belirtilen alt sınır tutarlarından az olmayacak şekilde hesaplanacaktır.

6. Bilindiği üzere, 4958 sayılı Kanunun 43’üncü maddesi ile 506 sayılı Kanunun 96’ncı maddesine eklenen fıkrayla sigortalı veya hak sahibine bağlanan gelir/aylıklardan, ilk hak edilen gelir ya da aylık dışında sonradan bağlanacak gelir ve aylıklar için alt sınır gelir/aylığının belirlenmesine ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı, aynı anda birden fazla gelir veya aylık hak edilmesi halinde ise yüksek olanın ilk hak edilen gelir veya aylık olarak esas alınacağı öngörülmüştür.

Buna göre; ilk hak edilen gelir veya aylık deyiminden gelir veya aylık başlangıç tarihi önce olan dosyanın anlaşılması gerekmekte olup, sözkonusu maddenin uygulaması aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılacaktır.

a) Sözkonusu değişiklik 06/02/2004 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğinden 06/02/2004 tarihinden önce aylık bağlanan dosyalarla ilgili olarak sigortalının veya hak sahiplerinin durumlarında herhangi bir değişiklik yoksa hiçbir işlem yapılmadan aylıkların ödenmesine devam edilecektir.

b) 06/02/2004 tarihinden önce birden çok dosyadan aylık bağlanan sigortalılarla hak sahiplerinin söz konusu tarihten sonra aylıklarının yeniden hesaplanmasını gerektirecek durum değişikliğinin (gün ve kazanç değişmesi, hak sahiplerinden bazılarının gelir ve aylıklarının kesilmesi) meydana gelmesi halinde değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden aybaşı veya ödeme dönemi başından itibaren sigortalıya veya aylık almaya devam eden diğer hak sahiplerine tüm dosyalardan ödenecek olan aylıklara asgari aylık uygulaması yapılacaktır.

c) 06/02/2004 tarihinden önce birden fazla dosyadan aylık bağlandığı halde herhangi bir nedenle söz konusu tarihten önce veya sonra dosyalardan birisinden ödenen aylığın kesilip sözkonusu tarihten sonra yeniden talepte bulunulması halinde, 06/02/2004 tarihinden önce bağlanan aylığa asgari uygulaması yapıldığından, sonradan bağlanacak aylığa asgari aylık uygulaması yapılmayacaktır.

d) Aylıkları 06/02/2004 tarihinden önce bağlandığı halde herhangi bir nedenle aylıkların tamamının bu tarihten önce veya sonra kesilmesi ve kesilen aylıkların yeniden bağlanması için talepte bulunulması halinde, yeni talebe göre belirlenecek ilk hak edilen dosyadan bağlanacak aylığa asgari aylık uygulaması yapılacak, diğer dosya veya dosyalardan bağlanacak aylığa asgari aylık kontrolü yapılmayacaktır.

e) 06/02/2004 tarihinden sonra aynı veya farklı sigorta kolundan aylığa hak kazanan sigortalılarla hak sahiplerine aylık başlangıç tarihi önce olan dosyadan, aynı anda birden fazla aylığın hak edilmesi halinde ise yüksek olan dosyadan bağlanacak aylığa asgari aylık uygulaması yapılacaktır.

f) 06/02/2004 tarihinden sonra sigortalıların ilk hak ettiği sürekli işgöremezlik dosyasından bağlanacak gelirin sürekli işgöremezlik derecesinin %25’in altında olması veya hak sahiplerinin ilk hakettiği ölüm aylığı veya ölüm geliri dosyalarından %100 oranında gelir/aylık ödenmesi durumunda da alt sınır uygulaması yapılmayacak ancak, sürekli işgöremezlik derecesinin % 25 ve üzerine yükselmesi ve hak sahiplerinden birinin gelir/aylığının kesilmesi halinde diğer hak sahiplerinin gelir/aylıklarına değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren asgari gelir/aylık uygulanacaktır.

g) 06/02/2004 tarihinden önce veya sonra bağlanan aylık dosya sayısının durum değişiklikleri sonucunda bire düşmesi halinde bu dosya için asgari aylık kontrolü yapılacaktır.

h) Birden fazla dosyadan gelir veya gelir/aylık almaya hak kazanan sigortalıların alt sınır gelirlerinin/aylıklarının belirlenmesinde de yukarıdaki açıklamalar dikkate alınacaktır.

E. DİĞER İŞLEMLER

1. Yeni Kanunla 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yapılan değişiklikle, prime esas asgari günlük kazanç alt sınırı 01/01/2004 tarihi itibariyle 18.321.000.TL, üst sınırı ise bu miktarın 5 katı (18.321.000 x 5) 91.605.000.TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre 01/01/2004 tarihinden itibaren;

a) Askerlik, grev-lokavt ve 4056 sayılı Yasa gereği yapılan hizmet borçlanması tutarlarının hesabında prime esas yeni asgari günlük prim tutarı 18.321.000 x % 20 = 3.664.200.-TL olarak dikkate alınacaktır.

b) İsteğe bağlı sigorta ile malüllük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası priminin alt sınırı, 18.321.000 x 30 x % 30= 164.889.000.-TL, üst sınırı ise 91.605.000 x 30 x % 30= 824.445.000.-TL’ye yükseltilmiştir.

c) Ayrıca işkazası ve meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortalarına topluluk sigortası yoluyla devam eden sigortalıların malüllük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortalarına ait primin alt sınırı 18.321.000 x 30 x % 20= 109.926.000.-TL, üst sınırı ise 91.605.000 x 30 x % 20= 549.630.000.-TL olarak uygulanmaktadır.

d) 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi süreksiz tarım işçilerinin 01/01/2004 tarihi itibariyle ödeyecekleri tarım primi 18.321.000 x 15 x % 30= 82.444.500.-TL’dir.

e) 506 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi gereğince topluluk sigortasına tabi baro başkanlıkları, noter odaları ve diğer teşekküller ve işverenler de 01/01/2004 tarihinden sonra meydana gelen artışlar hakkında zamanında uyarılacak ve primlerin tahsili buna göre sağlanacaktır.

2. 506 sayılı Kanunun 103’üncü maddesi gereğince ödenen cenaze masrafı karşılığı;

a) 01/01/2004-30/06/2004 tarihleri arasında meydana gelecek ölüm olayları için 5000 x 36420 = 182.100.000.-TL,

b) 01/07/2004-31/12/2004 tarihleri arasında meydana gelecek ölüm olayları için ise; 5000 x 38610 = 193.050.000.-TL,

olarak belirlenmiştir.

3. 5073 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanunun 23’üncü maddesinde yapılan değişiklikle ölen sigortalıların malül kız çocuklarına 01/02/2004 tarihinden itibaren sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almamak kaydıyla ölüm geliri bağlanması imkanı tanınmıştır. Bunlar için ölüm gelirine hak kazanma tarihi malül erkek çocuklarda olduğu şekilde belirlenecektir.

Malül kız çocuklarına işkazası ve meslek hastalığı sigortasından bağlanacak ölüm gelirleriyle ilgili işlemler 08/08/2003 tarihli 12-126 Ek sayılı Genelge’nin (B-1) bölümünde talimatlandırıldığı şekilde yapılacaktır.

Malül kız çocuklarının çalıştıklarının anlaşılması halinde, malüllük durumlarının tesbiti yönünde kontrol muayenelerine tabi tutulmaları sağlanacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederiz.

Sait ERSOY Nazmi GÜLEYÜPOĞLU

Genel Müdür V. Kurum Başkanı V.

Başa Dön