5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda[1] 28/3/2007
tarihli ve 5615 sayılı Kanunla[2] yapılan değişiklik sonucu gelir
vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına yönelik açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin
Uygulanacağı İller
Gelir vergisi stopajı teşviki açısından kapsama,
5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (a) bendinde hüküm altına
alınan ve 2 seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğinin[3] "1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı
İller" başlıklı bölümünde belirtilen iller girmektedir.
Öte yandan, 5615 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesinin (D) fıkrasıyla 5084 sayılı Kanuna eklenen geçici 2 nci
madde ile Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri de teşvik
kapsamına alınmış bulunmaktadır.
2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler
5615 sayılı Kanunla değişik 5084 sayılı Kanunda
yer alan gelir vergisi stopajı teşvikinden, Tebliğin (1) numaralı
bölümünde belirtilen il ve ilçelerde; 1/4/2005 tarihinden itibaren
yeni işe başlayanlar ile 1/4/2005 tarihinden önce işe başlamış
olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, bu il ve ilçelerdeki
işyerlerinde en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla istihdam
ettikleri tüm işçiler için yararlanabileceklerdir.
Dolayısıyla kapsama giren il ve ilçelerdeki tüm
gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu Tebliğin (3) numaralı
bölümünde belirtilen sürelerle sınırlı olmak üzere asgari on işçi
istihdam etmeleri şartıyla gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanabileceklerdir.
Kanun kapsamındaki il ve ilçelerde bulunan
işyerleri dolayısıyla mükelleflerce birden fazla aylık prim ve
hizmet belgesi verilmesi durumunda asgari on işçi çalıştırma şartı
işyerlerinin her biri için ayrı ayrı aranacaktır.
Çalıştırılan işçi sayısının on işçiye ulaşıp
ulaşmadığı, bu işyerlerindeki toplam işçi sayısına göre değil her
bir işyeri itibariyle Sosyal Sigortalar Kurumuna verilen aylık
prim ve hizmet belgesinde gösterilen işçi sayısı dikkate alınarak
değerlendirilecektir.
2.1. 1/4/2005 Tarihinden İtibaren Yeni
İşe Başlayanların Teşvikten Yararlanması
1/4/2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan
mükellefler, en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla Kanun
kapsamına giren yerlerdeki işletmelerinde çalıştırdıkları tüm
işçiler için bu teşvikten yararlanabileceklerdir.
Örnek 1:
(A) A.Ş. gıda ürünleri imalatı faaliyetinde
bulunmak üzere 10/5/2007 tarihinde Gümüşhane ilinde açtığı
işyerinde 5 işçi, Tokat ilindeki işyerinde ise 12 işçi
çalıştırmaktadır.
Kurumlar vergisi mükellefi olan (A) A.Ş.
Gümüşhane ilindeki işyerinde asgari 10 işçi çalıştırılma şartına
uyulmadığından, bu işyerinde çalıştırılan işçiler için teşvikten
yararlanamayacak; Tokat ilindeki işyerinde ise 12 işçi
çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilecektir.
Örnek 2:
(A) Ltd. Şti. orman ürünleri ticareti
faaliyetinde bulunmak üzere 14/4/2007 tarihinde Kastamonu il
merkezinde açtığı işyerinde 14 işçi; 20/4/2007 tarihinde
Kastamonu'nun İnebolu ilçesinde açtığı işyerinde ise 6 işçi
çalıştırmaktadır.
Kurumlar vergisi mükellefi olan (A) Ltd. Şti.
İnebolu ilçesindeki işyerinde asgari 10 işçi çalıştırılma şartına
uyulmadığından bu iş yerinde çalıştırılan işçiler için teşvikten
yararlanamayacak; Kastamonu merkezdeki işyerinde ise 14 işçi
çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilecektir.
2.2. 1/4/2005 Tarihinden Önce İşe
Başlamış Olanların Teşvikten Yararlanması
Kanun kapsamına giren il ve ilçelerde 1/4/2005
tarihinden önce işe başlayanlar, en az on işçi çalıştırmaları
koşuluyla iş yerlerinde fiilen istihdam ettikleri tüm işçiler için
teşvikten yararlanabilecektir.
Örnek 1:
21/10/1996 tarihinde işe başlamış olan kurumlar
vergisi mükellefi (A) Ltd. şti.nin Kanun kapsamında bulunan
Diyarbakır ilindeki işyeri için ilgili idareye Mayıs/2007
dönemine ilişkin olarak verilen aylık prim ve hizmet belgesindeki
işçi sayısı 15 kişidir. Bu durumda Şirket bu işyerinde fiilen
çalıştırdığı işçilerin tamamı için Mayıs/2007 döneminden itibaren
teşvikten yararlanacaktır.
Örnek 2:
(B) Adi Ortaklığı, fındık işleme faaliyetinde
bulunmak üzere 1/4/2005 tarihinden önce Ordu ilinde faaliyete
başlamıştır. İşyerinde 6 işçi çalıştırmaktadır. Daha sonra adi
ortaklık 1/5/2007 tarihinde 5 işçi daha alarak çalıştırdığı işçi
sayısını 11'e çıkarmış ve bu durumu Mayıs/2007 dönemine ilişkin
olarak ilgili idareye vermiş olduğu aylık prim ve hizmet
belgesinde tevsik etmiştir. Adi ortaklık asgari 10 işçi çalıştırma
şartını yerine getirdiği dönemden itibaren 11 işçi için teşvikten
yararlanabilecektir.
3. Uygulamanın Başlama ve Sona Erme
Tarihleri
5084 sayılı Kanunda yer alan gelir vergisi
stopajı teşvikinde, 5615 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler
1/5/2007 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenlemeye göre, vergi teşviki uygulaması
ilk olarak 2007 yılının Mayıs ayı ücretleri üzerinden hesaplanan
gelir vergisi için geçerli olacak ve 31/12/2008 tarihine kadar
uygulanacaktır.
Ancak 5568 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile
değişik 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (h) bendine göre, bu
Kanun kapsamına giren illerdeki yeni yatırımlar nedeniyle
uygulanacak vergi teşviki 5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde
yer alan süreye bakılmaksızın,
- 31/12/2007 tarihine kadar
tamamlanan yatırımlar için beş yıl,
- 31/12/2008 tarihine kadar
tamamlanan yatırımlar için dört yıl,
- 31/12/2009 tarihine kadar
tamamlanan yatırımlar için üç yıl
süreyle uygulanacaktır.
Örneğin, 31/12/2008 tarihine kadar tamamlanan
bir yatırım için 4 yıl süreyle teşvik uygulanacak olup, bu yatırım
nedeniyle teşvikten yararlanılacak son tarih 2012 yılının Aralık
ayı olacaktır.
Öte yandan, teşvik uygulaması Çanakkale ilinin
Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri için 5615 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesinin (D) fıkrası ile 5084 sayılı Kanuna eklenen geçici 2 nci
madde gereği 5615 sayılı Kanunun yayımı tarihinden itibaren,
maddede yer alan şartları taşımaları kaydıyla, 5 yıl süreyle
geçerli olacaktır.
Örnek 1:
Bay (D) 1/5/2007 tarihinde Çanakkale ilinin
Bozcaada ilçesinde açtığı işyerinde, 12 işçi çalıştırmak suretiyle
otel işletmeciliği faaliyetinde bulunmaktadır. Gelir vergisi
mükellefi olan Bay (D) Mayıs/2007 döneminden itibaren teşvikten
yararlanmaya başlayacaktır.
Örnek 2:
(F) A.Ş.'nin, 20/2/1992 tarihinde Çanakkale
ilinin Gökçeada ilçesinde faaliyete geçen işyerinde istihdam
ettiği işçi sayısı Mayıs/2007 dönemi itibariyle 12'dir. Bu durumda
şirket Kanunun aradığı şartları taşımak kaydıyla Mayıs/2007
döneminden itibaren teşvikten yararlanmaya başlayacaktır.
4. Sağlanan Teşvik Tutarının
Belirlenmesi
Teşvik uygulamasıyla, teşvik kapsamında
değerlendirilecek işçiler dolayısıyla hesaplanacak gelir
vergisinin tamamının veya bir kısmının, verilecek muhtasar
beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin
edilmesi suretiyle istihdam üzerindeki yükün (istihdamın işverene
maliyetinin) azaltılması amaçlanmıştır.
Terkin edilecek tutar, organize sanayi veya
endüstri bölgelerinde kurulu işyerleri için hesaplanan tutarın
tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise hesaplanan gelir
vergisi tutarının %80'i olacaktır.
Buna göre terkin edilecek tutar, kapsama giren
işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin
çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize sanayi ve endüstri
bölgelerindeki işyerlerinde tamamını, diğer yerlerdeki
işyerlerinde ise % 80'ini aşamayacaktır. Bu işlem çalıştırılan
işçi bazında değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı dikkate
alınarak toplu olarak yapılacaktır.
Örnek 1:
Kapsama dahil Çorum ilindeki organize sanayi
bölgesinde bulunan işyerinde öteden beri faaliyette bulunan ve
28/2/2007 tarihinde 9 işçi istihdam eden mükellef, 1/5/2007
tarihinde istihdam ettiği işçi sayısını 12'ye çıkarmıştır.
Mükellef, asgari 10 işçi çalıştırma şartını
sağlamış olduğundan mevcut işçilerinin tamamı için teşvikten
yararlanmaya hak kazanmıştır. 12 işçinin Mayıs/2007 dönemi
ücretleri üzerinden (ortalama bir işçinin brüt 1.000 YTL ücret
aldığı varsayımı ile) kesilmesi gereken gelir vergisi tutarı 1.530
YTL dir.
Bu durumda, mükellefin teşvik kapsamında olan 12
işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar,
kapsamdaki işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarı
ile kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan
vergi ile çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük olanı
olacaktır. Asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile işçi
sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (71,72x12=) 860,64 YTL
hesaplanan vergiden (1.530 YTL) daha düşük olduğu için terkin
edilecek tutar 860,64 YTL olacaktır.
Örnek 2:
Kapsama dahil Sivas ilinde organize sanayi ve
endüstri bölgesi dışındaki işyerinde faaliyette bulunan ve
Mayıs/2007 dönemi itibariyle 16 işçi istihdam eden mükellef,
işçilerin tamamı için teşvikten yararlanacaktır.
16 işçinin Mayıs/2007 dönemi ücretleri üzerinden
(ortalama bir işçinin brüt 1.000 YTL ücret aldığı varsayımı ile)
kesilmesi gereken gelir vergisi tutarının %80'i (2040x0,80=)
1.632 YTL dir.
Bu durumda, mükellefin teşvik kapsamında olan 16
işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar,
kapsamdaki işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi
tutarının %80'i ile kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret
üzerinden hesaplanan verginin %80'i ile çarpılması sonucu bulunan
tutardan düşük olanı esas alınacaktır. Asgari ücret üzerinden
hesaplanan verginin %80'i (71,72x0.80=) 57,38 YTL ile işçi
sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (57,38x16=) 918,02 YTL
hesaplanan verginin %80'inden (1.632 YTL) daha düşük olduğu için
terkin edilecek tutar 918,02 YTL olacaktır.
Teşvikten yararlanmaya başlanmasından sonra işçi
çıkarılması nedeniyle işçi sayısında azalma olması halinde, terkin
edilecek vergi tutarının tespitinde, kalan işçi sayısı dikkate
alınacaktır. İşçi sayısındaki azalma sonucu işyerindeki işçi
sayısının on işçinin altına düşmesi halinde, o işyerinde işçi
sayısı yeniden on işçiye ulaşmadıkça teşvik uygulanmayacaktır.
İşçi sayısı on kişiyi tekrar aşan mükellefler teşvikten kalan süre
için yararlanacaklardır.
Teşvik kapsamında baz alınacak işçi sayısının
tespitinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısı
dikkate alınacaktır.
Kıst dönem çalışan işçiler nedeniyle
yararlanılacak teşvik tutarının belirlenmesinde ise ilgili ayda
çalışılan süreye isabet eden ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisi terkine konu olacaktır. Ancak, bu suretle faydalanılacak
tutar, asgari ücret üzerinden kıst döneme ilişkin olarak ödenmesi
gereken verginin tutarını geçemez.
5. Diğer Hususlar
5.1. Teşvikin Uygulanması
5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde
düzenlenmiş olan gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına
yetki verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde teşvikin uygulanmasına
ilişkin açıklamalara 2 seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki Genel Tebliğinin "5. Teşvikin Uygulanması" başlıklı
bölümünde yer verilmiştir.
Ancak, mükelleflerin gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilmek için verecekleri bildirim bu Tebliğ
ekinde yeniden düzenlenmiştir. Dolayısıyla, bu Tebliğde yapılan
açıklamalar çerçevesinde vergi teşvikinden yararlanacak
mükellefler Tebliğ ekindeki bildirimi kullanacaklardır. (Ek:1)
5.2. Önceki Tebliğlerde Yapılan
Açıklamaların Geçerliliği
1[4], 2 ve 3[5] Seri No.lu Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki Genel Tebliğlerinin bu Tebliğe aykırı olmayan
hükümleri yürürlüktedir.
Tebliğ olunur.
[1] 6/2/2004 tarihli ve 25365 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[2] 4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[3] 4/6/2005 tarihli ve 25835 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[4] 17/4/2004 tarihli ve 25436 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[5] 20/4/2006 tarihli ve 26145 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
EK:
Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim
