|
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin
amacı, kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyelerinin,
mevzuat uyarınca kendilerine yüklenen işlem ve hesapları denetleme
görev ve yetkisini yerine getirdikten sonra, 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununun 67 nci maddesi
uyarınca hazırlayarak genel kurul toplantılarına sunacakları
"Denetim Kurulu Raporu"na ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ
hükümleri, 24/04/1969 tarih ve 1163
sayılı Kooperatifler Kanununa tabi olan Bakanlığımız görev
alanındaki kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez
birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği hakkında
uygulanır.
Hukuki Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 3143
sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 13 üncü maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86
ncı maddesinin 1 inci fıkrasının 5 inci
bendi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Kurulu Raporu Genel İlkeleri
MADDE 4 – (1) Denetim kurulu
raporunda; Raporun görüşüleceği genel kurul toplantı tarihi,
incelemenin ait olduğu dönem ve düzenleme tarihi belirtilir. Raporun
tüm sayfaları, düzenleyen denetim kurulu üyesi veya üyeleri
tarafından imzalanır.
(2) Rapor, genel kurulda görüşülecek döneme ilişkin tüm
işlem ve hesapları kapsayacak şekilde ayrıntılı bilgiler içerir.
Rapor, açık, öz ve düzgün bir dille yazılır.
(3) Raporda, ortaklar ve diğer kişiler nezdinde yanlış
kanaat uyandırıcı, gerçeğe aykırı ifadelere yer verilemez.
(4) Denetim kurulu raporu,
ilgili olduğu genel kurul toplantı tarihinden en az 15 gün önce
düzenlenerek yönetim kuruluna teslim edilir. Daha sonra rapor
içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılamaz.
(5) Bu Tebliğdeki esaslara uygun olarak düzenlenmeyen
denetim kurulu raporları, genel kurullarda görüşülemez ve kabul
edilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim Kurulu Raporunda Bulunması Zorunlu Hususlar
Denetim Kurulu Raporunun İçeriği
MADDE 5 – (1) Denetim kurulu
raporunun, aşağıda belirtilen bölüm ve konuları içerecek şekilde
düzenlenmesi esastır.
a) Kuruluş işlemleri bölümü
1) Yeni kurulan kooperatif veya üst kuruluşlarında,
kuruluş işlemleri için yapılan harcamalar ve buna ilişkin muhasebe
kayıtları incelenir, kuruluş işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük
bulunup bulunmadığı raporda belirtilir.
2) Kooperatif veya üst kuruluşun unvanında, 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununa aykırı olarak, kamu kurum ve kuruluşunun
ismine yer verilip verilmediği açıklanır.
b) Yönetim
kurulu ve personel işlemleri bölümü
1) Yönetim kurulu
üyelerinin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve Kooperatif
anasözleşmesinde öngörülen üyelik
şartlarını taşıyıp taşımadığı yönünde yapılan araştırma neticesine
yer verilir.
2) Raporun ilgili olduğu dönemde, yönetim kurulu
toplantı nisabı kaybedilmiş ise, denetim kurulu tarafından
gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılıp çağrılmadığı
belirtilir.
3) Yönetim kurulu üyeleri
hakkında, kooperatifi zarara uğratıcı eylemleri dolayısıyla açılmış
hukuki sorumluluk davası veya göreve devam konusunu etkileyecek
nitelikte Kooperatifler Kanununda belirtilen suçlarla ilgili açılmış
kamu davası bulunmakta ise, davaya ilişkin genel bilgilere yer
verilir.
4) Yönetim kurulu üyelerine,
genel kurulca belirlenen aylık ücret, huzur hakkı,
risturn ve yolluk dışında başka bir ad
altında veya belirlenen bu tutarların üzerinde ödeme yapılıp
yapılmadığı belirtilir.
5) 1163
sayılı Kooperatifler Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesine aykırı olarak, genel kurulun devir ve terk
edemeyeceği yetkilerin yönetim kurulu üyelerince kullanılıp
kullanılmadığı, bu bağlamda; gayrimenkul alımında ve satımında takip
edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliği, yeri ve azami
fiyatı ile satılacak gayrimenkulün asgari fiyatıyla ilgili genel
kurul kararına uygun hareket edilip edilmediği, imalat ve inşaat
işlerinin genel kurulca belirlenen yöntemle yapılıp yapılmadığı
açıklanır.
6) Yönetim kurulu üyeleri ve
kooperatif memurlarının, kooperatifle, kooperatif konusuna giren bir
ticari muamele yapıp yapmadıkları belirtilir.
7) Yapı kooperatiflerinde, genel kurulca alınması
kararlaştırılan gayrimenkullerin alımının, kat karşılığı arsa
devralınmasının, yönetim kurulunca tapu devri veya tapuya şerh
verdirilecek bir satış vaadi sözleşmesi ile yapılıp yapılmadığına
yer verilir.
8) Yönetim kurulu
üyelerinin, kooperatife ait defter ve belgeleri incelenmek üzere
denetim kuruluna verip vermedikleri, bu konuda herhangi bir sıkıntı
yaşanıp yaşanmadığı ortaya konulur.
9) Genel kurul toplantısına sunulan yönetim kurulu
yıllık çalışma raporunun, kooperatifin gerçek durumunu yansıtır
şekilde eksiksiz ve hatasız hazırlanıp hazırlanmadığı açıklanır.
10) Müdür ve kooperatif memurlarına ödenen ücretler
kapsamında, ilgililerin sigorta primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna
tam ve zamanında yatırılıp yatırılmadığı belirtilir.
c) Ortaklık işlemleri bölümü
1) Genel kurul toplantısına ilişkin ortaklar
listesinin, kooperatif anasözleşmesinde
belirtilen bilgileri içerir şekilde düzenlenip düzenlenmediği
belirtilir.
2) Kooperatife ortak kaydedilen veya ortaklığı sona
erenlerle ilgili olarak yönetim kurulu kararları alınıp alınmadığına
yer verilir.
3) Genel
kurul toplantısına ilişkin düzenlenen ortaklar listesinin,
kooperatifin ortaklar defterindeki kayıtlarla uygunluk içerisinde
bulunup bulunmadığı, bu bağlamda, genel kurul toplantısına katılma
hakkı bulunmayanların ortaklar listesinde yer alıp almadığı, yapı
kooperatifleri hariç olmak üzere diğer kooperatiflerde genel kurul
tarihinin üç ay öncesinden ortak olmayanların listede yer alıp
almadığı, haklarında alınan çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların
listede kayıtlı olup olmadıkları hususlarına yer verilir.
4) Yapı kooperatiflerinde, genel kurulca
kararlaştırılan ortak sayısının üzerinde ortak kaydedilip
kaydedilmediği belirtilir.
5) Anasözleşmede
gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan ihraç olup olmadığı,
haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni
ortak alınıp alınmadığı açıklanır.
6) Kooperatif ortakları tarafından, yönetim kurulu
üyeleri ve kooperatif personeli hakkında, denetim kuruluna intikal
ettirilmiş şikayetler var ise, bu
konularda yapılan incelemelerden bahsedilir.
7) Yönetim kurulu
tarafından, ortaklar arasında hak ve vecibelerde eşitlik ilkesine
uygun hareket edilip edilmediği konusunda açıklama yapılır.
ç) Defter ve belgeler bölümü
1) Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca tutulması
zorunlu olan, yevmiye defteri, defteri kebir,
envanter ve bilanço defteri, yönetim kurulu karar defteri ve
genel kurul karar defterinin kullanılıp kullanılmadığı belirtilir.
2) Yevmiye defteri kayıtlarının kanunda öngörülen
sürede yapılıp yapılmadığı, kayıt nizamına uyulup uyulmadığından
bahsedilir.
3) Envanter ve bilanço
defterine, kooperatifin dönem sonu bilançosu ile dönem başı açılış
bilançosunun işlenip işlenmediği açıklanır.
4) Yevmiye ve envanter
defterlerinin, kanunda öngörülen süre içerisinde noter kapanış
tasdikinin yaptırılıp yaptırılmadığı ortaya konulur.
5) Defterler ile saklanması zorunlu olan belgelerin,
Türk Ticaret Kanununda öngörülen süreyle saklanıp saklanmadığı
belirtilir.
6) Muhasebe kayıtlarında yer alan
tahsilat ve ödemelerin tümünün kanunen geçerli belgeye
dayanıp dayanmadığı açıklanır.
d) Bilanço,
gelir gider farkı hesabı ve mali durum bölümü
1) Bilanço ve gelir gider
tablosunun, kooperatifin muhasebe defterlerine uygun olarak
hazırlanıp hazırlanmadığı, yanlış, eksik bilgi bulunup bulunmadığı,
bilanço kalemlerinin ayrıntılı bilgi içerip içermediği ortaya
konulur.
2) Bilanço ve gelir gider
tablosunun muhasebe standartları ve ilkelerine göre düzenlenip
düzenlenmediği belirtilir.
3) Bir önceki genel kurulda görüşülerek kabul edilen
bütçe ile gerçekleşen bilanço
kalemlerinin uyumlu olup olmadığı açıklanır.
4) Bilançoda "Hazır
Değerler", "Menkul Kıymetler" bölümünde yer alan tutarların fiilen
bulunup bulunmadığı sayım ile tespit edilir ve sayım sonuçlarına
raporda yer verilir.
5) Kooperatifin alacaklarının hangi işlemlerden
kaynaklandığı, alacakların takibi ve tahsili konusunda yönetim
kurulunca gerekli gayret ve titizliğin gösterilip gösterilmediği
belirtilir.
6) Kooperatif kayıtlarında görünen avansların ayrıntılı
dökümü ile bu avansların kooperatifin amaç ve faaliyeti kapsamında
verilip verilmediği, avans kapatma işlemlerinde süre ve belge
yönünden gerekli titizliğin gösterilip gösterilmediği ortaya
konulur.
7) Kooperatifin genel olarak borçlarının dökümü, gerçek
bir mal veya hizmet alımına dayanıp dayanmadıkları, borçların
vadesinde ödenmesi konusunda yönetim kurulunca gerekli tedbirlerin
alınıp alınmadığı doğrultusunda açıklama yapılır.
8) Ortaklardan yapılan her türlü
tahsilatın kayıtlara eksiksiz intikal ettirilip
ettirilmediği, gecikme faizi tahakkuk ve tahsilatlarının yapılıp
yapılmadığı belirtilir.
9) Vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin tam ve
zamanında yerine getirilip getirilmediği, kooperatif faaliyetlerinin
yürütülmesi sırasında herhangi bir faiz, gecikme cezası ödenmiş ise
bunların dökümü, nedenleri ve bilançoda
açık olarak yer verilip verilmediği açıklanır.
10) Genel yönetim giderlerinin usulüne uygun,
kooperatifin iş hacmiyle uyumlu olup olmadığı ortaya konulur.
11)
Kooperatifin ilgili faaliyet dönemindeki işlemleri neticesinde
olumlu gelir gider farkı oluşmuş ise, bu farkın 1163 sayılı
Kooperatifler Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesi hükümlerine uygun olarak dağıtımının yapılıp
yapılmadığı, işlemler neticesinde menfi gelir gider farkı oluşmuş
ise, bu farkın 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesi hükümlerine uygun olarak
karşılanıp karşılanmadığı belirtilir.
12) Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde,
kooperatifin mali durumu hakkında genel bir değerlendirme yapılır.
e) Arsa alımı ve inşaat çalışmaları bölümü
1) Arsa alımı gerçekleşmiş ise, arsanın kooperatif
amaçlarına uygun olup olmadığı, alım bedeli, yapılan ödemelerin
tutarı belirtilir.
2) İnşaat yapımına başlanmış ise, projelerin ilgili
belediyece onaylanıp onaylanmadığı, yapı ruhsatı alınıp alınmadığı
belirtilir.
3) Yapımcı firma veya taşeronlarla düzenlenen
sözleşmelerin kooperatif menfaatlerine, ihale sonucuna veya piyasa
koşullarına uygun olup olmadığı ortaya konulur.
4) Yüklenicilere yapılan ödemelerin, düzenlenen
sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı açıklanır.
5) Yüklenicilerin hazırladığı hak ediş raporlarının,
imalatın durumuna, teknik şartnameye ve sözleşmeye uygun olup
olmadığı belirtilir.
6) İnşaatın, onaylı projeye, yapı ruhsatına uygun
gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği belirtilir.
7) İlgili faaliyet döneminde gerçekleşen imalat
düzeyinin, iş planlarına uygun olup olmadığı, planlandığı halde
tamamlanmayan işler var ise aksaklığın nedenleri ve sorumlularının
kimler olduğu açıklanır.
8) Yapı kooperatifleri birlikleri ve merkez
birliklerinde, arsa temini, alt yapı çalışmaları, ortak
kooperatiflere arsa tahsisi işlemlerinin mevzuata uygun yapılıp
yapılmadığı ortaya konulur.
f) Diğer açıklamalar ve sonuç
bölümü
1) Kooperatif tasfiye halinde ise, tasfiye aşamasına
ilişkin açıklamalara yer verilir.
2) Kooperatifin türü, özel durumu gibi nedenler
gözetilerek, bu tebliğde yer almayan hususlara ilave olarak denetim
kurulu raporlarında gerekli görülen açıklamalara ve önerilere yer
verilebilir.
3) İşlerin yürütülmesinde görülen eksiklikler ile kanun
ve anasözleşmeye aykırı hareketler
belirlenmiş ise, kısa açıklama yapılır ve yapılacak işleme dair
görüşlere yer verilir.
4) Sonuç bölümünde, kooperatifin işlem ve hesaplarının
incelenmesi sonucunda ulaşılan kanaat belirtilerek, yönetim
kurulunun ibra edilmesi veya ibra edilmemesi genel kurulun takdirine
sunulur.
Yürürlük
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ
hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür. |
