|
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 –
Bu yönetmeliğin amacı , 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi işyeri, işveren ve sigortalılar ile
ilgili işlemleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 –
Bu yönetmelik ;
a) Sigortalıların kazançları toplamı
ile pirim ödeme gün sayılarını ve sigorta primlerini gösteren kayıt
ve belgelerin nitelik, usul ve esasları ile verilme sürelerini,
b) Kurumca verilecek idari para
cezalarının usul ve esaslarını,
c) Filen veya işyeri kayıtlarından
tespit edilecek her türlü bilgiden yada kamu kuruluşları tarafından
düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edilen
sigortalılara ait belgelerin resmen düzenlenmesini ve muhteviyatı
sigorta primlerinin tespitini, tebliğini ve bu primlere karşı
işverenlerin itirazını,
d) Sigortalıların tescilini,
işverenler tarafından tutulacak kayıtları ve işverenlerin uymaya
mecbur bulundukları usul ve esasları, sigortalının çalışmaya
başladığını kuruma bildirmesinin usul ve esaslarını isteğe bağlı
sigortaya tabi tutanların prim ödeme şekillerini,
e) Gelir ve aylıkların ödeme zamanını,
f) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
hükümlerinin, işin niteliğinin gerektirdiği şartlarla ve ne gibi
değişik usullerle kara, deniz ve hava ulaştırma işlerinde
çalışanlarla aynı kanunun 7 inci maddesi kapsamına girenlere ve
bunların işverenine tatbik edeceğini,
g) 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 8 inici maddesinin devirle ilgili hükümlerinin ne yolda
uygulanacağını,
h) 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 118 inci maddesi hükümlerinin uygulanması ile ilgili
esasları,
i) 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanunu uygulama şekli ve esaslarını,
j) Ay içinde bazı iş günlerinde
çalıştırmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların 30
günden az çalıştıklarını gösteren bilgi ve belgelerin işverenler ve
aracılar tarafından kuruma verilmesinin usul ve esaslarını ,
kapsar.
Dayanak
Madde 3 –
Bu yönetmelik, 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun 135 inci maddesinin ( B ) bendi ile 09/07/1987
tarih ve 19512 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan 3395 sayılı “ 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun bazı maddelerinin
değiştirilmesine ve bu kanuna ek ve geçici maddeler eklenmesine dair
kanun“, 12/05/1993 tarih ve 21579 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan
3910 sayılı “Sosyal Sigortalara Kanununun bazı maddelerinde
değişiklik yapılması hakkında kanun”, 08/09/1999tarih ve 23810
sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 4447 sayılı “ İşsizlik Sigortası
Kanunu”, 06/08/2003 tarih ve 25191 sayılı Resmi Gazete ‘de
yayımlanan 4958 sayılı “Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu “ uyarınca
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 –
Bu yönetmelikte geçen;
a) Kurum:Sosyal Sigortalar Kurumunu,
b) Ünite: Sosyal Sigortalar Kurumunun
Sigorta İl veya Sigorta Müdürlüklerini,
c) Kanun: 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanunu ile ek ve değişikliklerini,
d) Sigortalı: Bir hizmet aktine
istinaden bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kimseleri,
e) İşveren: Sigortalıları çalıştıran
gerçek veya tüzel kişileri,
f) İşveren vekili: İşveren nam ve
hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseleri,
g) Aracı: Bu işte veya bu işin bölüm
veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı
çalıştıran üçüncü kişiyi,
h) İşyeri: Sigortalıların işlerini
yaptıkları yerler ile işin niteliğini ve yürütümü bakımından
işyerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, yemek,
uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri,
avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçları,
i) İşyeri sicil numarası: İşyerinin
kanun kapsamına alınması üzerine kurumca verilen numarayı,
j) İşkolu kodu: İşyerinde yapılan
işin, İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim tarifesine
göre hangi işkolu koduna girdiğini,
k) Sigorta primi: Sigortalıların prime
esas kazançları üzerinden sigortalı ve işverenden belirli oranlarda
alınan meblağı,
l) Durum tespiti: İşyerinin mevcut
durumunun, Kanun kapsamına girecek nitelikte olduğu halde Kuruma
bildirilmemiş olan işyerinin veya sigortalıların tespiti amacıyla
sigorta müfettişleri, sigorta yoklama memurları ile genel bütçeye
dahil daireler katma bütçeli idarelerin denetim elemanları
tarafından işyerinde yapılan yoklama ve tespiti,
m) Gelir: Sigortalıya veya hak
sahiplerine, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından
yapılan tahsisine bağlı ödemeyi,
n) Aylık: Sigortalıya veya hak
sahiplerine malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından yapılan
tahsise bağlı ödemeyi,
o) Hak sahibi: Sigortalının veya
kuruma göre gelir veya aylık almakta olan sigortalının ölümü halinde
gelir, aylık veya toptan ödemeye hak kazanan eş, çocuk, ana ve
babaları,
p) Katsayı: Her yıl Bütçe Kanunu veya
Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edilen devlet memurlarının
aylıklarına uygulanan katsayı,
r) Sosyal güvenlik destek primi:
Kurumdan yaşlılık aylığı veya kanunla kurulu diğer sosyal güvenlik
kurumlarından ( T.C. Emekli Sandığı, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer
Bağımsız Çalışanlar, Sosyal Sigortalar Kurumu (Bağ-Kur) ve Kanunun
Geçici 20 inci maddesine göre kurulan sandıklar) malullük veya
yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı bir işte çalışan kimselerin
prime esas kazançları üzerinden sigortalı ve işverenlerden belirli
oranlarda alınan tutarı,
s) İşsizlik sigortası primi:
4447sayılı İşsizlik Sigortası kanunu uyarınca prime esas kazançlar
üzerinden devlet, sigortalı ve işverenlerden belirli oranlarda
alınan meblağı,
t) Araştırma: Kanunun 83 üçüncü
maddesinde belertilen kurum ve kuruluşlar tarafından ihale yolu ile
yaptırılan her türlü işler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından
yapılan özel bina inşaatı işyerlerinden dolayı kuruma yeterli
işçilik bildirilmiş olup olmadığı hususunda Kurumca yapılan
değerlendirmeyi,
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
İşyerlerinin Tescili
BİRİNCİ BÖLÜM
İşyerinin Bildirilmesi
İşyeri Bildirgesi ve Tescil
Madde 5 –
a) İşyerinde sigortalı çalıştıran,
böyle bir işyerini devir alan veya bu nitelikte işyeri kendisine
intikal eden işveren, Kanunun 8 inci maddesi gereğince vermekle
yükümlü olduğu “İşyeri Bildirgesini”, işyerinin kurulu olduğu yeri
çevresine alan ilgili Üniteye “alındı belgesi” karşılığında doğrudan
verir veya iadeli taahhütlü olarak gönderir.
b) Aynı işverenin, birden fazla işyeri
kurması veya devir alması yahut kendisine intikal etmesi halinde
işyeri için ayrı bildirge düzenlenir.
c) Aynı ünite bölgesinde bulunmak
kaydıyla aynı veya farklı tehlike sınıfında olan aynı işverene ait
devamlı nitelikteki birden çok işverenin, yazılı olarak talep
edilmesi halinde farklı tehlike sınıfında bulunan işyerleri için
belirlenmiş olan tehlike sınıflarının en yükseği kabul edilmek
kaydıyla, tek dosyada işlem görmesine Ünitece izin verilebilir.
d) Aynı işverenlere ait olup, aynı
işkolunda bulunan birden çok kara veya deniz yahut hava ulaştırma
araçlarına tak sicil numarası verilir.
e) Kanunun 83 üçüncü maddesine göre
ihale suretiyle yapılan işlerin konsorsiyum şeklinde üstlenilmesi
halinde, konsorsiyumu oluşturan üstlenicilerin her birine müstakilen
istihkak ödenmesi ve bu üstleniciler tarafından idareye ayrı ayrı
teminat verilmiş olması kaydıyla üstlenicilerin her birine
verecekleri işyeri bildirgelerine istinaden Kurumca ayrı ayrı sicil
numarası verilebilir.
f) Kuruluş aşamasında sigortalı
çalıştırmaya başlayacağı tarih ve çalıştırılacak sigortalı sayısını
beyan edene şirketlerin, ticari sicil memurluklarına yaptıkları
bildirim üzerine, bu memurluklarca ilgili üniteye gönderilecek
bildirime istinaden işyeri ünitece tescil edilir. Bu durumda ticaret
şirketlerince ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez.
g) Esas işin ayrıntısı veya
tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortaları birbirine karışmayan
işyerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerler de “bağımsız
işyeri sayılır”.
h) Tek ihale ile birden çok işin
yapılması halinde , işe ilk başlanılan yeri çevresine alan Ünitece
tek sicil numarası verilebilir.
i) Her işyerinde Kurumca “Mahiyet
Kodu”, “İşyeri Kodu”, “Ünite Kodu”, “Sıra Numarası”, ”İl Kodu”,
“İlçe Kodu”, “Kontrol Numarası” varsa “Aracı Numarasını”ihtiva eden
bir sicil numarası verilir ve bu numara işverene tebliğ edilir.
j) Yapılan işin özel veya resmi
sektöre ait daimi veya geçici olduğunu, ayrıca topluluk sigortasına
tabi bulunup bulunmadığını belirleyen “Mahiyet Kodu” ile ilgili
haneye; resmi sektöre bağlı devamlı işyerleri için “bir” , özel
sektöre bağlı devamlı işyerleri için “iki” , resmi sektöre bağlı
geçici veya mevsimlik işyerleri için “üç” , özel sektöre bağlı
geçici veya mevsimlik işyerleri için “dört” , avukat ve noter
toplulukları için “beş” , yurt içi toplulukları için “altı” , yurt
dışı topluluk işyerleri için “dokuz” rakamı yazılır.
k) Yapılan işin “ İş Kazaları ve
Meslek Hastalıkları Prim Tarifesine” göre hangi iş koluna girdiğini
belirleyen bölüme, Prim tarifesinde bu işe karşılık gösterilen dört
rakamlı işkolu kodu yazılır.
l) Ünite Kodu Hanesine, işyerinin
işlem gördüğü ünitenin kodu yazılır.
m) Her işyerine ilgili ünite
tarafından iller itibariyle ve sıra takip etmek suretiyle bir sıra
numarası verilir.
n) Kurumca, sigorta işlemlerinde
kullanılmak üzere her ile bir kod numarası verilir. İşyeri hangi
ilde ise, o ile ait trafik kod numarası ilgili bölüme yazılır.
o) İllere bağlı ilçelerin her birine
ayrı kod numarası verilir. İşyeri hangi ilçede ise bu ilçe kodu da
ilgili bölüme yazılır.
P) İşyeri sicil numarasının doğru
kullanılması amacıyla Kurumca “ Kontrol Numarası” verilir.
r) Aracıların işlemlerinde kullanılmak
üzere her bir aracıya o işyeri için bir “Aracı Numarası” verilir.
Aracıların ve Sigortalıyı Devir
Alanın Bildirilmesi
Madde 6 –
İşveren, kendisinden iş alan aracı ile
başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici
olarak sigortalısını devrettiği işverenin adını ve soyadını ,
ikametgahını, varsa işyeri adresini, aracının işe başladığı ; geçici
olarak sigortasını devrettiği tarihten itibaren aralarında
düzenlenen sözleşme ile birlikte en geç bir aya içinde ilgili
üniteye yazılı olarak bildirmek zorundadır.
Belirli Yerde Yapılmayan İşlerin
Tescili
Madde 7 –
İşyeri bildirgesi , Sigortalı
çalıştırılmaya başlanılan, devir alınan veya başka bir işverene
intikal eden işin belirli bir yerde yapılmaması halinde, işverenin
ikametgahının bulunduğu, bir ilden diğer bir ile geçmesi ve devam
etmesi halinde ise işin başladığı yeri çevresine alan Üniteye
verilir.
Büro, yazıhane gibi belirli bir
merkezden sevk veya idare edilmeyen ve faaliyeti belirli bir yere
bağlı olmayan işler, “ Belirli Yerde Yapılmayan İşler” olarak kabul
olunur.
Şu kadar ki, belirli bir yerde
yapılmayan işlerde işverenin ikametgahı ile işin görüldüğü yerler,
Kuruma ait ayrı ünite bölgelerinde bulunuyorsa, sigorta
işlemlerinin, yazılı başvurması üzerine, işin yapıldığı yeri
çevresine alan Ünite veya Ünitelerden biri tarafından yürütülmesine,
Kurumca izin verilebilir.
Belirli Bir Merkezden Sevk ve İdare
Edilen İşler
Madde 8 –
Faaliyeti belerli bir yere bağlı
olmamakla beraber; büro, yazıhane gibi belirli bir merkezden sevk ve
idare edilen işler, belirli bir yerde yapılmış sayılır ve işyeri
bildirgesi , işin sevk ve idare edildiği yeri çevresine alan Üniteye
verilir.
İşyeri Bildirgesi, Tespit veya Resmi
Belgelere İstinaden Tescil
Madde 9 –
İşverence, örneği Ek-1’de bulunan
“İşyeri Bildirgesi” iki nüsha düzenlenip en geç sigortalı
çalıştırmaya başlandığı tarihte işyerini çevresine olan Üniteye
verilir. Bu bildirgenin bir nüshası “alındı belgesi” yerine geçmek
üzere işverene iade edilir.
İşveren tarafından işyeri
bildirgesinin verilmemiş olması halinde işyeri;
a) Kurum sigorta müfettişleri, sigorta
yoklama memurları ve genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli
idarelerin denetim elemanlarınca düzenlenen ve işyeri bildirgesinde
bulunması gerekli bilgileri ihtiva eden durum tespit tutanağına,
b) İhale makamları, ruhsata tabi
işlerde ruhsatı veren merciler (valilikler, kaymakamlıklar,
belediyeler, maden arama ve işletme, inşaat, taş ocağı ruhsatı
verenler ve benzeri ), çalışma müdürlükleri, vergi daireleri, liman
reislikleri, trafik müdürlükleri gibi resmi kuruluşlardan alınan
bilgilere,
istinaden resmen tescil edilebilir.
İşyeri Bildirgesi İle Birlikte
Verilecek Diğer Belgeler
Madde 10 –
İşveren işyeri bildirgesi ile
birlikte;
a) T.C kimlik numarasını gösteren
nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgah belgeleri ile imza
sirkülerini,
c) Kayıtlı oldukları meslek
kuruluşlarından alacakları belgeleri,
d) Tüzel kişilerde hükmi şahsiyetin
tescil edildiği Ticaret sicil gazetesi ile imza sirkülerini,
e) İşyeri açmak için aldıkları ruhsat
örneğini,
f) Bağlı bulundukları vergi dairesinin
adını ve vergi hesap numarasını gösterir bir belgeyi,
g) Adı ortaklıklarda tüm ortakların
onaylı T.C kimlik numarasını gösteren nüfus kayıt örneklerini ve
ikametgah belgelerini,
h) İşveren vekillerinin noterden
onaylı vekaletnamelerini ve imza sirkülerini,
ı) Defter ve belgelerini düzenleyen ve
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış
bulunan serbest muhasebecilerin veya serbest muhasebeci mali
müşavirlerinin Ek: 9 da belirtilen ilgili meslek kuruluşu tarafından
onaylanmış belgesini,
i) Diğer kurumlar uyarınca tutmak
zorunda oldukları defterlerin türünü gösteren resmi nitelikteki
belgeyi,
İlgili Üniteye vermek zorundadır.
Şu kadar ki , işverenden iş alan aracı
ile iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak sigortalıyı
devir alan işveren de; işyeri bildirgesi hariç yukarıdaki sayılan
belgeleri ilgili Üniteye verir.
İKİNCİ BÖLÜM
İşyerinin Nakli
Nakil
Madde 11 –
İşyerinin faaliyette bulunduğu
adresten; başka bir ildeki veya aynı ilde diğer bir ünitenin görev
alanına giren adrese nakil edilmesi halinde, işverence işyerinin
nakil edildiği yerin çevresine alan Üniteye en geç nakil tarihinde
yeniden İşyeri Bildirgesi verilir. Boşaltılan işyeri ise bir ay
içinde yazılı olarak ilgili üniteye bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşyerinin Devir, İntikali, Kapanması,
Terki, Tasfiyesi ve
Tescil İşleminin İptali
Devir, İntikal, Kapanma ve İşyeri
Dosyalarının İşlemden Kaldırılması
Madde 12 –
a) İşveren; işyerinin devri durumunda
en geç devir tarihinde, kapanması, terki veya tasfiyesi halinde bu
durumu en geç bir ay içinde , miras yoluyla intikalinde ise
mirasçılar bu durumu, ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde
işyerini tescili bulunduğu Üniteye yazılı olarak bildirir.
b) İşyerinin yanlış veya yersiz olarak
Kanun kapsamına alındığının tespiti halinde Ünitece işleminin iptali
yapılır.
c) Aynı iş veya işyerine birden fazla
sicil numarası verilmiş olduğunun anlaşılması halinde, sonradan
verilen numaralar Ünitece resmen iptal edilir. İptal edilen
numaralar başka işyerine verilmez.
d) Kapanma, terk veya tasfiyesi
olmadığı halde, işyerinde en az ( beş ) yıllık bir süreden beri
sigortalı çalıştırılmadığı; işverenler tarafından bildirilen veya
kurumca yapılan teftiş veya kontroller sonucu anlaşılan işyeri
dosyaları, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibariyle
Ünitece işlemden kaldırılır ve taahhütlü bir yazıyla işverene
bildirilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Sigortalıların Tescili
Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi
Madde 13 –
İşverence işe alınacak sigortalılar
için nüfus cüzdanlarına göre üçer nüsha ve fotoğraflı olarak
düzenlenecek örneği Ek-2 de bulunan “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi”
sigortalı işe başlatılmadan önce ilgili Üniteye doğrudan verilir ve
iadeli taahhütlü olarak gönderilir.
Şu kadar ki, inşaat işyerlerinde işe
başlayan sigortalılar için işe başladığı gün, Kuruma ilk defa iş
yeri bildirgesi verilen işyerlerinde ise en geç bir ay, Dışişleri
Bakanlığının yurtdışı teşkilatında göreve atanan sigortalı personeli
içinde üç ay içinde Kuruma verilen bildirgeler süresi içinde
verilmiş sayılır.
Sigortalı işe Giriş Belgesine Ünite
tarafından genel evrak tarih ve giriş numarası verilir.
Sigorta Sicil Numarası
Madde 14 –
İşverenlere ilk defa bildirilen her
sigortalıya Kurumca “İl Kodu” , “Ünite Kodu” , “Tescil Yılı” ve
“Sıra Numarası” nı ihtiva eden 13 haneli bir sigorta sicil numarası
verilir. Bu numara Kurum kayıtlarına işlenerek işverene ve
sigortalılara bildirilir.
“İl Kodu “ olarak illerin trafik
kodları kullanılır. Sigortalının ilk defa işe başladığı iş yeri
hangi ilde ise bu ilin kod numarası sigortalı sicil numarasının ilk
iki rakamını oluşturur.
“Ünite Kodu” sigortalının çalıştığı
işyerini çevresine alan Üniteyi bildirir. Bu ünitenin bulunduğu
illerde ünite kodu “01” dir. Birden çok ünitenin bulunduğu illerdeki
üniteler için , işyeri tescilinde geçerli olan ünite kodları
kullanılır. Kuruma devredilen sandık sigortalılarının tescili ile
Sigorta İşleri Genel Müdürlüğünce yapılan tescillerde, Ünite kodu
olarak “11” ile “99” (dahil) arasındaki rakamlar verilir.
“Tescil Yılı” , sigortalıların Kurumca
tescil edildiği tarihteki yılı gösterir.
Sigorta sicil numarasının son beş
rakamını , Ünitelerce her yıl “00001” başlanarak birbirini izleyecek
şekilde verilen “Sıra Numarası” oluşturur.
Sigortalı Bildirim Belgesi
Madde 15 –
Sigortalı, çalışmaya başladığını
çalışmaya başladığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde Ek 7 de
bulunan “Sigortalı Bildirim Belgesi” ile ilgili üniteye bildirir.
Sigortalı tarafından iki nüsha olarak doldurulan belge Ünitece
alınıp genel evrak numarası işlendikten sonra bir nüshası
sigortalıya geri verilir.
Sigortalının bildirimi ile iş verenin
bildirimi arasında farklılık olduğu takdirde, Ünitece durum
taahhütlü olarak bir yazı ile sigortalıya gerekirse işverene
bildirir.
Resmen Tescil
Madde 16 –
a) Yurtdışında geçen hizmetleri
kendileri veya hak sahiplerince borçlanılanlar,
b) Sosyal güvenlik sözleşmesi
imzalanmış ülkelerde çalışmış/çalışmakta olanlardan Kanunun 85 inci
maddesi gereğince isteğe bağlı sigortaya prim ödemek isteyenler,
c) Sosyal güvenlik sözleşmesi
imzalanmış ülkelerde çalışmış/ çalışmakta olanlardan kendileri veya
hak sahiplerince Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince askerlik hizmeti
borçlanılacak olanlar,
d) Sosyal güvenlik sözleşmesi
imzalanmış ülkelerde Türk işverenlerin yanında çalışacak olanlardan
Kanunun 85 inci maddesi gereğince isteğe bağlı sigortaya prim
ödeyecek olanlar,
e) Kanunun Ek 36 ıncı maddesi
gereğince devir alınan sandık üyeleri,
f) Ünite Sicilsiz Tahakkuk Komisyonu
veya Ünitece mal edilen sigortalılar,
Kurumca daha önce tescil
edilmemişlerse İşe giriş belgeleri resen düzenlenerek tescil
işlemleri cari usullere göre sonuçlandırılır.
Mükerrer Tescil
Madde 17 –
Bir sigortalıya, birden fazla sigorta
numarası verilmesi halinde, ilk çalışma nedeniyle verilen sigorta
sicil numarası geçerli olur, sonraki çalışmalarıyla ilgili sigorta
sicil numaraları ise iptal edilir.
Ancak, tahsis işlemi sonuçlandırılmış
dosyalara ait sonradan tespit edilen sigorta sicil numarası,
sigortalının ilk çalışması dolayısıyla verilmiş olan numaralardan
olsa bile iptal edilerek. Tahsis gören sigorta sicil numarası
geçerli sayılır.
Yersiz Tescil
Madde 18 –
Fiilen çalışmadığı veya sigortalık
niteliği taşımadığı halde gerçek dışı bildirime dayalı olarak yersiz
yapıldığı anlaşılan tescil işlemleri iptal edilir.
Ancak, gerçek dışı bildirim olduğu
sonradan saptanan ve bu bildirime dayalı olarak verilen sigorta
sicil numarası ile sonradan fiili çalışması bulunduğu tespit edilen
sigortalının tescil işlemi geçerli sayılır.
Sigorta Sicil Kartı
Madde 19 –
Sigortaya tabi olarak ilk defa
çalıştırılanlara, Kurumca “Sigorta Sicil Kartı” verilir.
Sigorta sicil kartları, sigortalılarca
saklanır.
Bu kartlar, işyeri değişikliklerinde
sigortalılarca gösterilir ve işverenlerce, Sigortalı İşe Giriş
Bildirgeleri ve Aylık Prim ve Hizmet Belgeler, kartlarda yazılı
sigorta sicil numarası üzerinden düzenlenir.
Sigorta sicil kartları kimlik belgesi
olarak kullanılmaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile Bilgi
ve
Belgelerin Elektronik Ortamda
Alınması,
Verilmesi ve Saklanması
Prim ve Hizmet Belgesinin Tanzimi,
Verilmesi ve Saklanması
Madde 20 –
a) İşveren bir ay içinde gerek
kendisinin çalıştırdığı, gerek 10/06/2003 tarih ve 4857 sayılı İş
Kanununun 7 inci maddesine göre iş görme edimini yerine getirmek
üzere başka işyerine geçici olarak devrettiği sigortalıların;
1) Sigorta Sicil Numaralarını,
2) T.C. kimlik numaralarını,
3) Adı ve Soyadlarını,
4) Sigorta,
işsizlik ve aylık sosyal güvenlik destek primlerini,
5) Prime esas kazançlar tutarını,
6) Prim ödeme gün sayılarını,
7) Varsa serbest muhasebecisinin,
serbest muhasebeci mali müşavirinin adı ve soy adını, bunların
mesleki oda kayıt numarasını ve imzaları ile gerekli diğer
bilgileri,
taşıyan , örneği Ek 3 de kayıtlı Aylık
Prim ve Hizmet Belgesini en geç ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna
kadar ilgili üniteye vermekle veya Acele Posta Servisi (APS), iadeli
taahhütlü yada taahhütlü olarak göndermekle, sigortalı
çalıştırmadığı takdirde ise bu hususu bir ay içinde ilgili üniteye
yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.
b) 07/05/1983 tarihli, 2822 sayılı
Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununa göre toplu iş
sözleşmesi akdedilen işyerinden dolayı toplu iş sözleşmesine
istinaden geriye yönelik olarak düzenlenmesi gereken ek Aylık Prim
ve Hizmet Belgelerinin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi
izleyen ayın sonuna kadar ilgili üniteye verilmesi veya Acele Posta
Servisi (APS) , iadeli taahhütlü yada taahhütlü olarak gönderilmesi
halinde, bu belgeler de yasal süre içinde verilmiş sayılır.
c) Kanunla kurulu sosyal güvenlik
kurumlarından görev malullüğü aylığı almakta olanlar, istedikleri
üzerine malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalılarına da tabi
tutulmuşlarsa bunlar için ayrıca Aylık Prim ve Hizmet Belgesi
düzenlenir.
d) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, bu
yönetmeliğin 5 inci maddesinin (1) bendi saklı kalmak kaydıyla her
işyeri için ve sigortalıların tabi oldukları sigorta kolları ve
farklı prim oranları nazara alınarak ayrı ayrı düzenlenir.
Belgelerde, sigortalılar, sigorta sicil numaralarına göre küçükten
büyüğe doğru sıralanır.
e) Bir işte, bir işin bölüm veya
eklentilerinde işverenden iş alan aracılarda, çalıştırdıkları
sigortalılar için, asıl işyerine Kurumca verilmiş olan sicil
numarasını yazarak bu maddenin (a) bendinde öngörülen, biçimde ve
sürede Aylık Prim ve Hizmet Belgesini düzenlenip Üniteye vermek
zorundadır.
f) İşveren, aracıların çalıştırdıkları
sigortalılar için, hangi aracıya , sigortalıyı devir alan da hangi
işverene ait olduğunu belirterek bu şahıslar adına Aylık Prim ve
Hizmet Belgesi düzenleyip ilgili Üniteye verilebilir.
g) Kendisine ait işyeri müstakilen
tescil edilmiş olan işverenlerin başka işverenlerden aldıkları
işlerde çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili belgeler, kendilerine
ait işyerinden Kuruma verilir.
h) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi üç
nüsha düzenlenir. Birinci nüshası ilgili Üniteye verilir, İkinci
nüshası işveren veya aracı yada sigortalıyı devir alan tarafından
saklanır. Ünitece tasdikli üçüncü nüshası ise Kuruma verilmesi
gerekli ayın sonundan, müteakip belgenin verilmesi gereken ayın
sonuna kadar işyerinde sigortalıların görebileceği bir yere asılır.
Şu kadar ki , aynı işverene ait olup
tek bir sicil numarası verilmiş olan birden fazla işyerlerine de,
Aylık prim ve Hizmet Belgesinin işverence çoğaltılarak ilgili
Ünitece tasdikini müteakip yine aynı süre içerisinde sigortalıların
görebilecekleri bir yere asılması zorunludur.
Bu belgelerin, İnternet de dahil olmak
üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortam ile Kuruma
gönderilmesi ve Kurumca üretilen kontrol kodunu içeren bilgisayar
dökümünün işyerine asılması halinde bu maddenin (j) bendi hükmü
saklı kalmak suretiyle, ayrıca kurumca tasdik koşulu aranmaz.
i) İşveren, aracı ile ücret ve sigorta
primlerinin ödenmesini üslenmek kaydıyla sigortalıyı devir alanlar,
Aylık prim ve Hizmet Belgelerinde yer alan bilgiler ile dayandığı
defter ve belgeler arasında uygunluk sağlanmak zorundadırlar.
j) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile
birlikte ay içinde (30) günden az çalışan veya eksik ücret ödenin
sigortalılar için;
1) İstirahatli olduğunu gösteren resmi
kuruluşlara ait sağlık tesisleri veya iş yeri hekimlerince
düzenlenmiş hekim raporu,
2) Ücretsiz izinli olduğunu kanıtlayan
izin belgesi,
3) Disiplin cezası uygulaması, göz
altına alınması, tutukluluk haline ilişkin belgeler,
4) Kısmi süreli çalışmalara ait yazılı
iş sözleşmesi,
5) En az işverenin imzasını havi
puantaj kayıtları,
6) Grev, lokavt, genel hayatı
etkileyen olaylar, doğal afetler nedeniyle iş yerinde faaliyetin
durdurulduğunu veya işe ara verildiğini gösteren ilgili resmi
makamlardan alınan yazı örneği,
sigortalıların eksik gün bildirimine
ilişkin bilgi formu Ak 8 ekinde ilgili Üniteye verilir veya Acele
Posta Servisi (APS), İadeli taahhütlü yada taahhütlü olarak
gönderilir.
Bu durumların dışındaki (30) günden az
çalışan sürelere ait geçerli belgeleri belirlemeye Kamu Yönetim
Kurulu yetkilidir.
Yukarıda sayılan hallere ilişkin
belgelerin geriye yönelik olarak her zaman düzenlenebilir nitelikte
olanları, Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin verilmesi gereken aydan
sonra verilmesi halinde işleme konulmaz.
Toplu iş sözleşmesi yapılan iş
yerlerinde kamu iş yerlerinde çalışan sigortalılara ilişkin eksik
bildirimlerin nedenlerini işverenler tarafından bir yazı ile kuruma
bildirilmesi halinde bu durumdaki sigortalılar için belge aranmaz.
k) İşyerinde sigortalı çalıştırmaya
ara verdiğini bir ay içinde yazılı olarak bildiren işverenin, her ay
ayrıca sigortalı çalıştırmadığına ve ücret ödemediğine ilişkin bir
bildirimde bulunması gerekmez.
İşlemlerin Elektronik Ortamda
Yapılması
Madde 21 –
Kurumun prim tahsilatı, tescil, tahsis
ve sağlık hizmetleri uygulamalarından Kurumca tespit edilecek belge
ve işlemler, Kurumca belirlenecek esas ve usullerle İnternet ve her
türlü bilgi iletişim, araç ve ortamı vb. araçlar üzerinden
yapılabilir ve arşivlenebilir. Elektronik ortamda bilgi ve belge
istenebilir ve belge verilebilir.
Kurum, faaliyetleriyle ilgili
belgelerin asıllarını veya mümkün olmadığı hallerde doğruluğundan
şüphe duyulmayacak kopyalarını ve yazıların makine ile alınmış
suretlerini saklamak zorundadır. Bu belgeler mikrofilm, mikro fiş
şeklinde veya elektronik , manyetik yada benzeri ortamda
saklanabilir.
Elektronik veya bilgi işlem ortamında
yapılanlar dahil, her türlü işlemlerin veya arşivlenen bilgilerin
tespiti veya tevsikinde Kurumun kayıtları esas alınır. Bu bilgi ve
belgeler adli ve idari merciler nezdinde geçerlidir.
avlvovmvavlvivyve.cvovmv
Kurum, internet ve her türlü
elektronik bilgi iletişim araç ve ortamı ile benzeri araçlar
üzerinden bilgi alışverişinin yapılmasına ilişkin koşulları
belirlemek, Kurum ve iş veren arasındaki ilişkiler ile tarafların
birbirlerine karşı olan hak ve yükümlülüklerini düzenlemek için
sözleşmeler yapabilir.
Sigortalı Hesap Fişi
Madde 22 –
İşten ayrılan sigortalıların veya ölen
sigortalıların hak sahiplerinin malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortalılarından tahsis yapılması Kuruma başvurmaları halinde
işveren, sigortalının Aylık Prim ve Hizmet Belgesini henüz kuruma
göndermediği süreye ait çalışmasını göstermek üzere Ek 11 de bulunun
Sigortalı Hesap F işini düzenlemek ve bu belgeyi, durumun kendisine
bildirildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde Kuruma vermek
zorundadır.
Bu fişler, üç nüsha olarak düzenlenir.
İlk iki nüshası Kuruma gönderilir, üçüncü nüshası işverence
saklanır.
Sigortalı hesap fişine kaydedilen
bilgiler, ayrıca Aylı Prim ve Hizmet Belgesin de gösterir.
Sigortalıların son çalışmalarının
Kurumca hemen bilinmesini gerektiren diğer hallerde de yukarıda
belirtildiği şekilde işlem yapılır.
Belgenin Sonradan Verilmesi
Madde 23 –
Yasal verilme süresi geçirildikten
sonra Kuruma verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, Kurumca gerekli
görülen hallerde, muhteviyatının; fiilen veya işyeri kayıtlarının
tespit edilecek her türlü bilgi yada kamu kuruluşları tarafından
düzenlenen belge veya alınan bilgi ile doğrulanması halinde işleme
konulur.
Ancak her zaman düzenlenebilir
nitelikte kayıt tutmakla yükümlü olan işveren veya aracılar
tarafından yasal süresi geçirildikten sonra verilen Aylık prim ve
Hizmet Belgesi işleme konulmaz.
Hizmetlerin Tespiti
Madde 24 –
Sigorta müfettişleri, sigorta yoklama
memurları ve genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli
idarelerin denetim elemanlarınca işyerlerinde yapılan fiili tespit
sonucunda çalıştığı belirlendiği halde, hizmetleri Kuruma
bildirilmediği anlaşılan veya eksik bildirildiği saptanan
sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin çalışmalarının mevcut
olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya
konulması kaydıyla, en fazla tespitin yapıldığı tarihten önceki bir
yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınır.
Bir yıllık süreyi aşan sigortalı
çalışmalar ise, her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan kanunen
geçerli iş yeri kayıtları ile kanıtlamak şartıyla dikkate alınır.
BEŞİNCİ KISIM
İşverence Tutulacak Defter ve Belgeler
Belgenin Dayanağı
Madde 25 –
İşverenlerin diğer kanunlar gereğince tutmak zorunda oldukları
defterlerle dayandığı belgeler, Aylık prim ve Hizmet Belgesinin
dayandığı belgeler niteliğinde bayılır.
Şu kadar ki;
a) Kullanılmaya başlanmadan önce
tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş
defterler,
b) Kanuni tasdik süresi geçtikten
sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki
kısmı,
c) İşçilikle ilgili bilgilerin
işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler,
d) Sigorta primleri hesabına esas
tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkan vermeyecek şekilde
usulsüz, karışık veya noksan tutulmuş defterler,
e) Herhangi bir ay içinde sigorta
primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla
ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı
olduğu durumlar dahil ) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait
defterlere işlenmemiş olması halinde ise, o aya ait defter
kayıtları,
f) Vergi usul kanunu gereğince bilanço
esasına göre defter tutulması gerektiren işletme hesabı esasına göre
tutulmuş defterler,
geçerli sayılmaz.
Ücret Tediye Bordrosu
Madde 26 –
Diğer kanunlara göre defter tutmak
mecburiyetinde bulunmayan işverenler, Kuruma verdikleri Aylık prim
ve Hizmet Belgesinde yazılı olanları doğrulayıcı nitelikte olmak
üzere aylık ücret tediye bordrosu düzenlemekle yükümlüdürler.
Ücret Tediye Bordrosundaki Bilgiler
Madde 27 –
Aylık ücret tediye bordrosunda;
-
İş yerinin sicil numarası,
-
Bordronu ilişkin olduğu ay,
-
Sigortalının adı ve soyadı,
-
Sigortalının T.C. kimlik numarası,
-
Sigortalının sigorta sicil numarası,
-
Ücret ödenen gün sayısı (Ücret aylık
olarak ödenmiş ise gün sayısı 30 gündür),
-
Sigortalının ücreti ( aylık,
haftalık, gündelik, saat veya parça başı ücreti),
-
Ödenen ücret tutarı,
-
Ücretin alındığına dair sigortalının
imzası,
Hususlarının bulunması zorunludur.
Yukarıda belirtilen hususların tümünü
ihtiva etmeyen ücret tediye bordroları geçerli sayılma. Ücretlilerin
ve diğer ödemelerin makbuz makabilinde veya banka aracılığıyla
yapılması halinde ücret tediye bordrosunda imza şartı aranmaz.
Ücret Tediye Bordrosunun Ayrı Ayrı
Düzenlenmesi
Madde 28 –
Tehlike sınıfları farklı olan
işyerlerinde çalışan sigortalıların aylık ücret tediye bordroları
işverence ayrı ayrı düzenlenir.
Belgenin İşyeri Kayıtları İle
Mutabakatı
Madde 29 –
Aynı işverene ait iş yada işyerleri
ile ilgili defter veya kayıtların müştereken tutulmuş olması ve bu
defter veya kayıtların her iş veya işyeri için ayrı ayrı verilmiş
olan Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde yazılı kazançlar toplamı ile
uyumlu olması halinde, iş veya işyeri kayıtlarının verilen bu
belgelerde yazılı olanları doğrulayıcı nitelikte olduğu kabul
edilir.
İşyeri Kayıtlarının İbrazı
Madde 30 –
İşverenler, aracılar ve sigortalıyı
devir alan işverenler işyeri ile ilgili tüm defter ve belgeleri ,
gerektiğinde istenilmesi halinde , Kurum denetim elemanı ile bilanço
esası dışında defter tutan veya defter tutmak zorunda olmayan
işyerleri içinde sigorta yoklama memurlarına göstermek üzere, ilgili
bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak 5 yıl
süreyle saklamak zorundadırlar.
Yapılacak tebligat üzerine defter ve
belgeler incelemeyi yapacak ilgili denetim elemanı veya sigorta
yoklama memurunun tebligata gösterdiği adrese getirilir. Ancak
işveren, aracı yada sigortalıyı devir alan işveren tarafından defter
ve belgelerin işyerinde yada belge ile kanıtlaması kaydıyla işletme
merkezinde; işletme merkezi bulunmuyorsa kanuni ikametgahında
incelenmesi yazılı olarak istenir. Veya bu istek bir tutanak ile
tespit edilir ve ilgili denetim elemanınca veya sigorta yolama
memurunca da teftişe elverişli bulunursa inceleme orada yapılır.
Defter ve belgeler kanunun 132 inci
maddesi gereğince 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılacak
bildiri ile istenilebileceği gibi, işveren , işveren vekili, aracı
veya sigortalıyı devir alan işveren ile düzenlenecek tutanakla da
istenilebilir.
Yapılacak tebligata rağmen 15 gün ya
da haklı bir sebep ileri sürülerek yazılı istekte bulunulması veya
bu durumun ilgililerin şahsen başvurusu ile bir tutanakla tespiti
üzerine verilen mehil süresi içerisinde gösterilmeyen defter ve
belgeler daha sonra ibraz edilirse gerekli inceleme yapılır. Ancak
bu durumda ilgililer hakkında Kanunun 140. Maddesinin (d) bendi
hükmü uygulanır.
İşveren , işveren vekili veya aracı
tarafından haklı bir sebep ileri sürülerek istenilen mehil süresi,
ilgili denetim elemanınca veya sigorta yoklama memurunca belirlenir
ve ilgileye bildirilir. Zaman aşımının söz konusu olduğu hallerde
mehil süresine ilişkin istekler kabul edilmez.
Defter ve belgelerin gösterilmeyeceği
, veya mevcut olmadığı işveren, işveren vekili, aracı veya
sigortalıyı devir alan işveren tarafından yazılı olarak bildirildiği
yada bu durum ilgili denetim elemanınca veya sigorta yoklama
memurunca bir tutanakla tespit edildiği takdirde, ilgili süre
verilmesi hususunda ayrıca tebligat yapılmaz.
ALTINCI KISIM
İdari Para Cezaları, Araştırma ve
Resen Yapılacak İşlemler
BİRİNCİ BÖLÜM
Kurumca Verilecek İdari Para Cezaları
İşyeri Bildirgesine Bağlı İdari Para
Cezası
Madde 31 –
İşverenin kanunun 8 inci maddesinde
belirtilen İşyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya
başladığı tarihte, işyerinin devri halinde devir alanın en geç devir
tarihinde, miras yolu ile intikali durumunda ise mirasçıların en geç
ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma vermemesi halinde,
Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) bendine göre işlem yapılır.
Sigortalı İşe Giriş Bildirgesine Bağlı
İdari Para Cezası
Madde 32 –
İşveren ve varsa aracı tarafından bu
yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen Sigortalı İşe Giriş
Bildirgesinin Kanunun 9 uncu maddesinde ön görülen sürelerde kuruma
verilmemesi halinde , Kanunun 140 ıncı maddesinin (b) bendine göre
işlem yapılır.
Diğer Yükümlülere Bağlı İdari Para
Cezaları
Madde 33 –
İşverenler veya varsa aracılara ve
4957 sayılı İş Kanununun 7 inci maddesine göre sigortalıyı devir
alanlara;
a) Bu yönetmelikte belirtilen Aylık
Primi ve Hizmet Belgesinin gerek kanunun 79 uncu maddesini birinci
fıkrasında, gerek bu yönetmelikte ön görülen sürede verilmemesi
halinde, kanunun 140 ıncı maddesinin (c) bendi,
b) İşyeri kayıtlarının ön görülen
sürede ibraz edilmemesi, ibraz edilmekle beraber bu yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmemesi halinde,
kanunun 140 ıncı maddesinin (d) bendi, c) Bu yönetmeliğin 20 inci
maddesinde belirtilen belgenin aynı maddede açıklanan sürede
işyerlerinde sigortalıların görebileceği bir yere asılmaması
durumunda, kanunun 140 ıncı maddesinin (e) bendi,
hükümleri uygulanır.
İdari Para Cezalarının Ayrı Ayrı
Uygulanması
Madde 34 –
Bu yönetmeliğin 31, 32 ve 33 üncü
maddelerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenler
hakkında her bir yükümlülük için ayrı ayrı idari para cezası
uygulanır.
İdari Para Cezalarının Tebliği
Madde 35 –
İdari para cezaları Kurumca
hesaplanarak ilgililere tebliğ edilir. Söz konusu cezalar tebliğ
tarihinden itibaren ( 15 ) gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre
içinde kanunun ilgili Ünitesine itiraz edilebilir.
İdari Para Cezalarının İtiraz ve
Sonuçları
Madde 36 –
İdari para cezasına karşı yapılan
itirazı Kurumca reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden
itibaren (60) gün içinde İdari Mahkemesine başvurabilirler.
Mahkemeye itiraz, takip ve tahsilatı durdurmaz. Ancak yanlış veya
yersiz alındığına karar verilen idari para cezaları, talep edilmesi
halinde Kuruma başka borcun olmaması kaydıyla kanuni faizi ile
birlikte ilgililere iade olunur.
Cezanın Belgenin Verilmesine Engel
Teşkil Etmemesi
Madde 37 –
İdari para cezalarının uygulanması,
işverenlerin bu yönetmeliğin 13 ve 20 inci maddesinde de belirtilen
belgeleri Kuruma vermemelerine engel teşkil etmez.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruma Yeterli İşçiliğin Bildirilmiş
Olup Olmadığına
İlişkin Araştırma ve Resin Yapılacak
İşlemler
Araştırma ve Resen Yapılacak
İşlemler
Madde 38 –
a) Kanunun 83 üncü maddesinde
belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından ihale yoluyla yaptırılan
her türlü işlerde Ünitece yapılacak araştırma; işin kesin kabulünün
ya da geçici kabulünün noksansız olarak yapıldığı tarihten sonra ve
işverene ödenmesi gereken Katma Değer Vergisi (KDV) hariç, malzeme
fiyat farkı ve akreditif bedeli dahil toplam istihkak tutarına, işin
asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılır.
Şu kadar ki, işin sözleşmesinde
çalıştırılacak sigortalı sayısı belli ise öncelikle bu
sigortalıların adam/gün sayısı üzerinden Kuruma bildirmiş olup
olmadığı araştırılır. Bu araştırma sonucunda Kuruma bildirilmeyen
sigortalılar ile ilgili belgelerin verilmesi, yapılacak bir ay
süreli bir tebligat ile işverenden istenilir. Belgelerin verilmemesi
veya eksik verilmesi halinde bu belgeler ünitece resen düzenlenir.
Belgelerin Ünitece düzenlenmesinin mümkün olmadığı hallerde ise
birinci paragrafta ön görüldüğü gibi işlem yapılır.
Asgari işçilik oranları, Kurum
bünyesinde oluşturulan Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenir
ve bu oranlar Tebliğ ile Resmi Gazete ‘de yayımlanır.
İhaleli işin birden fazla konuyu
kapsıyor olması ve her bir işin asgari işçilik oranının bilinmesi
halinde, İşverenin yazılı isteği üzerine araştırma, bu işlerin en
yükseğine ilişkin asgari işçilik oranı dikkate alınarak yapılabilir.
İdarece , işverene ödemelerin döviz
şeklinde yapılması durumunda, döviz tutarı, ödemenin yapıldığı
tarihteki T.C. Merkez Bankasınca belirlenen döviz satış kuru
üzerinden Türk Lirasına çevrilerek işlem yapılır.
b) Gerçek veya Tüzel kişiler
tarafından yapılan özel bina inşaatı iş yerleri hakkında Ünitece
yapılacak araştırma, bina maliyetine Kurumca yayımlanan tebliğ ile
belirlenen asgari işçilik oranının 525 eksik uygulanmak suretiyle
yapılır.
Bina maliyeti, inşaatın
ruhsatnamesinde yazılı bulunan (ruhsatnamesi yoksa Ünitece tespit
edilecek) yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle
hesaplanır.
Birim maliyet bedelleri her yıl
inşaatın sınıfı ve gurubuna göre Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca
tespit edilerek Kurum Sigorta İşleri Genel Müdürlüğünce çıkarılacak
bir genelge ile açıklanır.
İnşaatın niteliği dikkate alınarak,
inşaatın ruhsatnamesi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit
edilen listede kayıtlı yapının sınıfı ve gurubun farklı olduğunun
anlaşılması halinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenen
yapı sınıfı ve gurubu esas alınarak işlem yapılır.
Genelge belirtilmemiş olan inşaata ait
birim maliyet bedeli, genelgede kayıtlı benzeri bir inşaatın birim
maliyet bedeli üzerinden hesaplanabilir.
Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan
inşaatın maliyetinin hesaplanmasında o yıl için tespit edilen
başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaatın maliyetinin
hesabında ise bitirildiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet
bedeli esas alınır.
Araştırma, bina inşaatının bittiği
tarihten sonra yapılır. Ancak, bu işlem zorunlu hallerde inşaat Ek
10 da bulunan cetvelde gösterilen durumlara uygun bulunduğu taktirde
bu oranlar aynen, uymadığı takdirde ise yapılmayan kısımlar yapılan
kısımlara oranlanarak bulunacak maliyet esas alınmak suretiyle
inşaatın her hangi bir safhasında da yapılabilir.
Gerektiğinde inşaatın başladığı ve
bitirildiği tarihin işverence resmi makamlardan alınacak belgelerle
kanıtlanması istenilebilir. İnşaatın başladığı tarihin resmi belge
ile kanıtlanmaması halinde ruhsat tarihi inşaatın başladığı tarih
olarak kabul edilir.
c) Ortak Hükümler;
Araştırma yapılırken, ihale konusu
işlerinde kesin kabulün yada geçici kabulün noksansız yapıldığı,
bina inşaatı iş yerlerinde de, inşaatın bitirildiği tarihe kadar
Kuruma bildirilmiş olan İşçilik miktarı dikkate alınır.
Araştırma yapılmasına imkan bulunmayan
veya gerekli görülen hallerde, işin yürütümü için gerekli olan
asgari işçilik miktarı sigorta müfettişlerince tespit olunur.
Ünitece yapılan araştırma sonucunda bu
maddenin (a) bendine göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği
tespit edilen asgari işçilik miktarı üzerinden bulunan; gerçek veya
tüzel kişilerce yapılan bina inşaatı işyerlerinde ise (b) bendi
uyarınca hesaplanan prim tutarı, faaliyet süresinin son ayına mal
edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme zammı ile birlikte
ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceğinin ve daha sonra sigorta
müfettişince inceleme yapılması istenilmeyeceğinin bir dilekçe ile
bildirilmesi halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.
Ünitece hesaplanan borcun yapılan
tebligata rağmen ödenmeyeceğinin bildirilmesi veya tebligatta
belirtilen sürede bildirimde bulunulmaması durumunda sigorta
müfettişince inceleme yapılır.
Sigorta müfettişlerince inceleme
yapılmasına başlandıktan sonra inceleme sonucuna göre işlem yapılır.
İşyerleri hakkında ünitece araştırma
yapılmış olması , gerektiğinde sigorta müfettişince işin yürütümü
için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti hususunda
inceleme yapılmasına engel oluşturmaz. Sigorta müfettişince inceleme
yapılması durumunda daha önce ödenmiş prim varsa gecikme zammı
tutarı, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı
üzerinden hesaplanan ve Kuruma ödenmediği anlaşılan prim ve gecikme
zammından mahsup yapılır. (DÜZELTME)
Sigorta müfettişince işin yürütümü
için gerekli olduğu saptanan asgari işçilik miktarının kuruma
bildirilmediğinin anlaşılması halinde, bildirilmeyen tutar, hangi
aya ait olduğu hususunda bir tespit varsa o aya ; Tespit yoksa
faaliyette bulunan son aya mal edilir ve bu yönetmeliğin 39 uncu
maddesi ile Kanunun 140 ıncı maddesinin (c) bendinin 3 üncü alt
bendi ile (d) bendinin son alt bendi de nazara alınarak gerekli
işlem yapılır.
d) İş yerlerinde;
1) Fiilen veya işyeri kayıtlarından
tespit edilecek her türlü bilginin yada kamu kuruluşları tarafından
düzenlenen belge veya alınan bilgilerin çalıştığı tespit edildiği
halde bu çalışmaları Kuruma bildirmeyen veya eksik bildiren,
2) Ay içinde bazı iş günlerinde
çalıştırılmadığına veya eksik ücret ödendiğine dair belgeleri kuruma
verilmeyen veya verilen bu belgeler kurumca geçerli sayılmayan,
sigortalılar ile ilgili olarak
düzenlenmesi gereken Sigortalı İşe Giriş Belgesi ve Aylık Prim ve
Hizmet Belgesi Ünitece yapılacak bir ay süreli tebligat ile ilgili
işveren veya aracıdan istenilir.
Söz konusu belgeler, yapılan tebligata
rağmen verilmediği takdirde Kurum Ünitesince resen düzenlenir.
Resen Prim Tahakkuku
Madde 39 –
a) Bu yönetmeliğin 38 inci maddesi
uyarınca;
b) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler
ile Yeminli Mali Müşavirlerce işyeri kayıtlarının incelenmesi
hakkında yönetmelik hükmüne istinaden düzenlenen rapor neticesinde ,
tahakkuk ettirilen primler, kanunun 80
inci maddesi de nazara alınmak suretiyle hesaplanacak gecikme zammı
ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ olunur.
İtiraz
Madde 40 –
İşveren, bu yönetmeliğin 38 ve 39 uncu
maddeleri uyarınca hesaplanarak tebliğ edilen prim borcuna karşı
tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde prim borcunu tebliğ eden
Üniteye dilekçe vermek veya bu dilekçeyi taahhütlü olarak göndermek
suretiyle itiraz edilebilir. Dilekçenin taahhütlü olarak
gönderilmesi halinde postaya verildiği tarih Kuruma verildiği tarih
olarak kabul edilir. İtiraza ilişkin dilekçe şekle tabi değildir.
Üniteye itiraz takibi durdurur.
İtirazın İncelenmesi
Madde 41 –
İtiraz, Ünite İtiraz Komisyonunda
incelenerek karara bağlanır.
İtiraz Süresinden Sonraki İddialar
Madde 42 –
İtiraz süresi geciktikten sonra
işveren yeni iddialar ileri süremez.
Maddi Hatalar
Madde 43 –
Maddi hatalar taraflarca ileri
sürülmemiş olsa bile Ünite İtiraz Komisyonunca resen nazara alınır.
İtirazdan Vazgeçme
Madde 44 –
İşveren veya vekili, itiraz hakkında
Ünite İtiraz Komisyonunca karar verilinceye kadar itirazdan
vazgeçebilir. Vazgeçme işverenin Üniteye vereceği bir dilekçe ile
veya bu husustaki beyanın tutanak ile tespiti sureti ile yapılır.
Vazgeçme beyanı açık olmalıdır. Vazgeçme halinde itiraz eden o olaya
münhasır olmak üzere itiraz hakkını kaybetmiş sayılır.
Kararlarda Bulunması Gereken
Hususlar
Madde 45 –
Ünite İtiraz Komisyonunca Alınan
Kararlarda;
-
Karar ve esas numarası,
-
İtiraz edenin adı, soyadı (veya
ticari unvanı) ve açık adresi,
-
İşyeri sicil numarası,
-
Tebliğ olunan prim borcunun tekrarı,
-
İtiraz olanın prim borcunun tekrarı,
-
Borç tebligatının tebliğ tarihi,
-
İtirazın yapıldığı tarih,
-
İtirazın konusu,
-
Kararın gerekçesi ve hüküm,
-
Karar tarihi,
Hususlarının bulunması gereklidir.
Kararların Adedi, Tebliği ve
Saklanması
Madde 46-
Ünite İtiraz Komisyonunca alınan karar
üç nüshada düzenlenir. Üyeler tarafından imzalanıp Ünite mührü ile
mühürlendikten sonra bir nüshası işyeri dosyasında muhafaza edilir,
bir nüshası itiraz edene tebliğ olunur, bir nüshası da Ünite de
klase edilir.
Ünite İtiraz Komisyonunun
Oluşturulması
Madde 47 -
Ünite İtiraz Komisyonu, müdür ve
yardımcısının başkanlığında, işveren servisi şefi, işveren memuru ve
varsa Ünite avukatından oluşur.
Ünite İtiraz Komisyonunun
Toplanması
Madde 48 -
Ünite İtiraz Komisyonu, iş durumuna
göre, Ünite müdürünün çağrısı üzerine haftada en az bir defa çalışma
saatleri içerisinde toplanır.
Toplantı günü , saati ve yeri Ünite
müdürü tarafından tespit edilir.
|