213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci
maddesinin
ikinci fıkrası ile vergi kanunlarında yer alan muafiyet,
istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden
yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun olarak
yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz
edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve
esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun
12 nci maddesinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan “Yeminli
Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”(1)
in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı
yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler
belirlenmiş, anılan maddenin birinci fıkrasının mali mevzuatta
yer alan teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler yönünden
başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer teşvik,
indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik
kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.
Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise,
tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları
ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca
çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte
belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak
Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin
bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi
yapamayacakları belirtilmiştir.
Bakanlığımıza tanınan bu yetkiye dayanılarak 4325 sayılı
Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde
İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası ile düzenlenen gelir ve
kurumlar vergisi indiriminden yararlanılmasının yeminli mali
müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına
bağlanması nedeniyle, bu tebliğ ile yeminli mali müşavirler
tarafından bu çerçevede yapılacak tasdikin usul ve esasları
belirlenmektedir.
1- Yararlanılması Tasdik Raporu İbrazı
Şartına Bağlı Vergi İndirimi
Bilindiği üzere; 4325 sayılı Kanunun 01/01/1998 tarihinde
yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde;
“a) Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında;
Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe
başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki
iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi
çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden elde
ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım
dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar
vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar hakkında; 5422 sayılı
Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı
bendinin (b) alt bendi hükümleri uygulanmaz.
b) (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin anılan fıkradaki istisna süresinin sonundan
başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki
işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi
çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde
ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar
vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.
İndirim oranı; 10 işçi çalıştıranlarda % 40, 51 ve daha yukarı
işçi çalıştıranlarda % 60' dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil)
işçi çalıştıranlar için uygulanacak indirim oranı, % 40 oranına
her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle bulunur.…”
hükümleri yer almaktadır.
4325 sayılı Kanunda yer alan indirim ve istisna uygulamaları ile
ilgili hususlar, 27/02/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 1 Seri No.lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik
Edilmesi Genel Tebliğinde(2)
açıklanmıştır.
Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün
Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar
vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bu Tebliğ ile
belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya
ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.
1.1 – Yıllık Beyana Tabi Kazançlarda
Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Uygulaması
Yıllık beyannamede hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi
tutarının; 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası
hükmünce indirime konu edilecek kısmı 20.000.- YTL’yi aşan gelir
ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu indirimden
yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz
etmeleri zorunludur. Yıllık beyanname üzerinde indirime konu
edilecek vergi tutarı 20.000.- YTL’yi aşmayan gelir ve kurumlar
vergisi mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar
izleyen yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde
her yıl ÜFE oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak
hesaplamalarda 1.000.- YTL’den küçük tutarlar dikkate
alınmayacaktır.
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında
indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisi tutarları
20.000.- YTL’yi aşan mükelleflere ilişkin tasdik raporları
yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar çerçevesinde
mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.
Öte yandan yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ve
bunlara ekli mali tablolar ile bildirimlerinin tasdiki amacıyla
(tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme düzenleyerek
beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve
kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için ayrıca
yeminli mali müşavir tasdik raporu ibraz etmelerine gerek
bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda vergi indiriminden
yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının ve indirime
konu edilecek gelir ve kurumlar vergisinin gerçek tutarının bu
Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu
hususlara tam tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi
zorunludur.
1.2 – Tevkifat Halinde Vergi İndirimi
Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi
indirimi, maddenin (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar
vergisi mükelleflerinin aynı fıkrada yer alan istisna süresinin
sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu
illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla
işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde
ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar
vergisine indirim oranının uygulanması suretiyle
hesaplanmaktadır.
Öte yandan, 4325 sayılı Kanun çerçevesinde faaliyette bulunan
mükelleflere nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden
yapılan vergi kesintisi uygulamasında da, aynı kanunun 3 üncü
maddesinin (b) fıkrası kapsamında vergi indiriminden
yararlanılması mümkün olup, bunun için yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz edilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Buna göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin (b) fıkrası kapsamındaki faaliyetler ile ilgili
olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden indirimli
oranda vergi tevkifatı yapılmasının istenilmesi halinde, nakden
veya hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında öngörülen şartların
bulunduğunu ve ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ
ekinde örneği gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun
mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu
vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu yeminli mali müşavir tasdik
raporuna dayanılarak, vergi dairesince vergi sorumlusuna hitaben
vergi dairesi müdürünün imzasını ve daire mührünü taşıyan bir
yazı verilecek ve yazıda; mükellefe yapılacak ödemenin 4325
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi
indirimi kapsamında bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik
raporu ile belirlendiğini ve bu nedenle gerçekleştirilecek
ödemeler üzerinden tasdik raporunda tespit edilen oran ve/veya
miktarda vergi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilecektir.
Bu kapsamda indirimli oranda vergi tevkifatı
yapılması uygulamasından yararlanılabilmesi için herhangi bir
parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, indirimli oranda
vergi tevkifatı yapılması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı
ne olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali
müşavir tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrası kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan
ödemelerin daha önce tam oranda vergi tevkifatına tabi tutulmuş
olması halinde ise, fazladan tevkif edilen vergilerin bu
Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli
mali müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün
bulunmaktadır.
2- Tasdikin Amacı ve Niteliği
Bu Tebliğ kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak
tasdikin amacı; tasdik hizmeti verilen mükellefin 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve
kurumlar vergisi indiriminden yararlanılması için gerekli
şartları taşıyıp taşımadığının ve indirim konusu yapılabilecek
verginin gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir.
Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde
belirtilmiştir
Yeminli mali müşavirler incelemelerini
29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin
(3) I/2-3
bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir.
Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325
sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu
Tebliğ hükümlerine uyulup uyulmadığını, vergi indiriminden
yararlanma şartlarının yerine getirilip getirilmediğini ve
indirim konusu yapılabilecek verginin gerçek tutarını rapor
örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak araştırmaları
zorunludur.
3 – Tasdik Raporunda Bulunması Gerekli
Asgari Bilgiler
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrası hükmü uyarınca gerçekleştirilecek vergi indirimine
ilişkin olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik Raporunda
bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu,
raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri
raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar;
02/01/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış
bulunan “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler,
Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik”in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde aşağıda
açıklanmış olup, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrasında yer alan hüküm ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin
düzenlemeler ve Tebliğ düzenlemeleri birlikte mütalaa
olunacaktır.
Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu, bu
Tebliğin (1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor kapağı ile
rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Ayrıca, 4325
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm
ve bu Tebliğ kapsamında indirim tutarının belirlenebilmesi
açısından lüzumlu bulunan; kapsama dahil illerdeki işyerlerinde
çalışanların sayısının tespitine yönelik sosyal güvenlik kurumu
dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile
muhtasar beyannameleri, ödeme belgeleri, fazladan kesilen
verginin iadesinin talep edildiği durumlarda tevkifat tutarları
ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren
ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış bir
liste ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli
gördüğü incelemeyle ilgili diğer belgelerin de rapora eklenmesi
gerekmektedir.
Tam tasdik dışında yapılan tasdik işlemlerinde, 11 Sıra No.lu
Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin
(4) ekine uygun olarak
düzenlenecek “Tasdik Sözleşmesi”nin I inci bölümünde yer alan
“Tasdik Konusu” başlıklı sütun, “17- Yeminli Mali Müşavirlik
Gelir Ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu” şeklinde
kodlanacaktır.
4- Tasdik Raporunu Tanzim Eden Yeminli
Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen Sorumluluğu
Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit
etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve “Yeminli Mali
Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları,
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine
göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.
Yeminli mali müşavirlerce söz konusu
belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup
olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin
mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu
idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.
İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan
ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik
kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan
sorumludurlar.
Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin
doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata
aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken
vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme
faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumlu tutulurlar.
Tebliğ olunur.
(1)
02.01.1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(2)
27/02/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(3)
02/03/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(4)
16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
EK 1:
Yeminli Mali Müşavirlik Gelir ve
Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu Kapak Örneği
EK 2:
Yeminli Mali Müşavirlik Gelir ve
Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu Dispozisyonu
