5084 sayılı Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunda 12/05/2005 tarihli ve 5350 sayılı Kanunla(1)
yapılan değişiklik sonrasında, gelir vergisi stopajı teşvikinin
uygulanmasına yönelik açıklamalar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
1.Gelir Vergisi Stopajı
Teşvikinin Uygulanacağı İller
5084 sayılı Kanunun ikinci
maddesinde 5350 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası gelir
vergisi stopajı teşviki açısından kapsama; Devlet İstatistik
Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına
gayri safi yurt içi hâsıla tutarı, 1500 ABD Doları veya daha az
olan iller ile bu iller dışında kalan ve Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığınca 2003 yılı için belirlenen sosyo-ekonomik
gelişmişlik sıralamasına göre endeks değeri eksi olan iller
girmektedir.
Devlet İstatistik Enstitüsü
Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına GSYİH
tutarları dikkate alındığında kapsama aşağıdaki iller
girmektedir.
|
İl
|
Fert Başına GSYİH($)
|
İl
|
Fert Başına GSYİH($)
|
İl
|
Fert Başına GSYİH($)
|
| Kırşehir |
1488
|
Osmaniye |
1157
|
Adıyaman |
918
|
| Sinop |
1459
|
Düzce |
1142
|
Kars |
886
|
| Giresun |
1443
|
Çankırı |
1136
|
Van |
859
|
| Amasya |
1439
|
Siirt |
1111
|
Iğdır |
855
|
| Uşak |
1436
|
Gümüşhane |
1075
|
Yozgat |
852
|
| Malatya |
1417
|
Ordu |
1064
|
Ardahan |
842
|
| Sivas |
1399
|
Erzurum |
1061
|
Hakkari |
836
|
| Tokat |
1370
|
Bartın |
1061
|
Bingöl |
795
|
| Diyarbakır |
1313
|
Bayburt |
1017
|
Bitlis |
646
|
|
Afyonkarahisar |
1263
|
Şanlıurfa |
1008
|
Şırnak |
638
|
| Batman |
1216
|
Mardin |
983
|
Muş |
578
|
| Erzincan |
1158
|
Aksaray |
966
|
Ağrı |
568
|
Yukarıda belirtilen illerin yanı
sıra Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca 2003 yılı için
belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre endeks
değeri eksi olan aşağıda belirtilen iller de, 01/04/2005 tarihi
itibariyle kapsama girmektedir.
|
İl
|
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi
|
İl
|
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi
|
İl
|
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi
|
| Kilis |
-0,41175
|
Çorum |
-0,32761
|
Elazığ |
-0,10131
|
| Tunceli |
-0,40003
|
Artvin |
-0,26018
|
Karaman |
-0,09852
|
| Kastamonu |
-0,37558
|
Kütahya |
-0,20684
|
Nevşehir |
-0,07483
|
| Niğde |
-0,35582
|
Trabzon |
-0,18582
|
 |
 |
|
Kahramanmaraş |
-0,34968
|
Rize |
-0,17840
|
 |
 |
2001 yılı sonrasında illerin
fert başına GSYİH tutarlarının ve 2003 yılı sonrasında illerin
sosyo-ekonomik gelişmişlik endeks değerlerinin değişmesi
kapsamda bir değişiklik yaratmayacaktır.
2. Uygulamadan Yararlanacak
Mükellefler
5350 sayılı Kanunla 5084 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, gelir
vergisi stopajı teşvikinden bir önceki bölümde belirtilen
illerde;
- 1/4/2005 tarihinden itibaren
yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, en az
otuz işçi çalıştırmaları koşuluyla, yarattıkları istihdam,
- 1/4/2005 tarihinden önce
faaliyette bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, işçi
sayısını en az yüzde yirmi oranında artırmaları ve çalıştırılan
toplam işçi sayısının asgari otuz kişiye ulaşması halinde,
yarattıkları ek istihdam (yeni işe alınan işçiler ile mevcut
işçilerden artırdıkları işçi sayısının iki katı kadar işçi ile
ilgili olarak), ölçüsünde yararlanırlar. (Gelir vergisi stopajı
teşvikinden 1/4/2005 tarihinden önce yararlanmaya başlamış
olanlar eski hüküm çerçevesinde, teşviklerden yararlanmaya devam
edeceklerdir. Bu konuya ilişkin açıklama Tebliğin 7.1. bölümünde
yer almaktadır.)
Uygulamadan sadece gelir veya
kurumlar vergisi mükellefi olanlar yararlanacaktır. Dolayısıyla,
gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayanlar bu teşvikten
yararlanamayacaktır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait
iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi olması koşuluyla
bu teşvikten yararlanacaktır.
Teşvikin uygulanmasında faaliyet
konusu ile tam veya dar mükellefiyet esasında vergilendirilmenin
bir önemi bulunmamaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu veya uluslararası anlaşma
hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım işlerinin
gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler ile ilgili olarak
yaratılan istihdam artışları nedeniyle gelir vergisi stopajı
teşviki uygulanmayacaktır.
Bu kapsamda kamu kurum ve
kuruluşlarınca 2886 ve 4734 sayılı Kanunlara göre veya
uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden ihalesi yapılan
inşaat işleri (köprü, baraj, okul, kamu binası yapımı gibi) ile
ulaşım, temizlik, güvenlik işleri gibi hizmet işleri teşvikten
yararlanamayacaktır.
Devlet İhale Kanunu ile Kamu
İhale Kanununa göre kamu kurum ve kuruluşlarınca ihalesi yapılan
veya uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan her
türlü mal teslimi işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik olarak
Kanun kapsamına dahil illerde faaliyette bulunan işletmeler
gerekli diğer koşulları sağlamaları halinde teşvikten
yararlanabileceklerdir.
2.1. Yeni İşe Başlama
Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Bu Kanunun uygulaması bakımından
yeni işe başlamaktan maksat, gelir veya kurumlar vergisi
açısından ilk kez mükellefiyet tesisi veya kapsama dahil illerde
yeni bir işyerinin kurulmasıdır.
Yeni işe başlayan mükellefler en
az 30 işçi çalıştırmaları koşuluyla işletmelerinde
çalıştırdıkları tüm işçiler için bu teşvikten
yararlanabileceklerdir.
Örnek- (A) Limited Şirketi,
ambalaj ürünü imalatı faaliyetinde bulunmak üzere 01/07/2005
tarihinde Trabzon İlinde açtığı işyerinde 20 işçi, Kastamonu
İlindeki işyerinde ise 32 işçi çalıştırmaktadır.
Kurumlar vergisi mükellefi olan
(A) Limited Şirketinin Trabzon ilindeki işyerinde asgari 30 işçi
çalıştırılma şartına uyulmadığından bu iş yerinde çalıştırılan
işçiler için teşvikten yararlanamayacak Kastamonu ilindeki
işyerinde ise 32 işçi çalıştırıldığından işçilerin tamamı için
gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanabilecektir.
Gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerine ait olup 01/04/2005 tarihinden önce faaliyeti
durdurulan, ancak mükellefiyeti devam eden işletmelerin, bu
tarihten sonra yeniden faaliyete geçirilmesi işlemi yeni işe
başlama olarak kabul edilmeyecektir. Bunlar bir sonraki bölümde
açıklanan esaslar çerçevesinde yarattıkları istihdam artışı
ölçüsünde teşvikten yararlanacaklardır.
2.2. Ek İstihdam Artışı
Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Kanun kapsamına giren illerde
01/04/2005 tarihinden önce işe başlayanlar, 01/01/2005
tarihinden önce ilgili idareye vermiş oldukları en son aylık
prim ve hizmet belgelerindeki işçi sayısına ilave olarak işe
aldıkları işçiler ile mevcut işçilerden artırdıkları işçi
sayısının iki katı kadar işçi için teşvikten
yararlanabilecektir. Ancak, bu teşvikten yararlanabilmek için
söz konusu aylık prim ve hizmet belgelerindeki toplam işçi
sayısının en az %20 oranında artırılması ve bu artış sonucu o
işyerindeki işçi sayısının 30 işçiye ulaşması şarttır.
01/01/2005 tarihinden önce
verilmesi gereken en son aylık prim ve hizmet belgesi 2004 yılı
Kasım ayına ilişkin belgedir. İşçi çalıştırılmaması nedeniyle,
aylık prim ve hizmet belgesi verilme zorunluluğu bulunmadığı
için Kasım ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin verilmemiş
olması halinde, o işyerinde bu ayda işçi çalıştırılmadığı kabul
edilecektir. Bu durumda 01/12/2004 tarihinden itibaren işe
alınan işçilerin tamamı ek istihdam olarak teşvik kapsamında
değerlendirilecektir. İşçi çalıştırılmış olmasına rağmen 2004
Kasım ayına ait prim ve hizmet belgesinin verilmemiş olması veya
sözü edilen belgenin süresinden sonra verilmiş olması halinde,
01/01/2005 tarihinden önce o işyeri için usulüne uygun olarak
verilmiş en son aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen işçi
sayısı dikkate alınacaktır.
İşe yeni alınan bu işçilerin bir
kısmının daha önceki dönemlerde işyerinde çalıştığı halde iş
akitleri askıya alınan mevsimlik işçiler olması durumu
değiştirmemekte olup, bu işçiler ek istihdamın tespitinde
dikkate alınacaktır.
En son aylık prim ve hizmet
belgelerinin verildiği Kasım ayı içinde işçi sayısında
değişiklik olması halinde ek istihdamın tespitinde baz alınacak
işçi sayısı ayın en son gününde çalışan işçi sayısı olacaktır.
Örnek-1
01/04/2005 tarihinden önce işe
başlayan kurumlar vergisi mükellefi (A) Ltd.Şti.’nin Kanun
kapsamında bulunan Nevşehir ilindeki işyeri için 01/01/2005
tarihinden önce ilgili idareye vermiş olduğu en son aylık prim
ve hizmet belgesindeki işçi sayısı 25 kişidir. 01/06/2005
tarihinde 5 işçi daha alınmış ve işçi sayısı 30 kişiye
ulaşmıştır. Bu durumda şirket Temmuz ayında Haziran ayına
ilişkin olarak vereceği muhtasar beyannamede bu işyerinde
yaratılan ek istihdam (5 işçi) ve mevcut işçilerden 10 kişi
olmak üzere toplam 15 işçi için teşvikten yararlanacaktır.
Örnek-2
(B) Anonim Şirketi, 01/04/2005
tarihinden önce Çorum İlinde faaliyete geçen işyerinde 20 işçi
çalıştırmaktadır. 01/08/2005 tarihinde bu işletmedeki işçi
sayısını %20 oranında artırmıştır. Bu artış sonucu işçi sayısı
24 işçiye ulaşmıştır. Bu kurum, işçi sayısını %20 oranında
artırmakla birlikte asgari 30 işçi çalıştırma şartını
gerçekleştirmediğinden, gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanamayacaktır.
2.3.Fiilen Çalışma
Zorunluluğu
Gelir vergisi stopajı teşviki
sadece kapsama dahil illerde bulunan işyerlerinde fiilen
çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir
vergisi açısından geçerlidir. Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda
gösterilmiş olsa dahi fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler
açısından teşvikten yararlanmak mümkün değildir.
İzin, hastalık ve benzeri
nedenlerle işyerinde bulunulmaması halleri fiilen çalışmama
olarak kabul edilmez.
2.4. Teşvikten
Yararlanamayacak İşlemler
Kanun kapsamında olmayan
bölgelerde yer alan istihdamın Kanun kapsamındaki bölgelere veya
kapsama dahil bölgelerde var olan istihdamın bölge içine
kaydırılmasına yönelik teşviklerden yararlanma amaçlı
uygulamalar yeni işe başlama olarak kabul edilmeyecektir.
Bu kapsamda,
- Mevcut ve faaliyette bulunan
işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi
değiştirmesi,
- Mevcut bir işletmenin
kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak
açılması,
-Yönetim ve kontrolü elinde
bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi
bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
-Şahıs işletmelerinde işletme
sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir kapasite ve istihdam
artışına neden olmayan işlemler sonucu gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak Kanun kapsamındaki illerde
01/10/2003 tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devralınan
işletmeler, yeni işe başlama olarak kabul edilerek en az otuz
işçi çalıştırılması koşuluyla bu işyerinde çalıştırılan
işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanılacaktır.
3. Uygulamanın Başlama ve
Sona Erme Tarihleri
5350 sayılı Kanunla 5084 sayılı
Kanunun gelir vergisi stopajı teşvikini düzenleyen 3 üncü
maddesinde yapılan değişiklik 01/04/2005 tarihi itibariyle
yürürlüğe girmiştir. Bu bağlamda, yeni uygulama ilk olarak 2005
yılının Nisan ayı ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi
için geçerli olacaktır.
Teşvik 31/12/2008 tarihine kadar
uygulanacaktır. Dolayısıyla, son uygulama da 2008 yılının Aralık
ayı ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi için geçerli
olacaktır.
Ayrıca 5084 sayılı Kanunun 7 nci
maddesinin (h) bendinde yapılan değişikliğe göre, bu Kanun
kapsamına giren illerde 31/12/2007 tarihine kadar tamamlanan
yeni yatırımlar için gelir stopaj vergisi teşviki, maddede yer
alan süreye bakılmaksızın yatırımın tamamlandığı tarihi izleyen
beş yıl süresince uygulanacaktır. Örneğin, 31/12/2005 tarihinde
tamamlanan bir yatırım için 2010 yılının Aralık ayına kadar
teşvikten yararlanılacaktır.
4. Sağlanan Teşvik Tutarının
Belirlenmesi
Teşvik uygulamasıyla, teşvik
kapsamında değerlendirilecek işçiler dolayısıyla hesaplanacak
gelir vergisinin tamamının veya bir kısmının, verilecek muhtasar
beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin
edilmesi suretiyle istihdam üzerindeki yükün (istihdamın
işverene maliyetinin) azaltılması amaçlanmıştır.
Terkin edilecek tutar, organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için
hesaplanan tutarın tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise
hesaplanan gelir vergisi tutarının %80’i olacaktır.
Bununla beraber terkin edilecek
tutara ilişkin bir üst sınırlamaya da yapılan düzenlemede yer
verilmiştir. Buna göre terkin edilecek tutar, kapsama giren işçi
sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin
çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize sanayi ve endüstri
bölgelerindeki iş yerlerinde tamamını, diğer yerlerdeki iş
yerlerinde ise % 80'ini aşamayacaktır. Bu işlem çalıştırılan
işçi bazında değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı
dikkate alınarak toplu olarak yapılacaktır.
Örnek:
Kapsama dahil Çorum ilindeki
organize sanayi bölgesinde bulunan işyerinde öteden beri
faaliyette bulunan mükellef, 01/01/2005 tarihinden önce vermiş
olduğu en son aylık prim ve hizmet belgesinde 50 işçi istihdam
ettiğini bildirmiştir. Mükellef 01/04/2005 tarihinden itibaren
işletmesinde çalıştırdığı işçi sayısını 60’a çıkarmıştır.
Mükellef işçi sayısında %20
oranında artış sağlaması ve asgari 30 işçi çalıştırması
dolayısıyla yeni işe aldığı 10 işçi ile mevcut işçilerinden
20’si için teşvikten yararlanmaya hak kazanmıştır. Yeni işe
alınan işçilerden 2005 Nisan ayı ücretleri üzerinden kesilmesi
gereken gelir vergisi tutarı 710 YTL dır. Mükellef tarafından
teşvikten yararlanmak için belirlediği mevcut 20 işçinin 2005
Nisan ayı ücretleri üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi
tutarı ise 1.500 Yeni Türk Lirasıdır.
Bu durumda, mükellefin teşvik
kapsamında olan 30 işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden
tahakkuk eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek
tutar, kapsamdaki işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi
tutarı ile kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret üzerinden
hesaplanan vergi ile çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük
olanı olacaktır. Asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile
işçi sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (62,31x30=) 1.869,3
YTL hesaplanan vergiden (2.210 YTL) daha düşük olduğu için
terkin edilecek tutar 1.869,3 YTL olacaktır.
Teşvikten yararlanmaya
başlanmasından sonra işçi çıkarılması nedeniyle işçi sayısında
azalma olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının
tespitinde, %20 oranında istihdam artışı şartı gerçekleştirilmiş
olmak kaydıyla kalan işçi sayısı dikkate alınacaktır. İşten
çıkarılan işçinin Kanun kapsamında olmayan eski işçiler olması
halinde, terkin edilecek vergi tutarının hesaplanmasında Kanun
kapsamında olan işçilerden hangisinin dikkate alınmayacağına
mükellef serbestçe karar verecektir. Öte yandan, işçi
sayısındaki azalma sonucu işyerindeki işçi sayısının 30 işçinin
altına düşmesi halinde o işyerinde işçi sayısı yeniden 30 işçiye
ulaşmadıkça teşvik uygulanmayacaktır.
Ek istihdam nedeniyle teşvikten
yararlanacak eski işçilerden hangisinin teşvik kapsamında
değerlendirileceğini mükellef serbestçe belirleyebilecektir.
5. Teşvikin Uygulanması
5084 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinde düzenlenmiş olan gelir vergisi stopajı teşvikinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda
Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde
teşvikin uygulanmasına ilişkin açıklamalar aşağıda yer
almaktadır.
Gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanacak olan mükellefler, ilgili döneme ilişkin
verecekleri muhtasar beyannamelerinde, çalıştırdıkları tüm
işçilere ait ücret matrahlarını beyan ederek bunlara ilişkin
vergilerin tahakkuk ettirilmesini sağlayacaktır.
Gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanılabilmek için muhtasar beyanname ile
birlikte bu Tebliğin ekinde yer alan bildirimin de verilmesi
gerekmektedir. Bu bildirimde teşvikin uygulanması kapsamında
işyerleri ve istihdam edilen işçilere ilişkin bilgiler ve terkin
konusu olacak vergi tutarı yer almaktadır. Bu bildirim internet
ortamından alınacak çıktılar veya tebliğ ekindeki bildirimin
fotokopi yoluyla çoğaltılması suretiyle kullanılabilecektir.
5084 sayılı Kanun gereğince
gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanacak olan mükellefler,
Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirimde yer alan
terkine konu olacak vergi tutarını verecekleri muhtasar
beyannamenin Tablo-1 “Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünün (18)
no’lu satırında (Ücret Ödemeleri Üzerinden Yapılan Tevkifatın
5084 sayılı Kanun Gereği Terkin Edilen Tutarı) göstereceklerdir.
Bu tutar, (17/b) no’lu satırda gösterilen gelir vergisi
kesintisi toplamından indirilerek terkin sonrası kalan gelir
vergisi tutarı (19) no’lu satırda gösterilecektir.
Bu çerçevede vergi dairesince
alınan muhtasar beyannameler üzerinden gerekli tahakkuk işlemi
yapılacaktır. 5084 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde terkine
konu edilen tutar muhtasar beyannamenin (18) no’lu satırında
gösterilmiş olduğundan, vergi dairesince ayrıca bir terkin
işlemi yapılmayacaktır.
Bildirim muhtasar beyannamenin
verildiği vergi dairesine verilir. Bildirimin verildiği vergi
dairesinin sınırları içerisinde yer almayan işyerlerindeki
istihdam dolayısıyla teşvikten yararlanılmışsa, bildirimin bir
örneği vergi dairesi tarafından gerekli kontrollerin yapılması
açısından işyerinin bulunduğu ilgili vergi dairesine ayrıca
gönderilir.
Ek istihdamın tespitinde esas
alınacak olan belgeler (01/01/2005 tarihinden önce ilgili
idareye verilmiş olan en son aylık prim ve hizmet belgeleri), en
geç Mayıs 2005 dönemine ilişkin muhtasar beyannamenin verileceği
tarihe kadar bu beyannamenin verildiği vergi dairesine, birden
fazla vergi dairesine muhtasar beyanname verilmesi halinde ise
gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı olunan vergi
dairesine verilecektir.
6. 5084 sayılı Kanuna Göre
Vergi Teşvikinden Yararlanan İşverenlerin Yanında Çalışan
Ücretlilerde Vergi İndirimi
5084 sayılı Kanun kapsamında
bulunan işyerlerinde çalışan işçiler, ücretlerini vergisi
kesilmiş olarak aldıklarından Gelir Vergisi Kanununun mükerrer
121 inci maddesinde düzenlenmiş olan vergi indiriminden
yararlanacaklardır.
5084 sayılı Kanun kapsamında
bulunan illerdeki işyerlerinde, yeni istihdam sağlayan
işverenlerin, bu istihdam nedeniyle hesaplanacak gelir
vergisinin tamamı veya bir kısmı, verecekleri muhtasar beyanname
üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin edilmektedir.
Muhtasar beyannamelerde yapılacak terkin sonrası kalan vergi
tutarından, halen çalışmakta olan ücretliler için hesaplanan
vergi indirimi tutarı mahsup edilecektir. Dolayısıyla
ücretlilere mahsup edilen vergi indirimi tutarı kadar ödeme
yapılmış olacaktır.
Ancak, muhtasar beyannamede
öncelikle 5084 sayılı Kanun gereğince yararlanılan gelir vergisi
stopajı terkin edileceğinden terkin sonrası kalan tutar,
hesaplanan toplam vergi indirimi tutarının o ayda mahsup
edilebilecek olan kısmını karşılayamaması durumu ortaya
çıkabilecektir. Bu durumda, muhtasar beyannamede mahsup konusu
yapılmayan vergi indirimi tutarı, vergi dairesince harcamaların
vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli
belge olup olmadığı ve vergi indirimi tutarının doğru hesaplanıp
hesaplanmadığı hususlarının tespitine ilişkin gerekli
incelemenin yapılmasından sonra işveren kanalıyla hak
sahiplerine ödenecektir. Bu incelemenin muhtasar beyannamenin
verildiği ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar bitirilmesi
gerekir. Müteakip aylarda yeniden inceleme yapılmayacak, işveren
muhtasar beyanname ekinde, “vergi indirimine ait bordro”nun bir
örneğini vergi dairesine ibraz edecek ve bu bilgilere göre o aya
ilişkin vergi indirimi tutarı beyannamenin verildiği ayın sonuna
kadar işverene nakden iade edilecektir. İşveren nakden aldığı
vergi indirimi tutarını 3 gün içinde hak sahibine ödeyecektir.
Ancak, işverenler diledikleri
takdirde vergi indirimi tutarını nakit iadeden önce ücret
ödemelerini gerçekleştirdikleri tarihte çalışanlarına
yansıtabileceklerdir.
7. Diğer Hususlar
7.1. 5084 sayılı Kanunda 5350
sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Öncesinde Teşviklerden
Yararlanmaya Başlayanlar Eski Hükümlerden Yararlanmaya Devam
Edecektir
5350 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesinde yapılan düzenleme ile, 01/04/2005 tarihinden
önce 5084 sayılı Kanunda yer alan gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanmaya hak kazanmış olan mükelleflerin, eski
hüküm çerçevesinde teşvikten yararlanmaya devam etmelerine imkan
tanınmıştır.
Bu mükellefler, Bakanlığımızca
yayınlanan 1 Seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğindeki açıklamalar çerçevesinde teşvikten yararlanmaya
devam edeceklerdir.
Bu mükelleflerden gerekli
şartları sağlayanlar dilerlerse, 5084 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin 5350 sayılı Kanunla değişen hükümlerinden
yararlanabileceklerdir. 01/04/2005 tarihinden itibaren işe
başlayanlar ise ancak yeni hükümler çerçevesinde teşvikten
yararlanabileceklerdir.
7.2. Uluslararası Anlaşma
Hükümlerine İstinaden Yapılan Hizmet ve Yapım İşleri
5350 sayılı Kanunun 6 maddesi
ile 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (a) fıkrasında yapılan
değişiklikle uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan
hizmet ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik
faaliyetlerde bulunanların gelir vergisi stopaj teşvikinden
yararlanamayacakları düzenlenmiştir.
Buna göre, 01/04/2005 tarihinden
itibaren uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden hizmet ve
yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyette
bulunacak mükellefler, bu faaliyetlerine ilişkin istihdamları
dolayısıyla gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanamayacaklardır.
Öte yandan, Kanun kapsamına
giren illerde 01/04/2005 tarihinden önce uluslararası
anlaşmalara göre, hizmet ve yapım işlerine fiilen başlamış olan
ve bu nedenle 5084 sayılı Kanunun bu Kanunla değiştirilmeden
önceki 3 üncü maddesinde yer alan vergi teşvikinden yararlanmaya
başlayan mükelleflerin taahhüt ettikleri iş sonuçlanıncaya kadar
teşvikten yararlanmaya devam edeceklerdir.
7.3. Teşvikten Yararlanma
Şartlarına Haiz Olmadıkları Tespit Edilenlerle İlgili Olarak
Yapılan İşlem
Teşvikten yararlanan
mükelleflerin sonradan yapılan tespitlerde teşvikten yararlanma
şartlarına haiz olmadıklarının belirlenmesi halinde tahakkuk
ettirilerek terkin edilen verginin, Vergi Usul Kanunu ile Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde
gerekli müeyyideler uygulanarak tahsil edileceği tabidir.
Tebliğ olunur.
1)
18/05/2005 tarihli ve
25819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
EK : GELİR
VERGİSİ STOPAJ TEŞVİKİNE İLİŞKİN BİLDİRİM