SSK Genelge 12-155 Ek : 5458 sayılı Kanuna Göre İsteğe Bağlı ve Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Topluluk Sigortası Prim Borçlarının Yapılandırılması.

Konu : 5458 sayılı Kanuna Göre İsteğe Bağlı ve Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Topluluk Sigortası Prim Borçlarının Yapılandırılması.

04/03/2006 tarihli ve 26098 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5458 sayılı “Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile işveren prim borçlarının yanı sıra 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 85’inci maddesine göre prim ödeyen isteğe bağlı sigortalıların 01/05/2003 tarihinden 31/03/2005 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içerisindeki prim borçları, 86’ncı maddeye göre topluluk sigortasına tabi olanların 31/03/2005 tarihine kadar olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim borçları ve 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesine göre veya 29/07/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun Geçici 1’inci maddesinin (K) fıkrası uyarınca borçlarını taksitlendirerek ödemekte olanların kalan borç tutarları için Kanunun yürürlüğe girdiği 01/04/2006 tarihinden itibaren iki ay içerisinde (31/05/2006) Kuruma yazılı olarak başvurmaları şartıyla borçlarının yeniden yapılandırılacağı hüküm altına alınmıştır.

5458 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi ile verilen yetkiye istinaden Kurumumuz Yönetim Kurulunun 15/03/2006 tarih ve VIII/95 sayılı Kararı ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına göre taksitlendirme süresine esas olan yöntemi tespit edilmiş, yapılandırılan borcun peşin veya altmış aya kadar eşit taksitler halinde ödenmesi ve ilk taksit ödeme süresinin, müracaat edilen ay içerisinde başlayacağı ile diğer usul ve esaslar belirlenmiştir.

Ayrıca, Kanunun 6’ncı maddesi ile 506 sayılı Kanunun 80’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Buna göre, isteğe bağlı ve topluluk sigortasına tabi olanların prim borçlarının 5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırılması işlemleri aşağıdaki şekilde sonuçlandırılacaktır.

İsteğe bağlı sigortalıların 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma başvurusunda bulundukları tarihte sigortalılıklarının devam edip etmediğine bakılmaksızın;

a) İsteğe bağlı sigortalılığı halen devam edenlerle, sigortalılığı 01/05/2003 tarihinden sonra sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlama, sigortalılığın istekle sona erdirilmesi, cari ay primlerinin ve 4958 sayılı Kanun gereği yapılandırmaya ilişkin taksit tutarlarının art arda üç ay ödenmemesi gibi nedenlerle sona erenlerin 01/05/2003-31/03/2005 tarihleri arasında (2003/Mayıs ile 2005/Şubat dahil) isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içerisinde tahakkuk eden,

b) 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun Geçici 1’inci maddesinin (K) fıkrası uyarınca borçlarını taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödemekte olanların yapılandırmaları bozulmak suretiyle kalan,

Diğer taraftan, (b) bendine göre yapılandırma başvurusunda bulunan sigortalıların öncelikle 4958 sayılı Kanuna göre yapılandırılan borçları bozularak, tahsil edilen miktarlar 29/12/1998 tarihli 16-180 Ek Genelge doğrultusunda ödenmeyen prim borçlarına mahsup edilecektir. Bu şekilde yapılan mahsup işlemi sonunda 01/05/2003 öncesi kalan prim borçları da 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma kapsamına girecektir.

Örnek 1- İsteğe bağlı sigortalılığı 01/06/2003 tarihinde başlayıp 15/11/2004 tarihinde işe girmesi nedeniyle sona eren sigortalının 2003 yılında ödemediği Haziran, Temmuz, Eylül, Ekim ve Aralık ayları ile 2004 yılı Ocak, Mart, Nisan, Haziran, Ağustos Eylül ayları ile Kasım ayına ait 15 günlük süreye isabet eden borcu yapılandırılabilecektir.

Örnek 2- 01/07/1997-30/06/2003 süresi isteğe bağlı sigorta prim borcunu 4958 sayılı Kanuna göre yapılandırıp taksitler halinde ödemeye devam eden sigortalı, 5458 sayılı Kanuna göre borçlarını yeniden yapılandırma talebinde bulunmuştur. Sigortalının önceki yapılandırma kapsamında ödemiş olduğu tutarlar, prim borçlarına mahsup edilmiş ve primi ödenmeyen sürelerin 01/08/2000-30/06/2003 ile 01/05/2003 tarihinden itibaren de 2003 yılı Temmuz, Aralık, 2004 yılı Şubat, Mart, Temmuz, Ağustos, 2005 yılı Şubat ve Mart ayları olduğu görülmüştür. Bu durumda, sigortalının prim miktarları konusunda yeni tercihi de göz önüne alınarak söz konusu süreler 5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırılacaktır.

5458 sayılı Kanuna göre isteğe bağlı sigorta prim borçlarını yapılandırmak isteyen sigortalılar, en son primi ödenmiş sigorta il/sigorta müdürlüğüne bizzat veya posta yoluyla müracaat edecektir. Müracaatı alan müdürlük, yapılandırma işlemini tamamlamadan önce, sigortalının varsa isteğe bağlı sigortalılığına ilişkin dosyaları ilgili ünitelerden isteyecektir.

5458 sayılı Kanunun 1’inci maddesi gereğince, 506 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre topluluk sigortasına tabi avukat ve noterlerin 31/03/2005 tarihine kadar olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim borçları yapılandırılacaktır.

Ayrıca, malullük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası prim borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesi uyarınca taksitlendirerek, taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödemekte olanlar, kalan borç tutarları için süresinde başvurmaları halinde, yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanacaklardır.

6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesine göre taksitlendirilen borçların 31/03/2005 tarihinden sonraki süreleri de kapsaması halinde taksitlendirme işlemi bozulacak, yapılan ödemeler 26/12/1998 tarih, 12-180 Ek genelge gereği mahsup edildikten sonra 31/03/2005 tarihine kadar olan borçlar yapılandırılacak, bu tarihten sonraki borçlar için 6183 sayılı Kanuna göre yeniden taksitlendirilecektir.

Avukat ve noterlerin malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin borçları yapılandırılacağından borcun hesaplanmasında, hastalık analık ve işkazası meslek hastalığı prim borçları dikkate alınmayacaktır.

Diğer taraftan, ülkemizle sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelere Kurumumuzla topluluk sigortası yönünden sözleşme yapmak suretiyle Türk işçisi götüren Türk işverenlerin prim borçları, işveren borçlarının yapılandırılmasındaki usul ve esaslara göre değerlendirilecektir.

Örnek 1- 01/01/1999 tarihinden itibaren topluluk sigortası kapsamına alınan avukat, 1999 yılı Ocak-Nisan ayları, 2002 yılı Mart-Eylül ayları ve 2003 yılına ait malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerini ödemiştir. Avukatın 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinde bulunması halinde, yapılandırmaya esas alınacak prim borçları 1999 yılı Mayıs-Aralık, 2001 yılı, 2002 yılı Ocak ve Şubat ayları ile Ekim-Aralık dönemi, 2004 yılı ve 2005 yılı Ocak ve Şubat ayları olacaktır.

Örnek 2- 15/02/1995 tarihi itibariyle topluluk sigortalısı olan avukatın ödemediği 1995/Mart-2003/Aralık dönemi prim borçları 6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesine göre taksitlendirilmiş, avukat 2004/Ocak döneminden itibaren de primlerini ödememiştir. Avukatın, 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinde bulunması halinde, ödediği taksit tutarları 16-180 Ek Genelge doğrultusunda mahsup edildiğinde, taksitlendirme süresine ilişkin olarak 2002/Mayıs ayına kadar primlerin tahsil edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yapılandırmaya esas alınacak primi ödenmemiş süreler 2002/Mayıs-2005/Şubat süresi olacaktır.

Topluluk sigortası prim borçlarını yapılandırmak isteyen avukat ve noterlerden, Ek 2’deki başvuru formunun ilgili bölümlerini kayıtlı bulundukları baro veya noter odalarına tastik ettirmeleri ve 2000 yılı ve sonrasına ilişkin prim borçlarının hesaplanması için ödemek istedikleri miktarları belirlemeleri istenilecektir.

Ülke genelinde 75 baro başkanlığı, 18 noter odası başkanlığı bulunduğundan, avukat ve noterlerce yapılandırma müracaatı, tip sözleşmenin yapıldığı baro veya noter odası başkanlığının bulunduğu ildeki sigorta il/sigorta müdürlüğüne bizzat veya posta ile yapılacaktır.

Bilindiği üzere, topluluk sigortasına tabi avukat ve noterlerin işlemleri bugüne kadar manuel sistemde takip edilmiştir. Barolar ve noter odaları, Kurumumuzla yaptıkları tip sözleşmeler gereğince, öncelikle avukat ve noterlerin sigortalı tescillerini yaptırmak, 01/05/2004 tarihinden önce primini ödeyen avukat ve noterleri aylık listelerle ve dört aylık sigorta primleri bordrolarıyla, söz konusu tarihten sonra ise aylık prim ve hizmet belgeleriyle Kurumumuza bildirmeleri gerekmektedir. Ancak, uygulamada bazı avukat ve noterlerin tescillerinin yapılmamış olduğu, baroların ve noter odalarının primini ödeyen avukat ve noterlerin yanı sıra ödemeyenleri de bildirdikleri anlaşılmıştır.

15/03/2006 tarihi itibariyle işletime açılan topluluk sigortası programı ile topluluk sigortasına tabi avukat ve noterlerin işlemlerinin bilgisayar ortamında takibine imkan verilmiş olup, bunlardan 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma müracaatında bulunanların gerek tescil gerekse ödeme kayıtlarının öncelikle bilgisayar ortamına aktarılması, yapılandırmaya esas borcun doğru hesaplanması açısından önem kazanmıştır.

Bu bakımdan, öncelikle yapılandırmadan yararlanmak isteyen avukat ve noterlerden tescil işlemi yapılmamış olanların, tescillerinin yapılması için sigortalı işe giriş bildirgelerinin düzenlenerek baro ve noter odası başkanlıklarınca Kurumumuza verilmesi sağlanacaktır.

Diğer taraftan, işletime açılan programa avukat ve noterlerin ödenen tüm primlerinin ay bazında ayrı ayrı girilmesi esas olduğundan, daha önce aylık listeler veya dört aylık sigorta primleri dönem bordroları ve aylık prim ve hizmet belgeleri ile bildirilen hizmetlerin aktarılmasında, barolar veya noter odaları tarafından verilen;

a) Aylık listelerin ve dört aylık sigorta primleri bordrolarının her ikisinin de verilmiş olması halinde aylık listeler,

b) Aylık listelerin bulunmayıp, dört aylık sigorta primleri bordrolarının bulunması halinde, dosyalarda bulunan veya avukat/noterlerden istenilecek makbuz veya dekontlar ile bunların vaziyet kartlarındaki kayıtlar,

c) Gerek aylık listelerin gerekse dört aylık sigorta primleri bordrolarının bulunmaması halinde yine dosyalarda bulunan veya avukat/noterlerden istenilecek makbuz veya dekontlar ile bunların vaziyet kartlarındaki kayıtlar,

d) Aylık listelerin bulunup dört aylık sigorta primleri bordrolarının olmaması halinde aylık listeler,

e) 01/05/2004 tarihinden sonra verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde primini ödeyen veya ödemeyen avukat ve noterlerin bildirilmiş olması ihtimalinden dolayı yine dosyalarda bulunan veya avukat/noterlerden istenilecek makbuz veya dekontlar ile bunların vaziyet kartlarındaki kayıtlar,

Esas alınmak suretiyle topluluk sigortası programına tahsilatlar aktarılacak, bunun sonucunda ödenmeyen veya eksik ödenen primler tespit edilerek yapılandırma işlemi tamamlanacaktır.

Yapılandırma işlemleri açısından herhangi bir gecikmeye sebebiyet verilmeden, tereddüt edilen durumlarda mutlaka avukat veya noterden dekontların ibrazı istenerek borç konusunda mutabakata varılacaktır.

5458 sayılı Kanuna göre borçlarını yapılandırarak ödeyecek olan isteğe bağlı sigortalıların bu Genelgenin (A-2), topluluk sigortasına devam eden avukat ve noterlerin ise (B-2) bölümünde belirtilen sigorta il/sigorta müdürlüklerine, Kanunun yürürlüğe girdiği 01/04/2006 ile 31/05/2006 tarihi mesai bitimine kadar bizzat veya posta ile müracaat etmeleri gerekmektedir.

Borçlarının yeniden yapılandırılması için isteğe bağlı sigortalılar Ek 1 avukat ve noterler ise Ek 2’deki müracaat formuyla başvuruda bulunacaklardır.

Posta ile yapılan başvurularda başvuru tarihi, taahhütlü, iadeli taahhütlü ve APS’nin seçilmesi halinde postaya veriliş tarihi, adi posta ile gönderilmesi durumunda ise Ek 1 ve 2’deki formların Kurum evrak kaydına geçtiği tarih olarak kabul edilecektir. Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih ile yürürlüğe girdiği tarih arasında müracaat edenler hakkında Kanunun yürürlük tarihi olan 01/04/2006 tarihinde başvuruda bulunduğu kabul edilerek borç hesaplama işlemi buna göre yapılacaktır.

Diğer taraftan, yapılandırmaya esas borcun hesaplanmasına ilişkin sürede isteğe bağlı sigortaya veya topluluk sigortasına prim ödeyen sigortalının ölümü halinde, hak sahipleri de aynı koşullarla müracaatta bulunabilecektir.

Örnek - İsteğe bağlı sigortalılığı 01/11/2000 tarihinde başlayan ve 01/05/2003 öncesine ait borçlarını 03/11/2003 tarihinde ödeyip isteğe bağlı sigortalılığı üç ay art arda prim ödememe nedeniyle en son prim ödediği 2003 yılı Temmuz ayında sona eren sigortalının, 01/01/2004 tarihinde yeniden müracaat ettiği isteğe bağlı sigortalılığı da 03/03/2004 tarihinde ölümü nedeniyle sona ermiştir. Bu durumda hak sahipleri, sigortalının 2003 yılı Mayıs ve Haziran ayları ile 2004 yılının Ocak, Şubat ayları ve Mart ayına ilişkin 3 günlük süreye ait borcu yapılandırabileceklerdir.

İsteğe bağlı sigortalılar ile avukat ve noterlerin ikametgahlarının değişmesi nedeniyle birden fazla sigorta müdürlüğünde dosyalarının bulunması halinde, yapılandırmaya esas borcun tek bir üniteden ve doğru olarak hesaplanması için dosyaların en son bağlı bulunulan müdürlükçe istenilmesi gerekmektedir.

Yapılandırma Kanunu gereği müracaat formlarında da belirtildiği üzere, borçların yapılandırılabilmesi için sigortalıların söz konusu borçlarıyla ilgili Kurumumuza yaptığı itirazlardan ve yargı nezdinde sürdürdükleri davalardan feragat etmeleri ve ihtilaf yaratmamaları şart olup, bu durumun Kurumca sonradan tespit edilmesi halinde yapılandırma işlemi iptal edilecektir.

5458 sayılı Kanunda 100.000 YTL’nin altında ve üstünde olan tutarlar için hesaplama yöntemi farklı olmakla birlikte, isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortasına devam eden sigortalıların borçlarının toplamı 100.000 YTL’nin üzerinde olmayacağından, yapılandırılan borçların hesaplanmasında 5458 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin (a) bendi gereğince işlem yapılacaktır.

Buna göre, isteğe bağlı ve topluluk sigortasının yapılandırmaya esas borç miktarı, prim borcu asıllarına ödeme süresinin bitim tarihinden itibaren;

- 01/01/1999 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu (TİK) tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) aylık değişim oranı,

- 01/01/2005 tarihinden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar (müracaat tarihi 2006/Nisan ayı olanlar için 31/03/2006, 2006/Mayıs ayı olanlar için 30/04/2006) TİK tarafından açıklanan üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oran,

01/01/2000 tarihinden itibaren prim ödemeyen avukat ve noterler ile 01/05/2003 tarihinden sonra ödemedikleri aylara ilişkin isteğe bağlı sigorta prim borcu hesaplanacak sigortalılar, bu sürelere ait borçlarının hesaplanabilmesi için ödemek istedikleri prim tutarlarını başvuru formlarında mutlaka belirteceklerdir.

5458 sayılı Kanun gereği gerek isteğe bağlı sigorta gerekse topluluk sigortası prim borçlarının tümünün yapılandırılması esas olup, kısmi yapılandırma talebi kabul edilmeyecektir.

Yapılandırmaya esas isteğe bağlı ve topluluk sigortası borçları 01/04/2006 tarihinde işletime açılacak programlar aracılığıyla bilgisayar ortamında hesaplanacak olup, bu programlara ait kılavuzlar http://ssknet.ssk.intra yer alacaktır.

Örnek - 2003 yılı Haziran, Temmuz ve Kasım, 2004 yılı Nisan, Mayıs, Eylül ve 2005 yılı Ocak ayı isteğe bağlı sigorta prim borcu bulunan sigortalı, söz konusu süreler için asgari tutar üzerinden 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinde bulunmuştur. Buna göre yapılandırmaya esas borç aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.

Dönemi	Prim Aslı	Mevcut Gecikme Zammı (31/03/2006)	Toplam Borç (Mevcut)	5458 Göre Gecikme Zammı (31/03/2006)	Toplam Borç (5458 Göre)*
2003/Haziran	117,93	99,46	217,39	34,96	152,89
2003/Temmuz	137,40	100,33	237,73	40,73	178,13
2003/Kasım	137,40	59,94	197,88	39,49	176,89
2004/Nisan	164,89	94,48	259,37	30,06	194,95
2004/Mayıs	164,89	90,09	254,98	25,12	190,01
2004/Eylül	164,89	70,93	235,82	23,61	188,50
2005/Ocak	122,18	40,25	162,43	9,46	131,64
TOPLAM	1.009,58		1.565,60		1.213,01

* 2006 yılı Mart ayı ÜFE oranı açıklanmadığından, hesaplamalarda dikkate alınmamıştır.

b) 4958 sayılı Kanuna Göre Yapılandırması Devam Eden İsteğe Bağlı Sigortalıların Borçlarının Yeniden Yapılandırılması

4958 sayılı Kanunla sigortalıların 30/06/2003 tarihi itibariyle prim ve gecikme zammı borçları hesaplandığından bunlardan halen taksit ödemekte olup 5458 sayılı Kanuna göre borçlarını yapılandırmak isteyen sigortalıların, yapılandırmaları bozularak ödemiş oldukları taksitler 29/12/1998 tarihli 16-180 Ek Genelge doğrultusunda mahsup edildikten sonra kalan borç ödenmemiş kabul edilerek, yeniden yapılandırılacaktır. Primi ödenmemiş sürelerin 01/01/2000 tarihinden sonraki sürelere ait olması halinde söz konusu tarihten sonraki borçları için de prim tutarlarını yeniden belirlemeleri istenecektir.

Örnek: 1998/Haziran-2003/Haziran dönemi isteğe bağlı sigorta prim borçlarını 4958 sayılı Kanuna göre yapılandıran ve halen taksitlerini ödemeye devam eden ve 01/05/2003 tarihinden sonra da 2003/Aralık, 2004/Mayıs ve Kasım aylarına ait primleri ödenmemiş olan sigortalı, 5458 sayılı Kanuna göre yapılandırma müracaatında bulunmuştur. Sigortalının 4958 sayılı Kanuna göre yapılandırılan borcu için yaptığı ödemelerin mahsup işlemi yapıldığında, borçlandırılan süreden 2002/Mart dönemi itibariyle prim borçlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda, sigortalının yapılandırma kapsamına giren prim borçları 2002/Mart-2003/Haziran dönemi, 2003/Aralık, 2004/Mayıs ve Kasım ayları olacaktır. Sigortalının yapılandırma kapsamına giren prim borçları 2000 yılı sonrasına ait olduğundan sigortalı ödemek istediği prim miktarlarını yeniden tercih edebilecektir.

c) 6183 sayılı Kanunun 48’inci Maddesine Göre Taksitlendirilen Borçların Yeniden Yapılandırılması – Teminat ve Hacizler

Avukat ve noterlerin yapılandırma kapsamına giren borçlarıyla ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesine göre yapılan tecil ve taksitlendirme işlemlerinin devam etmesi ve bunların 5458 sayılı Kanuna göre borçlarını yapılandırmak istemeleri halinde, taksitleri bozularak ödemiş oldukları taksitler 29/12/1998 tarih 16-180 Ek Genelge doğrultusunda mahsup edilecek ve kalan borç ödenmemiş kabul edilerek yeniden yapılandırılacaktır. Bunlar hakkında teminat ve haciz uygulanmış ise, bu teminat ve hacizler ödenen taksit tutarları oranında kaldırılacaktır.

Yapılandırma kapsamına giren isteğe bağlı ve topluluk sigortası borçları A-1 ve B-1 bölümlerinde belirtildiği üzere, primi ödenmeyen en eski aydan başlamak üzere 2005/Şubat dönemi dahil prim borçlarını kapsamaktadır. Bu durumda isteğe bağlı sigortalılar ile avukat ve noterlerin 31/03/2005 tarihinden sonra tahakkuk etmiş ve ödenmemiş malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası prim borçları cari usulde tahsil edilecektir.

3. Yapılandırma Kapsamına Giren Borçların Taksit Başlangıç ve Sürelerinin Belirlenmesi

a) Yeniden yapılandırmaya konu borcun taksitler halinde ödenmek istenilmesi halinde, ilk taksit ödemelerinin en geç yazılı başvuruda bulunulan ayın sonuna kadar yapılması gerekmektedir. Yapılandırma başvurularını;

- 2006/Nisan ayında yapan sigortalıların ilk taksit ödemeleri en geç 30/04/2006,

b) Taksitlendirme süresinin belirlenmesinde aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarı dikkate alınmakla birlikte, 1.000.-YTL (dahil) ve altındaki borç tutarları en fazla 6 ay süre ile taksitlendirilecektir.

Bu yöntemde; borcun her dönemine Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle (01/04/2006) gecikme zammı uygulanan ay sayısı ile çarpılarak, her dönem için yapılacak bu işlemlerin sonuçlarının toplanması suretiyle bulunacak tutarın, bütün dönemlerin borç aslı toplamına bölünmesi sonucunda bulunacak rakam, borcun ağırlıklı yaşı, dolayısıyla taksit sayısı olacaktır. Borcun ağırlıklı yaşı aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.

c) Ağırlıklı yaş rakamlarının virgülden sonraki iki rakamının 10 ve üzerinde olması halinde, küsuratlar tama iblağ edilecek, 10’un altındaki rakamlarda küsuratlar dikkate alınmayacaktır. Örneğin, yapılan hesaplama sonucunda borcun ağırlıklı yaşının 23,19 olması halinde taksit sayısı 24, 18,06 olması halinde 18 ay olarak belirlenecektir.

d) Hesaplanacak borcun ağırlıklı yaşının (taksit sayısının) 60 ve üzerinde olması halinde en fazla 60 ay taksit yapılacaktır.

e) Yapılandırmaya esas hesaplanan prim aslı ve gecikme zammı toplamı, taksit sayısına bölünerek aylık taksit tutarı belirlenecektir.

Örnek - (2-a) bölümünde Örnek 1’de belirtilen sigortalının borcun ağırlıklı yaşının hesaplanması aşağıdaki şekilde olacaktır.

Borcun Dönemi	Prim Aslı	Borcun Vadesi	Kanunun Yürürlük Tarihi	Gecikme Zammına Giren Ay Sayısı	Prim Aslı x Yaş
2003/Haziran	117,93	31/07/2003	01/04/2006	32	3.773,76
2003/Temmuz	137,40	31/08/2003	01/04/2006	31	4.259,40
2003/Kasım	137,40	31/12/2003	01/04/2006	27	3.709,80
2004/Nisan	164,89	31/05/2004	01/04/2006	22	3.627,58
2004/Mayıs	164,89	30/06/2004	01/04/2006	21	3.462,69
2004/Eylül	164,89	31/10/2004	01/04/2006	17	2.803,13
2005/Ocak	122,18	28/02/2005	01/04/2006	13	1.588,34
TOPLAM	1.009,58				23.224,70

Yapılandırılan isteğe bağlı ve topluluk sigortasına ilişkin prim borçlarının taksitle ödenmek istenmesi halinde; borcun ağırlıklı yaş ve miktarına göre hesaplanan taksit sayısının;

Örnek 1- Sigortalının yapılandırmaya esas isteğe bağlı borcu, prim aslı 640,12 YTL, gecikme zammı da 350,00 YTL olmak üzere toplam 990,12 YTL olarak hesaplanmıştır. Sigortalının 6 aydan daha az bir süre ile taksitlendirme talebinin bulunmaması halinde, toplam borç 6 ay süre ile taksitlendirilecek, aylık taksit tutarı 990,12/6 = 165,02 YTL, aylık taksitlendirme farkı ise 19,80 / 6 = 3.30 YTL olmak üzere toplam taksit tutarı 168,32 YTL olacaktır.

Örnek 2- Yapılandırmaya esas prim aslı ve gecikme zammı toplamı 3.500 YTL olarak hesaplanan borcun ağırlıklı yaşı 11 ay olarak tespit edilmiştir. Taksit sayısının 12 aya kadar olması durumunda yıllık % 4 faiz oranı uygulanacağından, toplam taksitlendirme farkı; 3.500 x 11x 4 / 1200 =128,33 YTL, her aya düşen taksitlendirme farkı ise 128,33 / 11 = 11,67 YTL’dir.

Örnek 3- Topluluk sigortasına tabi avukatın yapılandırma müracaatı üzerine, yapılandırma kapsamında olan prim aslı ve gecikme zammı borç toplamı 12.175 YTL, borcun ağırlıklı yaşı (taksit sayısı) 42 olarak tespit edilmiştir. Bu durumda, sigortalının aylık taksit tutarı 12.175 / 42 = 289,88 YTL, aylık taksitlendirme farkı ise 12.175 x 42 x 6 / 1200 = 2556,75 / 42 = 60,88 YTL olmak üzere aylık ödeme tutarı 289,88 + 60,88 = 350,76 YTL olacaktır.

Yapılandırma başvuru süresi 31/05/2006 tarihinde sona erdiğinden, yapılandırılan isteğe bağlı veya topluluk sigortası prim borçlarının tamamının başvuru tarihini takip eden ayın sonuna kadar (30/06/2006) kadar ödenmesi halinde borç, peşin ödenmiş sayılacak ve taksitlendirme farkı hesaplanmayacaktır.

Başlangıçta taksitle ödeme yolu seçilip 30/06/2006 tarihine kadar borcun tamamının ödenmesi halinde borç peşin ödenmiş sayılacağından, tahsil edilen taksitlendirme farkları toplam borçtan mahsup edilecektir.

Başvuru formunda tercihini peşin ödeme yönünde kullanıp, borcun tamamını 30/06/2006 tarihine kadar ödemeyen sigortalıların, yazılı başvuru tarihleri esas alınmak suretiyle, borcun ağırlıklı yaşına göre taksit tutarları ile taksitlendirme farkı hesaplanacaktır.

Özetle, sigortalıların peşin veya taksitle ödeme konusunda tercihleri farklı olsa bile yapılandırmaya esas borcun tamamının 30/06/2006 tarihine kadar ödenmesi durumunda, taksitlendirme farkı alınmayacak ve borç peşin ödenmiş sayılacaktır.

Yapılandırılan isteğe bağlı veya topluluk sigortası prim borçları için başlangıçta taksitle ödeme yolu seçilip daha sonra taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek istenmesi halinde (ödemenin 30/06/2006 tarihinden sonra yapılması koşuluyla) uygulanan taksitlendirme farkının kalan aylara isabet eden kısmı indirilerek bakiye borç miktarı tahsil edilecektir.

Sigortalıların yapılandırma müracaatlarına istinaden borçlarının hesaplanarak ödeme planlarının gönderilmesinden sonra, Kurumca borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına göre belirlenen taksit sayısının sigortalı tarafından değiştirilmek istenmesi halinde, taksit ödemesi yapılmamış olması ve Kurumca belirlenen taksit sayısından fazla olmaması kaydıyla taksit sayısı değiştirilebilecektir.

Bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısım ile birlikte, gecikilen her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz miktarının ödenmesi halinde yapılandırma hakları devam ettirilecektir.

Bu şekilde tahsil edilecek tutarların taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen yılın sonuna kadar, ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait olması halinde, son taksiti izleyen ayın sonuna kadar tahsil edilmesi gerekmektedir.

Örnek 1- 2006/Nisan ayında yapılandırma müracaat formunda tercihini peşin ödeme yönünde kullanan isteğe bağlı sigortalının, yapılandırmaya esas prim aslı ve gecikme zammı toplamı 1879.93 YTL, toplam taksitlendirme farkı 56,40 YTL, taksit sayısı ise 9 olarak belirlenmiştir. Buna göre ödeme planı, aylık taksit tutarı 208,88 YTL, aylık taksitlendirme farkı 6,27 YTL, aylık toplam ödemesi 215,15 YTL şeklinde hesaplanmıştır. Sigortalı, 2006/Nisan ve Mayıs aylarında ilk iki taksit ödemesini yapmış, 28/06/2006 tarihinde kalan borcun tümünü ödemek istediğini belirtmiştir. Bu durumda, borç peşin olarak ödenmiş kabul edilip, taksitlendirme farkı alınmayacağından, toplam borçtan sadece iki aylık taksit (208,88 x 2 = 417,76) ödemesi düşülerek (1879,93 – 417,76 = 1462,17) kalan borç tahsil edilecektir.

Örnek 2- 2006/Mayıs ayında müracaat eden sigortalının 2.200,80 YTL’lik toplam borcu için taksit sayısı 14, toplam taksitlendirme farkı 123,38 YTL, aylık taksit tutarı 157,20 YTL, aylık taksitlendirme farkı ise 8,81 YTL olarak hesaplanmıştır. Sigortalı, ilk 5 aylık taksit ödemelerini yapmış, 6’ncı taksit ödemesinde ise kalan borcun tümünü ödemek istediğini belirtmiştir. Bu durumda, taksitlendirme farkının kalan aylara isabet eden kısmı (8,81 x 9 = 79,29) indirilerek, bakiye borç (2.200,80 + 123,38 = 2.324,18-79,29 = 2.244,89) tahsil edilecektir.

Kanunda yeniden yapılandırma için öngörülen (31/05/2006) başvuru süresi içinde yapılacak aylık taksit ve peşin ödemeler Kurum veznesine,

-Öngörülen başvuru süresinin bitimi sonrasında (31/05/2006) yasal süresinde yapılacak taksit ödemeleri bankalar aracılığıyla,

-Taksit tutarlarının eksik veya hiç ödenmemesi ya da borcun kalan kısmının tamamının ödenmesi halinde Kurum veznesine,

Taksit ödemelerinin ait olduğu ay içinde ödenmesi esas olduğundan, her ayın son günü o ayın taksitinin ödeme vadesinin son günüdür. Söz konusu günün resmi tatile rastlaması halinde, takip eden ilk iş günü içinde yapılan ödemeler vadesinde yapılmış sayılacaktır.

5458 sayılı Kanuna göre yapılandırmaya müracaat etmeyip, 4958 sayılı Kanun gereği yapılandırılan borçlara ilişkin taksitlerini ödeyenler, bu ödemelerini bankalar aracılığıyla yapmaya devam edeceklerdir.

İsteğe bağlı sigorta cari ay prim ödemelerinin bankalarca on-line tahsiline devam edilecektir. Topluluk sigortası cari ay prim ödemeleri ise on-line tahsilata geçilmesine ilişkin ikinci bir talimata kadar cari usulde tahsil edilecektir.

5458 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinde, borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmeyenlerin yapılandırma hakkı sona erecektir.

Taksit tutarlarının eksik ödenmesi hali de ödeme yükümlülüğünün ihlali olarak kabul edilecektir.

Buna göre, gerek cari ay gerekse yapılandırmaya ilişkin taksitlerini bir takvim yılı içinde en fazla 4 ay eksik veya hiç ödemeyenlerin ödeme yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılacağından yapılandırma hakları sona erdirilecektir.

Kanunla, cari ay ve taksit ödemeleri birbiri ile ilişkilendirilmiş ise de 4958 sayılı Kanundan farklı olarak cari ay veya taksit ödemelerinde bir takvim yılında üç defadan fazla yapılan ödeme ihlalleri sadece yapılandırma hakkını sona erdirecek, cari ay ödemeleri (506 sayılı Kanunda belirtilen diğer sona erme nedenleri oluşmadığı sürece) devam edecektir.

- İsteğe bağlı sigorta primlerinin kesintisiz 30 gün üzerinden tahsil edilmesi gerektiğinden, isteğe bağlı sigortalıların 5458 sayılı Kanuna göre ödemiş oldukları taksit tutarları, ödeme tarihleri dikkate alınarak 506 sayılı Kanunun 80’inci maddesine göre mahsup edilecektir.

- Topluluk sigortasına tabi olan avukat ve noterlerin yasal süresi içinde ödenmeyen primleri 506 sayılı Kanunun 80’inci maddesi gereğince 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edildiğinden, bunların yapılandırma kapsamında ödedikleri tutarların mahsubu, 29/12/1998 tarih, 16-180 Ek Genelge doğrultusunda yapılacaktır.

Yapılandırmanın sona ermesi nedeniyle ödenen taksit tutarlarının borçlara mahsup edilme işlemleri bilgisayar programları aracılığıyla yapılacaktır.

Borçlarını yapılandırmak üzere 2006/Nisan ayında müracaat eden ve ilk taksit ödemeleri bu ayda olan sigortalıların cari ay ödemeleri 2006/Mart dönemi, yapılandırma için 2006/Mayıs ayında müracaat edenlerin ilk taksit ödemeleri de 2006/Mayıs ayında olacağından bunların cari ay ödemeleri de 2006/Nisan ayı olarak kabul edilecek ve bir takvim yılı içerisinde ödeme ihlallerinin oluşup oluşmadığında bu dönemler başlangıç olarak alınacaktır.

4958 sayılı Kanuna göre taksit ödemekteyken prim borçlarını 5458 sayılı kanuna göre yapılandırıp ödemiş oldukları taksit tutarları mahsup edilerek borcu hesaplananların hiç taksit ödememeleri halinde, 4958 sayılı Kanuna yapılan mahsupları bozularak ödemiş oldukları taksitler isteğe bağlı sigorta işlemleri programının “2.2.2.4.5 Yapılandırma Tahsilatlarının Kısmi Mahsubu” menüsünden ödedikleri taksitlerin kısmi mahsubu yapılacaktır.

Örnek 1- Yapılandırılan borcunu 2006/Nisan-2008/Ocak süresinde 22 taksitte ödemekle yükümlü avukat, ödenmemiş 2007 yılı Ocak, Mayıs ve Ekim aylarına ait yapılandırma taksitlerini 2008 yılı Aralık ayı sonuna kadar ödemesi halinde yapılandırma hakkı devam edecek, 2007 yılı içerisinde 4’üncü taksit ödemesini de yapmaması halinde yapılandırması sona erdirilecektir.

Örnek 2- İsteğe bağlı sigortalının yapılandırma kapsamındaki borçları 2006/Nisan-2006/Aralık süresinde 9 aylık sürede taksitlendirilmiştir. Sigortalı, Nisan ayı taksit tutarını eksik ödemiş, Ağustos ve Eylül ayları taksit tutarlarını ise ödememiştir. Bu durumda yapılandırma işleminin bozulmaması için eksik ve hiç ödenmeyen Nisan, Ağustos ve Eylül aylarına ilişkin taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç 2006/Aralık ayının sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.

01/05/2003-31/03/2005 süresi isteğe bağlı prim borçlarını yapılandırarak ödeyen sigortalının cari ay isteğe bağlı sigorta primlerini üç ay ard arda ödememesi nedeniyle isteğe bağlı sigortalılığı sona erecek, ancak yapılandırma primlerini düzenli ödemesi halinde taksit ödemesine devam edebilecektir.

Yapılandırma Kanunun 6’ncı maddesiyle 506 sayılı Kanunun 80’inci maddesinin beşinci fıkrası değiştirilmiştir.

Buna göre, isteğe bağlı ve topluluk sigortası primlerinin, ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her ay için % 3 oranında gecikme cezası, ayrıca her ay için bulunan bu tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar, her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi, bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanacaktır.

Diğer taraftan, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı önceden olduğu günlük olarak hesaplanacaktır.

Söz konusu hüküm 01/04/2006 tarihinden yürürlüğe gireceğinden, süresinde ödenmeyen 2006/Şubat ayı prim borcundan başlamak üzere uygulanacaktır.