1. Giriş
Bakanlığımıza intikal eden
olaylardan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 25 ve
mükerrer 298 inci maddelerine göre yapılacak enflasyon
düzeltmesine ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması
gerekli görülmüştür.
2. Reel Olmayan Finansman
Maliyeti
2. 1. Reel Olmayan
Finansman Maliyetinin Tevsik Edilebilmesi Halinde Düzeltme
İşlemi
Reel olmayan finansman
maliyetinin hesaplanmasında tereddütler olduğu anlaşılmış olup,
konuya ilişkin olarak aşağıdaki örnekler verilmiştir.
Örnek 1
1999 yılının Ocak ayında 20
milyar TL. na bir bina satın alınmıştır. Söz konusu binanın
alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan
kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine
katlanılmıştır. Bina her yıl yeniden değerlemeye ve normal
usulde amortismana (amortisman oranı % 2) tabi tutulmuş, 163
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar paralelinde binanın finansmanında kullanılan krediye
ilişkin katlanılan faiz giderlerinin
tamamı
maliyetle ilişkilendirilmiştir.
Yıllar itibariyle gerçekleşen
finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.
1999 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2000 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2001 yılı için, 4.000.000.000
TL.
Anapara ve faiz ödemeleri,
yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere
göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu binanın ve
binaya ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Yıllar
|
Yeniden Değerlemeden
Önceki Bina Maliyeti
|
Yeniden Değerleme Oranı
(%)
|
Yeniden Değerlenmiş
Bina Maliyeti
|
Finansman Gid.Eklenmiş
Yen. Değ. Bina Maliyeti(1)
|
Üzerinden Amortisman
Ayrılacak Tutar
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri(2)
|
Birikmiş Amortisman
|
ROFM(3)
|
|
1999
|
24.000.000
|
|
24.000.000
|
24.000.000
|
24.000.000
|
480.000
|
480.000
|
3.436.676
|
|
2000
|
24.000.000
|
56,00%
|
37.440.000
|
41.440.000
|
28.000.000
|
561.633
|
1.310.433
|
1.306.391
|
|
2001
|
37.440.000
|
53,20%
|
57.358.080
|
65.358.080
|
32.000.000
|
644.966
|
2.609.120
|
1.771.287
|
|
2002
|
57.358.080
|
59,00%
|
91.199.347
|
99.199.347
|
32.000.000
|
644.966
|
4.647.974
|
|
|
2003
|
91.199.347
|
28,50%
|
117.191.161
|
125.191.161
|
32.000.000
|
644.966
|
6.500.317
|
|
Buna göre, söz konusu binanın
düzeltilmiş tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Düzeltmeye Konu
İktisadi Kıymet
|
Düzeltmeye Esas Alınan
Tarih
|
Düzeltmeye Esas Tutar
|
Düzeltme Katsayısı
|
Düzeltilmiş Tutar
|
| Bina |
1999 / Ocak
|
20.000.000
|
5,86533
|
117.306.600
|
| Reel
Finansman M. |
1999 / Aralık
|
563.324
|
3,72928
|
2.100.794
|
| Reel
Finansman M. |
2000 / Aralık
|
2.693.609
|
2,81116
|
7.572.167
|
| Reel
Finansman M. |
2001 / Aralık
|
2.228.713
|
1,49082
|
3.322.610
|
| Reel
Finansman M. |
2002 / Aralık
|
0
|
1,13942
|
0
|
|
Binanın Düzeltilmiş Değeri
|
130.302.171
|
Birikmiş amortismanların 328
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde
gerçekleştirilecektir.
Öncelikle binanın değerinde
düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.
Artış Tutarı =
130.302.171.000 – 125.191.161.000 = 5.111.010.000 TL.
Artış Oranı = 5.111.010.000 /
125.191.161.000 = % 4,08256
Daha sonra söz konusu artış
oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman
tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı
bulunacaktır.
Düzeltilmiş Birikmiş
Amortisman Tutarı = 6.500.317.000 x 1,04083 = 6.765.724.943 TL
Örnek 2(4)
1999 yılının Ocak ayında 20
milyar TL. na bir bina satın alınmıştır. Söz konusu binanın
alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan
kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine
katlanılmıştır. Bina her yıl yeniden değerlemeye ve normal
usulde amortismana (amortisman oranı % 2) tabi tutulmuş, 163
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar paralelinde binanın finansmanında kullanılan krediye
ilişkin katlanılan faiz giderlerinin aktifleştirme tarihine
kadar olan kısmı maliyete intikal ettirilmiş,
aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin olanlar ise doğrudan
gider yazılmıştır.
Yıllar itibariyle gerçekleşen
finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.
1999 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2000 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2001 yılı için, 4.000.000.000
TL.
Anapara ve faiz ödemeleri,
yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere
göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu binanın ve
binaya ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Yıllar
|
Yeniden Değerlemeden
Önceki Bina Maliyeti
|
Yeniden Değerleme Oranı
(%)
|
Yeniden Değerlenmiş
Bina Maliyeti
|
Üzerinden Amortisman
Ayrılacak Tutar
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
|
Birikmiş Amortisman
|
ROFM
|
|
1999
|
24.000.000
|
|
24.000.000
|
24.000.000
|
480.000
|
480.000
|
3.436.676
|
|
2000
|
24.000.000
|
56,00%
|
37.440.000
|
24.000.000
|
480.000
|
1.228.800
|
0
|
|
2001
|
37.440.000
|
53,20%
|
57.358.080
|
24.000.000
|
480.000
|
2.362.522
|
0
|
|
2002
|
57.358.080
|
59,00%
|
91.199.347
|
24.000.000
|
480.000
|
4.236.409
|
0
|
|
2003
|
91.199.347
|
28,50%
|
117.191.161
|
24.000.000
|
480.000
|
5.923.786
|
0
|
Buna göre, söz konusu binanın
düzeltmiş tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Düzeltmeye Konu
İktisadi Kıymet
|
Düzeltmeye Esas Alınan
Tarih
|
Düzeltmeye Esas Tutar
|
Düzeltme Katsayısı
|
Düzeltilmiş Tutar
|
| Bina |
1999 / Ocak
|
20.000.000
|
5,86533
|
117.306.600
|
| Reel
Finansman M. |
1999 / Aralık
|
563.324
|
3,72928
|
2.100.794
|
| Reel
Finansman M. |
2000 / Aralık
|
0
|
2,81116
|
0
|
| Reel
Finansman M. |
2001 / Aralık
|
0
|
1,49082
|
0
|
| Reel
Finansman M. |
2002 / Aralık
|
0
|
1,13942
|
0
|
|
Binanın Düzeltilmiş Değeri
|
119.407.394
|
Birikmiş amortismanların 328
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde
gerçekleştirilecektir.
Öncelikle binanın değerinde
düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.
Artış Tutarı =
119.407.394.000 – 117.191.161.000 = 2.216.233.000 TL.
Artış Oranı = 2.216.233.000 /
117.191.161.000 = % 1,89113
Daha sonra söz konusu artış
oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman
tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı
bulunacaktır.
Düzeltilmiş Birikmiş
Amortisman Tutarı = 5.923.786.000 x 1,01891 = 6.035.804.793 TL.
Örnek 3(5)
1999 yılının Ocak ayında 20
milyar TL. na bir makine satın alınmıştır. Söz konusu makinenin
alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan
kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine
katlanılmıştır. Makine her yıl yeniden değerlemeye ve azalan
bakiyeler usulünde amortismana (normal amortisman oranı % 20)
tabi tutulmuş, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinde yer alan açıklamalar paralelinde makinenin
finansmanında kullanılan krediye ilişkin katlanılan faiz
giderlerinin tamamı
maliyetle ilişkilendirilmiştir.
Yıllar itibariyle gerçekleşen
finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.
1999 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2000 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2001 yılı için, 4.000.000.000
TL.
Anapara ve faiz ödemeleri,
yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere
göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu makinenin
ve makineye ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Yıllar
|
Yeniden Değerl. Önc.
Mak. Maliyeti
|
Yeniden Değerleme Oranı
(%)
|
Yeniden Değerlenmiş
Makine Maliyeti
|
Finansman Gid.Eklenmiş
Yen. Değ. Mak.Maliyeti
|
Üzerinden Amortisman
Ayrılacak Tutar
|
Cari Yıl Amort. Gideri
|
Birikmiş Amort.
|
ROFM
|
|
1999
|
24.000.000
|
|
24.000.000
|
24.000.000
|
24.000.000
|
9.600.000
|
9.600.000
|
3.436.676
|
|
2000
|
24.000.000
|
56,00%
|
37.440.000
|
41.440.000
|
41.440.000
|
10.985.600
|
25.961.600
|
1.306.391
|
|
2001
|
37.440.000
|
53,20%
|
57.358.080
|
65.358.080
|
65.358.080
|
11.925.964
|
50.635.135
|
1.771.287
|
|
2002
|
57.358.080
|
59,00%
|
91.199.347
|
99.199.347
|
99.199.347
|
9.268.601
|
86.435.290
|
|
|
2003
|
91.199.347
|
28,50%
|
117.191.161
|
125.191.161
|
125.191.161
|
16.132.597
|
125.191.161
|
|
Buna göre, yapılacak düzeltme
işlemi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|
Düzeltmeye Konu
İktisadi Kıymet
|
Düzeltmeye Esas Alınan
Tarih
|
Düzeltmeye Esas Tutar
|
Düzeltme Katsayısı
|
Düzeltilmiş Tutar
|
| Makine |
1999 / Ocak
|
20.000.000
|
5,86533
|
117.306.600
|
| Reel
Finansman M. |
1999 / Aralık
|
563.324
|
3,72928
|
2.100.794
|
| Reel
Finansman M. |
2000 / Aralık
|
2.693.609
|
2,81116
|
7.572.167
|
| Reel
Finansman M. |
2001 / Aralık
|
2.228.713
|
1,49082
|
3.322.610
|
| Reel
Finansman M. |
2002 / Aralık
|
0
|
1,13942
|
0
|
|
Makinenin Düzeltilmiş
Değeri
|
130.302.171
|
Birikmiş amortismanların 328
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde
gerçekleştirilecektir.
Öncelikle makinenin değerinde
düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.
Artış Tutarı =
130.302.171.000 – 125.191.161.000 = 5.111.010.000 TL.
Artış Oranı = 5.111.010.000 /
125.191.161.000 = % 4,08256
Daha sonra söz konusu artış
oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman
tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı
bulunacaktır.
Düzeltilmiş Birikmiş
Amortisman Tutarı = 125.191.161.000 x 1,04083 = 130.302.171.000
TL.(6)
Örnek 4(7)
1999 yılının Ocak ayında 20
milyar TL. na bir makine satın alınmıştır. Söz konusu makinenin
alımında, 6 milyar TL. banka kredisi kullanılmış ve kullanılan
kredi için toplam 12 milyar TL. finansman giderine
katlanılmıştır. Makine her yıl yeniden değerlemeye ve azalan
bakiyeler usulünde amortismana (normal amortisman oranı % 20)
tabi tutulmuş, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinde yer alan açıklamalar paralelinde makinenin
finansmanında kullanılan krediye ilişkin katlanılan faiz
giderlerinin aktifleştirme tarihine kadar olan kısmı maliyete
intikal ettirilmiş, aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin
olanlar ise doğrudan gider yazılmıştır.
Yıllar itibariyle gerçekleşen
finansman giderleri aşağıda gösterilmiştir.
1999 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2000 yılı için, 4.000.000.000
TL.
2001 yılı için, 4.000.000.000
TL.
Anapara ve faiz ödemeleri,
yıl sonlarında ve üç eşit taksitte gerçekleşmiştir. Bu verilere
göre 31/12/2003 tarihli bilançoda yer alan söz konusu makinenin
ve makineye ait birikmiş amortismanların düzeltilmiş tutarları
aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Yıllar
|
Yeniden Değerlemeden
Önc. Makine Maliyeti
|
Yeniden Değerleme Oranı
(%)
|
Yeniden Değerlenmiş
Makine Maliyeti
|
Üzerinden Amortisman
Ayrılacak Tutar
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
|
Birikmiş Amortisman
|
ROFM
|
|
1999
|
24.000.000
|
|
24.000.000
|
24.000.000
|
9.600.000
|
9.600.000
|
3.436.676
|
|
2000
|
24.000.000
|
56,00%
|
37.440.000
|
37.440.000
|
8.985.600
|
23.961.600
|
0
|
|
2001
|
37.440.000
|
53,20%
|
57.358.080
|
57.358.080
|
8.259.564
|
44.968.735
|
0
|
|
2002
|
57.358.080
|
59,00%
|
91.199.347
|
91.199.347
|
7.879.624
|
79.379.912
|
0
|
|
2003
|
91.199.347
|
28,50%
|
117.191.161
|
117.191.161
|
15.187.974
|
117.191.161
|
0
|
Buna göre, söz konusu makinenin
düzeltmiş tutarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
|
Düzeltmeye Konu
İktisadi Kıymet
|
Düzeltmeye Esas Alınan
Tarih
|
Düzeltmeye Esas Tutar
|
Düzeltme Katsayısı
|
Düzeltilmiş Tutar
|
| Makine |
1999 / Ocak
|
20.000.000
|
5,86533
|
117.306.600
|
| Reel
Finansman M. |
1999 / Aralık
|
563.324
|
3,72928
|
2.100.794
|
| Reel
Finansman M. |
2000 / Aralık
|
0
|
2,81116
|
0
|
| Reel
Finansman M. |
2001 / Aralık
|
0
|
1,49082
|
0
|
| Reel
Finansman M. |
2002 / Aralık
|
0
|
1,13942
|
0
|
|
Makinenin Düzeltilmiş
Değeri
|
119.407.394
|
Birikmiş amortismanların 328
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan
açıklamalar doğrultusunda düzeltilmesi ise aşağıdaki şekilde
gerçekleştirilecektir.
Öncelikle makinenin değerinde
düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı bulunacaktır.
Artış Tutarı =
119.407.394.000 – 117.191.161.000 = 2.216.233.000 TL.
Artış Oranı = 2.216.233.000 /
117.191.161.000 = % 1,89113
Daha sonra söz konusu artış
oranı 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortisman
tutarına uygulanacak ve düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı
bulunacaktır.
Düzeltilmiş Birikmiş
Amortisman Tutarı = 117.191.161.000 x 1,01891 = 119.407.394.000
TL.(8)
2.2. Reel Olmayan
Finansman Maliyetinden Amortisman Ayrılmamış Tutarın
Hesaplanması
Enflasyon düzeltmesi yapacak
olan mükelleflerin beyanname üzerinde yapacakları işlemler (11)
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde açıklanmıştır.
Sirkülerin “3.3. Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler ve İstisnalar”
başlıklı bölümünde, “Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci
maddesinin (c) bendine 5228 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle
eklenen (3) numaralı alt bent ile (31/12/2003 tarihli bilançoya
ait düzeltme ile sınırlı olmak üzere) amortisman süresi bitmemiş
olan kıymetlere ilişkin maliyet veya alış bedelinden düşülen
reel olmayan finansman maliyetinden amortisman ayrılmamış
tutarın, 2004 ve sonraki dönemlerde 5 yılda ve eşit taksitler
halinde dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate
alınacağı belirtilmiştir. Enflasyon düzeltmesi uygulamasında,
söz konusu reel olmayan finansman maliyetleri bilançoda
gözükmeyeceği için, bunların da mukayyet değerleri ile beyanname
üzerinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.” denilmiştir.
Buna göre amortisman süresi
bitmemiş olan kıymetlere ilişkin maliyet veya alış bedelinden
düşülen reel olmayan finansman maliyetinden amortisman
ayrılmamış tutar, 2004 ve sonraki dönemlerde 5 yılda ve eşit
taksitler halinde dönem kazancının tespitinde gider olarak
dikkate alınacaktır.
Örnek 5
Bu sirkülerin (2.1) başlıklı
bölümünde yer alan 1 numaralı örnekteki verileri kullanarak reel
olmayan finansman maliyetinden amortisman ayrılmamış tutarın
nasıl hesaplanacağını gösterelim.
Örnekte yer alan binanın
amortisman ayırma süresi 50 yıldır. Buna göre ROFM’nin ilgili
yılda amorti olunmayan kısmı aşağıdaki tablodaki gibi
hesaplanacaktır.
|
Yıllar |
ROFM
|
31.12.2003 İtibariyle
İtfa Olunan Kısım(9)
|
31.12.2003 İtibariyle
İtfa Olunmayan Kısım(10)
|
|
1999
|
3.436.676
|
343.668
|
3.093.008
|
|
2000
|
1.306.391
|
106.644
|
1.199.746
|
|
2001
|
1.771.287
|
110.705
|
1.660.582
|
|
2002
|
0
|
0
|
0
|
|
2003
|
0
|
0
|
0
|
|
Toplam
|
5.953.336
|
Hesaplama sonucu bulunan
5.953.336.000 TL. tutarında itfa olunmayan kısım, (11) sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde yer alan açıklamalar
gereği 2004 takvim yılına ilişkin hesap dönemi ve sonraki
dönemlerde 5 yılda ve eşit taksitler halinde gider olarak
dikkate alınacaktır. Ancak, amortismana tabi bu iktisadi
kıymetin 01/01/2004 tarihinden sonra satılması halinde, satış
tarihi itibariyle itfa olunmayan kısmın kıymetin satıldığı hesap
döneminde doğrudan gider olarak dikkate alınması mümkün
bulunmaktadır.
3. Basit Ortalama Yöntemi
31/12/2003 tarihli bilançoda
yer alan stokların, düzeltmede esas olan tarihe bağlı
kalınmaksızın, dönem ortalama düzeltme katsayısı ile çarpılmak
suretiyle de enflasyon düzeltmesine tabi tutulabileceği 328 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilmiş,
stokların düzeltilmesinde esas alınması gereken ölçütler de (9)
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin (2.4) numaralı
ayrımında gösterilmiştir.
31/12/2004 tarihli bilançoda
yer alan stokların düzeltilmesinde de dönem ortalama düzeltme
katsayısının kullanılması durumunda, Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (2/d) bendinde (mali
tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, düzeltmeye
esas alınan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle
elde edilen katsayı şeklinde) tanımlanan düzeltme katsayısı
kullanılmayacaktır. Stokların düzeltilmesinde kullanılacak
düzeltme katsayısı, 2004 yılının Aralık ayına ilişkin fiyat
endeksinin, bu endeks ile bir önceki geçici vergi döneminin
sonundaki (Eylül 2004) fiyat endeksi toplamının ikiye bölünmesi
sonucu bulunan endekse bölünmesiyle elde edilen dönem ortalama
düzeltme katsayısıdır. Düzeltmeye esas tutar olarak da
31/12/2004 tarihli bilançoda yer alan stoklara ait değerler esas
alınacaktır. Toplulaştırılmış yöntemlerle düzeltmeye tabi
tutulan kıymetlerin maliyet bedeline intikal ettirilen reel
olmayan finansman maliyetlerinin düşülmesi ise ihtiyaridir.
4. Ayrılmamış
Amortismanlar
Vergi Usul Kanununun geçici
25 inci maddesinin (d) bendinde birikmiş amortismanların, ait
oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde düzeltme
sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak
düzeltileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanunun 320 nci
maddesinin son fıkrasında yer alan hükme göre amortismanın
herhangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten
düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi
uzatılamamakta, herhangi bir sebeple kanuni süresinde amortisman
ayrılmayan iktisadi kıymetlere ilişkin amortisman tutarları daha
sonradan (amortisman ayırma süresi uzatılarak) gider olarak
kaydedilememekte, başka bir deyişle bir iktisadi kıymete ilişkin
amortisman ayırma işlemi ancak kanuni süresi içinde
yapılabilmektedir.
(9) sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Sirkülerinin (2.16) bölümünde de belirtildiği üzere,
31/12/2003 tarihli bilançonun enflasyon düzeltmesine tabi
tutulması esnasında iktisadi kıymetlere ilişkin birikmiş
amortismanların kanuni süresinde ayrılması gereken tutardan daha
düşük olduğunun tespit edilmesi durumunda, söz konusu iktisadi
kıymetlerle ilgili kanuni süresinde ayrılmayan amortisman tutarı
fiilen ayrılmış kabul edilecektir.
4.1. Amortisman Ayırma
Süresi 31/12/2003 Tarihi İtibariyle Bitmiş Olan Kıymetler
31/12/2003 tarihli bilanço
enflasyon düzeltmesine tabi tutulurken, süresinde ayrılmamış
amortisman tutarları ayrılmış gibi kabul edilecek; birikmiş
amortismanların düzeltilmesi işleminde de düzeltme tarihine
kadar yasal olarak ayrılması gereken fakat herhangi bir nedenle
ayrılmamış bulunan amortismanlar ile ayrılması gereken tutardan
daha düşük tutarda ayrılan amortismanların, ayrılmamış veya
eksik ayrılmış tutarları tespit edilip 31/12/2003 tarihli
bilançoda görünen birikmiş amortisman tutarına eklenecektir.
Örnek 6
(A) İşletmesinin 31/12/2003
tarihli bilançosunda değeri 25.000.000.000 TL. olarak görünen,
amortisman süresi 2003 yılı hesap dönemi sonunda sona ermiş olan
iktisadi kıymete ilişkin birikmiş amortismanın 20.000.000.000
TL. olduğunu varsayalım.
Bu işletme her yıl düzenli
olarak amortisman ayırmış olsaydı, 31/12/2003 tarihli düzeltme
öncesi bilançoda bu kıymetin aktif değeri ile birikmiş
amortismanının birbirine eşit olması gerekecekti. Söz konusu
iktisadi kıymete ait birikmiş amortisman tutarının düzeltilmesi
sırasında, bahse konu iktisadi kıymete ilişkin ayrılmayan
amortisman tutarları ayrılmış, yani birikmiş amortisman tutarı
25.000.000.000 TL. olarak kabul edilecek ve (amortisman ayırma
süresini tamamlamış ancak işletme kayıtlarında iz bedeliyle
takip edilmeye devem edilen) söz konusu iktisadi kıymet için
istenildiği takdirde, 5024 sayılı Kanun ile getirilen enflasyon
düzeltmesi hükümlerine göre enflasyon düzeltmesi
yapılmayacaktır.
4.2. Amortisman Ayırma
Süresi 31/12/2003 Tarihi İtibariyle Bitmemiş Kıymetler
Amortisman ayırma süresi
31/12/2003 tarihi itibariyle bitmemiş kıymetler için ayrılmayan
amortismanların ayrılması işlemi de bir önceki bölümde
belirtildiği şekilde gerçekleştirilecek ve söz konusu iktisadi
kıymete ait birikmiş amortismanların enflasyon düzeltmesine tabi
tutulması, 328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin
“VIII. Birikmiş Amortismanların Düzeltilmesi” başlıklı bölümüne
göre yapılacaktır.
Enflasyon düzeltmesi ile
ilgili olarak Tekdüzen Muhasebe Sisteminin uygulanmasına ilişkin
açıklamalar, 05/05/2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 12 sıra numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel
Tebliğinde yapılmış bulunmaktadır. Tebliğde yer alan
açıklamalara göre fiilen ayrılmış kabul edilen amortisman
tutarlarının muhasebeleştirilmesinde yapılması gereken kayıt
aşağıdaki gibi olacaktır.
5. 01/01/2004 Tarihinden
İtibaren İktisap Edilen Kıymetlerde Amortisman Uygulaması
Bilanço esasına göre defter
tutan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinden, 5228 sayılı
Kanunla değişik 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesine göre
2004 yılı geçici vergi dönemlerinde ihtiyarilikten faydalanarak
enflasyon düzeltmesi yapmayanlar, 01/01/2004 tarihinden itibaren
aktife giren iktisadi kıymetleri için 5024 sayılı Kanun
öncesindeki hükümlere göre amortisman ayıracaklardır.
Söz konusu mükellefler,
31/12/2004 tarihli bilançolarını düzeltme işlemine tabi tutmadan
önce bu iktisadi kıymetlere ilişkin amortisman kayıtlarını 333
ve 339 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ekinde
yer alan faydalı ömre göre belirlenmiş amortisman oranlarına
göre düzelteceklerdir.
6. Amortisman Süresini
Tamamlamış Binaların Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulup
Tutulmayacağı
(9) sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Sirkülerinin “2.2. Kayıtlarda İz Bedeliyle Takip Edilen
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Enflasyon Düzeltmesine
Tabi Olup Olmadığı” başlıklı bölümünde, faydalı ömürlerini
(amortisman süresini) tamamlamış, ancak işletme kayıtlarında iz
bedeliyle takip edilmeye devam edilen amortismana tabi iktisadi
kıymetlerin (vergi matrahı üzerinde herhangi bir etkisi olmaması
nedeniyle) enflasyon düzeltmesine tabi tutulup tutulmamasında
mükelleflerin serbest bırakılmasının Bakanlığımızca uygun
bulunduğu açıklanmıştı.
Amortisman sürelerini
tamamlamakla birlikte maliyet bedelleri üzerinden itfa edilmiş
olmaları nedeniyle net defter değerleri ile bilançoda görünen
(iz bedeliyle izlenmeyen) binaların, Vergi Usul Kanununun geçici
25 ve mükerrer 298 inci maddelerine göre enflasyon düzeltmesine
tabi tutulması gerekmektedir.
7. Düzeltme İşlemine Tabi
Tutulmuş Binalarda Amortisman Uygulaması
Düzeltme işlemine tabi
tutulmuş binalarda amortisman uygulamasına ilişkin olarak
aşağıdaki örneklerin verilmesi faydalı görülmüştür.
Örnek 7
Hesap dönemi takvim yılı olan
ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan (A) Limited
Şirketinin; Haziran 1995’de 1 milyon TL. na satın aldığı, her
yıl amortismana tabi tuttuğu ve yeniden değerleme yaptığı binası
için ayırmış olduğu amortismanları ve 31/12/2003 tarihli
bilançosunda görünen bina değerini bulalım (Amortisman oranının
% 2 olduğu ve normal amortisman usulünün kullanıldığı
varsayılmıştır).
Söz konusu bina ile ilgili
olarak 1995 – 2003 yılları için aşağıdaki gibi bir tablo
düzenlemek mümkündür.
 |
Yıllar
|
Yeniden Değerleme Oranı
|
Yeniden Değerlenmiş
Bina Maliyeti (TL)
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
(TL)
|
Birikmiş Amortismanlar
(TL)
|
|
1
|
1995
|
99,5%
|
1.000.000
|
20.000
|
20.000
|
|
2
|
1996
|
72,8%
|
1.728.000
|
20.000
|
54.560
|
|
3
|
1997
|
80,4%
|
3.117.312
|
20.000
|
118.426
|
|
4
|
1998
|
77,8%
|
5.542.581
|
20.000
|
230.562
|
|
5
|
1999
|
52,1%
|
8.430.265
|
20.000
|
370.685
|
|
6
|
2000
|
56,0%
|
13.151.214
|
20.000
|
598.268
|
|
7
|
2001
|
53,2%
|
20.147.660
|
20.000
|
936.546
|
|
8
|
2002
|
59,0%
|
32.034.779
|
20.000
|
1.509.109
|
|
9
|
2003
|
28,5%
|
41.164.691
|
20.000
|
1.959.205
|
Binanın düzeltilmiş değerinin
42.500.000 TL olduğunu varsayarsak:
Düzeltme Sonrası Binanın
Değerinde Meydana Gelen Artış/Azalış Oranı:
42.500.000 - 41.164.691 =
1.335.309 TL.
1.335.309 / 41.164.691 = %
3,24382
Birikmiş Amortismanların
Düzeltilmesi:
1.959.205 x 1,03244 =
2.022.762
2004 yılından itibaren bina
için düzeltilmiş tutarı üzerinden amortisman ayrılacaktır.
Aşağıda bu durum tablo yardımıyla anlatılmaktadır (Takip eden
yıllarda enflasyon düzeltmesi için gerekli şartların oluşmadığı
varsayılmıştır).
|
|
Yıllar
|
Bina Maliyeti
(TL)
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
(TL)
|
Birikmiş Amortismanlar
(TL)
|
|
10
|
2004
|
42.500.000
|
850.000
|
2.872.762
|
|
11
|
2005
|
42.500.000
|
850.000
|
3.722.762
|
|
12
|
2006
|
42.500.000
|
850.000
|
4.572.762
|
|
13
|
2007
|
42.500.000
|
850.000
|
5.422.762
|
|
14
|
2008
|
42.500.000
|
850.000
|
6.272.762
|
|
15
|
2009
|
42.500.000
|
850.000
|
7.122.762
|
|
...
|
|
|
|
|
|
45
|
2039
|
42.500.000
|
850.000
|
32.622.762
|
|
46
|
2040
|
42.500.000
|
850.000
|
33.472.762
|
|
47
|
2041
|
42.500.000
|
850.000
|
34.322.762
|
|
48
|
2042
|
42.500.000
|
850.000
|
35.172.762
|
|
49
|
2043
|
42.500.000
|
850.000
|
36.022.762
|
|
50
|
2044
|
42.500.000
|
850.000
|
36.872.762
|
Örnek 8
Hesap dönemi takvim yılı olan
ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan (B) Limited
Şirketinin; Haziran 1995’de 1 milyon TL. na satın aldığı, her
yıl amortismana tabi tuttuğu ve yeniden değerleme yaptığı binası
için ayırmış olduğu amortismanları ve 31/12/2003 tarihli
bilançosunda görünen bina değerini bulalım. (Normal amortisman
oranının % 2 olduğu ve azalan bakiyeler usulünün kullanıldığı
varsayılmıştır)
Söz konusu bina ile ilgili
olarak 1995 – 2003 yılları için aşağıdaki gibi bir tablo
düzenlemek mümkündür.
|
|
Yıllar
|
Yeniden Değerleme Oranı
|
Yeniden Değerlenmiş
Bina Maliyeti (TL)
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
(TL)
|
Birikmiş Amortismanlar
(TL)
|
|
1
|
1995
|
99,5%
|
1.000.000
|
40.000
|
40.000
|
|
2
|
1996
|
72,8%
|
1.728.000
|
38.400
|
107.520
|
|
3
|
1997
|
80,4%
|
3.117.312
|
36.864
|
230.830
|
|
4
|
1998
|
77,8%
|
5.542.581
|
35.389
|
445.805
|
|
5
|
1999
|
52,1%
|
8.430.265
|
33.974
|
712.044
|
|
6
|
2000
|
56,0%
|
13.151.214
|
32.615
|
1.143.403
|
|
7
|
2001
|
53,2%
|
20.147.660
|
31.310
|
1.783.004
|
|
8
|
2002
|
59,0%
|
32.034.779
|
30.058
|
2.865.034
|
|
9
|
2003
|
28,5%
|
41.164.691
|
28.856
|
3.710.425
|
Söz konusu binanın
düzeltilmiş değerinin 42.500.000 TL olduğunu varsayarsak:
Düzeltme Sonrası Binanın
Değerinde Meydana Gelen Artış/Azalış Oranı:
42.500.000 - 41.164.691 =
1.335.309 TL.
1.335.309 / 41.164.691 = %
3,24382
Birikmiş Amortismanların
Düzeltilmesi:
3.710.425 x 1,03244 =
3.830.791
Görüleceği üzere, birikmiş
amortismanlar binanın değerinde meydana gelen artış oranında
artırılmıştır. 2004 yılından itibaren bina için düzeltilmiş
tutarı üzerinden amortisman ayrılacaktır. Aşağıda bu durum tablo
yardımıyla anlatılmaktadır. (Takip eden yıllarda enflasyon
düzeltmesi için gerekli şartların oluşmadığı varsayılmıştır.)
|
|
Yıllar
|
Bina Maliyeti
(TL)
|
Cari Yıl Amortisman
Gideri
(TL)
|
Birikmiş Amortismanlar
(TL)
|
|
10
|
2004
|
42.500.000
|
1.546.768
|
5.377.559
|
|
11
|
2005
|
42.500.000
|
1.484.898
|
6.862.457
|
|
12
|
2006
|
42.500.000
|
1.425.502
|
8.287.958
|
|
13
|
2007
|
42.500.000
|
1.368.482
|
9.656.440
|
|
14
|
2008
|
42.500.000
|
1.313.742
|
10.970.183
|
|
15
|
2009
|
42.500.000
|
1.261.193
|
12.231.375
|
|
...
|
|
|
|
|
|
45
|
2039
|
42.500.000
|
370.611
|
33.605.333
|
|
46
|
2040
|
42.500.000
|
355.787
|
33.961.120
|
|
47
|
2041
|
42.500.000
|
341.555
|
34.302.675
|
|
48
|
2042
|
42.500.000
|
327.893
|
34.630.568
|
|
49
|
2043
|
42.500.000
|
314.777
|
34.945.345
|
|
50
|
2044
|
42.500.000
|
7.554.655
|
42.500.000
|
8. 01/01/2004 Tarihinden
Önce Ayrılmış ve Sermayeye İlave Edilmiş Olan Fonlar
01/01/2004 tarihinden önce
ayrılmış olan ve sermayeye ilave edilen yeniden değerleme değer
artış fonu gibi fonların sermayeye ilavesi nedeniyle oluşan
sermaye artışları, 31/12/2003 tarihli bilançonun düzeltilmesi
sırasında artış olarak dikkate alınmayacaktır.
Sermayenin, düzeltmeye esas
tutarına ulaşılırken düşülmesi gereken (sermayeye ilave edilmiş
olan) bu değerlerden
· İşletmenin aktifine kayıtlı
maddi duran varlık kalemlerinin Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre yeniden değerlenmesinden oluşmuş değer artışları,
· İşletmenin iştirakleri ile
bağlı ortakları bünyesinde Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
yapılan yeniden değerleme dolayısıyla oluşmuş değer artışları,
· Gelir Vergisi Kanununun 38
inci maddesine istinaden gayrimenkul, iştirak hisseleri ve
amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin satış kazancının
maliyet bedelinin arttırılan kısmına tekabül eden kısımlar,
328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin (VI.2.3) bölümünde belirtilmiş olup,
aşağıda yer alan değerler de aynı şekilde işleme tabi
tutulacaktır.
· 3096 ve 3996 sayılı
Kanunlarda tanımı yapılan şirketlerin, sermaye olarak koydukları
yabancı paraların sarf edildikleri veya Türk Lirasına
çevrildikleri tarihe kadar lehlerine oluşan kur farkları,
· Gelir Vergisi Kanununun 57
nci maddesinin son fıkrasına göre yetişmesi uzun zaman alan ve
kesilip satılmak üzere yetiştirilen ağaçların 57 nci maddede
yazılı giderlerden, Vergi Usul Kanununun 283 üncü maddesi
uyarınca aktifleştirilen kısmının, Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre yeniden değerlemesinden doğan değer artışları,
· Gelir Vergisi Kanununun 38
nci maddesine istinaden sürekli olarak işlenmiş altın
alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükelleflerin altın satış
tarihindeki İstanbul Altın Borsasında oluşan has altın değeri
ile satılan mamülün has altın maliyet bedeli arasında oluşan
farklar,
· Bilanço esasına göre defter
tutan mükelleflerin, 4811 sayılı Vergi Barışı Kanununun 11, 12
ve 13 üncü maddeleri uyarınca değerledikleri iktisadi kıymetlere
ilişkin değerleme farkları.
31/12/2003 tarihli bilanço
enflasyon düzeltmesine tabi tutulurken, öz sermaye kalemlerinden
aşağıda sayılan kalemler bilançoda düzeltilmiş değerleriyle yer
alacak, diğer öz sermaye kalemleri ise sıfırlanacak, bir başka
ifade ile düzeltilmiş bilançoda gösterilmeyecek; geçmiş yıl kar
veya zararı da düzeltilmiş bilanço denkliğini sağlayacak şekilde
öz kaynaklar içinde yer alacaktır.
Sermaye,
Hisse Senetleri İhraç
Primleri,
Hisse Senedi İptal Karları,
Yasal Yedekler,
Statü Yedekleri,
Olağanüstü Yedekler,
Özel Fonlar (Sabit Kıymet
Yenileme Fonu).
9. Taşıma Katsayısının
Tespitinde Dönem Kavramı
Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesindeki taşıma katsayısına ilişkin tanımda yer
alan, “bir önceki dönemin sonundaki fiyat endeksi” ifadesindeki
“bir önceki dönem” kavramından, eğer enflasyon düzeltmesi yıllık
olarak yapılıyorsa bir önceki yıl; geçici vergi dönemlerine
ilişkin olarak yapılıyor ise bir önceki geçici vergi dönemi
anlaşılmalıdır.
10. 2004 Yılı İçinde İşe
Başlayan ve Kazançları Bilanço Esasına Göre Tespit Edilen Gelir
ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri
10.1. Vergi Usul Kanununun
Geçici 25 inci Maddesine Göre Enflasyon Düzeltmesi
Vergi Usul Kanununun geçici
25 inci maddesi, esas itibariyle 31/12/2003 tarihli bilançonun
düzeltilmesine ilişkin olup 2004 yılı içinde işe başlayan ve
kazançları bilanço esasına göre tespit edilen gelir veya
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından dönem başı bilançoları
üzerinde söz konusu maddeye istinaden düzeltme yapılmayacaktır.
10.2. 2004 Yılı Geçici
Vergi Dönemleri İtibariyle Enflasyon Düzeltmesi
Anılan mükelleflerin, işe
başlama tarihinden sonra (Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci
maddesinde yer alan) enflasyon düzeltmesi yapma şartlarının
gerçekleşmesi halinde, Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci
maddesi uyarınca geçici vergi dönemleri sonu itibariyle
enflasyon düzeltmesi yapmaları gerekmektedir.
Diğer taraftan 5024 sayılı
Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesinde,
31/12/2003 tarihi itibariyle aktif ve ciroları toplamları 7,5 ve
15 trilyon liralık limitlerden her hangi birisini aşmayan
mükelleflerden dileyenlerin, 2004 yılı geçici vergi dönemlerinde
beyan edecekleri geçici vergi matrahlarının tespitinde enflasyon
düzeltmesine ilişkin hükümler yerine 5024 sayılı Kanunla
değiştirilmeden önceki hükümleri dikkate alabilecekleri
belirtilmiş olup; 2004 yılı içinde işe başlayan ve kazançları
bilanço esasına göre tespit edilen gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerinden içinde bulundukları geçici vergi dönemi sonu
itibariyle (Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinde
yer alan) enflasyon düzeltmesi yapma şartlarının gerçekleşmesi
nedeniyle) düzeltme yapması gerekenler, dönem başı
bilançolarının net aktif toplamının 7,5 trilyon Türk Lirasını
aşmaması şartıyla ihtiyarilik hakkından yararlanabilecekler ve
2004 yılı geçici vergi dönemlerinde beyan edecekleri geçici
vergi matrahlarının tespitinde de enflasyon düzeltmesine ilişkin
hükümler yerine 5024 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki
hükümleri uygulayabileceklerdir.
Bununla birlikte, 5024 sayılı
Kanunun geçici 1 inci maddesi ile getirilen hüküm, 2004 yılı
geçici vergi dönemlerinde beyan edilecek geçici vergi matrahının
tespitine ilişkin olup, 2004 yılı hesap dönemine ilişkin
beyannamenin; Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve
Kurumlar Vergisi Kanununda, 5024 sayılı Kanunla yapılmış olan
değişiklikler göz önünde bulundurularak verilmesi gerekmektedir.
Örnek 9
15/02/2004 tarihinde işe
başlayan, kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ve hesap
dönemi takvim yılı olan tacir Bay (A), işe başladığı geçici
vergi dönemi sonu olan 31/03/2004 tarihi itibariyle enflasyon
düzeltmesi yapma şartlarının gerçekleşmemesi nedeniyle
31/03/2004 tarihli geçici vergi matrahını enflasyon düzeltmesi
yapmadan tespit edecektir.
Diğer taraftan, 2004 yılı
ikinci geçici vergi dönemi sonu olan 30/06/2004 tarihi
itibariyle enflasyon düzeltme şartları oluştuğundan, 30/06/2004
tarihli geçici vergi matrahının (enflasyon düzeltmesine ilişkin
hükümlere göre) düzeltilen 30/06/2004 bilançosuna göre tespit
edilmesi ve izleyen geçici vergi dönemlerinde ve hesap dönemi
sonunda da enflasyon düzeltmesi yapılması gerekmektedir.
Söz konusu mükellef, dönem
başı bilanço net aktif toplamının 7,5 trilyon Türk Lirasını
aşmaması halinde, 5024 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi
uyarınca, 2004 yılı geçici vergi dönemlerinde beyan edeceği
geçici vergi matrahlarının tespitinde; enflasyon düzeltmesine
ilişkin hükümler yerine Vergi Usul Kanununun 5024 sayılı Kanunla
değiştirilmeden önceki değerleme hükümleri ile Gelir Vergisi
Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununun 5024 sayılı Kanunla
kaldırılan hükümlerini ve Vergi Usul Kanununun 280 inci
maddesinin 5024 sayılı Kanunla kaldırılan son fıkrasını dikkate
alabilecektir.
11. Tasfiye Halinde
Düzeltme İşlemleri
01/01/2004 tarihinden önce
tasfiyeye giren şirketlerin tasfiyesinin 2004 yılı içinde
sonuçlanması halinde, tasfiye durumundaki şirketlerin geçici
vergi beyannamesi verme yükümlülüğü bulunmaması sebebiyle, hem
31/12/2003 tarihli bilanço hem de hesapların kesinleşmesinden
sonra düzenlenen bilançonun düzeltilmesi gerekmektedir.
01/01/2004 tarihinden önce
tasfiyeye giren kurumlardan, Kurumlar Vergisi Beyannamesinin
2005 yılındaki verilme süresinin sonu itibariyle tasfiyesi henüz
sonuçlanmamış olanlar, 31/12/2003 ve 31/12/2004 tarihli
bilançolarını, düzeltmeye tabi tutarak 2004 tasfiye dönemine ait
beyanname ekinde vereceklerdir. Ancak, tasfiyesi 2004 yılına
ilişkin beyanname verme süresinden önce sonuçlananlar,
31/12/2003, 31/12/2004 ve (düzeltme şartları devam ediyor olmak
şartıyla) 2005 kıst dönemine ilişkin bilançolarını düzelterek
tasfiye beyannamesinin verilme süresi içerisinde tasfiye
beyannamesiyle birlikte; beyanname verme süresinden sonra ve
2005 yılı içinde sonuçlananlar ise 31/12/2003 ve 31/12/2004
tarihli bilançolarını 2004 yılına ait beyanname verme süresi
içerisinde, (düzeltme şartları devam ediyor olmak şartıyla) 2005
kıst dönemine ilişkin bilançoyu ise tasfiye beyannamesinin
verilme süresi içerisinde enflasyon düzeltilmesine tabi
tutacaklar ve düzeltilmiş bilançoları tasfiye beyannamesi ekinde
vereceklerdir.
12. Yapılmakta Olan
Yatırımlarda Enflasyon Düzeltmesi
(9) numaralı Vergi Usul
Kanunu Sirkülerinin (2.13) bölümünde, bilançoda yer alan
yapılmakta olan yatırımlara ilişkin kıymetlerin düzeltme
işlemlerinin nasıl yapılacağı açıklanmıştır.
31/12/2003 tarihi itibariyle
bilançoda yer almayan, ilgili aktif hesabına bilanço tarihinden
önce aktarılmış bulunan ve yapılmakta olan yatırımlar hesabından
gelmiş olan değerlerin düzeltmeye esas tarihi olarak, söz konusu
değerlerin aktifleştirme tarihlerinin değil, yapılmakta olan
yatırımlar hesabının kullanıldığı tarihlerin alınması
gerekmektedir.
Buna göre söz konusu
değerlerin düzeltilmesi iki aşamada gerçekleştirilecektir.
Öncelikle her harcama, harcamanın gerçekleştiği ay sonu
itibariyle aktifleştirme tarihine kadar, sonra da
aktifleştirilen bedel kül halinde 31/12/2003 tarihine kadar
düzeltilecektir.
13. Yıllara Yaygın İnşaat
ve Onarma İşlerinde Enflasyon Düzeltmesi
Yıllara yaygın inşaat ve
onarma işlerinde enflasyon düzeltmesine ilişkin hükümler, Vergi
Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (5)
numaralı bendinin üçüncü fıkrasında ve geçici 25 inci maddesinin
(ı) bendinde yer almakta olup, konuya ilişkin açıklamalar 328
sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, (9) sıra numaralı
Vergi Usul Kanunu Sirküleri ve 12 sıra numaralı Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliğinde yapılmıştır.
Yıllara yaygın inşaat ve
onarma işlerine ilişkin olarak 328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğ ekindeki (2) numaralı “Parasal Olmayan
Kıymetler” listesinde yer verilen yıllara yaygın inşaat ve
onarma maliyetleri ile hakedişler, Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesi uyarınca deftere kayıt tarihi esas alınarak
düzeltme işlemine tabi tutulacaktır.
Tek Düzen Muhasebe sistemine
göre söz konusu işlerle ilgili maliyetler, yansıtma hesapları
yoluyla 170-177 numaralı hesaplara intikal ettirilecek,
düzeltmeye esas tarih olarak da ilgili maliyet hesaplarına kayıt
tarihi esas alınacaktır.
Parasal olmayan verilen
depozito ve teminatlar, verilen sipariş avansları, taşeronlara
verilen avanslar ve alınan sipariş avansları gibi yıllara yaygın
inşaat işi ile ilgili değerler de Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesinde belirtilen düzeltmeye esas tarihler baz
alınmak suretiyle düzeltmeye tabi tutulacak; söz konusu
hesapların, yıllara yaygın inşaat ve onarma işi ile ilgili olan
kısımlarının 31/12/2003 tarihi itibariyle hesaplanan enflasyon
düzeltme farkları da Yıllara Sari İnşaat Enflasyon Düzeltme
Hesabı ile ilişkilendirilecektir.
Yıllara yaygın inşaat ve
onarma maliyetleri ile ilgili olmayan ilk madde malzeme/yarı
mamül/mamül/diğer stokların düzeltilmesi sonucu oluşan
farkların, Yıllara Sari İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı ile
ilişkilendirilmemesi; ancak söz konusu kıymetlerin inşaat
maliyetlerine aktarılması halinde, bu tarih itibariyle düzeltme
sonucu oluşan farkların, Yıllara Sari İnşaat Enflasyon Düzeltme
Hesabı ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci ve geçici 25 inci maddelerine göre düzeltme işleminde;
mali tabloda yer alan bazı parasal olmayan varlıkların
içerisinde bulunan reel olmayan finansman maliyetlerinin, ilgili
varlığın maliyet veya alış bedelinden düşülmesi sonucu bulunacak
tutarın düzeltmeye esas tutar olarak alınması gerekmekte olup,
reel olmayan finansman maliyeti ihtiva edebilen iktisadi
kıymetler anılan maddelerde sayılmış durumdadır. Buna göre,
yıllara yaygın inşaat ve onarma maliyetlerinin düzeltilmesi
sırasında söz konusu kıymetler, reel olmayan finansman maliyeti
ihtiva edebilen iktisadi kıymetler arasında yer almadıkları
için, bünyelerinde reel olmayan finansman maliyeti ihtiva
etseler bile ayrıştırma yapılmaksızın düzeltme işlemine tabi
tutulacaklardır.
328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde, yabancı paralar ile yabancı para
cinsinden ifade edilen kıymetlerin parasal kıymet olarak kabul
edileceği belirtilmiş olup; yıllara yaygın inşaat ve onarma
işlerinde mükellefler yabancı para üzerinden yapmış oldukları
işlemlerini Vergi Usul Kanununun mevcut hükümleri doğrultusunda
değerlemeye devam edecekler, bunlar için ayrıca düzeltme
yapmayacaklardır.
14. Birleşme Primi
31/12/2003 tarihli
bilançosunun düzeltilmesine ilişkin 328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin “XI.Geçmiş Yıl Kar ve Zararları”
bölümünde; enflasyon düzeltmesi yapıldıktan sonra düzeltilmiş
bilançonun öz sermaye kısmında, sermaye, hisse senedi ihraç
primleri, hisse senedi iptal karları, yasal yedekler, statü
yedekleri, olağanüstü yedekler, özel fonlar ile bilanço
denkliğini sağlayacak şekilde geçmiş yıl kar veya zararının yer
alacağı, diğer öz sermaye kalemlerinin ise sıfırlanacağı
belirtilmiştir.
67 seri numaralı Kurumlar
Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “9.2 İştirak İlişkisi Bulunan
Kurumlarda Devir Sonucu Oluşacak Sermaye Tutarı” bölümünde, bir
kurumun kendisinde iştiraki bulunan veya iştirak ettiği başka
bir kurumu kül halinde devralması nedeniyle kurum bünyesinde
yapacağı sermaye artışının söz konusu iştirak paylarına isabet
eden tutardan daha az gerçekleşmesinin, Kurumlar Vergisi
Kanununun 37 nci maddesinde belirtilen şartların ihlali anlamına
gelmeyeceği; iştirakler hesabında yer alan değerin, iştirak
hisselerinin itibari değerine eşit olmaması halinde aradaki
müspet veya menfi farkın kurumun vergiye tabi kazancının tespiti
ile ilgilendirilmeksizin geçici hesaplarda izlenebileceği ve bu
geçici hesapların vergiye tabi kurum kazancının tespiti ile
ilişkilendirilmeksizin kurum kayıtlarında sona erdirilmesinin de
mümkün olacağı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar çerçevesinde,
vergi kanunlarına göre bir aktif veya pasif kalem olmayan
birleşme primi; aktif ve pasifi dengeleyici, geçici bir hesap
olup, hangi hesapta izlenirse izlensin bu niteliği
değişmeyecektir. Bu nedenle Kurumlar Vergisi Kanununun 37 nci
maddesi kapsamında yapılan devir işlemleri sonucu ortaya çıkan
birleşme priminin enflasyon düzeltmesinde dikkate alınmaması
gerekmektedir.
15. Karşılıkların
Düzeltilmesi
213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 288 inci maddesinde, hasıl olan veya husulü beklenen
fakat miktarı katiyetle kestirilmeyen ve teşebbüs için bir borç
mahiyetini arz eden belli bazı zararları karşılamak maksadıyla
hesaben ayrılan meblağlara karşılık denildiği, karşılıkların
mukayyet değerleriyle pasifleştirilmek suretiyle değerleneceği
ve amortisman kayıtları hakkındaki özel hükümlerin mahfuz olduğu
hükme bağlanmıştır.
328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde de iktisadi işletmeye dahil (karşılıklar
gibi) bir takım iktisadi kıymetlerin asli bir kıymet mahiyeti
taşımadıkları, belli bir iktisadi kıymete bağlı olarak hesaben
mali tabloda kendilerine yer buldukları ve bu tür kıymetlerin
bağlı oldukları iktisadi kıymete göre parasal ya da parasal
olmayan ayrımına tabi tutulacakları, düzeltme işlemine tabi
olacak karşılıkların da Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
ayrılması mümkün olan karşılıklar olduğu açıklanmıştır.
Buna göre Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre ayrılması mümkün olmayan bir karşılık,
bilançoda yer alsa bile enflasyon düzeltmesinde dikkate
alınmayacaktır.
Örneğin, kıdem tazminatı
karşılığı, garanti gider karşılığı gibi karşılıklar Vergi Usul
Kanununda sayılan karşılıklar arasında yer almadığından
enflasyon düzeltmesinde de
kıdem tazminatı karşılığı veya
garanti gider karşılığı olarak
dikkate alınmayacaklardır. Bir başka ifadeyle, bunların karşılık
olarak ayrıldığı kaynağın, parasal olan veya olmayan kıymet olup
olmamasına göre, enflasyon düzeltmesinde dikkate alınması
gerekir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine
uygun olarak ayrılmış olan şüpheli alacak karşılığı ise parasal
mahiyet taşıdığından enflasyon düzeltmesine tabi
tutulmayacaktır.
16. Yedek Akçelerin
Düzeltilmesi
Vergi Usul Kanununun 5228
sayılı Kanunla değişik geçici 25 inci maddesinin (g) bendinde,
“31/12/2003 tarihli bilançonun düzeltilmiş aktif toplamından
düzeltilmiş sermaye, düzeltilmiş hisse senetleri ihraç primleri
ve düzeltilmiş hisse senedi iptal kârları ile borç toplamının
çıkarılması sonucu bulunan fark, geçmiş yıllar kâr/zararı
hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı
vergiye tâbi tutulmaz, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul
edilmez.
Pasif kalemlere ait enflasyon
fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba
nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin
yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu
dönemde vergiye tâbi tutulur. Ancak öz sermaye kalemlerine ait
enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına
mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince
sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.”
hükmü yer almaktadır.
Belli bir dönemde sermaye
şirketlerinin öz varlığında meydana gelen artışın (karın) bir
kısmının, kanun, ana sözleşme veya genel kurul kararıyla
ortaklara dağıtılmayarak işletmenin bünyesinde bırakılması
anlamını taşıyan yedek akçeler, parasal olmayan kıymetlerden
olup enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaklardır.
328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere 31/12/2003 tarihli
bilançonun düzeltilmesi sırasında sermaye yedekleri arasında yer
alan maddi duran varlık yeniden değerleme artışları, iştirakler
yeniden değerleme artışları ve maliyet bedeli artış fonları
sıfırlanacak; hisse senedi ihraç primleri, hisse senedi iptal
karları ile kar yedekleri ve özel fonlar (sabit kıymet yenileme
fonu) ise düzeltmeye tabi tutulacaktır.
Düzeltilmiş 31/12/2003
tarihli bilançoda yer alan (vergisi ödenmiş kazanç üzerinden
ayrılmış) kar yedeklerinin ve bunların düzeltilmesi sonucunda
meydana gelen enflasyon düzeltme farklarının sermayeye ilave
edilebilmesi mümkün bulunmaktadır.
01/01/2004 tarihinden
sonrasına ait bilançoların düzeltilmesi sırasında, 01/01/2004
tarihinden sonra ayrılmış olan yedek akçelerin düzeltmeye esas
tarihi olarak, yedek akçe olarak ayrılmış olan tutarın ait
olduğu hesap dönemi sonundaki ay dikkate alınacaktır. Buna göre,
01/01/2004 tarihinden sonraki dönemlere ait bilançoların
düzeltilmesi sırasında, 2004 yılı içerisinde ayrılan yedek
akçelerin düzeltmeye esas tarihi 2003 yılının Aralık ayı
olacaktır.
17. Kanunen Kabul
Edilmeyen Giderlerin Düzeltilmesi
Vergi Usul Kanununun 5024
sayılı Kanunla değişik mükerrer 298 inci maddesinin (A)
fıkrasının (5) numaralı bendinin son paragrafında, “Matrahın
tespitinde, kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar ve
geçmiş yıl malî zararları enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuş
tutarları ile dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.
(11) sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Sirkülerinin “3.3. Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler ve
İstisnalar” başlıklı bölümünde de bilanço esasına göre defter
tutan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin, 01/01/2004
tarihinden sonra verecekleri yıllık gelir vergisi ve kurumlar
vergisi beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinde beyan
edecekleri vergi matrahlarını tespit ederken, 01/01/2004
tarihinden itibaren gerçekleşen kanunen kabul edilmeyen giderler
ile vergiden istisna edilmiş olan tutarları enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmuş tutarları ile dikkate alacakları
belirtilmiştir.
5024 sayılı Kanunla vergi
sistemimize getirilmiş olan enflasyon düzeltmesine ilişkin
hükümler, ağırlıklı olarak vergi kanunlarına göre oluşması
gereken mali tabloların düzeltmesi ile ilgilidir. Ancak Vergi
Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinde bilanço ile ilgili
olmaksızın beyanname üzerinde yapılacak birtakım düzeltme
işlemlerine de yer verilmiştir. Bu nedenle, 01/01/2004
tarihinden itibaren gerçekleşen kanunen kabul edilmeyen
giderlere ilişkin olarak bilanço üzerinde herhangi bir düzeltme
yapılmayacak olup, söz konusu giderler beyannamede enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmuş tutarları ile dikkate alınacaktır.
18. 31/12/2003 Tarihli
Bilançonun Düzeltilmesi Sonucu Oluşan Geçmiş Yıllar Kar veya
Zararı
31/12/2003 tarihli bilançonun
düzeltilmesi sonucu oluşan geçmiş yıllar kar veya zararları,
kaydedildiği Geçmiş Yıllar Kar/Zararları Hesabının alt hesabında
izlenmeye devam edilecek ve sonraki dönemlerde Vergi Usul
Kanununun mükerrer 298 inci maddesi ve 338 sıra numaralı Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan esaslara göre düzeltme
işlemine tabi tutulacaktır.
Vergi Usul Kanununun 5228
sayılı Kanunla değişik geçici 25 inci maddesinin (g) bendi ile
mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (5) numaralı
bendinde yer alan hükme istinaden, öz sermaye kalemlerine ait
enflasyon farkları, düzeltme sonucu oluşan söz konusu geçmiş yıl
zararlarına mahsup veya kurumlar vergisi mükelleflerince
sermayeye ilave edilebilecek ve bu işlemler kâr dağıtımı
sayılmayacaktır.
19. Kar Dağıtımı
Vergi Usul Kanununun geçici
25 inci maddesinin (f) bendinde, 2003 yılı hesap dönemine ait
beyannamede yer alan indirilemeyen geçmiş yıl malî zararları ile
carî dönem malî zararlarının matrahın tespitinde mukayyet
değerleri ile dikkate alınacağı belirtilmiştir.
2003 yılı hesap dönemine ait
düzeltme öncesi geçmiş yıl ve/veya carî dönem ticari karının
bulunması ve bu tutardan 01/01/2004 tarihinden sonra kar
dağıtımı yapılmış olması halinde, kar dağıtımı adı altında
gerçekleştirilen bu neviden ödemeler, işletmeden çekilen değer
olarak addedilmeyecek ancak, elde edenler açısından vergiye tabi
gelir olarak dikkate alınacaktır.
2003 yılı hesap dönemine ait
düzeltme öncesi geçmiş yıl ve/veya carî dönem ticari zararının
bulunması ve düzeltme sonrasında geçmiş yıl karı oluşması
halinde, söz konusu geçmiş yıl karı vergiye tabi tutulmayacak,
herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya
işletmeden çekildiği takdirde bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin
kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde vergiye tabi
olacaktır. Düzeltme sonucu bulunan geçmiş yıl karının kurumlar
vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilmesi mümkün
olup, bu işlem kar dağıtımı sayılmayacaktır.
20. Bankalarca Türk Lirası
Ticari Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları ve
2004 Yılına Ait Toptan Eşya Fiyat Endeksleri
328 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin (4) ve (6) numaralı eklerinde, ortalama
ticari kredi faiz oranları ile Devlet İstatistik Enstitüsünce
1970-2003 yılları için ilan edilen toptan eşya fiyat endeksleri
yayımlanmıştı. Ancak, Bakanlığımıza intikal eden olaylardan 2004
yılının Aralık ayına kadar oluşan faiz oranlarının ve toptan
eşya fiyat endekslerinin yayımlanması gereği ortaya çıkmıştır.
Söz konusu oranlar ve endeksler aşağıda yer almaktadır.
20.1. Bankalarca Türk
Lirası Ticari Kredilere Uygulanan Yıllık Ağırlıklı Ortalama Faiz
Oranları
|
2004
|
Ocak
|
Şubat
|
Mart
|
Nisan
|
Mayıs
|
Haziran
|
Temmuz
|
Ağustos
|
Eylül
|
Ekim
|
Kasım
|
Aralık
|
|
0-12 Ay Vadeli (%)
|
34,57
|
32,57
|
32,70
|
31,06
|
29,49
|
27,97
|
28,68
|
29,31
|
28,36
|
27,55
|
28,57
|
28,47
|
20.2. 2004 Yılına Ait
Toptan Eşya Fiyat
Endeksleri (TEFE)
|
Ocak
|
Şubat
|
Mart
|
Nisan
|
Mayıs
|
Haziran
|
Temmuz
|
Ağustos
|
Eylül
|
Ekim
|
Kasım
|
Aralık
|
|
7576,5
|
7700,6
|
7862,2
|
8070,5
|
8067,8
|
7982,7
|
7861,6
|
7923,5
|
8069,7
|
8330,1
|
8392,7
|
8403,8
|
21. Re’sen veya İkmalen
Tarhiyat
Gelir Vergisi Kanununun
mükerrer 120 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükme
göre, geçmiş dönemlere ait geçici verginin, % 10’u aşan tutarda
eksik beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, % 10’u aşan
kısım için re’sen veya ikmalen tarhiyat yapılmakta, tarh edilen
ek vergi için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi
uygulanmaktadır.
5024 sayılı Kanunun 5228
sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesindeki ihtiyarilikten
yararlanarak 2004 yılı geçici vergi dönemlerinde beyan ettikleri
geçici vergi matrahlarının tespitinde enflasyon düzeltmesine
ilişkin hükümler yerine 5024 sayılı Kanunla değiştirilmeden
önceki hükümleri dikkate alan mükellefler hakkında söz konusu %
10’luk yanılma payı uygulaması nedeni ile cezalı tarhiyat
yapılmayacaktır.
2005 ve daha sonraki
yıllardaki uygulamalarda Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120
nci maddesine göre işlem yapılacağı ise tabiidir.
22. Özel Hesap Dönemine
Sahip Olanlar
Vergi Usul Kanununun 174 üncü
maddesinde, kendisine özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari
ve zirai kazançlarının, hesap dönemlerinin kapandığı takvim
yılının kazancı olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan 5024
sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci maddesinin
(k) bendine göre, kendisine özel hesap dönemi tayin edilen
mükelleflerde;
· 31/12/2003 tarihli bilanço,
2004 yılı içinde biten hesap dönemi sonundaki bilançoyu,
· 2003 yılı hesap dönemi,
2004 yılı içinde biten hesap dönemini,
· 01/01/2004 tarihi, 2004
yılı içinde başlayan hesap döneminin başındaki tarihi
ifade etmektedir. Bu nedenle
kendisine özel hesap dönemi tayin edilmiş mükelleflerin, bu
sirkülerle yapılan açıklamaları, anılan tarihleri göz önünde
bulundurarak değerlendirmeleri gerekmektedir.
Duyurulur.
(1)
270 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği gereğince,
1999 yılı içinde aktifleştirilen iktisadi kıymetlerin, 2000 ve
sonraki yıllarda maliyet bedellerine eklenen kredi faizleri
yeniden değerlemeye tabi tutulmayacaktır.
(2)
Söz konusu amortismana tabi iktisadi kıymetin maliyeti ile
ilişkilendirilen finansman giderleri göz önünde bulundurularak,
iktisadi kıymetin faydalı ömrü içerisinde itfa olunmasını
sağlayacak şekilde amortisman ayrılmıştır.
(3)
ROFM hesaplanırken aşağıdaki formül kullanılmıştır (328 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin VI.2.1. bölümü).
|
|
|
|
|
Borcun
Kapatıldığı Aya Ait TEFE - Borcun Alındığı Aya Ait TEFE
|
|
ROFM
|
=
|
Borç Tutarı
|
X
|
|
|
|
|
|
|
Borcun Alındığı
Aya Ait TEFE
|
Borç tutarı olarak ilk
yıl 6 milyar, ikinci yıl; ilk yılda ödenen anapara (2 milyar)
düşüldükten sonra kalan kısım olan 4 milyar ve üçüncü yıl ise
daha önce ödenen anaparalar toplamının toplam borç tutarından
düşüldükten sonra kalan kısım olan 2 milyar alınmıştır.
(4)
Örnek 1’e ilişkin dipnotlar bu örnek için de geçerlidir.
(5)
Örnek 1’e ilişkin
dipnotlar bu örnek için de geçerlidir.
(6)
Birikmiş amortismanın düzeltilmiş tutarı, virgülden sonraki beş
hane alındığı için, 130.302.716.104 TL olarak hesaplanmaktadır.
Ancak, iktisadi kıymet amortisman süresini tamamlamış olduğu
için, iktisadi kıymetin düzeltilmiş değeri ile birikmiş
amortismanın düzeltilmiş değerinin birbirine eşit olması
gerektiğinden; makinenin düzeltilmiş tutarı, 130.302.171.000 TL
olarak dikkate alınmıştır.
(7)
Örnek 1’e ilişkin dipnotlar bu örnek için de geçerlidir.
(8)
Birikmiş amortismanın
düzeltilmiş tutarı, virgülden sonraki beş hane alındığı için,
119.407.245.855 TL olarak hesaplanmaktadır. Ancak, iktisadi
kıymet amortisman süresini tamamlamış olduğu için, iktisadi
kıymetin düzeltilmiş değeri ile birikmiş amortismanın
düzeltilmiş değerinin birbirine eşit olması gerektiğinden;
makinenin düzeltilmiş tutarı, 119.407.394.000 TL olarak dikkate
alınmıştır.
|
|
|
|
|
1.953.186.000
|
|
|
ROFM’nin itfa olunan kısmı (1999 yılı için) |
=
|
3.436.676.000
|
X
|
|
= 343.667.600
TL.
|
|
|
|
|
|
19.531.860.000
|
|
(10)
ROFM’nin itfa olunmayan kısmı = ROFM - ROFM'un itfa olunan kısmı
|
Kemal UNAKITAN
|
|
MALİYE BAKANI
|
|
|
|
