3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun
12 nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri
Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in(1)
7 nci maddesinin Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye
dayanılarak, Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti vermek
suretiyle hesap ve işlemlerini doğrulayacakları mükelleflerle
ilgili olarak, tasdik hizmeti verilecek mükelleflerin doğrudan
ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulundukları diğer
mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden bilgi istenmesine
ilişkin bir düzenlemenin getirilmesi ve bu düzenlemeye ilişkin
usul ve esasların belirlenmesi ile evvelce yayımlanmış olan 24(2)
ve 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde(3)
yer verilmiş olan bazı hükümlerin değiştirilmesi gerekli
görülmüştür.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun mükerrer 227 nci
maddesinin 2 numaralı bendi ile, vergi kanunlarında yer alan
muafiyet istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri
hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca belirlenen şartlara
uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu
ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul
ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır. Anılan
maddede ayrıca, 2 numaralı bent hükmüne göre yararlanılması
yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz
şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu zamanında ibraz
etmeyen mükelleflerin tasdike konu haktan yararlanamayacakları
ile Bakanlığımızın tasdik raporlarının ibraz süresini iki aya
kadar uzatmaya yetkili olduğu hususları hükme bağlanmıştır. Bu
çerçevede, yararlanılması yeminli mali müşavir tasdik raporu
ibraz zorunluluğuna bağlanmış olan yatırım indirimi istisnası ve
kurumlar vergisi istisnası konularında veya içerisinde anılan
konuların da değerlendirilmiş olduğu yıllık gelir veya kurumlar
vergisi beyannamesi ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) konusunda
yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporlarının
Yeminli Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla vergi dairelerine
teslimine ilişkin bazı düzenlemelerin yapılması gerekli
görülmüştür.
I- Yeminli Mali Müşavirlerden Bilgi
İstenmesi
27 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
Genel Tebliğinin(4),
teyit alınması suretiyle karşıt inceleme yapılması konusundaki
düzenlemeleri saklı kalmak üzere, yeminli mali müşavirler;
tasdik hizmeti verdikleri mükelleflerin doğrudan ya da silsile
yoluyla ticari ilişkide bulunduğu kişiler ile ilgili olarak
varsa bu kişilere tam tasdik hizmeti veren diğer yeminli mali
müşavirlerden bilgi isteyebilirler. Bilgi tam tasdik hizmeti
veren yeminli mali müşavirlerden istenebilecektir.
Bilgi istemlerinin tasdik konusu ile sınırlı
olması ve yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellef
ile hakkında bilgi istenen mükellef arasındaki ticari ilişki ile
doğrudan bağlantılı olması gerekir.
Kendisinden bilgi istenen yeminli mali
müşavirler tam tasdik hizmeti verdikleri mükelleflere ilişkin
olarak yukarıda belirtilen nitelikte ve harici bir araştırmayı
gerektirmeyen bilgileri verebilirler.
Bilgi verme işlemi, zorunlu olarak yerine
getirilmesi öngörülmüş bir işlem değildir. Dolayısıyla,
kendisinden bilgi istenilen yeminli mali müşavirler; istenilen
bilgileri verebilecekleri gibi, diledikleri takdirde bilgi
vermekten imtina da edebileceklerdir. Ancak , bilgi yazısı
verdikleri bir konuda sonradan; evvelce vermiş oldukları
bilgilerin içeriğine yönelik herhangi bir düzeltme yapmaları
sözkonusu olamayacaktır. Bilgi yazısı veren yeminli mali
müşavirlerin; sonradan, evvelce vermiş oldukları bilgilerin
içeriğine yönelik düzeltme yapılması talebinde bulundukları gibi
bir husus ileri sürmeleri, verdikleri bilgilerin doğruluğuna
ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmayacaktır. Bu itibarla,
yeminli mali müşavirlerin vermiş oldukları bilgi yazılarında yer
alan hususları, dikkat ve özenle tetkik etmeleri sorumlulukları
açısından önem arz etmektedir.
A- Bilgi İsteme Yazıları ile İlgili Usul ve
Esaslar:
Bilginin yazılı olarak istenmesi ve bilgi
isteme yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması
gerekir.
- Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin adı-soyadı,
bağlı olduğu oda ve vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil
numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer
bilgiler,
- Bilgi talebinde bulunan yeminli mali müşavirin tasdik hizmeti
verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer
bilgiler,
- Tasdik sözleşmesinin tarihi ve sayısı,
- Hakkında bilgi talep edilen mükellefin adı-soyadı veya unvanı,
vergi kimlik numarası, adresi ve benzeri diğer bilgiler.
Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi
istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile ticari
ilişkisi ve istenen bilgi açıklıkla belirtilecektir.
Bilgi isteme talepleri yazılı olarak cevaplandırılacak ve cevap
yazıları ilgili yeminli mali müşavir tarafından imzalanıp
mühürle tasdik edilecektir. Yeminli mali müşavirlerin cevap
yazılarında en az aşağıdaki hususların yer alması gerekir.
- Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin adı-soyadı,
bağlı olduğu oda ve vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür
ve sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,
- Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali müşavirin tam tasdik
hizmeti verdiği mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu
vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi, telefon ve benzeri
diğer bilgiler,
- Tam tasdik sözleşmesinin tarihi, sayısı, ilgili meslek odası
ve vergi dairesine veriliş tarihi,
- Hakkında bilgi verilen mükellefin yevmiye defteri onay
bilgileri,
- Bilgi istenen konu ile ilgili yevmiye kayıtlarının tarih ve
numarası,
- Katma değer vergisi iadesi tasdik işlemleri için, mal veya
hizmet alımına ilişkin bilgi istemlerinde hakkında bilgi verilen
mükellefin bilgi istemine konu işlemin gerçekleştiği dönemdeki
KDV beyanları hakkında bilgi (teslim ve hizmet tutarı, istisna
tutarı, KDV matrahı, hesaplanan KDV tutarı, ödenecek/sonraki
döneme devreden KDV tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve numarası),
- Hakkında bilgi verilen mükellefin malları (imalatçılarda
hammaddeyi) tedarik ettiği alt firmalara ilişkin bilgiler (malın
veya hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı veya unvanı,
bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın KDV
dahil toplam bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve numarası),
(mal veya hammadde alımlarının çok sayıda kişiden yapıldığı
hallerde en yüksek 10 alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli
olacaktır).
Yukarıda yer alan esaslara uygun olarak
düzenlenen cevap yazılarını alan yeminli mali müşavirler,
hakkında bilgi verilen mükellef nezdinde karşıt inceleme
yapmakla yükümlü olmayacaklardır. Şu kadar ki, tasdiki yapan
yeminli mali müşavirin hakkında bilgi verilen mükellefin alt
mükellefleri ile ilgili karşıt inceleme yükümlülüğünün devam
edeceği tabiidir. Öte yandan, katma değer vergisi iadesi tasdik
işlemlerinde, süresinde tam tasdik sözleşmesi yapmamış
mükellefler ile ilgili olarak, bu mükelleflerin yeminli mali
müşavirlerinden bilgi istenilmesi sözkonusu olmayacaktır. Ancak,
buna rağmen alınmış bir bilgi yazısı var ise, alınan bu bilgi
cevap yazılarına ilgili yeminli mali müşavirce ve vergi
dairesince itibar edilmeyecektir.
Yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen
bilgi talep yazıları ile bilgi cevap yazılarına sayı verilmesi
ve bu yazıların "Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik"(5)
hükümlerine göre saklanması gerekir.
B – Sorumluluk:
Bilgi veren yeminli mali müşavirler verdikleri
bilgilerin doğruluğundan genel hükümler uyarınca sorumludurlar.
Bilgi isteyen yeminli mali müşavirler
aldıkları bilgileri titiz bir şekilde kontrol etmekle
yükümlüdürler. Bilgilerin birbiriyle veya bilgi isteyen yeminli
mali müşavirin elindeki diğer bilgi, belge ve kanıtlarla uyumlu
olmadığı hallerde veya tereddüt uyandıran sair durumlarda alınan
bilgi kullanılmadan önce gerekli araştırmaların yapılması,
yapılan araştırmalar
sonucunda uyumsuzluklar ve tereddütler giderildiği takdirde
alınan bilgiye itibar edilmesi gerekir.
Diğer yeminli mali müşavirlerden aldıkları
bilgileri gerekli kontrolleri yapmadan işleme koyan yeminli mali
müşavirler doğacak sonuçlardan sorumlu olacaklardır.
Yeminli mali müşavirlerden yukarıda belirtilen
şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi yasal
bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili
mevzuat uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir.
II – 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanunu Genel Tebliğinde “Tasdik Raporunun İbraz Süresi” ne
ilişkin olarak yer verilen düzenleme aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya
kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin
verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde verilmesi gerekir.”
III – 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanunu Genel Tebliğinin “Beyannamelerini imzalatma kapsamında
olan mükellefler:” başlıklı 2.1. bölümü başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ 2.1. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti
kapsamında olan mükellefler:
Kurumlar vergisi veya ticari, zirai ve mesleki
kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi
mükelleflerinden 2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net
satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan
mükelleflerdir.”
Anılan Tebliğin “2.2. Beyannamelerini
imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:” başlığı aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“ 2.2. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti
kapsamı dışındaki mükellefler:”
IV- Yatırım İndirimi, Kurumlar Vergisi
İstisnası ve Tam Tasdik Raporlarının Yeminli Mali Müşavirler
Odaları vasıtasıyla Vergi Dairelerine teslimi :
Bu konuda evvelce, Bakanlığımızca yayımlanan 20 Sıra No.lu
Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde(6)
; “yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının bazı illerde
meslek odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda
Bakanlığımızca gerekli düzenlemelerin yapılabileceği,” hususu
öngörülmüş olup, bu çerçevede sözkonusu raporların meslek
odaları vasıtasıyla vergi dairelerine teslimi konusunda
aşağıdaki düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.
1-Yeminli mali müşavirlerin gerek bulundukları il sınırları
içerisindeki mükelleflere ve gerekse bulundukları il sınırları
dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflere ait tasdik
raporlarını (tam tasdik, yatırım indirimi, kurumlar vergisi
istisnası veya içerisinde bu konuların değerlendirildiği tam
tasdik raporları) varsa bulundukları ilde kurulmuş Yeminli Mali
Müşavirler Odasına beyanname verme dönemi sonuna kadar veya
beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde imza
karşılığında teslim etmeleri halinde, bu teslimleri vergi
dairesine yapılmış olarak kabul edilecektir.
2-İlgili Yeminli Mali Müşavirler Odasınca bu raporlar; en geç
beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan
itibaren 15 gün içerisinde gerek bulunulan ildeki mükelleflerin
bağlı bulundukları vergi dairelerine, gerekse bulunulan il
dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflerin bağlı bulundukları
vergi dairelerine oda tarafından görevlendirilecek yetkili
elemanlar vasıtasıyla imza karşılığında teslim edilecektir.
3-Oda’ya yeminli mali müşavirlerce teslim edilecek tasdik
raporlarını vergi dairelerine teslim edecek yetkili ve Oda’ca
verilmiş özel kimlik taşıyan elemanların kimlikleri, Vergi
Dairesi Başkanlığı kanalıyla o ilde bulunan vergi dairelerine
önceden bildirilecektir.
4-Oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlarca vergi
dairelerine getirilecek tasdik raporları, vergi daireleri
tarafından görevlendirilecek yetkililerce imza karşılığı teslim
alınacaktır.
5-Sözkonusu tasdik raporlarının yukarıda öngörülen şekilde
teslimi için gerekli tedbirler ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı
ile Yeminli Mali Müşavirler Odası tarafından müştereken
alınacaktır.
Bu uygulamada; beyanname verme dönemi sonuna kadar veya
beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde ilgili
odalara teslim edilecek tasdik raporlarının, beyannamenin
verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15
gün içerisinde ilgili vergi dairelerine intikalinin sağlanması,
ilgili yeminli mali müşavirler odasının sorumluluğundadır. Bu
sorumluluğun öngörülen sürede yerine getirilmemiş olması, bir
başka ifadeyle sözkonusu raporların öngörülen 15 günlük süreden
sonra ilgili vergi dairelerine ibrazı halinde ise bu raporlar
ilgili vergi dairelerince teslim alınmayacaktır.
Sözkonusu raporlar; öngörülen 15 günlük süreden sonra her hangi
bir şekilde (posta, kargo, kurye v.b.) ilgili vergi dairelerine
intikal ettirilmiş olsa bile bu raporlar uyarınca vergi
dairelerince işlem tesis olunmayacaktır.
İçerisinde yeminli mali müşavirlik tasdik raporu ibrazı
zorunluluğuna bağlanmış her hangi bir konu bulunmayan tam tasdik
raporlarının da yukarıda belirtilen düzenleme çerçevesinde
ilgili vergi dairelerine teslimi mümkün olabilecektir.
Tebliğ olunur.
(1)
02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(2)
24.03.1998 tarih ve 23296 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(3)
03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(4)
06.12.2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(5)
03.01.1990 tarih ve 20391 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(6)
19.02.1996 tarih ve 22559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
