Amaç
MADDE 1- (1) Bu
Tebliğ’in amacı, 28/08/2006 tarihli ve 2006/10921 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Karar’ın uygulanmasına ilişkin usul ve
esasları tespit etmektir.
Tanımlar
MADDE 2- (1) Bu
Tebliğ’de geçen;
a)
Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığını,
b)
Teşvik
belgesi : Yatırım teşvik belgesi ve KOBİ
teşvik belgesini,
c)
Yatırım malı : Bina ve arsa hariç, teşvik
belgesi kapsamı mal ve hizmet üretimi için kullanılan ana ve
yardımcı makine teçhizat (yazılım dahil), tesisat ve mefruşat
gibi sabit harcamaları,
ç) Sabit Yatırım Tutarı: Kapsamı Ek-1’de yer
alan Yatırım Bilgi Formu ile belirlenen
yatırım kalemlerinin
toplamını,
d)
Oda : Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliğine (TOBB) bağlı ticaret odalarını, ticaret ve
sanayi odalarını, sanayi odalarını ve deniz ticaret odalarını,
e)
Saymanlık : Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası nezdindeki Müsteşarlık merkez ödemelerini yapan Merkez
Saymanlığını,
f)
Banka : Türkiye’de yerleşik şubesi
bulunan yerli ve yabancı bankalar ile katılım bankalarını,
g)
Yönetmelik : 19/10/2005 tarih ve
2005/9617 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
“Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve
Sınıflandırılması Hakkında Yönetmeliği”,
ğ) KOBİ :
Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde 250 kişiden az
yıllık çalışan istihdam eden, yıllık net satış hasılatı veya
mali bilançosu değeri 25 milyon Yeni Türk Lirasını aşmayan
işletmeleri,
h)
Ar-ge
yatırımları : Yeni bir ürün geliştirilmesi, ürün
kalite ve standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve
standart yükseltici yeni bir teknolojinin ülke şartlarına
uyumunun sağlanması amacıyla yapılacak ar-ge çalışmalarıyla, bu
tür faaliyet sonuçlarının faydalı araç, gereç, malzeme, ürün,
yöntem, sistem ve üretim tekniklerine dönüştürülmesi,
mevcutların teknolojik açıdan iyileştirilmesi ve teknoloji
uyarlanması için bilimsel esaslara uygun olarak yapılan ve her
aşaması belirlenmiş ar-ge çalışmaları için gerçekleştirilecek
yatırımları,
ı) Çevre yatırımları : Çevre ve
Orman Bakanlığınca sıcak nokta olarak belirlenmiş acil önlem
gerektiren çevre kirliliklerinin giderilmesi dahil üretim için
hammadde ithalatı gerektirmeyen katı, sıvı, gaz, tehlikeli atık
ve benzeri yurtiçindeki her türlü atığın toplanması, geri
kazanılması, arıtılması ve bertaraf edilmesine ilişkin
teknolojilere ilaveten, çevre kirliliği yaratabilecek durumları
önlemeye yönelik yatırımları,
ifade eder.
Teşvik belgesi
MADDE 3-
(1) Teşvik belgesi, yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva
eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun
olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek
unsurlarından istifade imkanı sağlayan, bu Tebliğin istinat
ettiği Karar’ın amaçları doğrultusunda ülke ekonomisi için
yararlı olduğu Müsteşarlıkça tespit edilen yatırımlar için
düzenlenen bir belgedir.
(2) Teşvik belgesinin düzenlenmiş
olması; teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek
yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat gereği başka bakanlık,
kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat
gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine mesnet teşkil etmeyeceği
gibi, söz konusu belgelerin temin edilmesi gerekliliğini de
ortadan kaldırmaz.
(3) Gerçekleştirmeyi
planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol
açabilecek işletmelerce, 2872 sayılı Çevre Kanununun 5491 sayılı
Kanun ile değişik 10 uncu maddes ine istinaden, teşvik
belgesi kapsamı yatırım projeleri ile ilgili olarak Çevre
ve Orman Bakanlığı’ndan alınacak Çevresel Etki Değerlendirmesi
Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli
Değildir Kararının Müsteşarlığa tevsik edilmesi zorunlu olup, bu
şartı yerine getirmeyen işletmelerin teşvik belgesi talepleri
dikkate alınmaz.
Müracaat edebilecek gerçek ve tüzel kişiler
MADDE 4-
(1)
Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için gerçek
kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş
ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli
kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu
iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse
oranları %50’yi geçen kurum ve kuruluşlar) ve kamu kuruluşu
niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt
dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri müracaat
edebilir.
(2) Kurulacak şirketler adına
yapılacak teşvik belgesi talepleri dikkate alınmaz.
Sabit yatırım tutarı
MADDE 5- (1)
Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için toplam sabit
yatırım tutarının;
a)
KOBİ’lerin yatırımlarında asgari 200 bin Yeni Türk Lirası, azami
2 milyon Yeni Türk Lirası,
b)
Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekteştirilecek
yatırımlar için düzenlenen teşvik belgelerinde asgari 200 bin
Yeni Türk Lirası,
c)
Diğer
yatırımlarda asgari 1 milyon Yeni Türk Lirası,
olması gerekmektedir.
Müracaat
mercii
MADDE 6- (1) Teşvik
belgesi düzenlenmesine ilişkin taleplerin kaideten Müsteşarlığa
yapılması esastır.
(2) Ancak, ar-ge yatırımları, çevre yatırımları,
KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar ile yabancı sermayeli şirketlerce
gerçekleştirilecek yatırımlar hariç olmak üzere, yatırımcının
tercihi halinde kapsamı Ek-3’de belirlenen imalat ve tarımsal
sanayi sektöründe yapılacak sabit yatırım tutarı 8 milyon Yeni
Türk Lirasını aşmayan ve TOBB’ne bağlı Ek-2’de belirtilen sanayi
odalarının bulunduğu yerdeki yatırımlar için ilgili sanayi
odasına da müracaat edilebilir.
(3) Müsteşarlığa yapılacak müracaatların, yabancı
sermayeli şirket ve şubelerce gerçekleştirilecek yatırımlar için
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne, diğer bütün yatırımlar için
Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.
(4) Bu Tebliğin istinat ettiği Karar’a göre
düzenlenen teşvik belgelerinin geçerlilik süresi içerisindeki
işlemlerle ilgili müracaatlar, teşvik belgesi müracaatını
değerlendiren ilgili kuruma yapılır. Müracaatlar bu Tebliğde
belirtilen esaslar çerçevesinde değerlendirilerek ilgili merci
tarafından sonuçlandırılır. Ancak, yatırım yeri ve konusu
değişiklikleri, kullanılmış komple tesis ithal izni, devir,
satış, ihraç ve kiralama işlemleri ile teşvik belgesi iptaline
ilişkin müracaatlar Müsteşarlığın görüşü alınarak
sonuçlandırılır.
Teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaatta
aranacak belgeler
MADDE 7- (1) Teşvik
belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak müracaatlarda
aranılacak belgeler şunlardır:
a)
Firmayı temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı müracaat
dilekçesi,
b)
Ek-1’deki örneğe uygun olarak hazırlanmış her sayfası firmayı
temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı ve kaşeli bir nüsha
yatırım bilgi formu,
c) Müsteşarlığa yapılacak müracaatlarda,
400 Yeni Türk Lirası tutarındaki meblağın Saymanlık hesabına
yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası; odalara yapılacak
müracaatlarda ise, yukarıda belirtilen meblağın 100 Yeni Türk
Lirası tutarındaki kısmının ilgili odanın hesabına yatırıldığını
gösterir makbuz nüshası ile bakiye kısmının Saymanlık hesabına
yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası,
ç) Yatırımı gerçekleştirecek firmayı temsil ve
ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri,
d) Firmanın sermaye yapısı, miktarı ve
faaliyetleri açısından nihai durumunu gösterir Türkiye Ticaret
Sicili veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi aslı
veya noterden veya sicil merciinden tasdikli örneği.
Teşvik belgesi
müracaatının değerlendirilmesi
MADDE 8- (1)
Teşvik belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin,
makro ekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve
teknik yönden yapılacak değerlendirme ve gerektiğinde ilgili
kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak görüşler sonucunda uygun
bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi, eki döviz ve
kredi kullanım formu ile ithal ve yerli makine ve teçhizat
listeleri Müsteşarlıkça onaylanır.
(2) Odalara yapılan müracaatlarla ilgili olarak
odalar, yapılan değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırım
projeleri için,
a) Yapılan müracaata istinaden düzenlenen ve oda
yetkililerinin paraf ve imzalarını haiz yatırım projesi
değerlendirme formunu,
b) Odaca onaylı üçer nüsha ithal ve yerli makine
ve teçhizat listelerini,
c) Oda yetkililerinin parafını haiz üç nüsha
teşvik belgesini,
ç) Firma adı/unvanı kayıtlı döviz ve kredi
kullanım formunu,
Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne gönderirler.
(3) Müsteşarlıkça da uygun görülen yatırımlar
teşvik belgesine bağlanır. Müsteşarlıkça onaylanan teşvik
belgelerinden iki nüshası, aslı firmaya verilmek, diğer nüshası
ise muhafaza edilmek kaydıyla ilgili odaya gönderilir.
(4) İlgili oda, yapılan değerlendirme sonucunda
uygun görülmeyen yatırım projeleriyle ilgili uygun görülmeme
gerekçesini yatırım projesi değerlendirme formu ile birlikte
Müsteşarlığa bildirir. Uygun görülmeyen yatırım projeleri ile
ilgili ihtilaflı durumlarda yatırımcılar doğrudan Müsteşarlığın
görüşüne başvurabilirler. Nihai işlem Müsteşarlığın görüşü
doğrultusunda sonuçlandırılır.
(5)
Yatırım bilgi formunda yer alan,
teşvik belgesini düzenlemeye mesnet teşkil edecek bilgilerin
eksik ve/veya çelişkili olması halinde, firma müracaatı
değerlendirmeye alınmaz. Bu durumun giderilmesine yönelik
müracaatlar ise, müracaat anında yürürlükte bulunan mevzuat
hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
(6)
Yatırım bilgi formunda ibraz edilen bilgi ve belgelerin
varlığı ile muhteviyatı itibarıyla doğruluğundan yatırımcılar
sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti
halinde, Müsteşarlıkça teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi,
kısmi müeyyideler de uygulanabilir.
(7) Firmaya ait, aynı yatırım yeri için aynı
yatırım konusunda düzenlenmiş halen geçerli teşvik belgesi
bulunması halinde yeni teşvik belgesi düzenlenmez. Proje bazında
yapılacak değerlendirme sonunda uygun görülmesi halinde daha
önce düzenlenmiş teşvik belgesi kapsamındaki harcamaların komple
devrini de içerecek şekilde yeni teşvik belgesi düzenlenebilir.
(8) Tamamlanmış yatırımlar ile Müsteşarlığa
yapılan müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan
yatırım harcamaları için teşvik belgesi düzenlenmesine yönelik
talepler dikkate alınmaz.
(9) KOBİ kapsamında bu Tebliğin
istinat ettiği Kararın öngördüğü istisnalardan yararlanılmak
istenilmeyen yatırımlarda KOBİ’lerden ilave olarak istenilen
bilgi ve belgeler aranmaz.
Teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyen
harcamalar
MADDE 9- (1)
Teşvik belgeleri kapsamında
kullanılmış yerli makine ve teçhizat ile ham madde, ara malı ve
işletme malzemesi temin edilemez. Ancak, yeni model üretimine
yönelik otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında yatırım
dönemi içerisinde kalmak kaydıyla CKD aksam ve parçaları ithali
ile ar-ge yatırımları için işletme malzemesi temini mümkündür.
(2) Ayrıca, faaliyet konusu yalnızca taşımacılık
olan yatırımlar dışındaki diğer yatırımlara ait teşvik belgeleri
kapsamına arazi tipi dahil binek araçları, uçak ve helikopter
dahil edilmez.
Teşvik belgeli yatırımlara sağlanacak destek
unsurları
MADDE 10- (1)
Yatırımlara sağlanabilecek destek unsurları şunlardır:
Gümrük Vergisi muafiyeti,
Katma Değer Vergisi istisnası,
Faiz desteği.
(2) Ayrıca yatırımlar, kanunlar ve Bakanlar
Kurulu kararlarında teşvik belgesine bağlı olarak öngörülen
destek unsurlarından da yararlanabilirler.
Destek unsurlarının uygulanması
MADDE 11-(1)
Teşvik belgesinde öngörülen destek
unsurlarının bu Tebliğde öngörülen esas ve usuller çerçevesinde
ilgili kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından uygulanması
zorunludur.
Yatırıma başlama
MADDE 12-
(1) Teşvik belgesinde kayıtlı yatırıma başlama tarihi,
teşvik belgesi için Müsteşarlığa veya odaya müracaat tarihidir.
(2) Yatırıma başlanıldığının kabul edilebilmesi
için, yatırımın büyüklüğü ve yatırım süresi ile uyumlu olarak
altyapının hazırlanması, inşaat yapma, akreditif açılması gibi
harcamaların makul ölçülerde yapılması şarttır. Yatırım
projesine ilişkin fizibilite yapmak, şirket kurmak ve arsa-arazi
almak yatırıma başlama sayılmaz.
(3) Destek unsurlarından yararlanabilmek için,
yatırıma başlamadan önce teşvik belgesi talebinde bulunulması
esastır.
Teşvik belgesi kapsamında yapılacak yatırım
cinsleri
MADDE 13- (1)
Teşvik belgesi kapsamında yapılacak
yatırımların cinsi, Ek-5’de yer alan tanımlar çerçevesinde
değerlendirilir.
Gümrük vergisi muafiyeti
MADDE 14- (1)
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile yeni model
üretimine yönelik otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında
yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla CKD aksam ve
parçalarının ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı
gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisinden muaftır.
(2) Ayrıca, toplam ithal makine ve teçhizat
bedelinin %5’ini geçmemek kaydıyla yedek parçaların ve binek
araçları, otobüs, çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru
haiz olanlar hariç), treyler (frigorifik olanlar hariç),
mobilya, yat, motorbot, kamyon (off road-truck tipi ile
karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar
hariç), transmikser, beton santralı, forklift, beton pompası,
inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve
mutfak eşyasının teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi
halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı’nda öngörülen
oranlarda Gümrük Vergisi tahsil edilir.
Kullanılmış makine ve teçhizat ithali
MADDE 15 – (1)
Bölgesel ve sektörel kısıtlamalar da gözönüne alınarak proje
bazında yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi
halinde;
a) İthalat Rejimi Kararı uyarınca yayımlanan
"Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal
Edilebilecek Maddelere İlişkin Tebliğ" hükümleri uyarınca ithali
mümkün olan kullanılmış makine ve teçhizat (karayolu nakil
vasıtaları hariç),
b) İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithaline izin
verildiği Dış Ticaret Müsteşarlığından alınmış yazı ile tevsik
edilen münferid kullanılmış makine ve teçhizat,
teşvik belgesine bağlanmak suretiyle destek
unsurlarından yararlandırılabilir.
(2) Kullanılmış komple tesisler Müsteşarlıkça
yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde teşvik
belgesi kapsamında ithal edilebilir.
(3) Kullanılmış komple tesislerin (karayolu nakil
vasıtaları hariç) ithaline yönelik talepler, Müsteşarlıkça,
bölgesel ve sektörel kısıtlamalar gözönüne alınarak, ülke
ekonomisine katkısı, katma değeri, istihdama etkisi, makine
parkının teknolojik ve ekonomik ömrü gibi esaslar dikkate
alınmak suretiyle proje bazında değerlendirilir. Teşvik belgesi
kapsamında ithaline izin verilen kullanılmış komple tesisler;
yatırım konusuna bağlı olarak yardımcı tesislerden bağımsız; bir
mal veya hizmeti üretebilecek komple bir hattan veya hat
oluşturabilen bir veya birden fazla makine ve teçhizattan da
oluşabilir. Komple tesisler, bir firmaya ait tek bir tesisteki
makine ve teçhizatları kapsayabileceği gibi, aynı firmaya ait
farklı tesislerdeki makine ve teçhizatlardan da oluşabilir.
(4) Kullanılmış komple tesis taleplerinin
değerlendirilebilmesi için yatırımcıların;
a) Tesise ait makine ve teçhizatların imal
yıllarını da gösterir dökümlü proforma fatura asılları,
b) Tesisin bulunduğu ülke veya eyaletteki Ticaret
ve/veya Sanayi Odasınca veya görevli özel veya kamu
kuruluşlarınca onaylanmış model ve imal yıllarını da içerecek
şekilde tesisi oluşturan makine ve teçhizatları, tesisin
ekonomik ve teknolojik olarak çalışabilecek durumda olup
olmadığını belirten onaylanmış belge ile gerekli görülen
hallerde bunların yeminli tercüme bürolarına yaptırılmış
tercümeleri(Belgelerdeki onayların belirtilen yetkililere ait
olduğunun ilgili ülkelerdeki Türk Konsolosluğunca da tasdik
edilmesi gerekmektedir.),
c) Türkiye'deki serbest bölgelerden kullanılmış
komple tesis ithal edilmek istenmesi halinde; Dış Ticaret
Müsteşarlığından alınacak, mevcut tesisin maliki konumundaki
firma tarafından serbest bölgede ilgili konuda üretim
yapabileceğine ilişkin geçerli faaliyet ruhsatı ile tesisin ülke
içerisine ithalinde serbest bölgeler mevzuatı açısından herhangi
bir sakınca bulunmadığına ilişkin uygunluk yazısı,
ile birlikte teşvik belgesini düzenleyen mercie
müracaat etmeleri gerekmektedir.
(5) Türkiye'deki serbest bölgelerden kullanılmış
komple tesis ithaline ilişkin talepler; Dış Ticaret
Müsteşarlığı'ndan alınacak uygunluk yazısının Müsteşarlığa
ibrazını müteakip, bu maddenin 3(b) bendinde belirtilen belge
aranmaksızın Müsteşarlık elemanlarınca kullanılmış komple
tesisin bulunduğu serbest bölgede yapılacak ekspertiz
neticesinde düzenlenecek rapora göre sonuçlandırılır.
(6) Kullanılmış olarak ithal edilen makine ve
teçhizatın amacı dışında kullanılması veya 32 nci madde hükmü
saklı kalmak üzere satılması halinde sağlanan destek unsurları
ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Ayrıca, kullanılmış
makine ve teçhizatın İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithalinin
teknik mevzuata uygun olmadığının anlaşılması halinde ilgili
makine ve teçhizatın gümrüklere iadesi zorunludur.
Makine ve teçhizatın ithaline ilişkin işlemler
MADDE 16- (1)
Teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın ithaline
ilişkin işlemler, Gümrük Mevzuatı çerçevesinde ilgili
gümrük idaresince yerine getirilir. Uygulamaya ilişkin usuller,
Müsteşarlık ve Gümrük Müsteşarlığınca müştereken tespit edilir.
Bu Tebliğ’in uygulamasından doğacak ihtilaflar Gümrük
Müsteşarlığınca Müsteşarlığa iletilir ve Müsteşarlığın görüşü
doğrultusunda işlem yapılır.
(2) Teşvik belgeleri kapsamındaki makine ve
teçhizatın ithalatının yatırım süresi içerisinde
sonuçlandırılamaması durumunda, yatırım süresi içerisinde
Kambiyo Mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi biri
ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli kısmen veya
tamamen ödenmiş yatırım mallarının ithaline, yatırım süresi
bitiş tarihini izleyen 4 ay içerisinde doğrudan gümrük idareleri
tarafından izin verilir.
Teminatla ithalat
MADDE 17- (1)
Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik
belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın
ithaline, Müsteşarlığın görüşüne istinaden Gümrük
Müsteşarlığınca Gümrük Vergisi ile Katma Değer Vergisinin toplam
tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir.
(2) Teminatla ithalatta, bir defada verilecek
teminat süresi azami altı aydır. Teminat süresi içinde kesin
ithalat için gerekli işlemler tamamlanmamış ise, süre uzatımı
için Gümrük Müsteşarlığına müracaat edilir. Teminatın başlangıç
tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Yatırımcının,
teminatın çözümü için teminat süresi içinde teşvik belgesi ve
eki ithal makine ve teçhizat listesi ile birlikte Gümrük
Müsteşarlığına müracaat etmesi gerekir. Aksi takdirde, teminat
irat kaydedilir.
Mahrece iade
MADDE 18- (1)
Tamamlama vizesi yapılıp
yapılmadığına bakılmaksızın, teşvik belgesi kapsamındaki makine
ve teçhizatın mahrece iade işlemleri;
a) Evsafa uygun çıkmaması nedeniyle, yerine
yenisi getirilmek kaydıyla, eşyanın serbest dolaşıma girişini
müteakip garanti süresi içinde yurt dışı edilecek makine ve
teçhizat,
b) Herhangi bir şekilde tamir ve bakım veya diğer
nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve teçhizat,
için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilerek
ilgili gümrük idaresince, Gümrük Mevzuatı çerçevesinde
sonuçlandırılır. Mahrece iade işlemine konu yatırım mallarının
yurt dışı edilmesinden itibaren bir yıl içinde aynısı veya
yenisinin yurda giriş işlemleri, Müsteşarlığın herhangi bir
iznine tabi olmaksızın Gümrük Vergisi ile Katma Değer Vergisi
istisnasından yararlandırılmak suretiyle doğrudan gümrük
idarelerince sonuçlandırılır.
Katma değer vergisi istisnası
MADDE 19- (1)
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi
Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik
belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli
teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır. Aynı hüküm teşvik
belgesinin veya teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın
devir işlemlerinde de uygulanır.
Faiz desteğinden istifade edebilecek
yatırımlar
MADDE 20- (1)
Teşvik belgesi kapsamında yapılacak aşağıda belirtilen
yatırımlar için bütçe kaynaklarından karşılanmak üzere faiz
desteği öngörülebilir.
a)
Kalkınmada öncelikli yörelerde (Ek-4) yapılacak yatırımlar,
b)
KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar,
c)
Ar-ge
yatırımları,
ç) Çevre yatırımları.
(2) KOBİ’lerin faiz desteği ile ilgili
müracaatlarında Yönetmelik ekinde yer alan ve Yeminli Mali
Müşavir tarafından da onaylanmış tabloların Müsteşarlığa ibraz
edilmesi gerekmektedir.
(3) Bankalarca yapılacak işlemlere ilişkin
esaslar Müsteşarlık ile Banka arasında imzalanan protokol ile
belirlenir.
Faiz desteği oranları ve tutarları
MADDE 21- (1)
Bankalardan,
a) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak
yatırımlar, KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar, ar-ge ve çevre
konularında yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için
kullanılacak en az 1 yıl vadeli yatırım kredileri ile ilgili
olarak, ilk 4 yıl için uygulanmak kaydıyla,
b)
Ar-ge
konusunda yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için
Müsteşarlıkça uygun görülen yatırım dönemini müteakip azami 1
yılllık sürede gerekli olan işletme malzemelerinin teminine
yönelik olarak kullanılacak en az 6 ay ve en çok 12 ay vadeli
işletme kredileri ile ilgili olarak,
her bir itfa planında belirtilen ödenecek faizin
veya kar payının, Yeni Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı,
döviz kredilerinde ise 2 puanı bütçeden karşılanabilir.
(2) Yatırım kredisi için uygulanacak faiz desteği
tutarı proje bazında azami,
a) Ar-ge ve çevre yatırımları için 300 bin Yeni
Türk Lirası,
b) KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar için 200 bin
Yeni Türk Lirası,
c) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak
yatırımlar için 1 milyon Yeni Türk Lirasıdır.
(3) Ar-ge yatırımlarına yönelik işletme kredisi
için uygulanacak faizi desteği tutarı ise 100 bin Yeni Türk
Lirasını geçemez.
Faiz desteği uygulamasına ilişkin usul ve
esaslar
MADDE 22- (1)
Teşvik belgesinde faiz desteği öngörülen yatırımcılar faiz
desteğinden yararlanabilmek için Türkiye’de yerleşik şubesi
bulunan yerli ve yabancı bankalar ile katılım bankalarından
birine başvurabilirler. Bankaca yapılan değerlendirme sonucunda
kredi kullandırılması uygun görülen projelere ilişkin faiz
desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde belirtilen
esaslar çerçevesinde bankaca Müsteşarlığa yapılır.
(2) Aynı yatırım projesi için faiz desteği
uygulamasına yönelik olarak birden fazla banka talepte
bulunamaz.
(3) Finansal kiralama şirketleri
aracılığıyla yapılacak yatırımlar ile kullanılmış makine ve
teçhizat için faiz desteği uygulanmaz.
(4) Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya ana
paralarının firma tarafından itfa planlarında belirtilen
sürelerde ilk defa geri ödenmemesi halinde, bu durum ilgili
bankalar tarafından en kısa sürede Müsteşarlığa bildirilir ve
takip eden dönemler için Müsteşarlıkça faiz desteği ödemesi
yapılmaz. Yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine
getirdiğinin bilahare ilgili bankaca Müsteşarlığa bildirilmesi
halinde, bildirimi takip eden dönemler için faiz desteği
ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir
uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine
ait yükümlülüklerin aksamasının tekrarı halinde faiz desteği
ödemesine son verilir.
(5) Banka, faiz desteğine esas olan kredinin teşvik
belgesi kapsamı yatırım için kullandırılmasıyla yükümlüdür.
Kredinin amacı dışında kullanıldığının tesbiti halinde
Müsteşarlıkça kullandırılan faiz desteği tutarına ilgili bankaca
bu kapsamdaki krediye uygulanan faiz oranı uygulanmak suretiyle
tespit edilecek meblağın 5 işgünü içerisinde bütçeye gelir
yazılmak üzere Saymanlık hesabına yatırılması gerekmektedir.
Aksi takdirde söz konusu meblağ Müsteşarlıkça Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasına verilecek talimata istinaden ilgili bankanın
anılan Banka nezdindeki karşılık hesabından virman yapılmak
suretiyle tahsil edilir.
Turizm yatırımlarına yönelik enerji desteği
MADDE 23- (1) 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 16 ncı maddesi dikkate alınarak,
Turizm Yatırım veya Turizm İşletmesi Belgeli (Turizm Deneme
İşletmesi, Kısmi Turizm Deneme İşletmesi ve Kısmi Turizmİşletme
Belgesi dahil) işletmelere ait elektrik enerjisi giderlerinin,
şantiye dönemi de dahil olmak üzere o bölgedeki mesken ve sanayi
abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile kendi abone
grubuna uygulanan tarife arasındaki farkın Hazinece karşılanması
için, belge sahiplerinin ilk müracaatlarında aşağıdaki bilgi ve
belgelerle birlikte Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve
İşletmeler Genel Müdürlüğü’ne başvurması, enerji desteği
ödemelerinin başlamasını müteakip ise her dönem için aşağıda
belirtilen bilgi ve belgelerden (a) ve (b)’de yer alanlar ile
birlikte yatırımın bulunduğu yerdeki abonesi olduğu bölge
dağıtım müdürlüğüne, özel tedarikçilerden elektrik enerjisi
temin edilmesi halinde yatırımın bulunduğu yerdeki bölge dağıtım
müdürlüğüne başvurması gerekmektedir.
a) Firmayı temsil ve ilzama yetkili firma
temsilcisi/temsilcileri tarafından imzalanmış
dilekçe,
b) Turizm Yatırım veya Turizm İşletme Belgesi
örneği,
c) Ek 7’deki örneğe uygun taahhütname,
ç) Vergi dairesi adı ve hesap no, aktarım
yapılacak bankanın şube adı ve hesap no’su,
d) Abonesi olduğu bölge dağıtım şirketi veya özel
tedarikçinin adı ve abone numarası,
e) 5084 sayılı Kanun ve bu Kanunda değişiklik
yapan 5350 sayılı Kanun kapsamı illerde bulunan
işletmeler için enerji desteğinden yararlanılmadığına dair
Enerji Desteği Komisyonundan alınan yazı.
(2) İlk aşamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak ön
inceleme sonucunda bu destekten yararlanabilecek yatırımlara
veya işletmelere ilişkin alfabetik olarak il bazında
hazırlanacak olan liste Ek-8’de yer alan tablo formatında
Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’ne veya varsa diğer elektrik
dağıtım şirketlerine gönderilir.
(3) Elektrik dağıtım şirketlerince, Ek 8’deki
formatta yer alan bilgiler doğrultusunda o bölgedeki mesken ve
sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile bu
abonelere uygulanan tarife arasındaki fark, tamamı fatura
döneminde peşin olarak ödenmiş faturalarda yer alan aktif enerji
bedeli üzerinden ve vergiler (elektrik tüketim vergisi ve katma
değer vergisi) hariç olmak üzere hesaplanarak yararlanılacak
destek miktarı aylık olarak tesbit edilir ve bu destekten
yararlanacak firmalara ilişkin Ek 9’teki formatta hazırlanan
liste Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırımlar ve İşletmeler Genel
Müdürlüğü’ne gönderilir.
(4) Dağıtım şirketi dışındaki bir başka
tedarikçiden elektrik enerjisi temin eden işletmeler için,
dağıtım şirketi tarafından yukarıda yer alan esaslar dahilinde
özel tedarikçinin satış bedeli ile işletmenin bulunduğu dağıtım
bölgesindeki dağıtım şirketi tarafından mesken ve sanayi
abonelerine uygulanan birim enerji bedellerinden en düşüğü
arasındaki fark enerji desteğine esas bedel olarak alınır.
Ancak, bu bedel o bölgedeki dağıtım şirketinin uyguladığı
tarifeler üzerinden tespit edilecek farkın üzerinde olamaz.
(5) Özel tedarikçiden elektrik enerjisi temin
eden turizm işletmelerinin talepleri, dağıtım şirketine ibraz
ettikleri faturalara istinaden dağıtım şirketince belirlenerek
yararlanacakları enerji desteği bilgileri ve tutarları kendi
listelerine ilave edilir ve tek liste olarak Kültür ve Turizm
Bakanlığı Yatırımlar ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’ne
gönderilir.
(6) Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve
İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülen firmalara
ilişkin liste ise her üç ayda bir (Şubat- Mayıs-Eylül- Kasım
ayları) Ek 10’da yer alan formatta Müsteşarlığa iletilir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
tarafından gönderilen liste kapsamı firmalara ait enerji desteği
tutarları, Müsteşarlıkça Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
aracılığıyla işletmelerin banka hesaplarına aktarılır.
(7) Turizm Yatırım veya Turizm İşletmesi Belgeli
işletmeler için elektrik enerjisi desteği uygulaması, Mayıs 2004
tarihinden itibaren düzenlenen faturalara istinaden yapılır.
(8) Turizm Yatırım veya Turizm İşletmesi
Belgelerinin herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde,
iptalin gerçekleştiği döneme ait fatura tutarı da dahil olmak
üzere, iptal tarihinden itibaren elektrik enerjisi desteğinden
yararlanılamaz. Ancak, iptalin kaldırılması halinde iptalin
kaldırıldığı tarihten sonraki döneme ait faturadan başlamak
üzere destek uygulamasına devam olunur.
MADDE 24- (1)
İşletme sahipliğinin değişmesi halinde, Turizm Yatırım veya
Turizm İşletmesi Belgelerinde firma unvanın değiştirilmesi için
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne müracaat edilmesi
zorunludur. Bu değişikliğin onaylanmasını müteakip enerji
desteğinden belgede kayıtlı yeni firma yararlanabilir. Bu
durumda elektrik enerjisi aboneliğinin de yeni firma adına
yenilenmesi gerekmektedir.
MADDE 25- (1) 5084
sayılı Kanun ile bu Kanunda değişiklik yapan 5350 sayılı Kanun
hükümleri uyarınca veya 12/4/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına istinaden enerji desteğinden
yararlanmakta olan işletmeler için bu madde kapsamı enerji
desteği uygulanmaz. Bu durumda, işletmelerin tercihleri dikkate
alınmak suretiyle enerji desteği uygulaması yapılır.
İthal ve yerli makine ve teçhizat listesi
değişikliği talepleri
MADDE 26- (1)
Teşvik belgesi ekinde yer alan ithal
ve yerli olarak temin edilecek makine ve teçhizat listelerinde
yapılacak değişiklik talepleri, teşvik belgesi düzenlenmesi için
müracaat edilen merci tarafından sonuçlandırılır. Ancak,
kullanılmış komple tesislerin teşvik belgesi kapsamına dahil
edilmesine ilişkin odalara yapılan müracaatlar
Müsteşarlığın görüşüne istinaden sonuçlandırılır.
(2) İthal edilecek makine ve teçhizatın ithal
edileceği menşe ülke ve fiyat değişikliklerinde, makine ve
teçhizat bazında %50’ye kadar olan artış veya azalışlarda
doğrudan gümrük idarelerine başvurularak ithalat işlemleri
yapılır.
(3)Yerli makine ve teçhizat listesi kapsamında
yer alan makine ve teçhizatın fiyat değişikliklerinde makine ve
teçhizat bazında %30’a kadar olan artış veya azalışlarda liste
tadilatı yapılmaksızın KDV istisnasına ilişkin doğrudan işlem
yapılabilir.
Teşvik belgesinin revizesi
MADDE 27- (1)
Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerler nihai değerler olmayıp,
yatırımın her aşamasında tevsik edilen bilgi ve belgelere
istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda teşvik belgesini
düzenleyen merci tarafından değişiklik yapılabilir. Odalarca
yapılan değişiklikler, ilgili odaca Müsteşarlığa bildirilir.
(2) Teşvik belgesinin sabit yatırım tutarında
%100'ün üzerinde meydana gelecek artış veya %50'nin üzerindeki
azalışlarda yatırımcılar, teşvik belgesini düzenleyen mercie
müracaat ederek, teşvik belgesinin revizesi talebinde
bulunabilirler. Ancak, KOBİ’ler için düzenlenen teşvik
belgelerinde azami yatırım tutarının üzerine çıkılacak şekilde
revize yapılamaz.
(3) Yatırıma başlama tarihinden sonra temin
edilen, ancak makine teçhizat listelerinde yer almayan makine ve
teçhizatın proje ile uyumlu olanları, talep edilmesi halinde
teşvik belgesi kapsamına dahil edilir.
Süre uzatımı
MADDE 28- (1)
Teşvik belgesi kapsamı yatırımların proje bazında yapılacak
değerlendirme sonucunda öngörülecek sürede gerçekleştirilmesi
esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi
halinde, yatırıma başlanılmış olması kaydıyla Ek-6’da yer alan
yatırım takip formu ile birlikte belgenin düzenlendiği mercie
süre uzatımı talebinde bulunulması durumunda, teşvik belgesinde
kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir.
(2) 35 inci maddede belirtilen mücbir sebep veya
fevkalade hal durumları ile ilgili diğer mevzuat gereği başka
bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve
ruhsat gibi diğer belgelerin temini veya kamu kurum ve
kuruluşlarının uygulamaları sonucu firmaların faaliyetlerini
durdurmalarından veya yürütememelerinden kaynaklanan süre
nedeniyle, yatırımın verilen ek süreler de dahil
gerçekleştirilemediğinin tevsik edilerek talep edilmesi halinde
Müsteşarlıkça proje bazında bir defaya mahsus ek süre
verilebilir.
Yatırım konusu değişikliği
MADDE 29- (1)
Yatırım konusu değişikliği talepleri için teşvik belgesi
müracaatını değerlendiren mercie müracaat edilir.
(2) Yatırımcı tarafından yeni yatırıma ilişkin
olarak verilecek yatırım bilgi formuna istinaden yürürlükteki
mevzuat hükümleri çerçevesinde bölgesel ve sektörel kısıtlamalar
da dikkate alınarak, teşvik belgesi üzerinde yatırım konusuna
ilişkin gerekli değişiklik yapılabilir. Değişikliğin ilgili oda
tarafından yapılması halinde Müsteşarlığın uygun görüşünün
alınması gereklidir. Yatırım konusu değişikliğinden önce satın
alınmış ancak, yeni yatırım konusu ile ilgili olmayan makine ve
teçhizat harcamalarına uygulanan destek unsurları ilgili
mevzuatı çerçevesinde geri alınır.
Yatırım yeri değişikliği
MADDE 30- (1)
Teşvik belgesine bağlanmış yatırımlara ilişkin yer değişikliği
talepleri teşvik belgesi müracaatını değerlendiren ilgili mercie
yapılır. Söz konusu değişiklik talepleri bölgesel ve sektörel
kısıtlamalara bağlı olarak sonuçlandırılır.
(2) Mevcut yatırımlarla birlikte teşvik belgesi
kapsamı yatırımların yer değişiklikleri talepleri de bu madde
hükümlerine göre değerlendirilir.
(3) İlgili odalara yapılan müracaatlar
Müsteşarlığın görüşü alınarak sonuçlandırılır.
(4) Yatırım yeri değişikliğinden önce
gerçekleştirilmiş olan yatırımlara ilişkin yararlanılan destek
unsurları yeni yatırım yerindeki destek unsurlarından fazla ise
bu destek unsurlarının fazla olan kısmı ile gerçekleştirilen
yatırımlardan varsa yeni yatırım yerine nakli mümkün olmayan
harcamalara uygulanan destek unsurları ilgili mevzuatı
çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.
Finansal kiralama
MADDE 31- (1)
Teşvik belgesi konusu menkul veya
gayrimenkullerin tamamının veya bir kısmının finansal kiralama
yolu ile temini mümkündür.
(2) Finansal kiralama şirketine (kiralayan) ait
teşvik belgeleri, yatırımcıya (kiracı) ait teşvik belgelerine
istinaden düzenlenir ve bu belgeler kiracı adına düzenlenmiş
teşvik belgelerinin eki niteliğindedir.
(3) Finansal kiralamaya konu harcamalar için
kiralayan ve kiracı, kiracının teşvik belgesinde yer alan faiz
desteği (daha önceki yıl kararlarına göre düzenlenen belgelerde
yer alan Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını
Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi, Fon Kaynaklı Kredi ve Bütçe
Kaynaklı Kredi) hariç diğer destek unsurlarından
yararlandırılır.
(4) Finansal kiralama işlemine konu makine ve
teçhizatın devir, satış ve ihraç işlemleri; kiralayan ve
kiracının birlikte müracaat etmeleri halinde, 32 nci madde
hükümleri çerçevesinde Gelir Vergisi Kanunu ve Finansal Kiralama
Kanunu’nun ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla
değerlendirilir.
(5) İflas veya sözleşmenin feshi veya yatırımın
gerçekleşmemesi durumunda, tamamlama vizesi yapılmamış veya
yapılmış olsa dahi 3 yıllık süreyi doldurmamış makine ve
teçhizat içeren teşvik belgeleri kapsamında yararlanılan destek
unsurları ilgili mevzuatı çerçevesinde tahsil olunur.
(6) Kiralayan, kiracı ve yeni kiracınının
birlikte müracaatına istinaden, finansal kiralamaya konu makine
ve teçhizat, uygun görülmesi halinde teşvik belgeli bir
yatırımcıya, yapılacak yeni bir sözleşmeye istinaden
devredilebilir. Bu durumda kiracının yatırım bütünlüğünün
bozulması halinde kiracının projesine söz konusu makine ve
teçhizatın diğer yollardan temin edilecek şekilde tekrar ilave
etmesi gerekmektedir. Ayrıca, yeni yatırımcının teşvik
belgesinde kayıtlı destek unsurlarının, ilk yatırımcı firmanın
teşvik belgesinde kayıtlı destek unsurlarından daha düşük olması
veya destek unsurunun hiç bulunmaması durumunda, fazladan
kullanılan destekler ilgili mevzuatı çerçevesinde geri alınır.
(7) Finansal Kiralama Kanunu’nun 23 üncü
maddesinde belirtilen ihbar süresinin bitimini müteakip en geç 3
ay içerisinde kiralayan veya kiracı tarafından ilgili mercie
bildirimde bulunulması halinde, sözleşmenin feshi halinde 6 ncı
fıkra hükümleri çerçevesinde devir yapılabilir.
(8) Finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilecek
yatırımlarda, finansal kiralama şirketine ait teşvik belgesinin
tamamlama vizesinin yapılmış olması, kiralamaya konu menkul ve
gayrimenkul malların yatırımcıya teslim edilerek 3 yıllık
sürenin dolması ve sözkonusu malların yatırımcının aktifine
geçmesi kaydıyla, yatırımcıya ait teşvik belgesinin herhangi bir
nedenle iptali, finansal kiralama şirketine ait teşvik
belgesinin iptalini gerektirmez.
(9) Sözleşmede devir yetkisinin tanınması
halinde, finansal kiralamaya konu yatırım malları, kiracının da
uygun görüşü alınmak kaydıyla başka bir finansal kiralama
şirketine devredilebilir. Bu durumda devralan sözleşme
hükümlerine uymak zorundadır.
(10) Yatırımcının teşvik belgesi kapsamında
bulunan kullanılmış makine ve teçhizatın finansal kiralama
yoluyla teminine izin verilebilir.
(11) Finansal kiralama şirketleri aracılığı ile
yapılacak yatırımlar, ilgili olduğu teşvik belgesinin istinat
ettiği kararda öngörülen destek unsurları ve asgari sabit
yatırım tutarı çerçevesinde değerlendirilir.
Devir, satış, ihraç ve kiralama
MADDE 32-
(1) Yatırım tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi
kapsamı makine ve teçhizatın, teşvik belgeli bir başka
yatırımcıya devri, teşvik belgesi olmayan bir başka yatırımcıya
satışı, ihracı veya kiralanması söz konusu yatırım mallarının
teminini müteakip 3 yılı doldurmuş olması halinde serbesttir.
(2) Tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte 3
yılı doldurmamış makine ve teçhizatlar ile bu sürenin doldurulup
doldurulmadığına bakılmaksızın, tamamlama vizesi yapılmamış
teşvik belgeleri kapsamındaki makine ve teçhizatın, yatırımın
bütünlüğünün bozulmaması kaydıyla veya bütünü ile birlikte
devir, satış, ihraç veya kiralanması Müsteşarlığın iznine
tabidir. Yatırım bütünlüğünü bozacak makine ve teçhizatın devir,
satış, ihraç veya kiralanmasının talep edilmesi halinde, ilgili
makine ve teçhizatın yeniden temin edilmesi gerekmektedir.
(3) Teşvik belgesi kapsamında temin edilen
makine ve teçhizatın, üretilecek mal veya hizmetlerin teşvik
belgesi sahibi yatırımcı tarafından satın alınması ve bu durumu
belgeleyen sözleşmenin ibrazı koşuluyla diğer bir yatırımcıya
bedelsiz olarak geçici bir süre için verilmesi veya kiralanması
Müsteşarlığın izinine tabidir. Bu makine ve teçhizatın ekspertiz
işlemi makine ve teçhizatın bulunduğu mahalde yapılır.
(4) Teşvik belgesi kapsamında yer alan
yatırımlardan tamamlama ve belgede kayıtlı özel şartların
vizesi yapılabilecek durumda olan firmaların cebri icra
takiplerine konu olması veya iflas masasına girmesi durumunda
yatırımcı veya icra organı veya iflas organı tarafından icra ile
satışın veya iflasın kesinleşme tarihinden önce talep edilmesi
halinde Müsteşarlıkça teşvik belgesinin tamamlama vizesi
yapılabilir. Ancak, satışın kesinleşmesi halinde kesinleşme
tarihi itibarıyla varsa satış için gerekli süreleri doldurmamış
olan makine ve teçhizata yönelik olarak yararlanılan destekler
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri çerçevesinde tahsil edilir.
(5) Yatırımcı firmanın ilgili kanun hükümlerine
göre tasfiyeye girmesi halinde de firmanın, ilgili Tasfiye
Kurulunun veya organın talebi üzerine yukarıdaki fıkra
hükümlerine göre işlem yapılabilir.
Belge
zayii
MADDE 33- (1)
Teşvik belgesi, eki ithal veya yerli makine ve teçhizat listesi
ile döviz ve kredi kullanım formundan herhangi birinin zayi
olması nedeniyle yatırımcı tarafından yeniden tasdikinin
talep edilmesi durumunda, bütçeye irat kaydedilmek üzere,
tasdiki istenilen her bir belge için 200 Yeni Türk Lirası
Saymanlık hesabına yatırılır. Söz konusu meblağ iade edilmez.
Yatırım kredilerinin aktarılması
MADDE 34- (1) Teşvik
belgesi kapsamında fiilen kullanılan ve faiz desteğinden
yararlanılmamış kredilerin, aynı holdinge bağlı diğer firmalar
adına düzenlenmiş teşvik belgelerine, aynı firmaya ait teşvik
belgelerine veya aynı gerçek veya tüzel kişilerin asgari %50
oranında sermayesine ortak oldukları diğer firmalar adına
düzenlenmiş teşvik belgelerine müeyyide uygulanmaksızın kısmen
veya tamamen aktarılmasına ilgili bankanın da uygun görüşü
alınarak Müsteşarlıkça izin verilebilir.
Mücbir sebep ve fevkalade hal durumları
MADDE 35- (1)
Yatırımların teşvik belgesine bağlanması ve tamamlama vizesi
işlemleri sonuçlanıncaya kadar devam eden işlemlerle ilgili
olarak;
a) Tabii afetler ve yangın
(Bayındırlık ve İskan Bakanlığı veya Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı il müdürlükleri, itfaiye müdürlükleri veya ilgili
diğer kurumlardan alınacak yazının sigorta hasar ekspertiz
raporu ile birlikte tevsiki),
b) Firmanın faaliyetinin kamu
idarelerince durdurulması (firma faaliyetini durduran kamu
kurumundan alınacak yazı ile tevsiki),
c) Grev ve lokavt (İl çalışma
müdürlüklerinden alınacak yazı ile tevsiki),
ç) Devletçe konulan yasaklar, savaş ve abluka
hali,
d) Firmanın iflası ve şahıs firmalarında firma
sahibinin ölümü (mahkeme kararı ile tevsiki),
e) Yatırım konusu makine-teçhizatın, yatırımcı
iradesi ve kusuru dışında bir sebeple elden çıktığının
(çalınması gibi) resmi kurumlardan alınacak belge ile tevsik
edilmesi,
gibi durumlar Müsteşarlıkça mücbir sebep ve
fevkalade hal durumları olarak değerlendirilir.
Yatırımların takibi, kontrolü ve müeyyide
uygulanması
MADDE 36- (1)
Teşvik belgelerinin ilgili mevzuata
uygun olarak kullanılması zorunludur.
(2)Yatırımın gerçekleşme durumu, her yıl Ocak ve Temmuz
aylarında olmak üzere altışar aylık dönemler halinde teşvik
belgesinin düzenlendiği mercie bağlı olarak doğrudan veya oda
kanalı ile Müsteşarlığa bildirilir.
(3) KOBİ desteklerinden yararlanan firmalar,
desteklerden yararlanmaya başladıktan sonra birbirini takip eden
3 yıl boyunca KOBİ özelliklerini korumak zorunda olduklarından,
Yönetmelikte yer alan tabloları yeminli mali müşavir onaylı
olarak her yılın başından Mart ayı sonuna kadar Müsteşarlığa
iletmek zorundadırlar. Aksi takdirde işlemleri durdurulacağı
gibi aksinin tesbiti halinde kısmen veya tamamen müeyyide
uygulanabilir.
(4) Müsteşarlık, teşvik belgesi kapsamındaki
yatırımların mevzuata uygun şekilde yerine getirilip
getirilmediğini denetlemeye, gerekli gördüğü takdirde yatırımın
her aşamasında yatırımların ve ilgili odaların verilen görevlere
ilişkin olarak yaptıkları işlemlerin takip ve kontrolünü
yapmaya, gerekli göreceği tedbirleri almaya, ilgili
kuruluşlardan belge ve bilgi istemeye ve aykırılıkların tespiti
halinde kısmen veya tamamen müeyyide uygulamaya yetkilidir.
(5) Bu Tebliğ’in istinat ettiği Karar ile bu
Tebliğ’de belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik
belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik
belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve
muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen ve kullanan,
yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, teşvik belgesinde öngörülen
sürede yatırımları tamamlamayan veya 5 inci maddede belirtilen
asgari ve azami yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların
teşvik belgeleri Müsteşarlıkça kısmen veya tamamen iptal edilir.
Ancak, turizm yatırımlarında, Turizm Bakanlığınca “Turizm
Yatırımı ve/veya İşletme Belgesi”nin iptal edilmesi teşvik
belgesinin iptalini gerektirmez.
(6) İptal edilen teşvik belgeleri ile ilgili
olarak yatırımcıların yararlandıkları destek unsurları, 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
çerçevesinde ilgililerden geri alınır.
(7) Müsteşarlıkça veya görevlendirilen kurum ve
kuruluşlarca yatırım yeri tespit edilemeyen teşvik belgeleri
Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle iptal edilir.
Tamamlama vizesi
MADDE 37- (1)
Yatırımcıların, teşvik belgesinde öngörülen süre veya ek süre
bitimini izleyen altı ay içinde tamamlama vizesi için
Müsteşarlığa başvurmaları zorunludur. Bu süre içerisinde
müracaat edilmemesi halinde Müsteşarlık re’sen tamamlama vizesi
işlemlerini başlatabilir.
(2) Gerekli görülen hallerde tamamlama vizesi
işlemleri Müsteşarlık veya Müsteşarlıkça görevlendirilecek
odalar, bankalar veya yatırımın
bulunduğu il valiliği elemanları tarafından yatırım mahallinde
ekspertiz yapılmak suretiyle de yapılabilir.
(3) Ekspertiz işlemlerinin Müsteşarlıkça
yapılacak olması halinde, yatırım mahallinde ekspertiz yapmak
üzere Müsteşarlıktan en az 2 veya en çok 3 eksper
görevlendirilir. Tamamlama ekspertizi ve vize işlemleri,
Müsteşarlık tarafından görevlendirilen valilikçe veya odaca veya
bankaca yapılması halinde görevlendirilen mercinin kadrolu
elemanlarından oluşan 2 eksper ile yatırımcı tarafından tayin
edilecek yeminli mali müşavirin yapacakları inceleme sonucunda
müştereken düzenlenecek rapora istinaden ilgili mercice de
yapılabilir.
(4) Görevlendirilen mercice yapılan ekspertiz
işlemleri sonucunda yatırımın gerçekleşme değerleri ile birlikte
tamamlama vizesi, ilgili merci tarafından doğrudan teşvik
belgeleri üzerine derc edilerek sonucundan Müsteşarlığa bilgi
verilir. Tamamlama vizesi işlemi ile ilgili olarak,
ekspertiz işlemine esas olan rapor, teşvik belgesinin onaylı
fotokopisi, ithal ve yerli makine ve teçhizat liste asılları,
gerçekleşen değerler üzerinden hazırlanmış ilgili merci
tarafından onaylı yeni listeler ve döviz ve kredi kullanım
formunun aslı bir ay içerisinde nihai onay için Müsteşarlığa
gönderilir. Müsteşarlıkça tamamlama vizesi işlemi ile ilgili
olarak firmaya ve ekspertiz işlemini yapan mercie bilgi verilir.
(5) Fon veya Bütçe kaynaklı kredi veya
faiz desteği ihtiva eden teşvik belgelerinin tamamlama vizesi
işlemleri, ekspertiz raporunun ilgili merci tarafından
Müsteşarlığa gönderilmesini müteakip Müsteşarlıkça yapılır.
(6) Ekspertiz işlemleri için
görevlendirilecek eksperlerin her birine ödenecek ekspertiz
ücreti 75 Yeni Türk Lirası olup, bu tutar her yıl yeniden
değerleme nispetinde Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Bakan
tarafından artırılabilir. Bu görevlendirmelerde ekspertiz
ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından
karşılanır. Yatırımcılardan başka hiçbir ad altında ücret talep
edilemez.
(7) Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla
yapılacak yatırımlar ile kamu kuruluşlarınca gerçekleştirilen
yatırımların tamamlama vizesi işlemleri ekpertiz yapılmaksızın
doğrudan ilgili kuruluş tarafından Müsteşarlığa verilecek bilgi
ve belgelere istinaden yapılır.
(8) Tabii afet ve/veya yangın nedeniyle tamamlama
vizesine ilişkin aranan belgelerin ibraz edilememesi durumunda
tamamlama vizesine ilişkin talepler;
a) Belge kapsamında ithali yapılan makine ve
teçhizata ilişkin ilgili gümrük idaresinden temin edilecek
gümrük giriş beyannamelerinin onaylı örneklerinin,
b) Alımı gerçekleştirilen yerli makine ve
teçhizata ait satıcı firmalardan temin edilecek fatura
nüshalarının,
c) Varsa diğer yatırım harcamalarına ait ilgili
kurum ve kuruluşlardan temin edilecek belgelerin,
ç) Arsa bedeli için ilgili tapu dairesinden temin
edilecek tapu örneğinin,
d) Bina-inşaat harcamaları için ilgili
belediyeden temin edilecek yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanım
izin belgesi örneğinin,
e) Tabii afet ve/veya yangın durumunu tevsik eden
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı veya Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
il müdürlükleri veya itfaiye müdürlükleri veya ilgili diğer
kurumlardan alınacak rapor ile varsa sigorta poliçesi örneği ile
sigorta hasar ekspertiz raporu ve ilgili sigorta şirketinin
hasarı karşılayıp karşılamadığına ilişkin yazının,
Müsteşarlığa ibraz edilmesini müteakip
sonuçlandırılabilir.
(9) Ayrıca, tabii afet ve/veya yangın
neticesinde bina ve/veya makine-teçhizatın hasara uğraması
nedeniyle üretim faaliyetinin durduğu veya aksadığı
yatırımlarda, söz konusu tabii afet veya yangından önce alınmış
olan kapasite raporu veya onaylı örneğinin ibraz edilmesi
kaydıyla, yatırımcıların mağduriyetinin önlenmesi, yatırımın
ekonomiye kazandırılması ve istihdam sağlanması hususları da
dikkate alınarak, bu konudaki yatırım talepleri "yenileme"
niteliğinde değerlendirilip yürürlükteki destek unsurlarından
faydalandırılmak üzere yeni teşvik belgesi düzenlenebilir.
Görev verilen kurum ve kuruluşların
yükümlülükleri
MADDE 38- (1) İlgili
odalar, valilikler, bankalar, yeminli mali müşavirler gibi görev
verilen kurum ve kuruluşlar Karar ve Tebliğ’in uygulamasına
yönelik olarak yapmış oldukları işlemlerden sorumludurlar.
(2) Görev verilen ilgili kurum ve kuruluşlar
yapılan müracaatları iki ay içerisinde sonuçlandırmakla
yükümlüdür.
(3) Teşvik belgesi müracaatını değerlendirmekle
görevli ilgili odalar, yatırım yeri ve konusu değişiklikleri,
kullanılmış komple tesis ithal izni, devir, satış, ihraç
ve kiralama işlemleri ile teşvik belgesi iptali konularındaki
müracaatları Müsteşarlığın görüşünü alarak, bunların dışındaki
diğer işlemleri bu Tebliğ ve bu Tebliğ’in istinat ettiği Karar
hükümleri çerçevesinde yapılacak değerlendirmeye göre
sonuçlandırırlar.
(4) İlgili odalarca yapılan işlemlerle ilgili
faaliyet raporları üçer aylık dönemler halinde TOBB aracılığı
ile Müsteşarlığa bildirilir.
Daha önceki yıllara ait Bakanlar Kurulu
Kararlarına istinaden düzenlenmiş teşvik belgeleri için
uygulanabilecek hükümler
MADDE 39- (1)
Daha önceki yıl kararlarına göre teşvik belgesine bağlanan
yatırımlarla ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin istinat
ettiği karar ile diğer ilgili kararlarda belirtilen hükümler
çerçevesinde devam olunur. Ancak, talep edilmesi halinde faiz
desteği hariç olmak üzere bu Tebliğ’in ve bu Tebliğ’in istinat
ettiği Karar’ın lehe gelen hükümleri uygulanır.
(2) Halen geçerli teşvik belgesi kapsamı Ek 11’de
yer alan teşvik edilmeyen yatırım konularında
gerçekleştirilmekte olan yatırımlar için kapasite artışına neden
olacak yatırım malı ilavesi talepleri dikkate alınmaz.
(3) Daha önceki yıl kararlarına istinaden
düzenlenen teşvik belgelerine ilişkin tamamlama vizesi
işlemleri, ilgili kararlar ve teşvik belgesindeki kayıt ve
koşullara bağlı kalınmaksızın yatırımın gerçekleşen hali dikkate
alınarak yapılır. Ancak, varsa fazladan yararlanılan destek
unsurları ilgili mevzuatı çerçevesinde tahsil olunur.
(4) Uluslararası yolcu ve yük taşımacılığına
yönelik otobüs, çekici ve treyler yatırımları ile müteahhitlik
yatırımlarında ekspertiz yapılmaksızın yatırımcı tarafından
tayin edilen yeminli mali müşavirce düzenlenen rapor dikkate
alınarak tamamlama vizesi yapılır.
(5) 10/6/2002 tarihli ve 2002/4367 sayılı Karar’a
istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlarda,
yatırıma başlama tarihinden itibaren 1 yıl içinde yatırım
harcaması yapılması şartı aranmaz.
(6) Daha önceki yıl kararlarına istinaden
düzenlenen ve vergi, resim ve harç istisnası destek unsurunu
içeren teşvik belgelerinin ihracat taahhüt miktarı 1.000 ABD
Dolarına düşürülür ve taahhüt hesapları ilgili mevzuatında
belirtilen bilgi ve belgelere istinaden kapatılır.
Bütçeden yapılacak ödemeler
MADDE 40- (1)
Yatırımların desteklenmesi için her
yıl bütçe kanunu ile ayrılan ödenek çerçevesinde teşvik belgeli
olup olmadığına bakılmaksızın ilgili mevzuatında öngörülen esas
ve usuller çerçevesinde;
a)
Bu
Tebliğ’in istinat ettiği Karar uyarınca yapılacak ödemeler,
b)
KOBİ
yatırımları ile ilgili daha önceki kararlara istinaden yapılacak
ödemeler,
c)
İlgili
Bakanlar Kurulu kararları uyarınca yatırım ve işletme
kredilerine ait devam eden ödemeler,
ç) Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili
olarak daha önceki kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde
öngörülen (Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak
Kullanımını Destekleme Fonu Kaynaklı Kredi, Fon Kaynaklı Kredi,
Bütçe Kaynaklı Kredi, Teşvik Primi veya KDV Desteği, Enerji
Desteği, SSK Primi gibi) ödemeler,
d)
Daha
önceki kararlara göre teşvik belgesine ilişkin müracaatta
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yatırılan tutarlar ve zayi
olan belgelerle ilgili olarak mevzuatı gereği iade edilmesi
gereken tutarlar,
e)
Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili olarak açılan davalar
ve yapılan icra takiplerine ilişkin harç ve masraflar,
görülmekte olan davalar sırasında görevli bankalarca yapılması
gerekli masraflar, aleyhe sonuçlanan davalarla ilgili olarak
geri verilmesi gerekli tutarlar ile mahkeme ve icra masrafları
gibi giderler,
f) |