T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Veraset ve İntikal Vergisi
Kanunu Sirküleri/4
| Konusu |
: Kamu ve özel kuruluşlar ile
bankalar arasında yapılan maaş ödeme protokolleri gereğince,
yapılan "promosyon" ödemelerinin vergisel boyutu |
| Tarihi |
:
20/11/2008 |
| Sayısı |
:
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu-4/2008-1 |
| İlgili olduğu maddeler |
: Gelir
Vergisi Kanunu Madde 61, 62, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
Madde 1, 2 |
1.Giriş:
Kamu ve özel kuruluşlar ile bankalar arasında
yapılan maaş ödeme protokolleri gereğince, bankalar tarafından söz
konusu kuruluşlara veya personeline ayni veya nakdi olarak yapılan
"promosyon" ödemelerinin gelir vergisi ve veraset ve intikal vergisi
yönünden nasıl değerlendirileceği hususu bu sirkülerin konusunu
oluşturmaktadır.
2.Yasal Düzenleme:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci
maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak
çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve
para ile temsil edilebilen menfaatlerdir" şeklinde tanımlanırken, aynı
maddenin devamında ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali
sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim,
ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya
bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli
bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini
değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 62 nci maddesinde ise; iş verenlerin,
hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran
gerçek ve tüzel kişiler olduğu belirtilmiştir.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1
inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara
ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset tarikiyle veya
herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan
diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, aynı
Kanunun 2 nci maddesinin (d) fıkrasında ise ivazsız intikal tabirinin,
hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade
ettiği hükme bağlanmıştır.
3. Promosyon Ödemelerinin Gelir Vergisi ve
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunları Yönünden Değerlendirilmesi:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre bir ödemenin
ücret sayılabilmesi için, işi yapanın işverene tabi olması, muayyen
bir işyerine bağlı olarak çalışması, ödemenin bir hizmetin karşılığını
teşkil etmesi ve verilen şeyin para, ayın veya para ile temsil
edilebilen bir menfaat olması gerekmektedir.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununa göre
de; malların veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun ivazsız
bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal
vergisine tabi olup, ivazlı intikaller ise bu vergiye tabi
olmamaktadır.
Bankalar tarafından yapılan promosyon ödemeleri
Gelir Vergisi Kanunu açısından değerlendirildiğinde;
-Maaş promosyonlarının bankalar tarafından doğrudan
çalışanlara puan veya nakit olarak ödenmesi durumunda, banka ile
çalışanlar arasında işçi-işveren ilişkisi olmadığından,
-Bankalar tarafından, vergi mükellefi olsun veya
olmasın promosyon anlaşması yapılan kuruma ödeme yapılması ve bu
ödemelerin gelir olarak kaydedilmeden çalışanlara aynen aktarılması
halinde, ödeme yapan kurum aracı durumunda olacağından,
Çalışanlara yapılan bu türden ödemelerin ücret
olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.
Promosyon ödemelerinin banka tarafından doğrudan
iktisadi faaliyeti olan kurumlara yapılması ve yapılan ödemelerin
kazanca dahil edilmesi durumunda, ilgili kurum tarafından çalışanlara
yapılan ödeme banka promosyonu olma niteliğini kaybetmiş olacağından
ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin hükümlere göre
değerlendirilecektir.
Bankalar, kendilerinden maaş alan personele kredi
temin etme, kredi kartı verme, havale ve EFT işlemlerinin yapılması
gibi bankacılık işlemlerinin bankalarında gerçekleştirilmesini
sağlamak suretiyle ve hesaplardaki atıl parayı kullanarak ticari
faaliyetlerini genişletmeyi ve ticari kazanç elde etmeyi
amaçlamaktadır. Dolayısıyla, bankalar tarafından yapılan protokol
çerçevesinde söz konusu kurumlarda çalışan personele promosyon adı
altında yapılan ödemeler ivazsız bir intikal niteliği taşımadığından,
veraset ve intikal vergisi kapsamında değerlendirilemez.
Bu açıklamalara göre, bankalar tarafından;
- İlgili protokoller gereği işveren olan gerçek ve
tüzel kişilere yapılan promosyon ödemelerinin, işverenin iktisadi
faaliyetinin bulunması halinde ticari/kurum kazancı olarak
değerlendirilmesi,
- Kamu kurum veya kuruluşlarıyla yapılan
protokollere istinaden çalışanlara yapılan promosyon ödemelerinin
ücret olarak değerlendirilmemesi,
- Ödemelerin kamu kurum veya kuruluşlarına yapılması
ve bu tutarların çalışanlara aktarılmasında ilgili kurumun aracı
olması halinde ücret olarak değerlendirilmemesi,
- Yapılan söz konusu ödemelerin ivazlı bir intikal
olması nedeniyle veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaması
gerekmektedir.
Duyurulur.
Mehmet
Akif ULUSOY
Gelir İdaresi Başkanı
