|
Vergi kimlik numarası kullanımının
yaygınlaştırılması hakkındaki 4358 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinde;(1)
"Kamu idare ve müesseseleri ile diğer gerçek ve tüzel kişiler,
Maliye Bakanlığınca belirlenecek işlemlerin yapılması sırasında,
bu işlemlere muhatap veya taraf olan gerçek ve tüzel kişilerin
vergi kimlik numarasını tespit etmek ve bu işlemlere ilişkin
belge, hesap ve kayıtlarında vergi kimlik numaralarına da yer
vermek zorundadırlar. Belirlenecek işlemlere muhatap veya taraf
olan kişiler, vergi kimlik numaraları olmadığı takdirde,
işlemlerin tamamlanmasından önce vergi kimlik numarası almak
zorundadırlar.
Bu Kanuna göre vergi kimlik numarası tespit etme, belge, hesap
ve kayıtlarında gösterme mecburiyeti kapsamına alınan kurum ve
kuruluşların özel mevzuatlarında yer alan vergi kimlik
numarasının kullanımını engelleyici veya kısıtlayıcı mahiyette
olan hükümler uygulanmaz.
Bu Kanunda geçen "vergi kimlik numarası" tabiri, 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesi uyarınca gerçek ve tüzel
kişilere verilen vergi numarasını ifade eder...." şeklinde
belirtilmiştir.
Vergi kimlik numarasının verilmesi ise 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 4108 sayılı Kanunun(2)
1 inci maddesiyle değişik 8 inci maddesinin son fıkrasında yer
alan; "Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi
ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi
numarasının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel
kişilerce yapılacak işlemlerle ilgili kayıtlarda ve düzenlenecek
belgelerde kullanılması mecburiyetini getirmeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir." hükmü ile gerçekleştirilmiştir.
Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun(3)
47 nci maddesinde; "(1) Kişiler adına düzenlenecek olan her
türlü form, beyanname, kimlik kartı, vergi kimlik kartı, sürücü
belgesi, pasaport gibi bütün tanıtıcı belgelerde Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarasına yer verilir.
(2) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası kurumlar ile diğer
gerçek ve tüzel kişilerin her türlü işlem ve kayıtlarında esas
alınır..." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti
tabiyetinde bulunan gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numaralarının vergi kimlik numarası olarak kullanılmasına
ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.
1 – Gerçek Kişiler
1.1 – Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı
Olan Kişiler
Bugüne kadar vergi kimlik numarası almış olan Türkiye
Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişilerin vergi kimlik
numaraları ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarının
eşleştirilmesi sonucunda, vergi dairesi kayıtlarında Türkiye
Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişilerin vergi kimlik
numaraları onbir haneli rakamdan oluşan Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numarasına dönüştürülmüş olup, 1/7/2006 tarihinden
itibaren vergi dairelerince fiilen Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarası kullanılmaya başlanılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişiler için
vergi kimlik numarası olarak Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarasının kullanılmaya başlanıldığı tarihten itibaren
belgelerde vergi kimlik numarası satırına onbir haneli Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası yazılacaktır.
Yapılan dönüştürme işlemi sonucunda, Vergi Usul Kanununun 8 inci
maddesinin son fıkrasına istinaden çıkarılan 240(4),
247(5) ve 262(6)Sıra
Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile 4358 sayılı
Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 1(7)
ve 2 Sıra Numaralı Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğlerinde(8)
belirtilen işlemlere taraf olan ve işlemleri gerçekleştirecek
kişi ve kuruluşlara vergi kimlik numaralarını ibraz etmek
zorunda bulunan Türkiye Cumhuriyeti tabiyetindeki gerçek kişiler
vergi kimlik numarası olarak, Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numaralarını ibraz edeceklerdir.
1.2 – Yabancı Uyruklu Olan Kişiler
Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmayan yabancı uyruklu gerçek
kişilere, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası verilmediğinden,
bunlar vergi dairelerince kendilerine verilen on haneli rakamdan
oluşan vergi kimlik numaralarını kullanmaya devam edeceklerdir.
2 – Tüzel Kişiler
Vergi mükellefiyetini gerektirecek bir faaliyet nedeniyle
mükellef olan ya da vergi mükellefiyetini gerektirecek bir
faaliyeti bulunmayan, ancak Vergi Usul Kanununun 8 inci
maddesinin son fıkrasına istinaden çıkarılan 240, 247 ve 262
Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile 4358 sayılı
Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 1 ve 2 Sıra
Numaralı Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğlerinde belirtilen
işlemlere taraf olan ve işlemleri gerçekleştirecek kişi ve
kuruluşlara vergi kimlik numaralarını ibraz etmek zorunda
bulunan tüzel kişiler daha önceden olduğu gibi mevcut ya da
vergi dairelerinden yeni alacakları on haneli vergi kimlik
numaralarını ibraz edeceklerdir.
Ticaret Sicil Memurlukları, yeni kurulacak sermaye şirketlerinin
(anonim şirket, limited şirket ve eshamlı komandit şirket)
kurucu ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel
müdürleri ile limited şirkette müdürlerden Türkiye Cumhuriyeti
tabiyetinde olanların vergi kimlik numarası olarak Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numaralarının, yabancı uyrukluların ise vergi
dairelerinden alınacak vergi kimlik numaralarının ilgili
belgelere yazılmasını sağlayacaklardır.
3 – Diğer Hususlar
Vergi kimlik numarası uygulaması ile ilgili olarak kendilerine
daha önce herhangi bir nedenle vergi kimlik numarası verilmiş
Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunmayan gerçek kişiler ile
kurum ve kuruluşlar, işlemler sırasında vergi kimlik numarasını
belirtir belgeyi (vergi dairesinden alınmış mükellef kimlik
kartı, tahakkuk fişi, vergi dairesi alındısı, vergi levhası
gibi) ibraz edeceklerdir. Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde
bulunan gerçek kişiler ise Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarasının yer aldığı bu bentte sayılan belgelerden birini veya
nüfus cüzdanlarındaki ya da yetkili makamlardan alacakları
yazılarda belirtilen Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarını
ibraz ederek işlemlerini gerçekleştireceklerdir.
Bugüne kadar Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinin son fıkrası
ve 4358 sayılı Kanun uyarınca vergi kimlik numarasının
kullanımına yönelik olarak yayımlanan tebliğler ile getirilen
düzenleme ve zorunluluklar geçerli olduğundan, söz konusu
tebliğlerde yer alan uygulamalara aynen devam edilecektir.
Öteden beri faaliyetine devam eden Türkiye Cumhuriyeti
tabiyetinde bulunan gerçek kişi mükelleflerce halen
kullanılmakta olan ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeler tükeninceye kadar
kullanılmaya devam olunacaktır. Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarasının vergi kimlik numarası olarak kullanılmaya
başlanıldığı tarihten itibaren bastırılacak veya tasdik
ettirilecek belgelerde ise yeni vergi kimlik numarası
kullanılacaktır.
Öteden beri faaliyetine devam eden Türkiye Cumhuriyeti
tabiyetinde bulunan gerçek kişi mükelleflerden; 3100 Sayılı
Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları
Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun(9)
gereğince ödeme kaydedici cihaz kullanan mükellefler, ödeme
kaydedici cihazlarını Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarının
vergi kimlik numarası olarak kullanılmaya başlanıldığı tarihten
itibaren cihazlarının kullanma kılavuzlarından yararlanarak
(cihaz mührünü bozmadan) tuşlarına basmak suretiyle fiş üzerine
yeni vergi kimlik numarasını yazacak şekilde programlayacak veya
aynı işlem yetkili servislere yaptırılabilecektir.
4 – Uygulamanın Başlama Tarihi
Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğleri ile yukarıda belirtilen
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde, vergi kimlik numarasını
tespit etme ve kullanma yükümlülüğü getirilen gerçek ve tüzel
kişiler, Türkiye Cumhuriyeti tabiyetindeki gerçek kişilerin
anılan tebliğlerde belirtilen işlemleri için vergi kimlik
numarası olarak, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını tespit
etme ve kullanmaya 1/11/2006 tarihinden itibaren
başlayacaklardır.
Tebliğin yayımı tarihinden 1/11/2006 tarihine kadar, vergi
kimlik numarasına ilişkin eski düzenlemelerin geçerli olacağı
açıktır. Bu sebeple tebliğin yayım tarihinden 1/11/2006 tarihine
kadar ilgili işlemler için vergi kimlik numarası aranmaya devam
edilecek; temin edilebilmesi durumunda da isteğe bağlı olarak ve
vergi kimlik numarasına ek olarak Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarası kullanılabilecektir.
Geçiş sürecinde olası problemlerin önlenmesi amacıyla, 1/11/2006
ile 1/1/2007 tarihleri arasında anılan işlemler vergi kimlik
numarası veya Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasından herhangi
birisiyle yapılabilecektir.
1/1/2007 tarihinden itibaren ise bahse konu olan tüm işlemlerde
Türkiye Cumhuriyeti tabiyetindeki gerçek kişiler için vergi
kimlik numarası olarak yalnızca Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarası kullanılacaktır.
Tebliğ olunur.
(1) 4/4/1998
tarih ve 23307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 2/6/1995
tarih ve 22301 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 29/4/2006
tarih ve 26153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 28/6/1995
tarih ve 22327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 10/1/1995
tarih ve 22519 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 6/2/1998
tarih ve 23250 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 18/4/1998
tarih ve 23317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(8) 19/6/2001
tarih ve 24437 (M) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(9)
15/12/1984 tarih ve 18606 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
|