|
Amaç
Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; bilanço tarihinden
sonraki olaylara ilişkin 10 nolu Türkiye Muhasebe Standardının yürürlüğe
konulmasıdır.
Adı geçen Türkiye Muhasebe Standardı bu Tebliğ ekinde yer
almıştır.
Kapsam
Madde 2 - Bilanço tarihinden sonraki olaylara ilişkin
Türkiye Muhasebe Standardının kapsamı ekli TMS 10 metninde yer
almaktadır.
Hukuki Dayanak
Madde 3 - Bu Tebliğ, 28/07/1981 tarih ve 2499 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/02/2004 tarihli ve
2004/6924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (b) bendine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Tebliğde geçen;
TMSK ve Kurul : Türkiye Muhasebe Standartları
Kurulunu,
TMS : Türkiye Muhasebe
Standartlarını,
ifade eder.
Yürürlük
Madde 5 - Bu Tebliğ 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan
hesap dönemleri için geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 6 - Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe
Standartları Kurulu yürütür.
EK
Türkiye Muhasebe Standardı
(TMS 10)
Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar
Amaç
1. Bu standardın amacı;
(a) bir işletmenin, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan
olaylar nedeniyle finansal tablolarında hangi durumlarda düzeltme
gerekeceğini ve
(b) bilançonun yayımı için onayın verildiği tarih
hakkında ve bilanço tarihinden sonraki olaylarla ilgili finansal
tablolarda açıklanması gereken bilgileri belirlemektir.
Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan olayların,
işletmenin sürekliliği varsayımının yapılmasını engellemesi durumunda,
finansal tablolar, işletmenin sürekliliği varsayımı yapılarak
düzenlenemez.
Kapsam
2. Bu standart, bilanço tarihinden sonra
ortaya çıkan olayların muhasebeleştirilmesinde ve dipnotlarda yapılacak
açıklamalarda uygulanır.
Tanımlar
3. Bu standartda geçen terimlerin anlamları
aşağıdaki gibidir:
Bilanço tarihinden sonraki olaylar;
bilanço tarihi ile finansal tabloların yayımı için onaylandığı tarih
arasında işletme lehine veya aleyhine ortaya çıkan olayları ifade eder.
Bilanço tarihinden sonraki olaylar ikiye ayrılır:
a) Bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren
olaylar; (bilanço tarihi itibarıyla ilgili olayların var olduğuna
ilişkin kanıtları gösteren koşulların bulunduğu durumlar) ve,
b) Bilanço tarihinden sonra düzeltme gerektirmeyen
olaylar; (ilgili olayların bilanço tarihinden sonra ortaya çıktığını
gösteren koşulların bulunduğu durumlar)
4. Finansal tabloların yayımı için onaylamaya
yönelik süreçler, yönetimin yapısına ve finansal tabloların hazırlanması
ve sonuçlandırılmasında dikkate alınan yasal düzenlemeler ve
uygulamalara göre farklılık gösterebilir.
5. Bazı durumlarda, İşletmelerin finansal
tablolarını, finansal tabloların yayımından sonra onaylamak (ibra
edilmek) üzere ortaklarına sunması gerekebilmektedir. Bu gibi
durumlarda, finansal tabloların, ortakların finansal tabloları
onayladığı (ibra ettiği) tarih itibariyle değil, yönetim kurulunun yayım
için karar aldığı tarih itibariyle onaylandığı kabul edilmektedir.
Örnek
Bir işletmenin yönetimi, 31 Aralık 20X1 tarihi itibariyle
hazırlanan finansal tablolarını, 28 Şubat 20X2 tarihinde düzeltmeye tabi
taslak olarak hazırlamıştır. 18 Mart 20X2 tarihinde, yönetim kurulu
finansal tabloları incelemiş ve yayımlanmak üzere onay vermiştir.
İşletme 19 Mart 20X2 tarihinde, karını ve bazı diğer finansal
bilgilerini açıklamıştır. Finansal tablolar, 1 Nisan 20X2 tarihinde,
ortaklara ve diğer şahıslara sunulmuştur. Ortaklar, 15 Mayıs 20X2
tarihli genel kurulda finansal tabloları ibra etmiş ve ibra edilen
finansal tablolar 17 Mayıs 20X2 tarihinde düzenleyici kuruluşa
iletilmiştir.
Bu durumda, finansal tabloların onay tarihi, yönetim
kurulunun yayım için onay verdiği tarih olan 18 Mart 20X2 tarihidir.
6.
Bazı durumlarda işletme yönetimlerinin, finansal tabloları tamamıyla
idari olmayan şahıslardan oluşmuş bir üst kurula onaylanmak üzere
sunması gerekebilir. Bu durumda finansal tablolar, yönetimin üst kurula
sunulmasına karar verdiği tarih itibariyle onaylanmış olur.
Örnek
18 Mart 20X2 tarihinde, işletme yönetim kurulu, finansal
tablolarını, üst kurula sunulmak üzere onaylamıştır. Üst kurul tamamıyla
idari olmayan şahıslardan oluşmuştur ve çalışanların ve diğer tarafların
temsilcilerini de bünyesinde bulundurmaktadır. Üst kurul, 26 Mart 20X2
tarihinde, finansal tabloları onaylamıştır. Finansal tablolar 1 Nisan
20X2 tarihinde, ortaklara ve diğer şahıslara sunulmuştur. Ortaklar, 15
Mayıs 20X2 tarihli genel kurulda finansal tabloları ibra etmiş ve
finansal tablolar 17 Mayıs 20X2 tarihinde, düzenleyici kuruluşa
iletilmiştir.
Bu durumda, finansal tabloların onay tarihi; yönetimin,
finansal tabloları üst kurula sunulmak üzere onayladığı 18 Mart 20X2
tarihidir.
7. Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan
olaylar; finansal tabloların yayımı için onay verildiği tarihe kadar
ortaya çıkan olayları kapsar. Söz konusu olaylar kar tutarının veya bir
takım başka finansal bilgilerin açıklanmasından sonra oluşmuş olsa dahi,
bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan olay olarak dikkate alınır.
Finansal Tabloya Alınma ve Değerleme Esasları
Bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olaylar
8. İşletmeler; bilanço tarihinden sonraki
düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal
tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltmekle
yükümlüdür.
9. Aşağıda yer alan hususlar, bilanço
tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olaylara örnek olarak
verilmiştir. Bu olayların ortaya çıkması durumunda, ilgili kalemin
tutarı buna göre düzeltilir veya daha önce finansal tablolara alınmamış
olanlar finansal tablolara alınır.
a) İşletmenin bilanço tarihi itibariyle bir
borcunun bulunduğunu teyit eden, bilanço tarihinden sonra sonuçlanmış
bir dava ile ilgili olarak; daha önce finansal tablolara alınan karşılık
tutarları ‘’TMS 37 Karşılıklar, koşullu yükümlülükler ve koşullu
varlıklar standardı’’ uyarınca düzeltilir ya da ilgili tutar için
ayrılan karşılık finansal tablolara alınır. Sonucun, TMS 37 paragraf 16
kapsamında ele alınabilmesine olanak tanıyacak kanıtlar sunması
nedeniyle, işletmenin bu durumu sadece bilanço dışı yükümlülük olarak
göstermesi yeterli değildir.
b) Bilanço tarihi itibariyle bir varlığın
değerinde düşüklük olduğuna veya daha önce finansal tablolara alınan
değer düşüklüğü tutarının düzeltilmesi gerektiğine dair bir bilginin
bilanço tarihinden sonra ortaya çıkması halinde; örneğin,
(i) bilanço tarihi itibarıyla işletmenin
alacaklı olduğu bir müşterisinin bilanço tarihinden sonra iflas etmesi,
bilanço tarihi itibarıyla söz konusu alacakla ilgili bir zararın var
olduğunun teyidi şeklinde
değerlendirilir. Bu durumda ilgili alacağın kayıtlı değerinin
düzeltilmesi zorunludur.
(ii) Stokların bilanço tarihinden sonra
satılması, bu stokların bilanço tarihindeki net gerçekleşebilir
değerleri hakkında bilgi verebilir.
c) Bilanço tarihinden önce satın alınan
varlıkların maliyetlerinin veya satılan varlıklardan elde edilen
gelirlerin, bilanço tarihinden sonra belirli hale gelmesi düzeltme
gerektirir.
d) Bilanço tarihinden önceki olaylar
nedeniyle, kardan pay veya ikramiye gibi bilanço tarihi itibarıyla
hukuki veya zımni kabule dayalı bir borcun olduğu durumlarda, ikramiye
veya kardan payın bilanço tarihinden sonra belirli hale gelmesi düzeltme
gerektirir. (bkz TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar)
e) Bilanço tarihi itibarıyla, finansal
tabloların gerçeğe uygun olmadığını gösteren hata ve hilelerin bilanço
tarihinden sonra ortaya çıkarılması düzeltme gerektirir.
Bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektirmeyen
olaylar
10. Bilanço tarihinden sonraki düzeltme
gerektirmeyen olaylar için finansal tablolarda herhangi bir düzeltme
yapılmaz.
11. Bilanço tarihinden sonraki düzeltme
gerektirmeyen olaylara, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için onay
verme tarihi arasında yatırımların piyasa değerlerinde ortaya çıkan
değer düşüklükleri örnek olarak verilebilir. Bu değer düşüklükleri,
yatırımların bilanço tarihindeki durumu ile ilgili olmayıp, sonraki
dönemlerde ortaya çıkan durumu yansıttığından, yatırımlara ilişkin
finansal tablolara alınan tutarlarda herhangi bir düzeltme yapılmaz.
Benzer şekilde, yatırımlarla ilgili olarak, paragraf 21 uyarınca ek
açıklamalar yapılması gerekli olabilir, ancak bilanço tarihi itibarıyla
açıklanan tutarlar güncellenmez.
Temettüler
12. Hisse senedi sahiplerine; (TMS 32 Finansal
Araçlar: Açıklamalar ve Sunum’daki tanımlar uyarınca) ödeneceği bilanço
tarihinden sonra ilan edilen temettüler ile ilgili olarak, bilanço
tarihinde işletmelerce herhangi bir yükümlülük finansal tablolara
alınmaz.
13. Ödeneceği, bilanço tarihinden sonra ancak
bilançonun yayımı için onay verilen tarihten önce ilan edilen temettüler
(örneğin; temettülerin onaylanması ve dolayısıyla artık işletmenin
isteğine bağlı olmaması durumunda); TMS 37’de belirtilen kısa vadeli
yabancı kaynaklara ilişkin kriterleri taşımadığından yükümlülük olarak
finansal tablolara alınmaz. Bu tür temettüler, TMS 1 “Finansal
Tabloların Sunuluşu” standardı uyarınca dipnotlarda açıklanır.
İşletmenin sürekliliği varsayımının geçerliliğini
kaybetmesi
14. İşletme yönetimince bilanço tarihinden
sonra işletmenin tasfiye edilmesi veya ticari faaliyetlerinin
durdurulmasına karar verilmesi veya bu şekilde hareket edilmesi dışında
gerçekçi bir alternatifin bulunmaması halinde; finansal tabloların
hazırlanmasında işletmenin sürekliliği varsayımı dikkate alınmaz.
15. Bilanço tarihinden sonra işletmenin
finansal durumu ve faaliyet sonuçlarında ortaya çıkan bozulmalar,
işletmenin sürekliliği varsayımının geçerliliğini koruyup korumadığının
yeniden gözden geçirilmesini gerektirebilir. İşletmenin sürekliliği
varsayımının geçerliliğini yitirmesi halinde; işletmenin sürekliliği
varsayımı çerçevesinde finansal tablolara alınan tutarların düzeltilmesi
yerine, muhasebe esaslarında temel bir değişikliğe gidilmesini
gerektirir.
16. (a) Finansal tabloların
hazırlanmasında işletmenin sürekliliği kavramının dikkate alınmadığı
veya
(b) işletme yönetiminin işletmenin
sürekliliğinden şüphe edilmesini gerektiren olay ve koşullara ilişkin
önemli belirsizliklerden haberdar olduğu durumlarda; dipnotlarda, ‘’TMS
1 Finansal Tabloların Sunuluşu” standardında öngörülen hususların
açıklanması gereklidir.. Dipnotlarda açıklanması gereken söz konusu olay
ve koşullar bilanço tarihinden sonra da ortaya çıkabilir.
Açıklamalar
Bilançonun yayımı için onaylama tarihine ilişkin
açıklamalar
17. Bilançonun yayımı için onay tarihi ile
onayın kimin tarafından yapıldığına ilişkin bilgiler kamuya açıklanır.
İşletmenin ortakları veya başka taraflar, finansal tabloların yayımı
sonrası finansal tabloları değiştirme gücüne sahipse, İşletme bu durumu
açıklamalıdır.
18. Finansal tablolar, bilanço tarihinden
sonraki olayları yansıtmadığından, finansal tablo kullanıcılarının,
bilançonun onay tarihini bilmesi önemlidir.
Bilanço tarihindeki duruma ilişkin açıklamaların
güncellenmesi
19. Bilanço tarihi itibarıyla olan durum
hakkında bilanço tarihinden sonra yeni bilgiler elde edilmesi durumunda;
söz konusu durum yeni bilgiler çerçevesinde güncellenir.
20. Bazı durumlarda, bilanço tarihinden sonra
elde edilen bilgiler; finansal tablolara alınan tutarları etkilemese
bile, finansal tablolarda yapılan açıklamaların güncellenmesini
gerektirir. Örnek; işletmenin bilanço tarihi itibariyle koşula bağlı bir
borcun bulunduğuna ilişkin bilanço tarihinden sonra kanıt elde edilmesi
durumunda; bu koşula bağlı yükümlülük için, TMS 37 “Karşılıklar, Koşullu
Yükümlülükler ve Koşullu Varlıklar” çerçevesinde karşılık ayrılması
gerekip gerekmediği değerlendirilir ve koşullu borçlara ilişkin
açıklamalar bu kanıt ışığında güncellenir.
Bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektirmeyen
olaylara ilişkin açıklamalar
21. Bilanço tarihinden sonraki düzeltme
gerektirmeyen olayların önemli olması durumunda, bunların açıklanmaması
finansal tablo kullanıcılarının finansal tabloları esas alarak aldıkları
ekonomik kararları etkileyebilir. Bu nedenle, bilanço tarihinden sonraki
düzeltme gerektirmeyen olayların önemli her bir kategorisi için
aşağıdaki bilgilerin dipnotlarda açıklanması gereklidir.
(a) Olayın niteliği (esası) ve,
(b) Olayın tahmini finansal etkisi veya böyle
bir tahminin yapılamadığına ilişkin açıklama.
22. Aşağıda yer alan hususlar, dipnotlarda
açıklanması gereken bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektirmeyen
olaylara örnek olarak verilmiştir:
(a) Bilanço tarihinden sonra önemli bir bağlı
ortaklığın elden çıkarılması veya önemli bir birleşme gerçekleştirilmesi
(TFRS 3- “İşletme Birleşmeleri”, işletme birleşmelerinde ve elden
çıkarmalarda bazı açıklamaların yapılmasını öngörmektedir.),
(b) Bir faaliyetin durdurulmasına ilişkin bir
planın duyurulması, durdurulan faaliyetler ile ilgili olarak varlıkların
elden çıkarılması veya borçların tasfiyesi ile bunlara ilişkin işletmeyi
bağlayıcı anlaşmalar yapılması (bkz TFRS 5 “Satılmak Üzere Elde Tutulan
Duran Varlıklar”),
(c) Önemli varlık alımı ve elden çıkarılması,
önemli varlıkların devletçe kamulaştırılması veya istimlak edilmesi,
(d)
Bilanço tarihinden sonra önemli bir faaliyet biriminin yangın sonucu
tahrip olması,
(e)
Önemli bir yeniden yapılandırma planının duyurulması veya bu planın
uygulanmaya başlanması (bkz TMS 37),
(f) Bilanço tarihinden sonra önemli tutarda
hisse senedi işlemleri yapılması (TMS 33 “Hisse Başına Kazanç” TMS 33
uyarınca düzeltme gerektiren aktifleştirme veya bedelsiz hisse arzı,
hisse bölünmesi veya ters hisse bölünmeleri gibi işlemler haricindeki bu
gibi işlemlerin açıklanmasını gerektirmektedir),
(g) Varlık fiyatlarında veya döviz kurlarında
bilanço tarihinden sonra olağan dışı büyüklükte değişikliklerin olması,
(h) İşletmenin cari ve ertelenmiş vergi
alacakları ile borçları üzerinde önemli etkisi olan yeni vergi
düzenlemelerinin yapılması veya vergi oranlarının değişmesi ya da bu
şekilde bir vergi kanunu çıkarılacağının duyurulması (bkz TMS 12 “Gelir
Vergileri”),
(i) Önemli bir garantinin verilmesi gibi,
önemli taahhütlere veya önemli koşullu borçlara girilmesi,
(j) Tamamen bilanço tarihinden sonra
gerçekleşen olaylardan kaynaklanan önemli bir davanın başlaması.
Yürürlük tarihi
23. Bu standart,
31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere
yürürlüğe girer.
|
