|
SAYI :
B.13.2.SSK.5.01.08.00/VIII-031/229218 ANKARA
KONU :
Gecikme cezası ve gecikme zammı
28/03/ 2006 uygulaması
GENELGE
16-367 EK
I-GENEL
AÇIKLAMALAR:
Bilindiği
üzere, 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden
Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
04.03.2006 tarihli, 26098 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup,
01.04.2006 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir.
506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun 80 inci maddesinin beşinci fıkrası, anılan
Kanunun 6 ncı maddesi ile,
“Kurumun,
süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci
ve 106 ncı maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı
Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı, diğer kamu kurum ve kuruluşları
ve mercilere verilen yetkileri kullanır. Şu kadar ki; Kurumun prim ve
diğer alacaklarının süresi içinde ve tam olarak ödenmemesi halinde,
ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede
her ay için % 3 oranında gecikme cezası, ayrıca her ay için bulunan bu
tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç
ödeninceye kadar, her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca
açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden ıskontolu ihraç edilen
Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi, bileşik bazda
uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak ödemenin yapıldığı ay için
gecikme zammı günlük hesaplanır.
Yapılacak takip sonunda tahsilinin imkânsız veya tahsili için yapılacak
giderlerin alacaktan fazla olacağı anlaşılan 20 YTL'ye kadar (20
YTL dahil) Kurum alacakları, tahsil zamanaşımı süresi beklenilmeksizin
Kurum Yönetim Kurulunca terkin edilebilir. Kurum Yönetim Kurulu, bu
miktarı on katına kadar artırmaya, terkin yetkisinin tamamını veya bir
kısmını yetki sınırlarını da belirterek Kurum Başkanına, Genel Müdürlere
ve Sigorta İl/Sigorta Müdürlerine devretmeye yetkilidir. Bakanlar Kurulu
ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası oranını iki katına kadar
artırmaya veya bu oranı % 1 oranına kadar indirmeye, yeniden kanunî
oranına getirmeye ve uygulama tarihini belirlemeye yetkilidir.”
şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan bu
düzenleme uyarınca, 01.04.2006 tarihinden geçerli olmak üzere,
Kurumun prim ve diğer alacaklarının süresi içinde ve tam olarak
ödenmemesi halinde, ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten
itibaren, ilk üç aylık sürede her ay için % 3 oranında gecikme cezası,
ayrıca her ay için bulunan bu tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten
başlamak üzere borç ödeninceye kadar, her ay için ayrı ayrı Hazine
Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden ıskontolu
ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetlerinin aylık ortalama faizi,
bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir.
Bu itibarla,
yasal süresi içinde ve tam olarak ödenmemesi halinde, ödenmeyen sigorta
primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası, sosyal yardım zammı,
kira sözleşmelerinden doğan alacaklar ile mülga 3320 ve 3417 sayılı
Kanunlar gereğince Kurumumuzca takip ve tahsilini gereken konut
edindirme yardımı ve tasarrufu teşvik kesinti ve katkı tutarlarının
tahsili sırasında uygulamada ortaya çıkabilecek olası tereddütlerin
giderilmesi amacıyla, aşağıda belirtilen açıklamaların yapılması uygun
görülmüştür.
II-01.04.2006
TARİHİ VE SONRASINDA MUACCEL HALE GELEN ALACAKLAR:
A- Özel sektör işverenleri yönünden:
506 sayılı Kanunun 80
inci maddesinin beşinci fıkrasında 5458 sayılı Kanun ile yapılan
değişiklik, 01.04.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğinden,
özel sektör işverenlerinin 2006/Şubat ayı aylık prim ve hizmet
belgesinden kaynaklanan borçları, söz konusu uygulamanın başlatılacağı
ilk ay borcu olacaktır.
Buna göre, özel sektör
işverenlerince 2006/Şubat ayına ait aylık prim ve hizmet belgelerinden
kaynaklanan sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik
sigortası primlerinin 31.03.2006 tarihine kadar ödenmemesi
halinde, 01.04.2006 tarihinden itibaren ilk üç
aylık sürede her bir ay için % 3 oranında gecikme cezası, ayrıca her bir
ay için bulunan bu tutarlara, ödeme süresinin bittiği tarihten
başlanılmak suretiyle borç ödeninceye kadar, her ay için ayrı ayrı
Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden
ıskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama
faizi, bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanacaktır.
Örnek-1:
(A) Limited şirketince 2006/Şubat ayına ilişkin olarak düzenlenen asıl
nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk eden
2.500,00 YTL sigorta priminin 17.04.2006 tarihinde ödenmesi ve 2006/Mart
ayındaki D.İ.B.S. oranının da 1,25 olduğu varsayıldığında, toplam borç
aşağıda gösterildiği şekilde hesaplanacaktır.
2.500,00 x
%3 =75,00 YTL (gecikme cezası)
2.500,00 + 75,00
= 2.575,00 YTL (gecikme cezalı borç)
2.575,00 x 1,25 x 17
=
18,24 YTL (17 günlük gecikme zammı)
3.000
18,24
+2.575,00 = 2.593,24 YTL (Ödenecek toplam alacak tutarı)
Tahsilatın
mahsubu ise ; 2.500,00 YTL Borç aslı
+ 93,24
YTL Gecikme cezası + Gecikme zammı
2.593,24 YTL
şeklinde
olacaktır.
Örnekten de
anlaşılacağı üzere, ödemenin yapıldığı ayda gecikme zammı günlük olarak
hesaplandığı halde, gecikme cezası günlük olarak değil, tam ay olarak
hesaplanmaktadır.
Örnek
2-Yukarıda
belirtilen örnekteki borcun 20.07.2006 tarihinde ödenmesi ve D.İ.B.S.
oranlarının da;
2006/ Mart
=1,25
2006/ Nisan
=1,20
2006/ Mayıs
=1,22
2006/Haziran
=1,18 olduğu varsayıldığında, toplam borç aşağıda gösterildiği
şekilde hesaplanacaktır.
2006/Nisan ayı için:
2.500,00 x %3 = 75,00 (Gecikme cezası)
2.500.00+75,00 =2.575,00
(Gecikme cezalı borç)
2.575,00 x%1,25 = 32,19 + 2.575,00 + = 2.607,19 YTL
2006/Mayıs ayı için:
2.607,19 x %3 = 78,22 (Gecikme cezası)
2.607,19+78,22 = 2.685,41
(Gecikme cezalı borç)
2.685,41x%1,20 = 32,22 + 2.685,41
= 2.717,63 YTL
2006/Haziran ayı için:
2.717,63 x %3 = 81,53 (Gecikme cezası)
2.717,63 +81,53 = 2.799,16
(Gecikme cezalı borç)
2.799,16 x%1,22 = 34,15 +
2.799,16 = 2.833,31 YTL
Dördüncü ay olan
2006/Temmuz ayı için ise:
2.833,31 x 1,18 x 20
=
22.29 + 2.833,31 = 2.855,60 YTLdir.
3.000
Tahsilatın
mahsubu ise: 2,500,00 YTL Borç aslı
+ 355,60 YTL Gecikme
cezası + Gecikme zammı
2.855,60 YTL şeklinde olacaktır.
B- Resmi
sektör işverenleri yönünden:
506 sayılı Kanunun 80
inci maddesinin beşinci fıkrasında 5458 sayılı Kanun ile yapılan
değişiklik, 01.04.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğinden,
resmi sektör (prim belgelerini her ayın 15’i ila 14’ ü arasında
düzenleyen) işverenlerinin 15.02.2006 ila 14.03.2006 dönemine ilişkin
olarak düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden kaynaklanan
borçları, söz konusu uygulamanın başlatılacağı ilk ay borcu olacaktır.
Buna göre, resmi sektör
işverenlerince 15.02.2006 ila 14.03.2006 dönemine ilişkin olarak
düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden kaynaklanan sigorta primi,
sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası primlerinin
14.04.2006 tarihine kadar ödenmemesi halinde,
15.04.2006 tarihinden itibaren ilk üç aylık dönemde her bir dönem için
% 3 oranında gecikme cezası, ayrıca her bir dönem için bulunan bu
tutarlara, ödeme süresinin bittiği tarihten başlanılmak suretiyle borç
ödeninceye kadar, her dönem için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca
açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden ıskontolu ihraç edilen
Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi, bileşik bazda
uygulanarak gecikme zammı hesaplanacaktır.
Örnek-3: (X)
Belediye Başkanlığınca, 15.02.2006 - 14.03.2006 dönemine ilişkin olarak
düzenlenen ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesinden kaynaklanan
1.000,00 YTL tutarlı işsizlik sigortası priminin 29.05.2006 tarihinde
ödenmesi ve D.İ.B.S. oranlarının da 2 nolu örnekte belirtildiği şekilde
olduğu varsayıldığında tahsil edilecek toplam borç aşağıda gösterildiği
şekilde hesaplanacaktır.
15.04.2006-14.05.2006 Dönemi:1.000,00
x %3 = 30,00 (Gecikme cezası)
1.000,00 +
30,00 = 1.030,00 (Gecikme cezalı borç)
1.030,00
x%1,25 = 12,88 + 1.030,00 = 1.042,88 YTL
15.05.2006-29.05.2006 Dönemi:1.042,88 x %3 = 31,29
(Gecikme cezası)
1.042,88+31,29 = 1.074,17(Gecikme cezalı borç)
1.074,17 x 1,20 x 15 = 6,45+1.074,17
= 1.080,62 YTL
3.000
Tahsilatın
mahsubu ise:
1.000,00 YTL Borç
aslı
+ 80,62 YTL Gecikme
cezası + Gecikme zammı
1.080,62 YTL şeklinde olacaktır.
C-
İdari Para Cezası Yönünden:
506 sayılı Kanunun 140
ıncı maddesine istinaden uygulanan idari para cezalarının, tebligatın
alındığı günü izleyen 15 günlük süre içinde ödenmemesi ve 16 ıncı günün
de 01.04.2006 veya sonrası bir tarih olması halinde, ödenmeyen kısma,
ilk üç aylık sürede her bir ay için % 3 oranında gecikme cezası, ayrıca
her bir ay için bulunan bu tutarlara, ödeme süresinin bittiği tarihten
başlanılmak suretiyle borç ödeninceye kadar, her bir ay için ayrı ayrı
Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden
ıskontolu ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetlerinin aylık ortalama
faizi, bileşik bazda uygulanmak suretiyle gecikme zammı
hesaplanacaktır.
Örnek-4:
İlk defa 17.02.2006 tarihinde sigortalı çalıştırmaya başlayan ve bilanço
esasına göre defter tutmakla yükümlü olan (Y) Anonim Şirketi firmasının
işyeri bildirgesini 28.02.2006 tarihinde (yasal süresi dışında)
Kurumumuza vermiş olması nedeniyle uygulanan 1.593,00 YTL tutarındaki
idari para cezasının 21.03.2006 tarihinde ilgili firmanın yetkilisine
tebliğ edildiği, söz konusu cezanın 12.07.2006 tarihinde ödeneceği ve
D.İ.B.S. oranlarının da 2 nolu örnekte belirtildiği gibi olduğu
varsayıldığında, söz konusu cezanın yasal ödeme süresi 05.04.2006
tarihinde sona erdiğinden, 06.04.2006 tarihinden 12.07.2006 tarihine
kadar olan süre için gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.
Bu durumda, tahsil
edilecek toplam borç aşağıda gösterildiği şekilde hesaplanacaktır.
06.04.2006-05.05.2006
Dönemi: 1.593,00 x % 3 = 47,79 (Gecikme cezası)
1.593,00 +
47,79 = 1.640,79 (Gecikme cezalı borç)
1.640,79 x %1,25 =
20,51 + 1.640,79 = 1.661,30 YTL
06.05.2006-05.06.2006
Dönemi: 1.661,30 x % 3 = 49,84 (Gecikme cezası)
1.661,30 + 49,84
= 1.711,14 (Gecikme cezalı borç)
1.711,14 x %1,20
= 20,53 + 1.711,14 = 1.731,67 YTL
06.06.2006-05.07.2006
Dönemi: 1.731,67 x %3 = 51,95 (Gecikme cezası)
1.731,67 +
51,95 = 1.783,62 (Gecikme cezalı borç)
1.783,62 x
%1,22= 21,76 + 1.783,62 = 1.805,38 YTL
06.07.2006-12.07.2006
Dönemi :
1.805,38 x1,18 x 7 =
4,97 + 1.805,38 = 1.810,35 YTL
3.000
Tahsilatın
mahsubu ise:
1.593,00 YTL Borç aslı
+ 217,35 YTL Gecikme cezası +
Gecikme zammı
1.810,35 YTL şeklinde
olacaktır.
D-
Kurumun diğer alacakları yönünden:
Ödeme vadesi 01.04.2006
tarihinden sonra dolan sosyal yardım zammı ve kira sözleşmelerinden
doğan alacaklar, yasal süresi içinde ödenmediği takdirde, 80 inci
maddenin 5458 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi ile değişik beşinci fıkrası
uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı hesaplanmak suretiyle tahsil
edilecektir.
III-
01.04.2006 TARİHİNDEN ÖNCE MUACCEL HALE GELMİŞ ALACAKLAR:
506 sayılı
Kanununun 80 ınci maddesinin beşinci fıkrasında 5458 sayılı Kanunun 6
ıncı maddesi ile yapılan değişiklik, 01.04.2006 tarihi itibariyle
yürürlüğe gireceğinden, bu tarihten önce muaccel hale gelmiş Kurum
alacaklarının 01.10.2003 tarihinden önce veya sonra muaccel hale
geldiğine bakılarak, ödeme vadesinin dolduğu tarihten, tahsil
tarihine kadar önceki uygulamalar dikkate alınarak gecikme zammı
hesaplanacaktır.
Dolayısıyla,
ödemesi vadesi 01.04.2006 tarihinden önce dolan alacaklar için (üç
aylık gecikme cezası uygulama süresinin dolup dolmadığına bakılmaksızın)
ayrıca %3 oranında gecikme cezası uygulanmayacaktır.
Örnek-5: (XYZ)
Anonim Şirketince düzenlenerek 20.02.2006 tarihinde Kurumumuza verilen
2006/Ocak ayına ilişkin asıl nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgesinden kaynaklanan 1.800,00 YTL tutarlı sigorta priminin 16.05.2006
tarihinde ödenmesi ve D.İ.B.S oranlarının da
2006 /Şubat ayı için = 1,10
2006/ Mart ayı için = 1,25
2006/ Nisan ayı için= 1,20
olduğu varsayıldığında,
toplam borç;
2006/Mart ayı için :
1.800,00 x %10 = 180,00 (Gecikme cezası)
1.800,00 +180,00 = 1.980,00
(Gecikme cezalı borç)
1.980,00 x %1,10 = 21,78 +
1.980,00 = 2.001,78 YTL
2006/Nisan ayı için:
2.001,78 x %1,25 = 25,02 + 2.001,78 = 2.026,80 YTL
Üçüncü ay olan
2006/Mayıs ayı için ise:
2.026,80 x 1,20 x 16 = 12,97 + 2.026,80 = 2.039,77 YTL
3.000
Tahsilatın
mahsubu ise: 1.800,00 YTL Borç aslı
+ 239,77 YTL Gecikme
cezası + Gecikme zammı
2.039,77 YTL şeklinde olacaktır.
Örnekten de anlaşılacağı
üzere, ödemesi vadesi 01.04.2006 tarihinden önce olması nedeniyle, ödeme
vadesinin bittiği tarihte borç %10 artırıldığından, takip eden ikinci
(Nisan) ve üçüncü (Mayıs) aylar, 5458 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden
sonraki aylar olmasına rağmen, bu aylar için ayrıca %3’er oranında
gecikme cezası hesaplanmayacaktır.
Örnek-6:
Özel sektör işverenine ait 2002/Ekim ayına ilişkin
1.000,00 YTL tutarlı sigorta prim borcunun 19.04.2006 tarihinde ödenmesi
halinde; 1.000,00 YTL tutarlı borç aslına, 01.12.2002 tarihinden
30.09.2003 tarihine kadar her ay için bu tarihler arasında geçerli olan
%7 gecikme zammı uygulamak suretiyle bulunan (1000,00 YTL+700 YTL=
1.700,00 YTL) tutara; (01.10.2003 tarihinde % 10, 01.04.2006 tarihinde
de %3 arttırılmaksızın) 01.10.2003-31.01.2004 tarihleri arasında içinde
bulunulan aylar için, 01.02.2004 -19.04.2006 tarihleri arasında ise bir
önceki aylar için Hazine Müsteşarlığınca açıklanan YTL cinsinden
ıskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama
faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zamlı toplam borç
hesaplanacaktır.
Öte yandan, ödeme vadesi
01.04.2006 tarihinden önce dolan ve yasal süresi içinde ödenmeyen sosyal
yardım zammı ve kira sözleşmelerinden doğan alacaklar ile mülga 3320 ve
3417 sayılı Kanunlar gereğince Kurumumuzca takip ve tahsili gereken
konut edindirme yardımı ve tasarrufu teşvik kesinti ve katkı tutarları
için de bu bölümde açıklandığı şekilde gecikme zammı hesaplanacaktır.
IV-
KURUMUMUZCA TAKİP VE TAHSİL EDİLEN DİĞER ALACAKLAR İÇİN GECİKME ZAMMI
UYGULAMASI:
01.04.2006 tarihinden
önce vadesi geldiği halde bu tarihe kadar ödenmemiş olan 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa göre tahakkuk ettirilen damga vergileri
ile uygulama süreleri 01.01.2004 tarihinden önce sona ermiş olmakla
beraber henüz tahsil edilememiş eğitime katkı payı ve özel
işlem vergisi alacakları için, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun 5035 sayılı Kanunla değişik 51 inci maddesi
uyarınca Bakanlar Kurulunca belirlenen oranlar üzerinden gecikme zammı
tahakkuk ettirilmesine ilişkin uygulamaya devam edilecektir.
6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, damga vergisi eğitime katkı
payı ve özel işlem vergisi alacaklarına tahsil edildiği tarih itibariyle
uygulanacak gecikme zammının 1 YTL’den az olması halinde, bu alacaklar
için asgari 1,00 YTL gecikme zammı tahsil edilecektir.
Diğer taraftan, Damga
Vergisi Kanununun 03.12.1988 tarihli, 3505 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesi ile değişik 22 nci maddesinin (b) fıkrasının (bb) bendi
uyarınca, damga vergisinin tahsiline ilişkin müsaadenin devamlı olarak
ve belirli kağıtlara şamil olmak üzere verilmesi halinde, bir ay
zarfında düzenlenecek kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü
akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve aynı
süre içinde ödeneceği öngörülmüştür.
Bu itibarla,
Kurumumuza verilen her bir asıl ve ek nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgesi başına damga vergisi tahakkuk ettirilmekte olup, söz konusu
vergilerin aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu dönem üzerinde
durulmaksızın Kurumumuza verildiği ay içerisinde ödenmesi
gerekmektedir.
Örnek 7:
ABC
Limited Şirketince 17.01.2006 tarihinde Kurumumuza verilen ve ilgili
Ünitece işleme alınmasına karar verilen asıl nitelikteki aylık prim ve
hizmet belgesinden kaynaklanan damga vergisinin (31.01.2006 tarihine
kadar ödenmesi gerekmekle birlikte) 12.06.2006 tarihinde ödeneceği
varsayıldığında;
2006/Şubat, Mart, Nisan
ve Mayıs aylarının her biri için %3 olmak üzere
9,80 x 12% = 1,18 YTL
2006/Haziran ayı için
ise: 9,80 x 3 x 12 = 0,12 YTL
3.000
Tahsil edilecek toplam
tutar ise: 9,80 YTL Damga vergisi
+ 1,30
YTL Gecikme zammı
11,10 YTL
olacaktır.
Örnek 8:19.03.2006
tarihinde sigortalı çalıştırmaya ara veren C Kooperatifince, 2006/Mart
ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin 25.03.2006 tarihinde
Kurumumuza e-bildirge kanalıyla gönderilmesi halinde, sözkonusu prim
belgesinden kaynaklanan damga vergisinin 31.03.2006 tarihine kadar,
sigorta primi ve işsizlik sigortası priminin ise 30.04.2006 tarihine
kadar ödenmemesi halinde gecikme zammı tahakkuk ettirilecektir.
Bilgi
edinilmesini ve bundan böyle gereğinin buna göre yapılmasını rica
ederiz.
Celal ÖZCAN Dr. Özkan DALBAY
Daire Başkanı G.
Genel Müdür V.
Kurum Başkanı V.
|
