|
Sayı : B.13.1.SSK.0.07.00.00.IX.031-568707
11/07/2005
Konu : 5386 Sayılı Kanun.
G E N E L G E
12-146. EK
09/07/2005 tarihli 25870 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 5386 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun” ile 506 sayılı Kanunun 121 inci maddesine bir fıkra ile
Kanuna geçici bir madde eklenmiştir.
Söz konusu Kanunla getirilen düzenlemelerin tahsis
mevzuatında yaptığı değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.
A- KIZ ÇOCUKLARI İLE ANA VE BABALAR
Bilindiği üzere, 4958 sayılı
Kanunla 506 sayılı Kanunun, hak sahibi kız çocukları ile ana ve babalara
gelir/aylık bağlanması ve bağlanmış olanların kesilmesiyle ilgili
maddelerinde yapılan değişikliklere istinaden, Kanunun yürürlüğe girdiği
06/08/2003 tarihi itibariyle Kurumumuzdan gelir/aylık almakta olan kız
çocukları ile ana ve babalardan, kendi çalışmaları dışında diğer sosyal
güvenlik kuruluşlarından gelir/aylık alanların gelir/aylıkları kesilmiş
idi.
5386 sayılı Kanunla 506 sayılı
Kanuna eklenen Geçici 91 inci madde ile sosyal güvenlik kurumlarından
hak sahibi olarak gelir/aylık almaları nedeniyle aylıkları kesilen kız
çocukları ile ana ve babaların aylıklarının yeniden ödenmesine imkan
tanınmıştır.
1- Kız Çocukları
Geçici 91 inci madde ile
getirilen düzenlemeyle, 06/08/2003 tarihinden önce hak sahibi olan kız
çocuklarına bağlanan gelir ve aylıkların, bunların diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarına tabi çalışmaları ve
buralardan kendi çalışmaları nedeniyle gelir ve aylık almaları halinde
kesileceği, kendi çalışmaları dışında diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarından gelir veya aylık almaları halinde ise kesilmeyeceği
öngörülmüştür. Buna göre;
a) 06/08/2003 tarihinden önce ölen sigortalıların hak
sahibi kız çocuklarından; gelir ve aylıkları, diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarından kendi çalışmaları dışında gelir/aylık almaları nedeniyle
kesilenlerin aylıkları, talep şartı aranmaksızın kesilme tarihi
itibariyle yeniden bağlanacak ve bunlara ödenen miktarlar geri
alınmayacaktır. Yine, aynı nedenle durdurulmuş olan aylıklar, durdurma
tarihi itibariyle yeniden başlatılacaktır.
Gelir/aylıkların bu şekilde yeniden başlatılmasında;
gelir/aylığın kesilmesi nedeniyle diğer hak sahiplerine önceki
hisselerinden fazla ödenen tutarlar, gelir/aylığı başlatılacak hak
sahibine yapılacak ödemelerden mahsup edilecektir. Diğer bir ifadeyle,
gelir ve aylığın kesilmesi nedeniyle diğer hak sahiplerinin artırılan
gelir ve aylıkları, yapılan mahsup işleminde olduğu gibi kalacak ve bu
miktarlar gelir/aylığı yeniden başlatılan hak sahibinin birikmiş
tutarlarına yansıtılmayacaktır.
b) Geçici 91 inci maddenin dördüncü fıkrası ile bu
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yersiz yapılan ödemelerin tahsilinde
(kız çocukları için kendi çalışmaları veya kendi çalışmalarından dolayı
alınan gelir ve aylıklar), aynı dosyadan gelir ve aylık alan diğer hak
sahiplerinden varsa alacak tutarları mahsup edildikten sonra kalan
kısmın tahsilatı yapılacaktır.
Mahsup işlemlerinde itiraz eden hak sahibinin aylıktaki
hissesi dikkate alınmadan tespit edilen yersiz ödeme tutarları tahsil
edilecektir. Mahsup işlemi yapıldıktan sonra itirazların olması halinde
ise bu itirazlar kabul edilecek ve yeniden hak sahiplerinin gelir ve
aylıklarında düzeltmeler yapılacaktır.
Ayrıca, kendi çalışması veya kendi çalışmalarından dolayı
gelir ve aylık alanlardan, gelir ve aylığı kesilen kız çocuklarına
faizli borç çıkarılıp tahsilat yapılmış ise, bunlara doğrudan geri
ödemede bulunulmayacak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir yıl içinde (09/07/2006 dahil) yazılı talepte bulunmaları halinde,
121 inci maddede yapılan değişikliğe istinaden borçları yeniden
hesaplanacak ve fazla tahsil edilen tutarlar aynen iade edilecektir.
c) 06/08/2003 tarihinden önce kendi çalışmaları dışında
gelir ve aylık alan kız çocuklarına yapılan yersiz ödemelerin geri
alınmaması, bunların kesilen gelir ve aylıklarının devam ettirilmesi ve
tahsil edilmiş tutarların da iade edilmesine paralel olarak hak
sahipleri arasında eşitliğin sağlanması amacıyla, 06/08/2003-31/12/2005
tarihleri arasında ölen sigortalılardan dolayı tahsis talebinde bulunup
talebi reddedilenler ile bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra talepte
bulunanlara, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından kendi çalışmaları
dışında gelir ve aylık almaları halinde de gelir/aylık bağlanacaktır.
2- Ana ve Babalar
06/08/2003 tarihinden önce ölen sigortalılardan dolayı
hak sahibi ana ve babalara, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi
çalışmaları ve kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir ve aylık
almaları nedeniyle bağlanan ve daha sonra kesilen gelir ve aylıklarıyla
ilgili olarak, kesilme tarihine kadar ödenen gelir ve aylıklar geri
alınmayacak, ancak, bu durumda olan ana ve babaların gelir ve aylıkları
yeniden başlatılmayacaktır.
Sözü edilen ana ve babalardan, Kurumca tahsil edilmiş
miktarlar varsa bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içinde ( 09/07/2006 tarihi dahil) yazılı talepleri halinde aynen iade
edilecektir.
Dolayısıyla, sadece herhangi bir sosyal güvenlik
kuruluşuna tabi çalışmayan ve kendi çalışmalarından dolayı buralardan
gelir ve aylık almayan ana ve babaların aylıklarının ödenmesine devam
edilecek ve bunlardan gelir/aylığı kesilen veya durdurulanların, gelir
ve aylıkları kesilme veya durdurma tarihi itibariyle yeniden
başlatılacaktır.
B-ÖLÜM GELİR VE AYLIKLARINDA YERSİZ ÖDEME MİKTARININ
TESPİTİ
5386 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanunun 121 inci maddesine
eklenen fıkraya göre, bundan böyle ölüm geliri ve aylıklarından yapılan
yersiz ödeme tutarlarının tespitinde, yersiz ödenmiş olan gelir ve
aylıkların kesilmesi nedeniyle aynı dosyadan gelir ve aylık ödemesi
yapılan diğer hak sahiplerine Kurumca yapılması gereken gelir ve aylık
ödeme tutarları nazara alınmak suretiyle tespit edilecek Kurum zararının
esas alınarak tahsil edilmesi, ancak, diğer hak sahiplerinden itirazda
bulunanların hisselerinin bu fıkra uygulamasında hariç tutulması göz
önünde bulundurulacaktır.
C- 01/01/2000 TARİHİNDEN ÖNCE İŞTEN AYRILAN VE BU
TARİHTEN SONRA
TAHSİS TALEBİNDE BULUNANLAR
01/01/2000 tarihinden önce işten ayrılan ve daha sonraki
yıllarda tahsis talebinde bulunan ve işten ayrıldıkları yılda 360’dan az
prim ödeme gün sayıları bulunan sigortalıların, tahsis talebinde
bulundukları yılın kazançları dikkate alınarak, bağlanan aylıkların
ödenmesine devam edilecek ve bu konuda yapılan yersiz ödemeler geri
alınmayacaktır. Özetle, bu Kanunun yürürlüğe girmesi ile bu durumda
bulunanlarla ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
D- DİĞER İŞLEMLER
5386 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanunda yapılan
düzenlemelere paralel olarak;
1) Sigorta Müdürlüklerince, bu Genelge’de belirtilen
hususlar hakkında ilgili kişilerin bilgilendirilmesi sağlanacak ve
gerekirse bu konuda imkanlar ölçüsünde duyuru yapılacaktır.
2) Diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından kendi
çalışmaları dışında gelir ve aylık almaları nedeniyle
gelirleri/aylıkları kesilen kız çocukları ile ana ve babalardan, 5386
sayılı Kanuna göre yeniden talepte bulunanların talep belgeleri
geciktirilmeksizin Genel Müdürlüğe intikal ettirilecek, bu Genelge’nin
uygulanmasından doğan geri ödemeler Genel Müdürlükçe yapılacağından, bu
konuda sigorta il/sigorta müdürlüklerince herhangi bir işlem
yapılmayacaktır.
3) Kendi çalışmaları dışında diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarından gelir ve aylık almaları nedeniyle ölüm geliri/aylığı
kesilerek takip ve tahsil için ünitelere intikal ettirilen ana-baba ve
kız çocuklarının borçlarıyla ilgili olarak, yasal takibe başlanmamış
olanlar hakkında herhangi bir işlem yapılmayacak, takibe başlanmış
olanların ise işlemleri durdurulacaktır.
4) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışan ve bu
çalışmalarından dolayı buralardan gelir ve aylık almaları nedeniyle
ölüm gelir ve aylığı kesilerek takip ve tahsil için ünitelere intikal
ettirilen kız çocuklarının borçlarıyla ilgili olarak ise;
a) Takibine henüz başlanmamış olanlarla ilgili herhangi
bir işlem yapılmaması,
b) Takibine başlanmış olmasına rağmen henüz tahsilat
yapılmamış olanlar ile kısmi veya tam tahsilat yapılmış olanların
takibine devam edilmesi,
Gerekmektedir.
5) Yukarıda 3 ve 4 üncü maddelerde belirtilenlerin son
durumlarının; “Adı”, “Soyadı”, “Tahsis Numarası”, “Borç Tutarı (Ana Para
ve Faiz)” ve “Tahsil Edilen Miktarlar” ile ilgili bilgileri içeren
listeler ivedilikle Genel Müdürlüğe bildirilecektir.
Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica
ederiz.
İbrahim ULAŞ Sait ERSOY
Genel
Müdür Yrd. Sigorta İşleri Genel Müdürü
Kurum Başkan V.
|
