|
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı; satış amaçlı elde tutulan duran varlıklar
ve durdurulan faaliyetlere ilişkin 5 nolu
Türkiye Finansal Raporlama
Standardının yürürlüğe konulmasıdır.
(2) Adı geçen Türkiye Finansal
Raporlama Standardı bu Tebliğ ekinde yer almıştır.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Satış amaçlı elde tutulan duran varlıklar ve durdurulan
faaliyetlere ilişkin Türkiye Finansal
Raporlama Standardının kapsamı ekli TFRS 5 metninde yer
almaktadır.
Hukuki dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/2/2004 tarihli ve 2004/6924
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (b) bendine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Tebliğde geçen;
(a) TMSK ve Kurul: Türkiye Muhasebe Standartları
Kurulunu,
(b) TMS: Türkiye Muhasebe Standartlarını,
(c) TFRS: Türkiye Finansal
Raporlama Standartlarını,
ifade eder.
Yürürlük
MADDE 5 –
(1) Bu Tebliğ 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap
dönemleri için geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür.
EK
Türkiye Finansal
Raporlama Standardı
(TFRS 5)
Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve
Durdurulan Faaliyetler
Amaç
1. Bu TFRS’ nin amacı;
satış amaçlı elde tutulan varlıkların muhasebeleştirilme
esasları ile durdurulan faaliyetlere ilişkin olarak yapılması
gereken açıklama ve sunumları belirlemektir. Bu TFRS, özellikle,
aşağıda belirtilen hususları zorunlu kılar:
(a) Satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılma kriterlerini sağlayan varlıklar; defter
değerleri ile satış için katlanılacak maliyetler düşülmüş
gerçeğe uygun değerlerinden düşük olanı ile ölçülür ve söz
konusu varlıklar üzerinden amortisman
ayırma işlemi durdurulur; ve
(b) Satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılma kriterlerini sağlayan varlıklar bilançoda ayrı
olarak sunulur; durdurulan faaliyetlere ilişkin sonuçlar ise
gelir tablosunda ayrı olarak sunulur.
Kapsam
2. Bu TFRS’ nin
sınıflandırma ve sunum koşulları, işletmenin,
finansal tablolara yansıtılan tüm
duran varlıkları1 ile elden çıkarılacak varlık gruplarına
uygulanır. Bu TFRS’ nin ölçüm ile
ilgili koşulları; ilgili Standart doğrultusunda ölçülmesine
devam edilecek Paragraf 5’te belirtilen varlıklar hariç olmak
üzere, muhasebeleştirilen tüm duran varlıklara ve elden
çıkarılacak varlık gruplarına (Paragraf 4’te açıklandığı üzere)
uygulanır.
3. "TMS 1 Finansal
Tabloların Sunuluşu" Standardı doğrultusunda duran varlık olarak
sınıflandırılmış olan varlıklar, bu TFRS’de
yer alan satış amaçlı elde tutulma koşullarını karşılayana kadar
dönen varlık olarak sınıflandırılmaz. Bir işletmenin yeniden
satmak amacı ile edinmiş olduğu, normalde duran varlık olarak
işlem görecek bir sınıfa dahil olan varlıklar, bu TFRS
doğrultusunda satış amaçlı elde tutulma koşulunu sağlamadığı
sürece dönen varlık olarak sınıflandırılmaz.
4. Bazen bir işletme, tek bir işlem içerisinde, bir
varlık grubunu ilgili varlıklarla doğrudan ilişkili çeşitli
borçlar ile beraber elden çıkarır. Elden çıkarılan söz konusu
grup, bazen, nakit yaratan birimler grubu, nakit yaratan tek bir
birim, ya da nakit yaratan bir
biriminin2 parçası olabilir. Anılan grup, dönen varlıkları, kısa
vadeli borçları ve Paragraf 5’te bu
TFRS’nin ölçüm koşullarından hariç tutulmuş varlıklar da
dahil olmak üzere, işletmenin herhangi bir varlık veya borcunu
içerebilir. Bu TFRS’nin ölçme
hükümleri kapsamı içinde olan bir duran varlığın, elden
çıkarılacak bir duran varlık grubuna dahil olması durumunda, bu
TFRS’nin ölçüme ilişkin hükümleri
söz konusu grubun tamamına uygulanır ve böylelikle ilgili grup,
defter değeri ile satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun
değerinden düşük olanı ile ölçülmüş olur. Elden çıkarılacak
duran varlık grubunun içerisindeki her bir varlık ve borcun
ölçülmesi ile ilgili hükümler 18,19 ve 23 üncü Paragraflarda yer
almaktadır.
5. Bu TFRS’nin ölçüm
esasları3, aşağıda belirtilen Standartların kapsadığı varlıklara
tek başlarına veya elden çıkarılacak varlık grubunun bir parçası
olarak uygulanmaz:
a) Ertelenmiş vergi varlıkları (TMS 12 Gelir
Vergileri).
b) Çalışanlara sağlanan faydalar sonucunda edinilen
varlıklar (TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar).
c) "TMS 39 Finansal
Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme" kapsamındaki
finansal varlıklar.
d) "TMS 40 Yatırım Amaçlı
Gayrimenkuller" Standardındaki gerçeğe uygun değer
yöntemi doğrultusunda muhasebeleştirilen duran varlıklar.
e) "TMS 41 Tarımsal Faaliyetler" Standardı
doğrultusunda gerçeğe uygun değerinden tahmini pazar yeri
maliyetinin düşülmesi suretiyle ölçülen duran varlıklar.
f) "TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri" Standardında
tanımlanan, sigorta poliçeleri üzerindeki sözleşmeden doğan
haklar.
Satış amaçlı elde tutulan
duran varlıkların (elden çıkarılacak duran varlık grubunun)
sınıflandırılması
6. Bir duran varlığın defter değerinin
sürdürülmekte olan kullanımdan ziyade satış işlemi vasıtası ile
geri kazanılacak olması durumunda işletme, söz konusu duran
varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı
olarak sınıflandırır.
7. Bu durumun geçerli olabilmesi için; ilgili
varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) bu tür
varlıkların (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışında
sıkça rastlanan ve alışılmış koşullar çerçevesinde derhal
satılabilecek durumda olması ve satış olasılığının yüksek olması
gerekir.
8. Satış olasılığının yüksek olması için; uygun bir
yönetim kademesi tarafından, varlığın (veya elden çıkarılacak
varlık grubunun) satışına ilişkin bir plan yapılmış ve
alıcıların tespiti ile planın tamamlanmasına yönelik aktif bir
program başlatılmış olmalıdır. Ayrıca, varlık (veya elden
çıkarılacak varlık grubu) cari gerçeğe uygun değeriyle uyumlu
bir fiyat ile aktif olarak pazarlanıyor olmalıdır. Ayrıca
satışın, Paragraf 9’da izin verilen durumlar haricinde,
sınıflandırılma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde
tamamlanmış bir satış olarak muhasebeleştirilmesinin beklenmesi
ve planı tamamlamak için gerekli işlemlerin, planda önemli
değişiklikler yapılması veya planın iptal edilmesi ihtimalinin
düşük olduğunu göstermesi gerekir.
9. Çeşitli olay veya koşullar satış işleminin
tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu
gecikmenin, işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar
nedeniyle gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın (veya elden
çıkarılacak varlık grubunu) satışına yönelik satış planının
devam etmekte olduğuna dair yeterli kanıt bulunması durumunda;
satış işlemini tamamlamak için gerekli olan sürenin uzaması,
ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satış
amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını
engellemez. Anılan durum Ek-B’ de yer alan koşulların
gerçekleşmesi durumda geçerli olacaktır.
10. Takas işleminin, "TMS 16 Maddi Duran Varlıklar"
Standardı doğrultusunda ticari bir özünün bulunması durumunda,
ilgili satış işlemleri, duran varlıkların diğer duran
varlıklarla takasını içerir.
11. İşletmenin bir duran varlığı (veya elden
çıkarılacak varlık grubunu) sadece daha sonra elden çıkartma
amacıyla edinmiş olması durumunda, duran varlığı (veya elden
çıkarılacak varlık grubunu) edinme tarihinde satış amacıyla elde
tutulan olarak sınıflandırabilmesi; ancak Paragraf 8 de
belirtilen bir yıllık süre koşulunun sağlanması (Paragraf 9’da
izin verilen durumlar dışında) ve edinme tarihi itibariyle henüz
sağlanmamış olan Paragraf 7 ve 8’deki diğer koşulların edinme
tarihini müteakip kısa bir süre içerisinde (genellikle 3 ay
içerisinde) karşılanması ihtimalinin yüksek olması durumunda
mümkündür.
12. 7 ve 8 inci Paragraflardaki kriterlere uyumun
bilanço tarihinden sonra sağlanması durumunda; işletme,
finansal tablolarının yayımlanması
sırasında ilgili duran varlığı (veya elden çıkarılacak varlık
grubunu) satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırmaz.
Ancak söz konusu kriterlerin bilanço tarihinden sonra, fakat
finansal tabloların yayımlanmasına
ilişkin onaydan önce karşılanması durumunda, işletme Paragraf
41(a), (b), ve (d)’de belirtilen bilgileri dipnotlarda açıklar.
Kullanımdan çekilecek
duran varlıklar
13. İşletme, kullanımdan çekilecek bir duran
varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı
olarak sınıflandırmaz. Bunun nedeni; varlığın defter değerinin
esas itibariyle, kullanımının devamı suretiyle geri kazanılacak
olmasıdır. Ancak kullanımdan çekilmek üzere olan elden
çıkarılacak bir duran varlık grubunun, Paragraf 32 (a)-(c)’deki
koşulları sağlaması durumunda, işletme, ilgili grubun
kullanımına son verildiği gün itibariyle faaliyet sonuçlarını ve
nakit akışlarını Paragraf 33 ve 34 doğrultusunda, durdurulan
faaliyetler olarak sunar. Kullanımdan çekilecek duran varlıklar
(veya elden çıkarılacak varlık grupları); ekonomik ömürlerinin
sonuna kadar kullanılabilecek duran varlıklar (veya elden
çıkarılacak varlık grupları) ile satılmayıp faaliyetine son
verilecek olan duran varlıkları (veya elden çıkarılacak varlık
gruplarını) içerir.
14. İşletme geçici olarak kullanım dışı bırakılan
bir duran varlığı, kullanımdan çekilecek varlıklarda olduğu
gibi, sürekli bir biçimde kullanımdan kaldırılmış gibi
gösteremez.
Satış amaçlı elde tutulan
varlık olarak sınıflandırılan duran varlıkların (veya elden
çıkarılacak varlık gruplarının) ölçümü
Duran varlığın (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) ölçümü
15. İşletme satış amaçlı elde tutulan varlık olarak
sınıflandırılan bir duran varlığı (veya elden çıkarılacak duran
varlık grubunu) defter değeri ile satış maliyeti düşülmüş
gerçeğe uygun değerinden düşük olanı ile ölçer.
16. Yeni edinilmiş bir varlığın (veya elden
çıkarılacak duran varlık grubu), satış amaçlı elde tutulan
varlık olarak sınıflandırılma koşullarını karşılaması halinde
(bakınız: Paragraf 11), Paragraf 15’de yer alan hükmün
uygulanması, ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak duran
varlık grubunun) daha önce sınıflandırılmamış olması koşuluyla
(veya elden çıkarılacak varlık grubunun) ilk
muhasebeleştirilmesi sırasında defter değeri (örneğin, maliyeti)
ile satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerinden düşük olanı
ile ölçülmesi sonucunu doğurur. Bu nedenle, ilgili varlık (veya
elden çıkarılacak duran varlık grubu), işletme birleşmesinin bir
parçası olarak edinilmiş ise, gerçeğe uygun değerinden satış
maliyetinin düşülmesi suretiyle ölçülür.
17. Satışın bir yıldan uzun süre içerisinde
gerçekleşmesi durumunda, işletme satış maliyetini bugünkü
değerinden ölçer. Satış maliyetinin bugünkü değerinde, zamanın
geçmesinden kaynaklanan bir artış,
finansman maliyeti olarak kâr veya zarar içerisinde gösterilir.
18. İlgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık
grubunun) satış amaçlı elde tutulan varlık olarak ilk
sınıflandırmasının hemen öncesinde, söz konusu varlığın (veya
grup içindeki tüm varlık ve gruba ilişkin borçların) defter
değeri, ilgili TFRS’ler çerçevesinde
ölçülür.
19. Elden çıkarılacak bir varlık grubunun sonraki
yeniden ölçümünde; bu TFRS’nin ölçme
koşulları içerisinde yer almayan, ancak satış amaçlı elde
tutulan olarak sınıflandırılan söz konusu gruba dahil bulunan
herhangi bir varlık veya borcun defter değeri, anılan grubun
satış maliyetinin gerçeğe uygun değerinden düşülmesi suretiyle
yeniden ölçülmesi öncesinde, ilgili
TFRS’ler çerçevesinde yeniden ölçülür.
Değer düşüklüğü
zararlarının ve iptallerinin muhasebeleştirilmesi
20. İşletme, Paragraf 19’a göre
muhasebeleştirilmemiş olması durumunda, başlangıçta veya daha
sonra, bir varlığın (veya elden çıkarılacak bir varlık grubunun)
değerinin satış maliyetinin gerçeğe uygun değerden düşülerek
elde edilen değerine kadar azaltılması durumunda, değer
düşüklüğü zararını finansal
tablolarına yansıtır.
21. Bu TFRS veya daha öncesinde "TMS 36 Varlıklarda
Değer Düşüklüğü" Standardı doğrultusunda muhasebeleştirilen
birikmiş değer düşüklüğü zararlarını aşmamak koşuluyla işletme,
satış maliyetinin gerçeğe uygun değerinden düşülerek bulunan
değerinde sonradan meydana gelecek herhangi bir artışı kazanç
olarak muhasebeleştirir.
22. İşletme, elden çıkarılacak bir varlık grubunun
satış maliyetinin gerçeğe uygun değerden düşülerek bulunan
değerinde sonradan meydana gelecek herhangi bir artışı aşağıdaki
koşullar dahilinde kazanç olarak muhasebeleştirir:
(a) Paragraf 19 doğrultusunda muhasebeleştirilmemiş
olması; ancak
(b) Bu TFRS’de
belirtilen ölçme koşullarını sağlayan duran varlıklar için, bu
TFRS veya daha öncesinde TMS 36’ya göre muhasebeleştirilmiş olan
birikmiş değer düşüklüğü zararlarını aşmaması koşuluyla.
23. Elden çıkarılacak varlık grubu için
muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı (veya sonradan meydana
gelen herhangi bir kazanç), bu TFRS’nin
ölçme koşulları kapsamına giren grup içindeki duran varlıkların
defter değerini, TMS 36’nın 104 (a) ve (b) ile 122
nci Paragraflarında belirtilen
dağıtım esasları çerçevesinde azaltır (veya arttırır).
24. Bir duran varlığın (veya elden çıkarılacak bir
varlık grubunun) satış gününe kadar muhasebeleştirilmeyen kazanç
veya kaybı, ilgili varlığın bilanço dışı bırakıldığı gün
itibariyle muhasebeleştirilir. Bilanço dışı bırakılma
koşullarına aşağıda belirtilen Standartlarda düzenlenmiştir:
(a) Maddi duran varlıklar için, TMS 16’nın 67-72
nci Paragrafları; ve
(b) Maddi olmayan duran varlıklar için, "TMS 38
Maddi Olmayan Duran Varlıklar" Standardının 112-117
nci Paragrafları.
25. İşletme, satış amaçlı sınıflandırılan veya
satış amaçlı sınıflandırılan elden çıkarılacak varlık grubunun
bir parçası olan bir duran varlığı amortismana tabi tutmaz (veya
itfa etmez). Satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan
elden çıkarılacak varlık grubuna ilişkin borçlara ait faiz veya
diğer giderlerin muhasebeleştirilmesine devam eder.
Satış planına ilişkin
değişiklikler
26. İşletme bir varlığı (veya elden çıkarılacak
varlık grubunu) satış amaçlı olarak sınıflandırılmış ancak,
Paragraf 7-9’da yer alan koşullar artık karşılanamamakta ise,
söz konusu varlığın (veya elden çıkarılacak grubunun) satış
amaçlı olarak sınıflandırılmasına son verir.
27. İşletme, satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılmasına son verilen bir duran varlığı (veya satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak bir
varlık grubuna dahil edilmesine son verilen bir duran varlığı);
(a) Satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılmasından önceki ve varlığın (veya elden çıkarılacak
varlık grubunun) satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılmamış olması durumunda ortaya çıkan amortisman,
itfa veya yeniden değerleme ile ilgili düzeltmeler göz önüne
alınarak belirlenen defter değeri, ve
(b) Sonradan satılmamasına karar verildiği gündeki
geri kazanılabilir tutarından4,
düşük olanı ile ölçer.
28. İşletme, Paragraf 7-9’da yer alan koşulların
artık karşılanmadığı dönemde; satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılmasına son verilen duran varlığın defter değeri
için gerekli olan düzeltmeleri, devam etmekte olan
faaliyetlerden elde edilen gelirler5 hesabına dahil eder.
İşletme bu düzeltmeleri, varsa, Paragraf 37 doğrultusunda
muhasebeleştirilen kâr veya zararın sunulduğu gelir tablosu
içerisinde sunar.
29. İşletme satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılan elden çıkarılacak gruptan tek bir varlık veya
borcu çıkarması durumunda; söz konusu grupta kalan diğer varlık
ya da borçları, Paragraf 79’da yer
alan koşulların sağlanması şartıyla grup olarak ölçmeye devam
eder. Aksi takdirde, grupta kalan ve kendi başlarına satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılma koşullarını sağlayan
duran varlıklar, defter değeri ile o tarihteki satış maliyeti
düşülmüş gerçeğe uygun değerlerinin düşük olanı üzerinden
bireysel olarak ölçülür. Koşulları sağlamayan herhangi bir duran
varlığın satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılmasına
Paragraf 26 uyarınca son verilir.
Sunum ve açıklama
30. İşletme, duran varlıkların (veya elden
çıkarılacak varlık gruplarının) elden çıkarılmasının veya
durdurulan faaliyetlerin finansal
etkilerini finansal tablo
kullanıcılarının değerlendirebilmelerini sağlayacak bilgiyi
sunar ve kamuoyuna açıklar.
Durdurulan faaliyetlerin
sunumu
31. Bir işletme birimi, faaliyetleri ve
finansal raporlama amaçları
açısından işletmenin diğer kısmından açıkça ayırt edilebilen
faaliyet ve nakit akışlarını kapsar. Başka bir deyişle; bir
işletme birimi, kullanım amaçlı olarak elde tutulması sırasında
nakit yaratan birim ya da birimler
grubu olacaktır.
32. Durdurulan bir faaliyet, bir işletmenin elden
çıkarılan veya satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılan bir kısmıdır ve:
(a) Ayrı bir ana iş kolunu veya faaliyetlerin
coğrafi bölgesini ifade eder,
(b) Ayrı bir ana iş kolunun veya faaliyetlerin
coğrafi bölgesinin tek başına koordine edilmiş bir plan
çerçevesinde satışının bir parçasıdır, veya
(c) Sadece yeniden satış amacı ile elde edilen bir
bağlı ortaklıktır.
33. İşletme aşağıdakileri kamuoyuna açıklar:
(a) Gelir tablosunda aşağıdakilerin toplamını
gösteren tek bir tutar:
(i) Durdurulan faaliyetlerin vergi sonrası kâr veya
zararı ve
(ii) Gerçeğe uygun
değerden satış maliyetlerinin düşülmesi suretiyle ölçülmesi veya
durdurulan faaliyetleri oluşturan varlık veya varlık grubunun
(gruplarının) elden çıkarılması sırasında muhasebeleştirilen
vergi öncesi kazanç veya kayıplar.
(b) (a) maddesinde yer alan tutarın aşağıdakiler
çerçevesinde analizi:
(i) Durdurulan faaliyetlerle ilgili gelirler,
giderler ve vergi öncesi kâr veya zarar;
(ii) TMS 12 Paragraf
81(h) uyarınca ilgili gelir vergisi gideri,
(iii) Gerçeğe uygun
değerden satış maliyetlerinin düşülmesi suretiyle ölçülmesi veya
durdurulan faaliyetleri oluşturan varlık veya varlık grubunun
(gruplarının) elden çıkarılması sırasında muhasebeleştirilen
kazanç veya kayıplar; ve
(iv) TMS 12 paragraf 81(h) uyarınca ilgili gelir
vergisi gideri.
Söz konusu analiz, dipnotlarda veya gelir
tablosunda sunulabilir. Analizin gelir tablosunda sunulması
durumunda, sürdürülen faaliyetlerden ayrı olarak, durdurulan
faaliyetler için tanımlanan bir bölümde gösterilir. Edinilmesi
sırasında satış amaçlı elde tutulan duran varlık olarak
sınıflandırılma koşullarını taşıyan, yeni elde edilen bağlı
ortaklık niteliğindeki elden çıkarılacak varlık gruplarına
ilişkin herhangi bir analiz yapılmasına gerek yoktur (bakınız:
Paragraf 11).
(c) Durdurulan faaliyetlerin işletme, yatırım ve
finansman faaliyetleriyle ilişkilendirilen net nakit akışları.
Söz konusu açıklama dipnotlarda veya gelir tablosu üzerinde
sunulabilir. Edinilmesi sırasında satış amaçlı elde tutulan
duran varlık olarak sınıflandırılma koşullarını taşıyan, bağlı
ortaklık niteliğindeki yeni edinilen elden çıkarılacak varlık
grupları açısından anılan tür bir açıklamaya gerek yoktur
(bakınız: Paragraf 11).
34. Kamuoyuna yapılacak açıklamanın, sunumu yapılan
son döneme ilişkin bilanço tarihi itibariyle durdurulan
faaliyetlerin tamamını kapsaması açısından; işletme, Paragraf
33’te belirtilen açıklamaları finansal
tablolarında yer alan önceki dönemlere ilişkin olarak yeniden
sunar.
35. Daha önce durdurulan faaliyetler içinde
gösterilmiş önceki dönemlere ait durdurulan faaliyetlerin elden
çıkarılması ile doğrudan ilişkili olan tutarlara ilişkin olarak
cari dönemde yapılacak düzeltmeler, ayrı bir "durdurulan
faaliyetler" bölümünde yer alır. Söz konusu düzeltmelerin
niteliği ve tutarı açıklanır. Bu düzeltmelerin ortaya
çıkabileceği durumlara ilişkin örneklere aşağıda yer
verilmiştir:
(a) Satın alma fiyatına ilişkin düzeltmeler ile
tazminat konularının alıcı ile çözülmesi gibi, elden çıkarma
işleminin koşullarından ortaya çıkan belirsizliklerin çözümü.
(b) Satıcı tarafından yüklenilmiş olan çevresel ve
ürün garantisi ile ilgili yükümlülükler gibi, elden çıkarma
öncesi ilgili bölümün faaliyetleri ile doğrudan bağlantılı olan
ve bu nedenle ortaya çıkan belirsizliklerin çözümü.
(c) Anlaşmanın elden çıkarma işlemi ile doğrudan
bağlantılı olması durumunda, çalışanlara sağlanan fayda planı
yükümlülüklerinin ödenmesi.
36. Bir işletme, işletmenin bir bölümünün satış
amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılmasına son vermesi
durumunda; bölüm faaliyetlerinin Paragraf 33–35 doğrultusunda
önceden durdurulan faaliyetler içinde gösterilen sonuçları
yeniden sınıflandırılır ve gösterilen tüm dönemler için
sürdürülen faaliyetlerden elde edilen gelirler hesabına dahil
edilir. Önceki dönemlere ait tutarlar için ise, sunumunun
yeniden yapılmış olduğu açıklaması yapılır.
Sürdürülen faaliyetlere
ilişkin kazanç veya kayıplar
37. Durdurulan faaliyetler tanımına uymayan satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılmış duran varlığın (veya
elden çıkarılacak varlık grubunun) yeniden ölçülmesinden
kaynaklanan herhangi bir kazanç veya kayıp, sürdürülen
faaliyetlere ilişkin kâr veya zarara dahil edilir.
Satış amacıyla elde
tutulan olarak sınıflandırılan duran varlık
ya da elden çıkarılacak varlık grubunun sunumu
38. Bir işletme, satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılan bir duran varlığı ve satış amacıyla elde tutulan
olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak bir varlık grubunun
içindeki varlıklarını bilançoda diğer varlıklardan ayrı olarak
gösterir. Satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılan
elden çıkarılacak bir varlık grubuna ilişkin borçlar da
bilançoda diğer borçlardan ayrı olarak gösterilir. Bu varlık ve
borçlar mahsup edilmez ve tek bir tutar olarak gösterilmez.
Paragraf 39’da izin verilenler hariç olmak üzere, satış amacıyla
elde tutulan olarak sınıflandırılan varlık ve borçların ana
sınıfları bilanço üzerinde ayrı ayrı
veya dipnotlarda açıklanır. İşletme, doğrudan
özkaynaklar içinde
finansal tablolarına yansıtmış
olduğu satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılan duran
varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu) ile ilişkili
herhangi bir birikmiş gelir veya gider tutarını ayrı
ayrı gösterir.
39. Elden çıkarılacak varlık grubunun,
edinildiğinde satış amaçlı sınıflandırma kriterlerine uyan
(bakınız: Paragraf 11) yeni edinilmiş bir bağlı ortaklık olması
durumunda, varlık ve borçların ana sınıflamalarına ilişkin
açıklamanın yapılması gerekmez.
40. İşletme, önceki dönem bilançolarında duran
varlıklar veya satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan
elden çıkarılacak varlık gruplarına ilişkin varlık ve borçlara
ait tutarları; son dönem bilanço sunumundaki sınıflandırmayı
yansıtması için tekrar sınıflandırmaz veya yeniden göstermez.
Ek açıklamalar
41. Cari dönem içinde satış amaçlı elde tutulan
olarak sınıflandırılan veya satılmış olan bir duran varlığa
(veya elden çıkarılacak varlık grubuna) ilişkin olarak aşağıdaki
bilgiler dipnotlarda açıklanır:
(a) İlgili duran varlığın (veya elden çıkarılacak
varlık grubunun) tanımı;
(b) Satışın veya muhtemel elden çıkarmanın nitelik
ve koşulları ile anılan elden çıkarma işleminin tahmini yöntem
ve zamanlaması;
(c) Paragraf 20-22 doğrultusunda muhasebeleştirilen
kazanç veya kayıp ile, gelir tablosu üzerinde ayrıca
gösterilmemiş olması durumunda, gelir tablosunda anılan kazanç
veya kayıp yer aldığı başlık;
(d) Uygulanabilmesi durumunda, duran varlığın (veya
elden çıkarılacak varlık grubunun) "TMS 14 Bölümlere Göre
Raporlama" Standardı çerçevesinde gösterildiği bölüm.
42. Paragraf 26 veya 29’dan herhangi birinin
uygulanması durumunda, işletmenin duran varlık (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) satış planında değişiklik yapıldığı
dönemde ilgili kararın alınmasına yol açan nitelik ve koşullar
ile alınan kararın sunulduğu dönem veya herhangi bir önceki
dönem faaliyet sonuçlarına olan etkisi açıklanır.
Geçiş
hükümleri
43. Bu TFRS, yürürlük tarihinden sonra, satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırma koşullarını sağlayan
duran varlıklar (veya elden çıkarılacak varlıklar grubu) ile
durdurulan faaliyet olarak sınıflandırılma koşullarını sağlayan
faaliyetlere uygulanır. İşletme bu TFRS’yi,
yürürlük tarihinden önceki herhangi bir tarihte satış amaçlı
elde tutulan olarak sınıflandırma koşullarını sağlayan tüm duran
varlıklarına (veya elden çıkarılacak varlık grubuna) ve
durdurulan faaliyet olarak sınıflandırılma koşullarını sağlayan
faaliyetlerine; bu TFRS’ yi uygulamak için gerekli olan
değerleme ve diğer bilgilerin gereken koşulların sağlandığı
tarihte edinilmiş olmaları koşuluyla uygulayabilir.
Yürürlük tarihi
44. "-"
45. "-"
EK A
Terimlere ilişkin tanımlar
Bu Ek ilgili TFRS’nin ayrılmaz bir
parçasıdır.
Nakit yaratan birim
Diğer varlıklardan veya varlık gruplarından sağlanan nakit
girişlerinden büyük ölçüde bağımsız olan ve nakit girişi
oluşturan belirlenebilir en küçük varlıklar grubu.
İşletme birimi
Faaliyetleri ve finansal raporlama
amaçları bakımından işletmenin geri kalanından açıkça ayırt
edilebilen faaliyetler ve nakit akışları.
Satış maliyetleri
Bir varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) elden
çıkarılmasıyla doğrudan ilişkilendirilebilen ve finansman
maliyetleri ile gelir vergisi gideri dışında kalan ek
maliyetler.
Dönen varlık
Aşağıdaki koşullardan herhangi birisini sağlayan varlık:
(a) Varlığın, işletmenin normal faaliyet döngüsü içerisinde
gerçekleşmesinin, satılmasının veya tüketilmesinin beklenmesi.
(b) Temelde ticari amaçla elde tutulması.
(c) Bilanço tarihinden sonraki oniki
ay içerisinde nakde çevrilmesinin beklenmesi, veya
(d) Bilanço tarihinden itibaren en az
oniki ay sonrasına kadar, takası veya bir borcun
ödenmesinde kullanılması sınırlandırılmamış nakit veya nakit
benzeri varlık.
Durdurulan faaliyet
Elden çıkarılmış veya satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılmış olan ve aşağıdaki koşullardan birini sağlayan
işletme birimi:
(a) Ayrı büyük bir iş alanını veya ayrı bir coğrafi faaliyet
alanını temsil etmektedir,
(b) Ayrı büyük bir iş alanının veya coğrafi faaliyet alanının
elden çıkarılmasını öngören tek başına koordine edilmiş bir
planın parçasıdır veya,
(c) Sadece yeniden satışa yönelik bir öngörüyle edinilmiş
bir bağlı ortaklıktır.
Elden çıkarılacak varlık grubu
Satış veya diğer yollarla, bir grup olarak, içerisinde bulunan
varlıklarla doğrudan ilişkili olan borçlarla beraber tek bir
işlemde elden çıkarılacak varlıklar grubu. Anılan grubun, "TMS
36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü" Standardının 80-87
Paragraflarında belirtildiği şekilde, üzerine şerefiye tahsis
edilmiş nakit yaratan bir birim veya bu birim içerisinde yer
alan bir faaliyet olması durumunda, söz konusu grup işletme
birleşmesinde kazanılmış olan şerefiyeyi de içerir.
Gerçeğe uygun değer
Karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli gruplar
arasında bir varlığın el değiştirmesi ya
da bir borcun ödenmesi durumunda ortaya çıkması gereken
tutardır.
Kesin alış taahhüdü
İlişkili olmayan kişilerle yapılan ve aşağıdaki konularla ilgili
olarak her iki tarafı da bağlayıcı ve çoğunlukla hukuki açıdan
zorlayıcı nitelikte, (a) işlemlerin fiyat ve zamanlaması da
dahil olmak üzere bütün önemli koşulların açıkça belirtildiği,
ve (b) başarıyı yüksek biçimde olası kılmaya yetecek düzeyde
başarısızlığa yönelik cezai koşullar içeren anlaşma.
Yüksek düzeyde olası
Olasıdan çok daha muhtemel.
Duran varlık
Dönen varlık tanımına uymayan varlık.
Olası
Gerçekleşmesi, gerçekleşmeme ihtimalinden daha muhtemel.
Geri kazanılabilir tutar
Varlığın gerçeğe uygun değerinden satış maliyetlerinin düşülmesi
sonucunda bulunan tutar ile kullanım değerinden büyük olanı.
Kullanım değeri
Bir varlığın süregelen kullanımından ve ekonomik ömrünün sonunda
elden çıkarılmasından kaynaklanan tahmini gelecek nakit
akışlarının bugünkü değeri.
EK B
Uygulama eki
Bu ek ilgili TFRS’nin
ayrılmaz bir parçasıdır.
Bir satışın tamamlanması için gereken sürenin
uzatılması
B1 Paragraf
9’da belirtildiği gibi, gecikmenin işletmenin kontrolü dışındaki
olay veya koşullardan kaynaklandığı ve işletmenin ilgili varlığı
(veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satmaya yönelik planına
bağlı kaldığına yönelik ortada yeterli kanıt bulunduğu
durumlarda, bir satışın tamamlanması için gereken sürenin
uzatılması bu varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun)
satış için elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını
engellemez. Buna göre, Paragraf 8’de belirtilen bir senelik süre
zorunluluğuna getirilen istisna, aşağıda belirtilen olay veya
koşulların ortaya çıktığı durumlarda uygulanır:
(a) İşletme, duran varlığı satmaya
yönelik planını taahhüt ettiği tarihte (veya elden çıkarılacak
varlık grubunun), normal olarak diğerlerinin (alıcı olmayan)
ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun)
takasına ilişkin olarak satışın tamamlanması için gereken süreyi
uzatacak yeni koşullar ileri sürmesini bekler ve:
(i) Anılan koşulların
gerçekleştirilmesine yönelik eylemler, kesin bir alış taahhüdü
elde edilinceye kadar başlatılmaz, ve
(ii) Kesin
bir alış taahhüdünün bir senelik zaman dilimi içerisinde elde
edilmesi yüksek derecede olasıdır.
(b) İşletme kesin bir alış taahhüdü
elde etmiş ve sonuç olarak, alıcı veya diğerleri, daha önce
satış için elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmış olan
duran varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışı
için gerekli olan süreyi beklenmedik şekilde uzatacak yeni
koşullar ileri sürmüştür ve:
(i) İleri sürülen koşullara yanıt
vermek amacıyla zamanında harekete geçilmiş,
ve
(ii)
Geciktirici sebeplere ilişkin uygun bir çözüm beklenmektedir.
(c) İlk bir yıllık dönem boyunca daha
önce öngörülmeyen koşullar ortaya çıkmış ve sonuç olarak, daha
önce satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılan bir
duran varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu) ilgili
dönemin sonu itibariyle satılmamış ve:
(i) İlk bir yıllık dönem boyunca
işletme koşullardaki değişiklikleri karşılayabilmek için gerekli
tedbirleri almıştır,
(ii) Duran
varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu), koşullardaki
değişikliğe paralel olarak uygun bir fiyatla aktif olarak
pazarlanmaktadır ve,
(iii)
Paragraf 7 ve 8’deki koşullar karşılanmıştır.
—————————
1 Likidite sunumuna göre sınıflandırılan
varlıklar açısından duran varlıklar; bilanço tarihinden itibaren
12 aydan daha fazla bir sürede geri kazanılması beklenilen
tutarları içeren varlıklardır. 3 üncü Paragraf bu tür
varlıkların sınıflandırılmasında uygulanır.
2 Ancak, bir varlık veya varlıklar grubundan
elde edilen nakit akışının, esasen, sürdürülen kullanımından
değil, satışından kaynaklanması beklenmekte ise, söz konusu
varlıklar diğer varlıklardan kaynaklanan nakit akışlarına daha
az bağımlı hale gelir ve nakit yaratan bir birimin parçası olan
elden çıkarılacak varlıklar grubu, ayrı bir nakit yaratan birim
şekline bürünür.
3 Söz
konusu varlıkların diğer uygun TFRS’ler
aracılığıyla ölçülmesini gerektiren 18 ve 19 uncu Paragraflar
dışındaki.
4 Duran varlığın nakit yaratan bir birimin
parçası olması durumunda, geri kazanılabilir değeri, TMS 36
doğrultusunda ilgili nakit yaratan birimde oluşan değer
düşüklüğü zararının dağıtılması sonrasında belirlenen defter
değeridir.
5 Varlığın satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılması öncesinde TMS 16 veya TMS 38 doğrultusunda
yeniden değerlenmiş maddi veya maddi olmayan duran varlık
olmaması durumunda, düzeltme yeniden değerleme artışı veya
azalışı olarak gösterilir.
|