|
Bilindiği üzere,
17/07/1964 tarihli, 506 sayılı "Sosyal Sigortalar
Kanunu"nun Ek 5 inci maddesinin birinci fıkrasına
20/06/1987 tarihli, 3395 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi
ile eklenen IV numaralı bende göre, 01/09/1987 tarihinden
sonra azotlu gübre ve şeker
sanayiinde, fabrika, atölye, havuz ve depolarda,
trafo binalarında çalışanların;
- Çelik, demir ve tunç döküm
işlerinde,
- Zehirli, boğucu, yakıcı,
öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz
maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,
- Patlayıcı maddeler
yapılmasında,
- Kaynak işlerinde,
geçen çalışma sürelerine 1/4
oranında itibari hizmet süresi verilmektedir.
Ancak, itibari hizmet
süresinden yararlanmayı gerektiren olgunun sanayi kolları
farklı da olsa belli ağır, riskli ve sağlığa zararlı
işlerin yapılması olduğu, bu nitelikteki işleri yapan
kişilerin aynı durumda olmadıklarının ileri sürülemeyeceği
ve aynı hukuksal durumda bulunanların farklı kurallara
tabi tutulmasının Anayasa’nın eşitlik ilkesine yer veren
10’uncu maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu
düzenlemede yer alan "Azotlu gübre ve şeker
sanayiinde," ibaresi, Anayasa
Mahkemesinin 27/03/2007 tarihli, 26475 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 04/10/2006 tarihli, 2002/157 Esas,
2006/97 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
506 sayılı Kanunun Ek 5’inci
maddesinin IV numaralı bendi, Anayasa Mahkemesinin söz
konusu iptal kararının yürürlüğe girdiği 27/03/2007
tarihinden geçerli olmak üzere, aşağıda açıklandığı
şekilde uygulanacaktır.
1 - Bir hizmet süresine
itibari hizmet süresi eklenebilmesi, o hizmetin 506 sayılı
Kanunun Ek 5’inci maddesindeki çizelgenin "Sigortalılar"
ve "Hizmetin Geçtiği Yer"
başlıklı sütunlarında nitelikleri sayılı hizmetler
kapsamında bulunmasına bağlı olduğundan, hizmetin azotlu
gübre ve şeker sanayiinde
geçmesi şartına bakılmadan tüm
fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında
çalışan sigortalıların çelik, demir ve tunç döküm,
zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit,
boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren,
patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde geçen
hizmetleri de, 27/03/2007 tarihinden sonra itibari hizmet
kapsamında değerlendirilecektir.
2 - Kanun, itibari hizmet
kapsamındaki işyerleri ve işleri birlikte tanımladığından
bu işlerin üretim süreci içerisinde yapılmış olması
gerekmektedir. Bu nedenle, fabrika, atölye, havuz ve
depolarda, trafo binaları işyerlerinde kontrol ve benzeri
amaçlarla kısa süreli çalışanlarla, bu işleri fiilen
yapmayıp işin yönetim görevini yapan veya bu işyerleri
dışında söz konusu işleri yapan sigortalılar, itibari
hizmet süresinden yararlandırılmayacaktır.
3 - Anayasa Mahkemesi kararı
gereğince itibari hizmet süresi kapsamına giren
sigortalılar için işverenlerce yasal süresinde
internet ortamında verilecek
aylık prim ve hizmet belgeleri "3" numaralı belge türü ile
düzenlenecek olup, itibari hizmet süresinden yararlanacak
sigortalılar için % 9 sigortalı hissesi, % 13 işveren
hissesi olmak üzere % 22 oranında malullük, yaşlılık ve
ölüm sigortası primi ödenecektir.
4 - 27/03/2007 tarihi ile bu
Tebliğin yayımı tarihi arasında Anayasa Mahkemesi
Kararında öngörülen itibari hizmet süresi kapsamında
geçtiği halde "1" numaralı
belge türü ile Kuruma bildirilen sigortalılar için kağıt
ortamında iptal aylık prim ve hizmet belgesi ve "3"
numaralı belge türü ile asıl aylık prim ve hizmet belgesi
düzenlenerek verilecektir.
5 - 27/03/2007 tarihi ile bu
Tebliğin yayımı tarihi arasında itibari hizmet kapsamında
geçen çalışmalar için önceden "1" numaralı belge türü ile
yasal süresinde düzenlenerek verilen aylık prim ve hizmet
belgelerinden iptal edilerek, "3" numaralı belge türü ile
yeniden düzenlenerek verilecek olan aylık prim ve hizmet
belgelerinin, tebliğin yayımı tarihini takip eden ay
sonuna kadar verilmesi halinde idari para cezası
uygulanmayacak olup; fark primlerin de bu süre içinde
ödenmesi durumunda gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil
edilmeyecektir. Anılan sürede belirtilen belgelerin
verilmemesi ve primlerin ödenmemesi halinde fiilin tebliğ
ile öngörülen sürenin son gününde meydana geldiği kabul
edilerek idari para cezası tahakkuk ettirilecek, tebliğin
yayımı tarihini takip eden ilk günden itibaren gecikme
cezası ve gecikme zammı tahsil edilecektir.
6 - İtibari hizmet uygulaması
önceden olduğu gibi beyan esasına dayalı olarak
yürütülecektir. Kurumun, konu ile ilgili inceleme ve
araştırma yetkisi saklıdır.
7 - Sigortalılar, 506 sayılı
Kanunun Ek 5 inci maddesi kapsamında belirtilen işlerde
2098 ve 3395 sayılı kanunlar kapsamında geçen süreler
toplamının en az 3600 gün olması kaydı ile itibari hizmet
kapsamında % 22 prim üzerinden Kuruma bildirilen
hizmetlerin 1/4’ü sigortalılık sürelerine eklenmek, 5 yıla
kadar bölümü de emeklilik yaş hadlerinden indirilmek
suretiyle erken emeklilik hakkından
yararlanabileceklerdir.
Tebliğ olunur.
|
