Vergi İadesi Uygulamasından Kimler
Faydalanacaktır?
Vergi iadesinden yararlanacak olanlar şu
şekilde belirlenmiştir:
Sosyal güvenlik kurumlarından,
· Emekli, malul, dul ve yetim maaşı alanlar,
· Emekli aylığı almaya hak kazanmış olanlardan
emekli olmadan veya emekli aylığı almakta iken vefat edenlerin
aylık bağlanan ana ve babaları,
· Bütçe kanunundaki vatani hizmet tertibinden
aylık alanlar,
· Şehit, dul ve yetim sıfatıyla dul ve yetim
aylığı alanlar,
· Dünya Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonluğu
Kazanmış Sporculara ve Bunların Ailelerine Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alanlar,
· 65 yaşını doldurmuş, muhtaç, güçsüz,
kimsesiz ve sakat Türk vatandaşları,
· İstiklal Madalyası aylığı alanlar,
· Özel emekli sandıklarından
emekli,maluliyet,dul ve yetim aylığı alanlar.
Yukarıda sayılanların eşleri, çocukları ve
bakmakla yükümlü oldukları kimselerin mal ve hizmet alımları da
vergi iadesi uygulaması kapsamında değerlendirilecektir.
Vergi İadesi Kapsamına Giren Harcamalar
Nelerdir?
Aşağıda sayılan mal ve hizmetler dolayısıyla
yapılan harcamalar, vergi iadesine esas harcamalar tutarının
tespitinde dikkate alınacaktır:
· Dayanıklı tüketim mallarının bakım ve onarım
giderleri (yapılan gider bu mallara ait sadece parça alımına
ilişkin bir harcama olmamak kaydıyla),
· Yiyecek ve içecek giderleri (şehir
şebekesine bağlı su alım bedelleri ile sigara ve alkollü içkiler
ve bira hariç),
· Her türlü giyim giderleri,
· İkamet edilen konuta ait yakacak giderleri
ile kira giderinin %20'si,
· Sosyal güvenlik kurumları veya işverenler
tarafından karşılanmayan sağlık giderleri,
· Eğitim, öğretim, anaokulu ve kreş giderleri,
· Vekalet ücretleri,
· Karayolu ile yapılan yolcu ve yük taşıma
giderleri (belediye
sınırları içinde yapılan yolcu taşıma
giderleri ve araba kiralama giderleri
hariç),
· Otel, motel ve pansiyonlara ödenen konaklama
ücretleri,
· Tiyatro, sinema, konser verilen yerler gibi
mahallere yapılan giriş ücreti ödemeleri,
· Altın gümüş ve platin,kıymetli taş
(pırlanta,yakut gibi) yarı kıymetli taş (akik kehribar) ,tabi ve
sun’i inci alımları, bunlardan mamul her türlü ziynet eşyası ve
her türlü mücevherat alımları ile süs ve ziynet eşyası alımları
tutarının %20'si ,
· Diğer bazı tüketim malı ve hizmet alımlarına
ait harcamalar (Temizlik madde ve malzemeleri, her türlü kadın
ve erkek tuvalet ve ıtriyat madde ve malzeme alımları, kolonya,
çiçek, kozmetik madde alımları, kuaför ve berber ücretleri,
fotoğraf film ve tab ücreti, fotokopi, pil, ampul, floresan
alımları, mutfakta kullanılan LPG alımları, duvar kağıdı dahil
konutların boya ve badana giderleri, parça alımları hariç olmak
üzere elektrik ve su tesisatı tamiratı ödemeleri).
Vergi iadesinden yararlanacak hak sahiplerinin
harcamalarının ticari, zirai veya mesleki kazancın elde
edilmesine ilişkin bir harcama niteliğinde olmaması gerekir. Bu
harcamalar, kişilerin tüketimlerine yönelik gerçek alışverişleri
yansıtmak zorundadır. Dolayısıyla, makul ve olağan ölçüler
dışında (1 ton un, 500 kg. kuru fasulye, 50 kg. ıspanak, 100
kutu aspirin gibi) yapıldığı iddia edilen tüketim harcamaları
karşılığında vergi iadesi yapılması mümkün değildir. Çünkü, bu
hacimde bir harcama ancak ticari amaçla yapılabilir.
Vergi İadesi Kapsamına Girmeyen Harcamalar
Hangileridir?
· Dayanıklı tüketim malı niteliğinde olan
otomobil,motorlu bisiklet gibi özel binek araçları ve her türlü
deniz araçları (yat,kotra ve her türlü tekneler) ile bunların
bakım ve onarım giderleri,
· Dayanıklı tüketim malları; mobilya ve
mefruşat, her türlü halı, kilim gibi yer döşemesine ait mallar;
her türlü müzik aletleri,tabanca ve av tüfeği alımları; radyo,
televizyon ,bilgisayar vb. gibi elektrikli araç ve
gereçler;daktilo ve benzeri nitelikte olan ve beklenen ömrü 1
yıldan fazla olup hanehalkının kullanımına tahsis edilen diğer
dayanıklı tüketim malları için yapılan harcamalar,
· Gayrimenkul alımları ile binaların boya ve
badana giderleri dışındaki bakım ve onarım giderleri,binalara
yapılan kalorifer ve benzeri nitelikteki tesisata ait giderler
ile her türlü inşaat malzemesine ait harcamalar,
vergi iadesi kapsamında değildir.
Vergi İadesine Konu Mal ve Hizmet Alımları
Hangi Belgelerle Tevsik Edilecektir?
· Vergi iadesi kapsamına giren mal ve hizmet
alımları; fatura, perakende satış vesikaları(perakende satış
fişi, yolcu taşıma ve giriş biletleri ödeme kaydedici cihazlara
ait satış fişleri), serbest meslek makbuzu ve kamu idare ve
müesseseleri tarafından düzenlenen belgeler ile tevsik
edilecektir.Ayrıca, kurumlar vergisinden muaf kurumların
düzenleyecekleri belgeler de vergi iadesinde tevsik edici belge
olarak kabul edilmektedir.Ancak, bu belgelerde mutlaka “Kurumlar
Vergisinden Muaftır” ibaresi bulunması gerekmektedir.
· Vergi iade bildirim ve beyannamelerine
belgelerin asıllarını eklemek gerekmektedir.
Vergi İadesi Dönemi Ne Zamandır?
Emeklilerde 3 aylık dönemden yıllık döneme
geçilmiştir.
Emeklilerde Vergi İadesi Oranı Kaçtır?
Vergi iadesi oranı olarak mal ve hizmet
alımları tutarına %5 nispeti uygulanmaktadır.
Vergi İadesinde Net Gelir Nasıl Tespit Edilir ve Ödeme Şekli
Nasıldır?
a) Net Gelir :
Sosyal güvenlik kurumlarından emekli,
maluliyet, dul ve yetim aylığı alan hak sahiplerinin Ocak-Aralık
ayları içerisinde elde ettikleri toplam gelirleri, ilgili
dönemin net geliri olarak yeniden belirlenmiştir.
b) Vergi İadesinin Ödeme Şekli:
· Bu çerçevede, hak sahiplerine vergi iade
bildirimi vermeden, daha sonra hesaplanacak vergi iade
tutarlarından mahsup edilmek üzere üçer aylık dönemler halinde
elde ettikleri aylıklarının % 4’ü oranında avans ödemesi
yapılacaktır.
· Avans ödeme dönemleri Ocak- Mart,
Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül aylarını kapsamakta olup, sözkonusu
ödemeler, avans dönemini takip eden ayın sonuna kadar
aylıklarını aldıkları banka şubelerince hak sahiplerine nakden
veya hesaplarına alacak kaydedilerek ödenecektir. Ancak,
Ekim-Aralık döneme ilişkin vergi iadeleri, ibraz edilecek
bildirim üzerine ödeneceğinden ayrıca bu döneme ilişkin avans
ödemesi sözkonusu olmayacaktır.
· Avans ödemeleri, hak sahiplerinin izleyen
yılın Ocak ayında verecekleri bildirim üzerine hesaplanacak
vergi iade tutarından mahsup edilecektir.
Banka Şubeleri İle Sosyal Güvenlik
Kurumlarınca Yapılacak İşlemler Nelerdir?
· Sosyal güvenlik kurumlarından aylık alanlar,
bir vergi iade dönemine ait mal ve hizmet alımlarına dair
harcama belgelerini bir örnek olarak düzenleyecekleri “vergi
iade bildirimi” ile dönemi takip eden ayın (Ocak ayı) sonuna
kadar aylıklarını aldıkları banka şubesine ibraz edeceklerdir.
· Banka şubelerince, ibraz edilen belge ve
bildirimlere göre bir yıllık dönem dikkate alınarak gerekli
kontroller yapıldıktan sonra tahakkuk edecek vergi iade
tutarından avanstan mahsup edilerek kalan tutar Şubat ayının
sonuna kadar hak sahiplerine nakden veya hesaplarına alacak
kaydedilerek ödenecektir.
· Diğer yandan, banka şubeleri, vergi iadesine
ilişkin olarak ödeme yaptıkları kişiler ile süresinde müracaat
ederek vergi iadesini almayan kişilerin listelerine ayrı ayrı
düzenleyerek kendilerine ibraz edilen belge ve bildirimlerle
birlikte ödemenin yapıldığı ayı takip eden ay içinde ilgili
sosyal güvenlik kurumlarına göndereceklerdir.
Hak Sahibinin Ölümü Halinde Yapılacak İşlemler
Nelerdir?
Avans ödemesi,vergi iade dönemini izleyen ay
olan Ocak ayında verilecek bildirim üzerinden hesaplanacak vergi
iade tutarlarından mahsup edilmektedir.Avans ödemesi yapılan hak
sahibi, vergi iade bildirimini ibraz edemeden ölmüş ise bu
kimsenin vergi iadesi ile ilgili hiçbir işlem yapılmayacaktır.
Daha önce ödenen vergi iade avansının da alınması cihetine
gidilmeyecektir. Dolayısıyla ölen kimsenin kanuni varislerinden
de ilgili adına vergi iade bildirimi talebinde
bulunulmayacaktır.
Yurt Dışında Bulunan Emeklilerde Vergi İadesi
Nasıl Yapılacaktır?
Yurt dışına yerleşmiş ve Türkiye’de kanunla
kurulu sosyal güvenlik kurumlarından emekli,maluliyet,dul ve
yetim aylığı alanlar,Türkiye’de gerçekleştirdikleri
harcamalarını fatura,perakende satış vesikaları,serbest meslek
makbuzu,kamu idare ve müesseseleri tarafından verilen belgeler
vb. gibi belgelerle tevsik ettikleri takdirde ilgili banka
şubesine vergi iade bildiriminde bulunmak kaydıyla vergi
iadesinden faydalanabilirler.
Emekli İkramiyeleri Avans Ödemesine Konu
Edilecek midir?
Sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen
emekli ikramiyeleri de vergi iadesinin hesaplanmasında net gelir
olarak dikkate alınmak suretiyle vergi iadesi yapılmaktadır.
Ancak, emekli ikramiyesinin avans ödemesine
konu edilmesi uygun görülmemiş olup, sözkonusu ödemeler avans
ödemesi ile ilgilendirilmeksizin eskiden olduğu gibi üçer aylık
dönemler halinde bu ödemeye vergi iadesi yapılacaktır.
Yabancı Ülkelerde Bulunan Sosyal Güvenlik
Kurumlarından Aylık Alanlarda Vergi İadesi Uygulaması Nasıldır?
Yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik
kurumlarından emekli,maluliyet,dul ve yetim aylığı alanların,
vergi iadesinden yararlanmaları mümkün değildir.
Vergi İade Bildiriminin Verilmemesi Durumunda Neler
Yapılacaktır?
Hak sahiplerinin ilgili döneme ait vergi iade
bildiriminde bulunmaması veya eksik bildirimde bulunması
halinde, daha önce yapılan avans ödemesi ilgili sosyal güvenlik
kurumlarınca hak sahiplerinin aylıklarından kesilerek veya sair
bir suretle geri alınacaktır. Bu durumda daha önce ödenen avans
nedeniyle ilgililer hakkında herhangi bir cezai işlem
yapılmayacaktır.
Ancak, yazılı başvurmaları kaydıyla ilgililer
vergi iade avansını almayabilmektedirler. Bu durumda bildirim
tutarının %5’i tutarında vergi iadesi ödenir. Hiç bildirimde
bulunulmaz ise ilgililere herhangi bir ödeme yapılmaz.
Haksız Yere Vergi İadesine Sebebiyet Verilmesi
Halinde Uygulanacak Müeyyideler Nelerdir?
Aşağıdaki hallerden birisiyle haksız yere
vergi iadesine sebebiyet verilmesi durumunda, iade edilen bu
meblâğ üç kat cezası ile birlikte sorumlularından geri alınır.
· Vergi iadesine hak kazananların bilerek
sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı vesikalar
kullanmaları veya vesikaları tahrif etmeleri halinde ödenen
vergi iadeleri Kanunun 6 ncı maddesi gereğince müsebbiplerinden
üç kat cezası ile birlikte geri alınır. Ancak, ilgililerin vergi
iadesine konu olmayan harcamalara ilişkin belgelerin ibraz
edilmesi sonucunda bu belgelere isabet eden vergi iadesi üç kat
ceza uygulanmadan tahsil edilir.
Öte yandan, vergi iadesine hak kazananların
bilerek sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı vesikalar
kullanmaları veya vesikaları tahrif etmeleri fiillerinin
tekerrürü halinde, vergi iadesine hak kazananlar vergi iadesi
hakkından bir daha faydalandırılmaz.
Vergi İade Bildirimi